II SA/Po 263/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi E. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy o sprzeciwie wobec zgłoszenia zamiaru usunięcia kilkudziesięciu drzew z działki rolnej. Rolnik, który kupił działkę w celu powiększenia gospodarstwa, argumentował, że drzewa stanowią samosiewy utrudniające korzystanie z łąki i pastwiska, a ich usunięcie jest niezbędne do przywrócenia prawidłowej gospodarki rolnej i uzyskania dopłat. Organy administracji, w tym Wójt i Samorządowe Kolegium Odwoławcze, odmówiły zgody na wycinkę, wskazując, że działka znajduje się na terenie objętym ochroną przyrody (Powidzki Park Krajobrazowy, Obszar Natura 2000, Obszar Krajobrazu Chronionego Powidzko-Bieniszewski) oraz że obowiązują zakazy dotyczące niszczenia zadrzewień śródpolnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, oddalił skargę. Sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o ochronie przyrody, w szczególności art. 83f ust. 14, który pozwala na wniesienie sprzeciwu w przypadku lokalizacji drzew na terenach objętych formami ochrony przyrody lub przeznaczonych w planie miejscowym na zieleń. Sąd podkreślił nadrzędność ochrony przyrody na terenach chronionych i uznał, że decyzje organów były uzasadnione, mimo uznaniowego charakteru ich kompetencji. Sąd odniósł się również do kwestii planu miejscowego oraz argumentów skarżącego dotyczących prawa własności i przywrócenia gruntów do użytkowania rolniczego, uznając je za nieprzekonujące w kontekście przepisów o ochronie przyrody.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów o ochronie przyrody w kontekście zgłoszenia zamiaru usunięcia drzew na terenach chronionych, zwłaszcza w odniesieniu do zadrzewień śródpolnych i prawa własności.
Dotyczy specyficznej sytuacji działki położonej na terenie objętym kilkoma formami ochrony przyrody i zastosowania przepisów ustawy o ochronie przyrody oraz miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zgłoszenie zamiaru usunięcia drzew z działki położonej na terenie objętym formami ochrony przyrody może zostać odrzucone przez organ administracji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ administracji może wnieść sprzeciw wobec zgłoszenia zamiaru usunięcia drzew, jeśli drzewa znajdują się na terenach objętych formami ochrony przyrody lub przeznaczonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na zieleń.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy ustawy o ochronie przyrody (art. 83f ust. 14) dają organom administracji uprawnienia do wniesienia sprzeciwu w takich sytuacjach, a ochrona przyrody na terenach chronionych ma charakter nadrzędny. Decyzja organu musi być uzasadniona, a w tym przypadku organy wykazały, że ochrona zadrzewień jest uzasadniona ze względu na ich funkcje przyrodnicze i krajobrazowe oraz przepisy miejscowe i uchwały dotyczące form ochrony przyrody.
Czy prawo własności właściciela nieruchomości pozwala na usunięcie drzew rosnących na terenie objętym formami ochrony przyrody, mimo zakazów wynikających z przepisów o ochronie przyrody?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy ustawy o ochronie przyrody stanowią ustawowe ograniczenie prawa własności, a cele ochrony przyrody na terenach chronionych przemawiają przeciwko zmianie stanu nieruchomości z zadrzewionej na niezadrzewioną.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 31 ust. 1, art. 5, art. 74 i art. 86 Konstytucji RP, wskazując, że ochrona środowiska może wiązać się z ograniczeniami prawa własności. W przypadku terenów objętych formami ochrony przyrody, ochrona zadrzewień jest priorytetem, a zgłoszenie zamiaru usunięcia drzew może zostać odrzucone, jeśli jest sprzeczne z celami ochrony przyrody.
Czy samosiewy drzew i krzewów w wieku do 20 lat, rosnące na gruntach rolnych, mogą być usunięte mimo zakazu niszczenia zadrzewień śródpolnych?
Odpowiedź sądu
Sąd dopuścił możliwość, że zakaz niszczenia zadrzewień śródpolnych nie dotyczy samosiewów do 20 lat, jednak w tej konkretnej sprawie uznał, że wiek drzew nie miał znaczenia dla rozstrzygnięcia, ponieważ drzewa były dojrzałe i stanowiły element zwartego kompleksu zadrzewień na terenie chronionym.
Uzasadnienie
Choć skarżący podniósł argument o samosiewach do 20 lat, Sąd stwierdził, że na podstawie obwodu pni (60-90 cm) można wnioskować, iż drzewa są starsze. Co ważniejsze, Sąd uznał, że nawet jeśli zakaz z uchwały dotyczącej parku krajobrazowego nie miałby zastosowania wprost do samosiewów, to fakt, że drzewa rosną na obszarze chronionym i stanowią element zwartego kompleksu zadrzewień, uzasadnia ochronę i możliwość wniesienia sprzeciwu przez organ.
Przepisy (32)
Główne
u.o.p. art. 83f § ust. 1 pkt 3a
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 83f § ust. 8
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 83f § ust. 14 pkt. 1 lit. b
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 83f § ust. 14 pkt. 1 lit. c
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 83f § ust. 14 pkt. 1 li
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 83f § ust. 14 pkt. 1 lit. b
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 83f § ust. 14 pkt. 1 lit. c
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 83f § ust. 14
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 83f § ust. 8
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
u.o.p. art. 83f § ust. 14 pkt. 1 lit. c
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.o.p. art. 2 § ust. 1 pkt 9
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 2 § ust. 2 pkt 5
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 4 § ust. 1
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 6 § ust. 1 pkt 1-5
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 83
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 83a § ust. 1
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 83f § ust. 1 pkt 3b
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 83f § ust. 4
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 2 § ust. 1 pkt 9
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
u.o.p. art. 2 § ust. 2 pkt 5
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
u.o.p. art. 4 § ust. 1
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
u.o.p. art. 6 § ust. 1 pkt 1-5
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
u.o.p. art. 83a § ust. 1
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15zzs(4) § ust. 3
Konstytucja RP art. 31 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 5
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 74
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 86
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Działka skarżącego znajduje się na terenie objętym formami ochrony przyrody (Powidzki Park Krajobrazowy, Natura 2000, Obszar Chronionego Krajobrazu Powidzko-Bieniszewski). • Drzewa stanowią zadrzewienie śródpolne, którego likwidacja jest zakazana na terenie Powidzkiego Parku Krajobrazowego. • Zgłoszone do usunięcia drzewa rosną na terenie przeznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na zieleń (symbol 13Rz) i podlegają ochronie. • Ochrona przyrody na terenach chronionych ma charakter nadrzędny i może stanowić ograniczenie prawa własności. • Organy administracji miały fakultatywne uprawnienie do wniesienia sprzeciwu, które zostało przez nie uzasadnione.
Odrzucone argumenty
Drzewa są samosiewami w wieku do 20 lat, które utrudniają prowadzenie gospodarki rolnej. • Usunięcie drzew jest niezbędne do przywrócenia gruntów do użytkowania rolniczego i uzyskania dopłat z ARiMR. • Zakaz niszczenia zadrzewień śródpolnych nie dotyczy samosiewów do 20 lat. • Organy nie rozważyły należycie interesu skarżącego i jego racji.
Godne uwagi sformułowania
ochrona przyrody jako wartość nadrzędna • przepisy ustawy o ochronie przyrody [...] dają organom administracji dostateczne uprawnienia, pozwalające na wniesienie sprzeciwu • ochrona zadrzewień znajduje się w ramach ochrony przyrody • racjonalna gospodarka nakazuje pozostawienie zadrzewienia • ochrona przyrody jest obowiązkiem organów administracji publicznej
Skład orzekający
Danuta Rzyminiak-Owczarczak
przewodniczący
Jan Szuma
sprawozdawca
Arkadiusz Skomra
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o ochronie przyrody w kontekście zgłoszenia zamiaru usunięcia drzew na terenach chronionych, zwłaszcza w odniesieniu do zadrzewień śródpolnych i prawa własności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji działki położonej na terenie objętym kilkoma formami ochrony przyrody i zastosowania przepisów ustawy o ochronie przyrody oraz miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje konflikt między prawem własności a ochroną środowiska, co jest częstym problemem. Pokazuje, jak przepisy dotyczące ochrony przyrody mogą ograniczać właścicieli nieruchomości, nawet w kontekście prowadzenia działalności rolniczej.
“Rolnik chciał wyciąć drzewa na swojej działce, ale ochrona przyrody okazała się silniejsza.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.