Lexedit
Wróć do analizy orzeczenia
Pełny tekst orzeczenia

II SA/Po 336/24

Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.

II SA/Po 336/24 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2024-09-25
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-05-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Robert Talaga /sprawozdawca/
Tomasz Świstak /przewodniczący/
Wiesława Batorowicz
Symbol z opisem
6052 Akty stanu cywilnego
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Akta stanu cywilnego
Inne
Sygn. powiązane
II OSK 163/25 - Wyrok NSA z 2025-11-25
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2492
art. 1 § 1-2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 3 § 1, art. 145 § 1, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2021 poz 1988
art. 3 pkt 1, art. 4 ust. 1, art. 12 ust. 1
Ustawa z dnia 17 października 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska - t.j.
Dz.U. 2024 poz 572
art. 7, art. 8, art. 77, art. 80, art. 107 § 1, § 3,
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Asesor WSA Robert Talaga (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 września 2024 r. w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Wojewody z dnia 12 marca 2024 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany imienia oddala skargę
Uzasadnienie
Dnia 13 listopada 2023 roku A. G. K. złożył do Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego [...] wniosek o zmianę imienia z A. G. na A. , wskazując, że dochodzi do kłopotliwych sytuacji przy wypełnianiu dokumentów w urzędach, np. KRS, a wnioskodawca nie używa tego imienia i jest ono dla niego zbyteczne. Jednocześnie oświadczył, że nie składał wcześniej wniosku do innego kierownika Urzędu Stanu Cywilnego i nie została w tej sprawie wydana decyzja odmowna.
Dnia 13 grudnia 2023 roku przesłuchano wnioskodawcę, który oświadczył do protokołu, że kupuje bilety jako A. K., a przy odprawach za granicą jest to kłopot, gdyż w paszporcie ma zapisane imię A. G. K., a bilety zakupuje jako A. K.. Kilkukrotnie spóźniłaby się na samolot ze względu na problem z imieniem przy odprawie, gdyż za bilet płacił kartą kredytową wystawioną na dane A. K. - Karty kredytowe wystawione są na imię A. , gdyż nie używa imienia A. G.". Ponadto wnioskodawca oświadczył, że od kilku lat chce zmienić imię, a w życiu codziennym posługuje się tylko imieniem A. . Wnioskodawca zapytany o kłopotliwe sytuacje związane z posługiwaniem się imieniem A. G., o których pisał we wniosku o zmianę imienia wskazał, że m.in. przy wypełnianiu wniosków KRS, EPUAP system nie przepuszcza go dalej, gdy pominie imię G. lub blokuje jeżeli podaje drugie imię G. , a we wcześniejszych wnioskach nie było ono wymagane. Ponadto oświadczył, że posiada podpis kwalifikowany, który wystawiony jest na imię A. za sugestią sprzedawcy tej usługi, gdyż jak twierdził jeśli nie używam imienia G. to lepiej, żeby nie było go w podpisie kwalifikowanym. Zaznaczył, że musi on również wymienić paszport i chciałby wyrobić go na jedno imię A. . Według niego zmiana imienia z A. G. na A. nie wiąże się dla niego z zagrożeniem życia /zdrowia oraz nie jest związana z żadną sprawą karną.
Pismem z dnia 27 grudnia 2023 roku A. K. wskazał, że używa tylko jednego imienia – A. i nie korzysta z imienia A. G.". Funkcjonowanie z dwoma imionami w strukturze administracyjno-prawnej stanowi w jego ocenie ważny powód. Przedmiotowe sytuacje opisał we wniosku o zmianę imienia, a następnie podczas przesłuchania. Trudności z odprawami na lotniskach, czy w rejestrach Krajowego Rejestru Sądowego, a także w umowach podpisanych u notariusza stanowią ważne powody.
Decyzją z dnia 22 stycznia 2024 r., nr [...] Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego [...], odmówił zmiany imienia A. G. K. z A. G. na A. .
W uzasadnieniu organ wskazał, że oceny stanu faktycznego dokonano na podstawie: wniosku strony A. G. K., złożonych do protokołu zeznań strony, a także pisemnych wyjaśnień. Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego [...] przyjął za wiarygodne oświadczenia przedstawione przez stronę, jednakże w ocenie organu i przywołanego orzecznictwa nie można ich było uznać za wystarczająco ważne do zmiany imienia.
Według organu nie istniały uzasadnione podstawy zmiany imienia A. G. K. z A. G. na A. . Organ I instancji uznał, że w sprawie nie zaistniały okoliczności o których mowa w art. 4 ust 1 u.z.i.n., bowiem wnioskodawca nie wykazał zobiektywizowanych i zracjonalizowanych powodów uzasadniających zmianę jego imienia z A. G. na A. . Organ prowadzący postępowanie nie uznał za ważny powód zmiany imienia twierdzenia wnioskodawcy, że drugie imię G. jest dla niego zbyteczne bo nie jest przez niego używane. Opisane przez wnioskodawcę sytuacje związane z wypełnianiem urzędowych wniosków, posiadanie podpisu kwalifikowanego czy rezerwacja biletów lotniczych z pominięciem w nich drugiego imienia G. , są wynikiem jego własnej woli, gdyż ma on świadomość, że zarówno w aktach stanu cywilnego, w bazie PESEL jak i dowodzie osobistym posiada urzędowo dwa imiona A. G.. Strona nie wykazała dowodów przemawiających za zmianą imienia z A. G. na A. poza uzasadnieniem zawartym we wniosku, że nie używa drugiego imienia G. oraz, że dochodzi do kłopotliwych sytuacji, gdy pominie je przy wypełnianiu wniosków.
Powołanie się przez wnioskodawcę na argument, że strona nie używa imienia G. i jest ono dla niego zbyteczne, także nie zostało uznane przez organ za dostateczne dla pozytywnego rozpatrzenia wniosku, jako powód subiektywny. W kontekście rozwiązań systemowych, w tym zasad przewidzianych w systemie rejestracji stanu cywilnego oraz uwzględniając rolę imienia i nazwiska w obrocie prawnym nie było wystarczające powołanie się na subiektywne przekonanie o potrzebie dokonania takiej zmiany danych, skoro zmiana imion i nazwiska jest możliwa tylko z ważnych powodów.
Ponadto, posiadane przez wnioskodawcę imiona A. G. są typowymi polskobrzmiącymi imionami, powszechnie używanymi na terytorium Polski, nie mają one cech pozwalających uznać je za ośmieszające czy godzące w godność człowieka.
A. G. K. wniósł odwołanie.
Decyzją z dnia 12 marca 2024 roku, nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego [...] z 22 stycznia 2024 r. nr [...] o odmowie zmiany imienia A. G. K..
Zdaniem organu odwoławczego w sprawie nie zachodziła żadna z "ważnych powodów", zawartym w przepisie art. 4 ust. 1 pkt. 1 - 4 u.z.i.n. Wnioskodawca nie podniósł we wniosku o zmianę imienia i nie wykazał w toku postępowania, że noszone imiona i nazwisko są ośmieszające lub nielicujące z godnością człowieka, albo że zostały bezprawnie zmienione. W przedmiotowej sprawie nie zachodził również przypadek wnioskowania o zmianę imienia w związku z posiadaniem obywatelstwa innego państwa, z którego przepisami noszone imiona byłyby zgodne, a także przypadek zmiany imienia na używane, bowiem używa, w zależności od okoliczności, imion A. G..
W ocenie organu II instancji wskazane przez wnioskodawcę powody nie stanowiły ważnych powodów w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.z.i.n. i tym samym brak było podstaw do uwzględnienia wniosku strony w przedmiocie zmiany imion z A. G. na A. . Ważne powody nie mogą bowiem wynikać jedynie z subiektywnego przekonania osoby wnioskującej o zmianę. Muszą również odpowiadać obiektywnym i racjonalnym kryteriom oceny. Zmiana imienia i/lub nazwiska może być więc dokonana jedynie z powodów, które są istotne nie tylko dla wnioskującego o taką zmianę, ale również dla organów administracji publicznej. Osoba chcąca zmienić swoje imię, czy nazwisko, powinna wykazać, że ma ku temu ważny powód o charakterze obiektywnym. Rozstrzygnięcie, czy zachodzą ważne powody uzasadniające uwzględnienie wniosku wymaga wyważenia z jednej strony interesu społecznego i celów, jakie ma realizować zawarta w cytowanym art. 4 ust. 1 u.z.i.n. zasada względnej stabilizacji imion i nazwisk, a z drugiej strony indywidualnego interesu strony wnioskującej o zmianę imienia i/lub nazwiska. Zmiana imienia i /lub nazwiska wiąże się bowiem z obowiązkiem zawiadomienia przez organ dokonujący zmiany imienia i nazwiska, poza urzędem stanu cywilnego, także urzędu skarbowego, policji, wojskowej komendy uzupełnień, organów ewidencji ludności, Krajowego Rejestru Karnego. Zakres tego obowiązku potwierdza znaczenie i rolę, jaką w zorganizowanej społeczności przypisuje się nazwisku i imieniu, pełniącym funkcję identyfikacji człowieka, ważną nie tylko dla niego samego, ale także dla innych osób i dobra publicznego. W interesie społecznym jest więc, aby zmiana imienia następowała wyłącznie w przypadku spełnienia ustawowej przesłanki ważnych powodów w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.z.i.n. Wnioskodawca nie wskazał żadnego czynnika, który byłby przejawem obiektywnej, zewnętrznej konieczności, czy zasadności używania nowego imienia. Podniesione przez wnioskodawcę powody zmiany imienia, tj. kłopotliwe sytuacje na granicach; problemy przy wypełnianiu urzędowych wniosków polegające na tym, że system nie przepuszcza go dalej, gdy pominie imię G. lub blokuje się, jeżeli podaje drugie imię G. , a we wcześniejszych wnioskach nie było ono wymagane; chęć wyrobienia paszportu na jedno imię; posiadanie podpisu kwalifikowanego z jednym imieniem - zgodnie z sugestią sprzedawcy usługi, problemy z odprawą na lotnisku, wystawienie przez bank karty kredytowej zawierającej jedno imię, nie wypełniają znamion ważnych powodów uzasadniających dokonanie wnioskowanej zmiany imion. Oczywiście względy subiektywne są ważne, bo przecież zmiana danych dokonywana jest na wniosek zainteresowanej osoby, mimo tego powinny jednak znaleźć potwierdzenie także w obiektywnych kryteriach potrzeby dokonania takiej zmiany. Nawet wieloletnie używanie innego imienia lub nazwiska dokonane z wyboru, a nie z konieczności, nie musi uzasadniać dopuszczalności ich zmiany, jeśli nie znajduje odzwierciedlenia w rzeczywistej, istotnej, a więc obiektywnej potrzebie dalszego używania tych przybranych, używanych imion lub nazwiska. Okoliczność używania imienia A. według subiektywnego wyboru, na potrzeby wypełniania formularzy, wniosków lub w kontaktach prywatnych i stwierdzenie, że używanie imienia G. jest dla niego zbyteczne, nie jest powodem obiektywnie uzasadniającym potrzebę dokonania takiej zmiany. W świetle przepisów prawa oba imiona zapisane w akcie stanu cywilnego są tak samo ważne. Akt urodzenia jest bowiem podstawą do ustalenia, czy dana osoba ma jedno, czy dwa imiona. Zdecydowana większość osób posiadająca dwa imiona, na co dzień posługuje się tylko jednym z nich, a najczęściej pierwszym imieniem, bowiem co do zasady obydwa imiona wymagane są jedynie w oficjalnych dokumentach.
Pismem z dnia 16 maja 2024 roku pełnomocnik A. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarga na decyzję Wojewody z dnia 12.03.2024 r., sygn. [...], której zarzucił naruszenie:
art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 października 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska (Dz. U. 2021 poz. 1988 t.j. z dnia 03.11.2021 r. z późn. zm., dalej u.z.i.n.) poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że wskazane przez skarżącego powody zmiany imienia są niewystarczające, aby uznać je za ważny powód zmiany imienia w rozumieniu ww. przepisu ustawy, podczas gdy z przepisu ustawy wynika wprost, że zmiany imienia lub nazwiska można dokonać z ważnych powodów, w szczególności gdy ważne powody dotyczą zmiany na imię lub nazwisko używane, co ma miejsce w niniejszej sprawie, albowiem skarżący używa wyłącznie imienia A. a nie imion A. G..
naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez:
1) zaniechanie wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie i dokonanie ustaleń faktycznych nieopartych na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czego efektem było utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji,
2) nieprawidłowe uznanie, że przyczyny, dla których skarżący wnioskuje o zmianę imienia mają wyłącznie subiektywny charakter, podczas gdy ważne powody w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.z.i.n. należy rozumieć przede wszystkim w znaczeniu subiektywnym, a zatem należy je oceniać jako ważne dla strony, a nie dla organu,
3) nieuwzględnienie szeregu okoliczności, które nie tylko subiektywnie, ale również obiektywnie utrudniają Skarżącemu funkcjonowanie w przestrzeni administracyjnej z uwagi na posługiwanie się imionami A. G. zamiast jedynie imieniem A.
Wobec powyższego skarżący wniósł o:
1. uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji,
2. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.
Zdaniem skarżącego stanowisko organu jest nieuzasadnione, albowiem zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdził, że skarżący posługuje się imieniem A. , a nie imionami A. G.. Wobec tego niezrozumiałe jest na jakiej podstawie organ stwierdził, że Skarżący używa "w zależności od okoliczności" imion A. G., skoro wskazał on liczne przykłady sytuacji, w których używa wyłącznie imienia A. . Organ ustosunkowując się do podniesionych przyczyn stwierdził, iż banki standardowo wydają karty na jedno imię, a uwierzytelnienie podpisu elektronicznego następuje na podstawie dowodu osobistego, a więc dokumentu, w którym widnieją dwa imiona skarżącego. Co do transportu lotniczego i wypełnianych dokumentów urzędowych, organ podniósł, że każda osoba zakupująca bilety i wypełniająca dokumenty urzędowe powinna wskazać dane widniejące w dokumencie tożsamości.
W ocenie skarżącego takie stanowisko organu wskazuje, że organ pominął wszystkie okoliczności związane z posiadaniem dwóch imion, jakie skarżący opisał jako kłopotliwe. Organ nie wziął zatem pod uwagę subiektywnego dyskomfortu skarżącego związanego z posiadaniem imion A. G.. Zdaniem skarżącego w postępowaniu administracyjnym organ nie uwzględnił subiektywnego odczucia skarżącego związanego z koniecznością posługiwania się dwoma imionami. Skarżący zwrócił uwagę, że ważne powody należy rozumieć w znaczeniu subiektywnym, a zatem należy je oceniać jako ważne przede wszystkim dla strony, a nie dla organu. Pojęcie "ważne powody" widzieć należy w kontekście sytuacji osoby występującej o zmianę oraz przy występowaniu interesu społecznego w podjęciu takiej decyzji (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 18 czerwca 2021 r., sygn. II SA/GI 159/21). Organ nie przypisał należnej wagi ważnym powodom zmiany imienia, które skarżący przedstawił w kontekście własnego funkcjonowania w przestrzeni administracyjnej, gospodarczej oraz społecznej. Ponadto zmiana imienia na imię używane mogłaby być obiektywnie uzasadniona tylko wówczas, gdyby okres używania innych danych i identyfikowalność wnioskodawcy w społeczeństwie przy wykorzystaniu tych danych wskazywała, że w istocie funkcjonuje on w społeczeństwie pod takim właśnie imieniem lub nazwiskiem. Istotne było więc to, czy wnioskodawca w rzeczywistości używał innego imienia (imion) i nazwiska, pod którym jest rozpoznawalny w normalnym życiu, z którym związane są np. jego osiągnięcia zawodowe, społeczne (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 09 lutego 2021 r., sygn. III SA/Łd 717/20). Taka sytuacja niewątpliwie zachodzi w przedmiotowej sprawie, albowiem skarżący funkcjonuje w społeczeństwie jako A. K., a nie jako A. G. K., a co więcej posługiwanie się imieniem A. G. stwarza dla niego trudności.
W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację i wywody prawne zawarte w kwestionowanej decyzji.
Pismem z dnia 28 maja 2024 r. pełnomocnik skarżącego złożył replikę na odpowiedź na skargę podtrzymując stanowisko przedstawione w skardze i jednocześnie wskazał, że w treści odpowiedzi na skargę organ powielił wcześniejsze argumenty. W ocenie skarżącego nie jest prawidłowe stanowisko organu, iż przedstawione przyczyny uzasadniające zmianę imienia, nie wypełniały znamion ważnych powodów uprawniających do dokonania wnioskowanej zmiany imienia. W szczególności nie jest prawidłowe odwoływanie się przez organ do innych osób, które posiadają drugie imię i funkcjonują z nim w obrocie społeczeństwie, albowiem takie porównanie świadczy o nieuwzględnieniu indywidualnych odczuć skarżącego, leżących u podstaw wnioskowanej zmiany imienia. Skarżący zwrócił uwagę, że organ nie wziął pod uwagę subiektywnego dyskomfortu skarżącego związanego z posiadaniem drugiego imienia G. , pomimo szczegółowego uzasadnienia takiego stanowiska, w szczególności wskazywania, iż konieczność posługiwania się drugim imieniem G. wiąże się z dyskomfortem. Tymczasem w orzecznictwie sądowym wskazuje się, że ważne powody zmiany imienia lub nazwiska, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.z.i.n. należy rozumieć w znaczeniu subiektywnym, a zatem należy je oceniać jako ważne przede wszystkim dla strony, a nie dla organu (wyrok NSA z dnia 08.09.1981 r., sygn. II SA 346/81; Czajkowska Alicja, Romocka-Tyfel Barbara, Zmiana imienia i nazwiska. Geneza. Komentarz. Orzecznictwo. Wzory decyzji, wyd. V). Sądy zwracają również uwagę, że pojęcie "ważne powody" widzieć należy w kontekście sytuacji osoby występującej o zmianę oraz przy występowaniu interesu społecznego w podjęciu takiej decyzji (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 18.06.2021 r., sygn. II SA/GI 159/21 Pojęcia "ważnych powodów" w kontekście osobistej sytuacji Skarżącego. Ważne powody, będące przyczyną zmiany imienia i nazwiska obywatela, winny być każdorazowo badane przez organ z punktu widzenia wnioskodawcy, którego ważne interesy jako obywatela, osadzone w uczuciach emocjonalno-psychicznych winny wziąć górę nad obiektywnym porządkiem prawnym, zaistnienie ważnych względów winno być wyważone oceną zarówno pierwiastków subiektywnych, jak i obiektywnych (por. W. Hryniecki, Glosa akceptująca do powołanego powyżej wyroku WSA w Krakowie z dnia 20 kwietnia 2004 r., GSP- Prz.Orz. 2009/4/73-84, P. Ruczkowski; wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 04 lutego 2016 r. sygn. akt II SA/Go 941/15). W przedmiotowej sprawie organ dokonał niewłaściwej subsumcji stanu faktycznego do przepisu art. 4 u.z.i.n., uznając, iż wskazane przez Skarżącego okoliczności nie stanowią ważnego powodu w rozumieniu tego przepisu, podczas gdy Skarżący szczegółowo uzasadnił przyczyny uzasadniające wniosek o zmianę imienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm. - dalej "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Kontrola opisanej na wstępie decyzji Wojewody przeprowadzona zgodnie z wymienionymi wyżej kryteriami - w części w jakiej została ona zaskarżona do Sądu, a więc w części obejmującej odmowę zmiany imienia - wykazała, że nie narusza ona przepisów prawa materialnego, ani przepisów prawa procesowego w takim zakresie, że mogło to mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga podlega zatem oddaleniu, albowiem orzekające organy zasadnie uznały, że w sprawie nie zachodzą podstawy do żądania zmiany imienia polegającej na zastąpieniu dwóch imion "A. G. " jednym imieniem " A. ".
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z 17 października 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1988, dalej "u.z.i.n."). Ustawa ta określa zasady zmiany imienia lub nazwiska na inne imię lub nazwisko oraz właściwość organów administracji publicznej i tryb postępowania w sprawach zmiany imienia lub nazwiska (art. 1). Zgodnie z art. 12 ust. 1 u.z.i.n. decyzję o zmianie imienia lub nazwiska, bądź decyzję o odmowie zmiany imienia lub nazwiska, wydaje kierownik urzędu stanu cywilnego, do którego został złożony wniosek, albo jego zastępca. Z art. 4 ust. 1 u.z.i.n. wynika, że zmiany imienia lub nazwiska można dokonać wyłącznie z ważnych powodów, w szczególności gdy dotyczą zmiany:
1) imienia lub nazwiska ośmieszającego albo nielicującego z godnością człowieka;
2) na imię lub nazwisko używane;
3) na imię lub nazwisko, które zostało bezprawnie zmienione;
4) na imię lub nazwisko noszone zgodnie z przepisami prawa państwa, którego obywatelstwo również się posiada.
Redakcja przywołanego przepisu wskazuje, że "ważne powody" warunkujące możliwość zmiany imienia lub nazwiska zostały przez ustawodawcę wyliczone w sposób przykładowy i niewyczerpujący. Natomiast określenie "ważny powód" stanowi pojęcie nieostre i jest prawnie niezdefiniowane. Analizując jednak przykładowe wyliczenie powodów uznanych przez ustawodawcę za ważne, stwierdzić można, że ważne powody nie mogą wynikać wyłącznie z subiektywnego przekonania osoby żądającej zmiany oraz, że muszą poddawać się obiektywnym i racjonalnym kryteriom oceny (por. wyrok NSA OZ we Wrocławiu z 9 lipca 1993 r. sygn. akt SA 974/81, ONSA 1981, Nr 1, poz. 49, wyrok NSA z 11 grudnia 2014 r., sygn. akt II OSK1375/13, LEX nr 1772368.). Wnioskodawca powinien więc przekonać organ administracji, że wskazany przez niego subiektywny powód zmiany imienia (nazwiska) jest na tyle istotny, aby władza dokonała zmiany, uznając go za obiektywnie istotny. (por. W. M. Hrynicki, Ważne powody administracyjnej zmiany imienia lub nazwiska, "Administracja. T.D.P." 2010, nr 2 (19), s. 66). Organ, zaistnienie tego ważnego powodu ocenia odrębnie w każdej sprawie uwzględniając jej okoliczności. Ma zatem obowiązek wnikliwego wyjaśniania podstaw żądania i zweryfikowania, czy motywy żądania są obiektywnie zasadne - czy niezasadne, czy nie noszą znamion np. kaprysu, nie wynikają z przekory. Trzeba mieć także na uwadze - co musi uwzględnić także organ orzekający w sprawie - że imię i nazwisko są najważniejszymi kryteriami służącymi do ustalenia tożsamości nie tylko w rodzinie ale przede wszystkim w społeczeństwie, przez co są elementem porządku publicznego który ustawodawca chroni przed destabilizacją. Wyrazem tego jest przyjęta w obecnie obowiązującej ustawie (podobnie jak w poprzedniej) zasada niezmienności i stałości imion i nazwisk. W związku z tym możliwość ich zmiany ustawodawca potraktował jako wyjątek od tej zasady, stanowiący szczególny przypadek.
W orzecznictwie przyjęto, że decyzja w przedmiocie zmiany imienia i nazwiska ma charakter uznaniowy, co oznacza, że nawet jeżeli ziszczą się przesłanki wskazane z art. 4 ust. 1 u.z.i.n, organ ma swobodę wyboru decyzji negatywnej lub pozytywnej dla strony. Organ działając w oparciu o konstrukcję uznania administracyjnego zobligowany jest do kierowania się interesem społecznym a także słusznym interesem strony, co oznacza konieczność wyważenia, czy w realiach sprawy interes ogółu nie sprzeciwia się zadośćuczynieniu żądaniu strony. W tym kontekście zasadnicze znaczenie należy przypisać postępowaniu dowodowemu zmierzającemu do weryfikacji, czy istnieją obiektywne, szczególne powody uzasadniające zmianę nazwiska. Dzięki temu organ może uniknąć zarzutu dowolności orzekania. Ważne jest także prawidłowe uzasadnienie decyzji wykazujące w sposób przekonujący, że podane przez stronę okoliczności zostały wzięte pod uwagę i poddane przez organ obiektywnej ocenie w kontekście przesłanek, o jakich mowa w art. 4 ust. 1 u.z.i.n.
Uwzględniając powyższe Sąd stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie organy prawidłowo - zgodnie z wymogami k.p.a. - przeprowadziły postępowanie poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji. W postępowaniu tym zgromadzono wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia materiał dowodowy a przed wydaniem decyzji umożliwiono stronie uzupełnienie dowodów i wypowiedzenie się w sprawie. Z tych uprawnień skarżący skorzystał przedkładając oświadczenia na potwierdzenie zgłoszonego żądania. W istocie zostały one poddane swobodnej ocenie organów (art. 80 k.p.a.) czemu dały wyraz w uzasadnieniu decyzji - w szczególności w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewoda przy orzekaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Zaznaczyć trzeba, że w przypadku decyzji wydawanej w warunkach uznania administracyjnego kontrola sądowa takiej decyzji jest ograniczona do oceny tego, czy w sprawie zachodzą warunki materialnoprawne uzasadniające skorzystanie przez organ administracji z przysługujących mu uprawnień, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem z zachowaniem przepisów procedury administracyjnej i czy dokonana przez organy administracji ocena okoliczności sprawy nie nosi cech dowolności lub nie przekroczyła dopuszczalnej granicy swobodnej interpretacji pojęcia "ważne powody".
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że Wojewoda prawidłowo wywiódł, że w niniejszej sprawie nie zostały wykazane ważne przesłanki o których stanowi art. 4 ust. 1 u.z.i.n, w szczególności nie zaistniały przesłanki przykładowo wymienione w tym przepisie. W tym względzie nie są uzasadnione zarzuty skargi wskazujące na pominięcie argumentów przedstawionych przez skarżącego. Zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy oraz treść uzasadnienia decyzji wskazuje, że organy podjęły czynności celem wyjaśniania zaistnienia przesłanki z art. 4 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy - czyli używania przez skarżącego imienia G. . Wojewoda w uzasadnieniu decyzji przedstawił także ocenę spełnienia tej przesłanki. To, że skarżący nie zgadza się z wynikiem oceny przeprowadzonej przez organy w zakresie spełnienia tych przesłanek, nie oznacza, że można im skutecznie postawić zarzut ich pomięcia.
Zdaniem Sądu także ocena organu w zakresie zaistnienia wynikających z art. 4 ust. 1 u.z.i.n ważnych powodów nie narusza prawa. Oczywiście trafne jest stanowisko Wojewody, że wbrew twierdzeniom skarżącego imię G. , które skarżący ma przypisane w oficjalnych rejestrach - co należy podkreślić, według kryteriów obiektywnych - nie nosi cech imienia ośmieszającego i nie licującego z godnością człowieka. Opieranie się na subiektywnych odczuciach i emocjach nie realizuje jednak ustawowego kryterium ważnej przesłanki umożliwiającej, na zasadzie wyjątku, skuteczne żądanie zmiany imienia.
Organy trafnie przyjęły, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie zaistniała także ważna przesłanka związana z używaniem imienia. Co prawda przepis art. 4 ust. 1 pkt 2 u.z.i.n. nie wprowadza żadnych dodatkowych kryteriów oprócz "używania imienia", które miałyby wpływ na zmianę imienia i nazwiska na faktycznie używane, nie oznacza jednak, że organy administracji nie są uprawnione do badania, czy używanie innego imienia i nazwiska jest w świetle zobiektywizowanych okoliczności uzasadnione i może prowadzić do ich zmiany (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 4 lutego 2016 r. o sygn. II SA/Go 941/15, LEX). Tymczasem w orzecznictwie przyjmuje się, że samo posługiwanie się przez zainteresowanego imieniem i nazwiskiem od ponad trzech lat w kontaktach towarzyskich i biznesowych udokumentowane nie świadczy jeszcze o tym, że jest to okoliczność szczególna, nadzwyczajna, która uzasadniałaby wydanie decyzji zgodnej z jego wnioskiem (por. wyrok WSA w Warszawie sygn. akt IV SA/Wa 1094/19). Zasadnie Wojewoda zwraca uwagę, że nie są kluczowe względy, w sensie obiektywnym. Wnioskowana zmiana imienia, ma bowiem charakter praktyczny. Tego rodzaju okoliczności nie świadczą o spełnieniu przesłanki zaistnienia ważnego powodu do zmiany imienia, gdyż opierają się one na subiektywnych odczuciach skarżącego. Tymczasem ważne powody do których odsyła ustawa muszą być uznane za istotne (ważne) nie tylko dla wnioskującego ale także dla dokonującej oceny organów administracji. Sama zatem tylko wola zainteresowanej osoby nie stanowi samodzielnej i wystarczającej podstawy do wprowadzenia żądanej zmiany jeżeli nie jest poparta ważnymi względami.
Niewątpliwie imię i nazwisko jest dobrem osobistym każdego człowieka którym może on swobodnie dysponować. Swoboda ta nie ma charakteru zupełnego i może być ograniczona w drodze ustawy. W przypadku możliwości zmiany imienia i nazwiska, sam ustawodawca ograniczył swobodę w tym zakresie do ważnych powodów. Jednocześnie także ustawodawca przyznał organom administracji uprawnione do badania ważkości tych powodów i w tym właśnie tkwi podstawa prawna i kompetencje organów administracji do oceny zaistnienia "ważnych powodów" o których stanowi art. 4 ust. 1 ustawy. W rozpoznawanej sprawie, przy interpretacji tego nieostrego pojęcia, organy nie przekroczyły granic dowolności (uznania administracyjnego) uwzględniając indywidualne warunki wynikające z niniejszej sprawy. Argumentacja Wojewody przytoczona w tym względzie nie stanowiła bowiem zasadniczej przyczyny dla której organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję I instancji.
Znajdująca w sprawie zastosowanie regulacja prawna zawarta w ustawie o zmianie imion i nazwisk wprowadza zasadę względnej stabilizacji imion i nazwisk. Jest to wartość prawnie chroniona. Oznacza to, że – co do zasady – imię i nazwisko są trwałymi atrybutami człowieka, prawnie mu przypisanymi poprzez zarejestrowanie w aktach stanu cywilnego, a ich zmiana może nastąpić tylko z "ważnych powodów", przykładowo wskazanych w art. 4 ust. 1 ustawy o zmianie imienia i nazwiska, w trybie i na zasadach określonych w ustawie. Oznacza to także, że wola wnioskodawcy (zakres podmiotowy ustawy uregulowany jest w art. 2), nie stanowi przesłanki samodzielnej i wystarczającej do zmiany imienia i nazwiska. Ważne powody o jakich mowa w powołanym przepisie nie mogą wynikać jedynie z subiektywnego przekonania osoby żądającej zmiany, ale muszą sprostać zobiektywizowanym i zracjonalizowanym kryteriom. Jak wskazał NSA w wyroku z 15 marca 2007 r. II OSK 452/06 nabycie oraz posługiwanie się własnym imieniem odgrywającym rolę identyfikatora w zasadzie w relacjach prywatnych (por. Z. Duniewska, Zmiana imion i nazwisk, w: Materialne prawo administracyjne, pr. zbior. pod red. M. Stahl, Warszawa 2005, s.75 i n.) oraz nazwiskiem (pełniącym przede wszystkim funkcje identyfikatora publicznego) jest uznawane za publiczne prawo podmiotowe, jest wyrazem godności i poszanowania praw człowieka, jest jego dobrem osobistym. Jednocześnie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wyraża się przekonanie, że używanie w codziennych kontaktach nieurzędowych określonego imienia zależy wyłącznie od jego posiadacza i nie podlega jakiejkolwiek reglamentacji administracyjnej (wyrok NSA z 18 stycznia 1994 r., sygn. akt SA/Gd 1114/93).
Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy, w ocenie Sądu, organy administracji prawidłowo oceniły, że w okolicznościach niniejszej sprawy wniosek o zastąpienie dwóch imion jednym imieniem, nie spełniał warunku "ważnych powodów" w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy. Jakkolwiek można przyjąć, że powody wskazywane przez skarżącego są dla niego subiektywnie istotne, to jednak w żaden sposób nie można ich uznać za obiektywnie istotne. Sama okoliczność subiektywnego, negatywnego nastawienia skarżącego do noszonych imion "A. G.", wynikająca z niczym nie potwierdzonych trudności administracyjnych, nie może świadczyć o spełnieniu ustawowej przesłanki w postaci "ważnego powodu". Nie można również uznać za obiektywnie istotny podawanego przez skarżącego jako powód postulowanej zmiany imienia – przekonania, że używanie dotychczasowych dwóch imion spowodowało u skarżącego znaczne utrudnienia w życiu codziennym. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie brak jest podstaw do uznania, że istnieją obiektywne powody, które taki stan uzasadniają. Słusznie wykazał organ odwoławczy, że w życiu prywatnym skarżący może posługiwać się wybranym przez siebie imieniem.
W ocenie Sądu organy administracji trafnie zauważyły, że:
- banki pomimo dysponowania ustalonymi na podstawie dowodu osobistego danymi klienta, zgodnie z którymi nosi on np. dwa imiona, standardowo wydają karty bankomatowe/kredytowe, na których widnieje tylko jedno - pierwsze imię klienta;
- podmioty wydające certyfikaty podpisu kwalifikowanego weryfikują tożsamość subskrybenta (osoby ubiegającej się o certyfikat) na podstawie dokumentu tożsamości - ważnego dowodu osobistego lub paszportu. Co istotne, w kontekście wskazanego przez Skarżącego posiadania podpisu kwalifikowanego z jednym imieniem, że w przypadku certyfikatów kwalifikowanych możemy także mówić o tak zwanych certyfikatach anonimowych, czyli takich, które nie zawierają pełnych danych osobowych właściciela certyfikatu. Certyfikat anonimowy nie zawiera danych typu "imię", czy "nazwisko", posiada natomiast na przykład "pseudonim" lub "nazwę powszechną". Certyfikaty tego typu są wystawiane dokładnie tak samo, jak wszystkie inne certyfikaty kwalifikowane i wymagają, co istotne, odpowiedniego uwierzytelnienia na podstawie dokumentu tożsamości. Tak więc, jeżeli podpis zawiera jedno imię, (organ nie ma możliwości zweryfikowania tego stanu rzeczy), zatem to co najistotniejsze uwierzytelnienie tego podpisu następuje na podstawie dowodu osobistego, a więc dokumentu w którym widnieją dwa imiona odwołującego;
- w przypadku transportu lotniczego odprawa zawsze odbywa się na podstawie dowodu osobistego lub paszportu, a więc w interesie pasażera jest wskazanie pełnych danych osobowych,
- każda osoba wypełniająca urzędowe wnioski/formularze, co do zasady zobowiązana jest wskazywać dane widniejące w dokumencie tożsamości (dowodzie osobistym lub paszporcie),
- osoby posiadające kilka imion (obowiązujące obecnie przepisy prawa dopuszczają posiadanie dwóch imion), w relacjach towarzyskich, "na co dzień", używają jednego imienia; konieczność używania dwóch imion występuje, co do zasady, w przypadku wypełniania formularzy urzędowych,
W ocenie Sądu nie wypełniają znamion ważnych powodów uzasadniających dokonanie wnioskowanej zmiany imienia podniesione przez skarżącego powody tj.:
- kłopotliwe sytuacje na granicach, portach lotniczych, gdyż kupuje bilety jako A. K., przy odprawach za granicą jest to kłopot, bo w paszporcie ma zapisane imię A. G. i kilkakrotnie zdarzyło się, że spóźniłby się na samolot, ponieważ był problem z imieniem przy odprawie, spowodowany tym, że za bilet płacił kartą kredytową wystawioną na dane A. K.;
- wystawienie kart kredytowych na imię A. , gdyż nie używa imienia A. G.;
- od kilku lat chce zmienić imię;
- w życiu codziennym posługuje się imieniem A. ;
- problemy przy wypełnianiu wniosków KRS, ePUAP, ponieważ system nie przepuszcza go dalej, gdy pominie imię G. , lub blokuje jeżeli podaje drugie imię G. , a we wcześniejszych wnioskach nie było ono wymagane;
- podpis kwalifikowany jest wystawiony tylko na imię G. zgodnie z sugestią sprzedawcy usługi, który twierdził, że jeżeli nie używa imienia G. , to lepiej żeby go nie było w podpisie kwalifikowanym;
- w przyszłym roku wymiana paszportu i chciałby go wyrobić na jedno imię A. ,
Co również istotne, Skarżący oświadczył, że wnioskowana zmiana imienia nie wiąże się dla niego z zagrożeniem jego zdrowia lub życia oraz nie jest związana ze sprawą karną nie wskazał żadnego czynnika, który byłby przejawem obiektywnej, zewnętrznej konieczności, czy zasadności używania nowego imienia. Względy subiektywne niewątpliwie ważne, powinny jednak znaleźć potwierdzenie także w obiektywnych kryteriach potrzeby dokonania takiej zmiany. Nawet wieloletnie używanie innego imienia lub nazwiska dokonane z wyboru, a nie z konieczności, nie musi uzasadniać dopuszczalności ich zmiany, jeśli nie znajduje odzwierciedlenia w rzeczywistej, istotnej, a więc obiektywnej potrzebie dalszego używania tych przybranych, używanych imion lub nazwiska. Okoliczność używania przez A. G. K. imienia A. według subiektywnego wyboru, na potrzeby wypełniania formularzy, wniosków lub w kontaktach prywatnych i stwierdzenie, że imienia G. nie używa i jest dla niego zbyteczne, nie jest powodem obiektywnie uzasadniającym potrzebę dokonania takiej zmiany. W świetle przepisów prawa oba imiona zapisane w akcie stanu cywilnego są tak samo ważne. Akt urodzenia jest bowiem podstawą do ustalenia, czy dana osoba ma jedno, czy dwa imiona. Rozstrzygnięcie, czy zachodzą ważne powody uzasadniające uwzględnienie wniosku wymaga wyważenia z jednej strony interesu społecznego i celów, jakie ma realizować zawarta w cytowanym art. 4 ust. 1 u.z.i.n. zasada względnej stabilizacji imion i nazwisk, a z drugiej strony indywidualnego interesu strony wnioskującej o zmianę imienia i/lub nazwiska. Dokonując takiej oceny, należy mieć przy tym na uwadze, że nabycie oraz posługiwanie się własnym imieniem i nazwiskiem ma znaczenie indywidualizujące i identyfikujące daną osobę w stosunkach urzędowych i prywatnych i jak wskazano powyżej powinna je cechować stabilność i pewność. Zmiana imienia i /lub nazwiska wiąże się bowiem z obowiązkiem zawiadomienia przez organ dokonujący zmiany imienia i nazwiska, poza urzędem stanu cywilnego, także urzędu skarbowego, policji, wojskowej komendy uzupełnień, organów ewidencji ludności, Krajowego Rejestru Karnego. Zakres tego obowiązku potwierdza znaczenie i rolę, jaką w zorganizowanej społeczności przypisuje się nazwisku i imieniu, pełniącym funkcję identyfikacji człowieka, ważną nie tylko - co trzeba podkreślić - dla niego samego, ale także dla innych osób i dobra publicznego. W interesie społecznym jest więc, aby zmiana imienia następowała wyłącznie w przypadku spełnienia ustawowej przesłanki. Tym samym nieuzasadnione pozostają zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego, bowiem A. G. K. nie wykazał spełnienia ustawowej przesłanki ważnych powodów w rozumieniu, art. 4 ust. 1 u.z.i.n. Chybione są również zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ prawa procesowego. Wojewoda w toku postępowania respektował ogólne zasady postępowania administracyjnego. Zrealizowana została w pełnym zakresie wyrażona w art. 7 k.p.a. i art. 8 k.p.a. zasada prawdy obiektywnej. Organ odwoławczy w sposób wyczerpujący ocenił materiał dowodowy, czyli uwzględnił wszystko, co było dla organu dostępne (art. 77 k.p.a.). Dokonana ocena materiału dowodowego odpowiada kryteriom określonym w art. 80 k.p.a., wymogom zawartym w art. 107 § 1 i 3 k.p.a. oraz została przeprowadzona z uwzględnieniem wszystkich zebranych w sprawie dowodów dotyczących istotnych okoliczności niezbędnych do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
Skoro zatem skarżący nie wykazał aby w jego przypadku zachodziły takie ważne powody, to należy zgodzić się z organem odwoławczym, że nie zachodzą podstawy do żądania zmiany imion poprzez zastąpienie dwóch imion jednym imieniem, stąd też zarzut naruszenia art. 3 pkt 1 w związku z art. 4 ust. 1 ustawy uznać należało za niezasadny. Stwierdzić należy, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone zgodnie z wymogami postepowania administracyjnego.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.