II SA/Po 399/26

II SA/Po 399/26 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2026-07-08
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-05-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Izabela Paluszyńska
Jakub Zieliński /przewodniczący/
Paweł Daniel /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 1691
art. 134
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks  postępowania administracyjnego
Dz.U. 2026 poz 143
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Dnia 8 lipca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędzia WSA Paweł Daniel (sprawozdawca) po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 lipca 2026 roku sprawy ze skargi J. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 kwietnia 2026 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oddala skargę
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 21 maja 2025 r. J. B. zwrócił się do Burmistrza [...] o wydanie zaświadczenia potwierdzającego istnienie i funkcjonowanie "obiektów uciążliwych", w tym stacji paliw, stacji kontroli pojazdów i obiektu handlowego "[...]", w sąsiedztwie nieruchomości o wskazanych numerach ewidencyjnych.
Postanowieniem z dnia 27 maja 2025 r., nr [...], Burmistrz [...] odmówił wydania wnioskowanego zaświadczenia, pouczając stronę o prawie do wniesienia zażalenia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Powyższe postanowienie, podpisane odręcznie przez Sekretarz Gminy działającą z upoważnienia Burmistrza, zostało przesłane na skrytkę pocztową wskazaną przez wnioskodawcę, a jego niepodpisany cyfrowo skan przesłano dodatkowo (na prośbę telefoniczną strony) na adres skrytki e-PUAP.
W dniu 02 czerwca 2025 r. J. B. wniósł za pośrednictwem platformy e-PUAP zażalenie na powyższe postanowienie.
Postanowieniem z dnia 03 lipca 2025 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej również jako: "SKO") stwierdziło niedopuszczalność zażalenia jako przedwczesnego, wskazując, że termin na jego wniesienie biegł od momentu odebrania przesyłki pocztowej w dniu 5 czerwca 2025 r., podczas gdy zażalenie wniesiono 2 czerwca 2025 r.
Na skutek rozpoznania skargi wniesionej przez J. B. prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 grudnia 2025 r., sygn. akt II SA/Po 557/25, uchylono zaskarżone postanowienie z dnia 03 lipca 2025 r.
W ocenie Sądu, skoro wniosek inicjujący postępowanie został wniesiony przez e-PUAP, organ I instancji miał bezwzględny obowiązek doręczenia rozstrzygnięcia drogą elektroniczną (zgodnie z art. 39 § 1 i art. 39ą K.p.a.). Tymczasem przesłanie pocztą tradycyjną oraz udostępnienie na e-PUAP jedynie skanu dokumentu z odręcznym podpisem (zamiast prawidłowo podpisanego dokumentu elektronicznego) nie wywołało skutku prawnego doręczenia, w efekcie czego postanowienie pierwszoinstancyjne nie weszło do obrotu prawnego. Sąd wskazał, że choć zażalenie było niedopuszczalne, to jednak z innych przyczyn niż te, które wskazało SKO, gdyż wobec braku skutecznego doręczenia termin do wniesienia zażalenia w ogóle nie rozpoczął biegu.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2026 r., nr [...], ponownie stwierdziło niedopuszczalność zażalenia skarżącego. W ocenie Kolegium, z uwagi na związanie oceną prawną wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz fakt, iż postanowienie Burmistrza [...] z dnia 27 maja 2025 r, nadal nie zostało prawidłowo doręczone stronie, zażalenie wniesione w dniu 02 czerwca 2025 r. było przedwczesne, co obligowało organ do wydania rozstrzygnięcia o charakterze procesowym, którym jest stwierdzenie niedopuszczalności odwołania.
W dniu 6 maja 2026 r. J. B. wniósł do WSA w Poznaniu skargę na powyższe postanowienie SKO. Skarżący zarzucił organowi m.in. naruszenie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm.; dalej jako: "P.p.s.a.:), umyślne działanie na zwłokę, powielanie błędnej argumentacji oraz domagał się merytorycznego rozpoznania sprawy, zmiany składu orzekającego Kolegium, wymierzenia mu grzywny i zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.
Zgodnie z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania, wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia, a także powtórnie orzekające sądy. Reguła ta oznacza, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze było z mocy prawa zobligowane do powielenia oceny prawnej Sądu wyrażonej w wyroku z dnia 18 grudnia 2025 r., sygn. akt II SA/Po 557/25. Sąd w powyższym wyroku przesądził, że postanowienie organu pierwszej instancji nie zostało skarżącemu prawidłowo doręczone, co oznacza, że postanowienie organu I instancji nie weszło do obrotu prawnego. Z tego powodu wniesione przez stronę zażalenie od niedoręczonego skutecznie postanowienia nie może być merytorycznie rozpatrzone, gdyż przedmiot tego zażalenia jeszcze formalnie nie zaistniał.
Jak wskazuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jeśli nie nastąpiło skuteczne doręczenie postanowienia, to w obrocie prawnym po prostu nie istnieje akt, na który strona mogłaby wnieść zażalenie. Brak prawidłowego doręczenia oryginału decyzji organu I instancji powoduje, że decyzja ta pozbawiona jest mocy prawnej zgodnie z art. 110 § 1 K.p.a. W takim przypadku należy uznać odwołanie wniesione od tej decyzji za niedopuszczalne na podstawie art. 134 K.p.a. (wyrok NSA z 10 maja 2022 r., sygn. akt II OSK 1375/21, Baza NSA).
Przenosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy, wskazać należy, że organ odwoławczy (Samorządowe Kolegium Odwoławcze) był zobowiązany orzec o niedopuszczalności zażalenia. Wszelkie odmienne działanie Kolegium, w tym postulowane przez skarżącego merytoryczne zbadanie sprawy w sytuacji braku wejścia postanowienia organu I instancji do obrotu prawnego, stanowiłoby rażące naruszenie prawa.
Odnosząc się do kwestii składu orzekającego, należy zauważyć, że skarżący w swojej skardze z dnia 6 maja 2026 r. zarzucał, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie powinno orzekać dwukrotnie w tym samym składzie w tej samej sprawie (skoro wcześniejsze orzeczenie zostało uchylone przez sąd). Zarzuty skarżącego w tym zakresie nie są jednak zasadne. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące wyłączenia pracownika (lub członka organu kolegialnego) nie mają zastosowania do sytuacji, w której organ ponownie rozpoznaje sprawę na skutek uchylenia jego wcześniejszego aktu (postanowienia lub decyzji) przez sąd administracyjny. Orzekanie przez te same osoby z Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które wydawały wcześniej uchylone postanowienie, jest w pełni dopuszczalne i nie stanowi naruszenia przepisów postępowania.
Podsumowując dotychczasowe rozważania wskazać należy, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a skarga strony jako oparta na chybionych i pozbawionych podstaw prawnych zarzutach podlegała w całości oddaleniu na podstawie artykułu 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.