II SA/Po 226/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2005-02-09
NSAochrona środowiskaŚredniawsa
ochrona przyrodywycinka drzewkara pieniężnapostępowanie administracyjneKPAWSAdecyzja administracyjnaskarżącyorgan administracji

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za wycinkę drzew z powodu wadliwie przeprowadzonych postępowań administracyjnych.

Skarżący A.B. został ukarany karą pieniężną za usunięcie sześciu drzew bez zezwolenia. Zarzucił organom administracyjnym pobieżne potraktowanie sprawy i brak konsekwencji, wskazując na ustne przyzwolenie na wycinkę oraz fakt, że nabył teren jako rolny z zerową wartością drzewostanu. WSA uznał skargę za uzasadnioną, stwierdzając naruszenie przepisów KPA dotyczących wszczęcia postępowania i braku należytego udokumentowania stanu faktycznego oraz wysokości kary.

Sprawa dotyczyła skargi A.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza Gminy o nałożeniu kary pieniężnej za usunięcie sześciu drzew bez wymaganego zezwolenia. Burmistrz ustalił karę na podstawie art. 47 ustawy o ochronie przyrody, stwierdzając wycinkę drzew na działce należącej do skarżącego. A.B. w odwołaniu podniósł, że złożył wniosek o zezwolenie na wycinkę, uzyskał ustne przyzwolenie i przystąpił do prac porządkowych, a teren nabył jako rolny z zerową wartością drzewostanu. Skarżący zarzucił organom wadliwe przeprowadzenie postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał skargę za uzasadnioną. Sąd wskazał na naruszenie przez organ pierwszej instancji przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 61 § 4 (brak zawiadomienia o wszczęciu postępowania z urzędu) oraz art. 10 § 1 (brak zapewnienia czynnego udziału strony w postępowaniu). Ponadto, sąd stwierdził brak protokołu z oględzin nieruchomości, który dokumentowałby pomiary i pozwolił na kontrolę prawidłowości rozstrzygnięcia, a także niejasności co do ilości i rodzaju wyciętych drzew. Z tych powodów, sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ pierwszej instancji naruszył przepisy KPA dotyczące wszczęcia postępowania z urzędu (art. 61 § 4 KPA) oraz zapewnienia czynnego udziału strony (art. 10 § 1 KPA).

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że organ nie powiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania, a jego udział w sprawie rozpoczął się faktycznie dopiero od doręczenia odpisu decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (8)

Główne

u.o.p. art. 47

Ustawa o ochronie przyrody

k.p.a. art. 61 § § 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej jest zobowiązany zawiadomić wszystkie osoby będące stronami o wszczęciu postępowania wszczynanego z urzędu.

k.p.a. art. 10 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.o.p. art. 47e § ust. 4 pkt 3

Ustawa o ochronie przyrody

Zezwala na usuwanie drzew i krzewów, których wiek nie przekracza 5 lat.

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez organ pierwszej instancji przepisów KPA dotyczących wszczęcia postępowania i zapewnienia czynnego udziału strony. Brak należytego udokumentowania stanu faktycznego sprawy, w tym brak protokołu z oględzin nieruchomości. Nieprawidłowe ustalenie ilości, rozmiaru i wieku wyciętych drzew.

Godne uwagi sformułowania

Kodeks postępowania administracyjnego nie rozstrzyga sposobu ustalania daty wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu, za datę taką można uznać dzień pierwszej czynności urzędowej dokonanej w sprawie. organ administracji publicznej jest zobowiązany zawiadomić wszystkie osoby będące stronami będącej przedmiotem postępowania sprawy wszczynanej z urzędu. uczestnictwo skarżącego w sprawie zaczyna się faktycznie poprzez doręczanie odpisu decyzji organu pierwszej instancji. brak jest dokumentu w postaci protokołu z oględzin nieruchomości, a także brak jest jakichkolwiek dowodów z których wynikałoby w jaki sposób ustalono ilość, rozmiar i wiek wyciętych drzew.

Skład orzekający

Grażyna Radzicka

przewodniczący sprawozdawca

Barbara Kamieńska

członek

Barbara Drzazga

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Naruszenia przepisów KPA dotyczące wszczęcia postępowania, zapewnienia czynnego udziału strony oraz wymogów dowodowych w sprawach o nałożenie kar pieniężnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań w sprawach ochrony przyrody i kar pieniężnych, ale ogólne zasady proceduralne mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowe błędy proceduralne popełniane przez organy administracji, które mogą prowadzić do uchylenia decyzji. Jest to istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Błędy proceduralne w urzędzie: jak uchylono karę za wycinkę drzew.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Po 226/03 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2005-02-09
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-02-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Barbara Drzazga
Barbara Kamieńska
Grażyna Radzicka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6136 Ochrona przyrody
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka (spr.) Sędzia NSA Barbara Kamieńska Sędzia WSA Barbara Drzazga Protokolant Sekr. sąd. Dobrosława Sobczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 lutego 2005 r. sprawy ze skargi A.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie usunięcia drzew i krzewów; I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy z dnia [...] r. [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 104,50 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych; III. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/ B. Drzazga /-/ G. Radzicka /-/ B. Kamieńska
Uzasadnienie
Burmistrz Gminy decyzją z dnia [...] roku nr [...] ustalił karę pieniężną, za usunięcie bez wymaganego zezwolenia, sześciu drzew-gatunek topola w wysokości [...] złotych i zobowiązał A.B. do wpłacenia jej na konto Gminnego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w terminie 14 dni.
W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że w dniu [...] r. dokonano oględzin działki o numerze ewidencyjnym [...] położonej w K. w obecności właściciela nieruchomości A.B. i stwierdzono, że dokonano wycinki 6 drzew gatunku topola. Ponieważ wycinka drzew bez zezwolenia podlega karze, Burmistrz Gminy na podstawie art. 47 k ustawy z dnia 16 października 1991 roku o ochronie przyrody (tekst jedn. Dz. U. z 2001 Nr 99 poz. 1079 ze zm.) wymierzył A.B. karę pieniężną, której wysokość ustalono na podstawie załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 1998 roku określającego stawki kar pieniężnych za usuwanie bez zezwolenia lub zniszczenia drzew lub krzewów oraz zniszczenie terenów zieleni.
W dowołaniu pod decyzji A.B. zarzucił, że dnia [...] roku złożył wniosek o zezwolenie na wycięcie drzew topoli na nieruchomości, która stanowi grunt rolny i pastwiska. Ponieważ uzyskał ustne przyzwolenie na wycinkę, przystąpił do prac porządkujących nieruchomość, po czym jak organ uzyskał informacje o wykonaniu prac nałożył na niego karę.
W wyniku rozpoznania odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] roku nr [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy i podzieliło jej argumentację.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący A.B. zarzucił organom administracyjnym pobieżne potraktowanie sprawy i brak konsekwencji, bowiem grunt jaki nabył w dniu [...] roku od Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa oznaczony był jako grunty orne i pastwiska. Dla potrzeb sprzedaży określono wartość drzewostanu-samosiejek i krzewów równą zeru. Możliwość wykorzystania gruntów jako rolne bez usunięcia krzewów i topoli była niemożliwa, gdyż teren przylegający do nowopowstającego osiedla mieszkaniowego stał się terenem wysypiska śmieci i ziemi. W konkluzji zarzucając organom wadliwe przeprowadzenie postępowania skarżący żądał uchylenia zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ administracyjny wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Wobec faktu, że Kodeks postępowania administracyjnego nie rozstrzyga sposobu ustalania daty wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu, za datę taką można uznać dzień pierwszej czynności urzędowej dokonanej w sprawie, której postępowanie dotyczy, a organ administracji publicznej jest zobowiązany zawiadomić wszystkie osoby będące stronami będącej przedmiotem postępowania sprawy wszczynanej z urzędu. Obowiązek zawiadamiania strony przewiduje przepis art. 61 § 4 kpa. Jak wynika z akt sprawy administracyjnej organ nie powiadomił A.B., o wszczęciu postępowania, uchybił również przepisom art. 10 § 1 kpa i jak wynika z akt sprawy uczestnictwo skarżącego w sprawie zaczyna się faktycznie poprzez doręczanie odpisu decyzji organu pierwszej instancji.
Wprawdzie z treści uzasadnienia I instancji wynika, że w dniu [...] roku dokonano oględzin działki nr ewid. [...] w obecności A.B., jednak w aktach sprawy brak jest dokumentu w postaci protokołu z oględzin nieruchomości, a także brak jest jakichkolwiek dowodów z których wynikałoby w jaki sposób ustalono ilość, rozmiar i wiek wyciętych drzew.
W aktach sprawy znajduje się pismo T.M. z dnia [...] roku, który informuje Wydział Ochrony Środowiska Urzędu Wojewódzkiego o wycięciu 100 do 150 dziesięcio - trzydziestoletnich drzew. Następnie z notatki służbowej sporządzonej przez starszego strażnika Straży Miejskiej wynika, że stwierdzono z udziałem T.M. - a więc osoby nie będącej stroną w sprawie - że wycięto około 12 do 15 drzew. Załączony materiał zdjęciowy (7 fotografii) nie odzwierciedla ani rodzaju, ani wieku drzew, gdyż w notatce użyto określenia - drzewa liściaste.
Przepisy regulujące sprawy związane z nakładaniem kar za wycięcie drzew obowiązujące w dacie rozstrzygania sprawy wprowadzono ustawą z dnia 27 lipca 2001r. roku o wprowadzeniu ustawy – Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2001r. nr 100 poz. 1085) bowiem art. 47 cytowanej ustawy do ustawy z 16 października 1991 roku o ochronie przyrody (Dz. U. z 2001r. Nr 99 poz. 1079), dodał po rozdziale 5 rozdział 5a zatytułowany "ochrona walorów krajobrazowych, terenów zieleni, drzew i krzewów".
Ponieważ art. 47 e ust. 4 pkt 3 zezwala na usuwanie drzew i krzewów, których wiek nie przekracza 5 lat, a nadto obowiązujące wówczas rozporządzenie Rady Ministrów z 22 grudnia 1998r. roku w sprawie kar pieniężnych za naruszenie wymagań ochrony środowiska oraz rejestru decyzji dotyczących tych kar przewiduje określone sposoby wymierzania kar, przy rozstrzyganiu sprawy niezbędny jest dokładny protokół oględzin dokumentujący dokonane pomiary pozwalający na kontrolę prawidłowości rozstrzygnięcia. Takich materiałów nie zawierają akta sprawy, a więc nieudokumentowany jest zarówno stan faktyczny sprawy ani też wysokość kary. Powyższe uchybienia organu I instancji w ocenie Sądu nie uzasadniały utrzymania w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze i stwierdzenie, że decyzja odpowiada prawu.
Z tych powodów za zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 c, art. 152, art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 97 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku.
/-/ B. Drzazga /-/ G. Radzicka /-/B. Kamieńska
JW