II SA/PO 200/23

II SA/Po 200/23 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-10-23
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-04-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Robert Talaga /sprawozdawca/
Tomasz Świstak /przewodniczący/
Wiesława Batorowicz
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Sygn. powiązane
II OZ 757/23 - Postanowienie NSA z 2024-01-17
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 49 § 1-2, art. 49a, art. 50 § 1, art. 145 § 1, art. 147, art. 148, art. 149 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Robert Talaga (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Anna Szymańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2025 r. ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia 27 stycznia 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie warunków zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy W. z dnia 29 września 2022 r., nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz strony skarżącej kwotę 200 zł ( dwieście złotych ) tytułem zwrotu kosztów sądowych.
Uzasadnienie
Decyzją dnia 09 grudnia 2020 r. Wójt Gminy [...] ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie instalacji odnawialnego źródła energii - farmy fotowoltaicznej o łącznej mocy do 100MW wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą na terenie działek o nr ewid. [...], [...], [...], [...] położonych w obrębie geodezyjnym K. oraz działek o nr ewid. [...], [...], [...] położonych w obrębie geodezyjnym T. , gmina [...], składającej się z wolno stojących modułów fotowoltaicznych wraz z infrastrukturą towarzyszącą, w tym przyłączami elektroenergetycznymi i stacjami transformatorowymi oraz opcjonalną stacją elektroenergetyczną SN/WN (dalej również jako: "inwestycja").
Dnia 01 lutego 2021 r. do Wójta Gminy [...] wpłynął wniosek M. K. o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem powyższej decyzji, w kworum wskazano, że wnioskodawca jako strona nie brał udziału w prowadzonym postępowaniu bez własnej winy.
Postanowieniem z dnia 18 lutego 2021 r. Wójt Gminy [...] wszczął postępowanie w sprawie zakończonej decyzją z dnia 09 grudnia 2020 r.
Decyzją z dnia 21 czerwca 2021 r., nr [...] Wójt Gminy [...] odmówił uchylenia ostatecznej decyzji własnej z dnia 09 grudnia 2020 r. ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie instalacji odnawialnego źródła energii - farmy fotowoltaicznej o łącznej mocy do 100MW wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ stwierdził, że w rozpatrywanym przypadku nie zaistniała przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej jako: "K.p.a."), na którą powołuje się M. K., bowiem został on uznany za stronę postępowania, zostało mu doręczone zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie, został on również poinformowany o tym, że może brać udział w każdym stadium postępowania administracyjnego oraz że o dalszych czynnościach organ będzie powiadamiał strony za pośrednictwem obwieszczeń wywieszonych na tablicy ogłoszeń w sołectwie K. i T. oraz w Urzędzie Gminy [...].
M. K. wniósł odwołanie od powyższej decyzji.
Decyzją z dnia 16 sierpnia 2021 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 21 czerwca 2021 r. nr [...] w sprawie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji z dnia 09 grudnia 2020 r., nr [...], ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie instalacji odnawialnego źródła energii - farmy fotowoltaicznej o łącznej mocy do 100MW wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą na terenie działek o nr ewid. [...], [...], [...], [...] położonych w obrębie geodezyjnym K. oraz działek o nr ewid. [...], [...], [...] położonych w obrębie geodezyjnym T. , gmina [...], składającej się z wolno stojących modułów fotowoltaicznych wraz z infrastrukturą towarzyszącą, w tym przyłączami elektroenergetycznymi i stacjami transformatorowymi oraz opcjonalną stacją elektroenergetyczną SN/WN (dalej również jako: "inwestycja").
Kolegium wskazało, że wnioskodawca dochował terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, przez co badaniu podlegała kwestia zapewnienia mu udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z dnia 9 grudnia 2020 r. M. K. został uznany za stronę postępowania, a w dniu 26 sierpnia 2020 r. do na jego adres zamieszkania zostało wysłane zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego z wniosku C. SA. w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie instalacji odnawialnego źródła energii - farmy fotowoltaicznej o łącznej mocy do 100MW wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą. W piśmie tym organ zawiadomił, że zgodnie z art. 49a K.p.a. ze względu na liczbę stron postępowania przekraczającą 20, strony będą zawiadamiane o dalszych czynnościach w tej sprawie poprzez obwieszczenia na tablicy ogłoszeń w sołectwie K. i T. oraz na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy [...]. Zawiadomienie to zostało odebrane pod wskazanym adresem przez dorosłego domownika E. K. w dniu 28 sierpnia 2020 r. Kolegium wskazało, że nie zaistniała przesłanka wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., bowiem M. K. został uznany za stronę postępowania, zostało mu doręczone zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie, został on również poinformowany o tym, że może brać udział w każdym stadium postępowania administracyjnego oraz że o dalszych czynnościach organ będzie powiadamiał strony za pośrednictwem obwieszczeń wywieszonych na tablicy ogłoszeń w sołectwie K. i T. oraz w Urzędzie Gminy [...].
Zdaniem Kolegium brak było podstaw prawnych do uchylenia, w następstwie wznowienia postępowania, ostatecznej decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 09 grudnia 2020 r. Kolegium podkreśliło, że decyzja odmawiająca uchylenia decyzji dotychczasowej była następstwem ustalenia przez organ braku podstaw wznowieniowych, co wyłącza dopuszczalność rozstrzygania o istocie sprawy. Przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. determinowała zakres postępowania wszczętego na jej podstawie, którego przedmiotem było w pierwszej kolejności potwierdzenie, czy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Ustalenie przeciwne pozbawiało organ możliwości przystąpienia do oceny decyzji dotychczasowej, a w szczególności oceny, czy zapadła ona z naruszeniem prawa.
Wyrokiem z dnia 29 marca 2022 r., sygn. akt II SA/Po 850/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu I. uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 21 czerwca 2021r. nr [...], II. zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 393,71 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych.
Sąd stwierdził, że strona została powiadomiona o fakcie skorzystania przez organ z art. 49a K.p.a., ale konieczne było również, ustalenie, czy organ wywiązał się z obowiązków, o jakich mowa w powyższym przepisie, a więc, czy Wójt rzeczywiście dokonał obwieszczeń na tablicy ogłoszeń w sołectwie oraz na tablicy w Urzędzie Gminy [...]. W aktach sprawy znajduje się jedynie obwieszczenie z dnia 19 listopada 2020 r. o zakończeniu zebraniu materiału dowodowego (k. 72 akt organu I instancji) oraz obwieszczenie o wydaniu decyzji z dnia 09 grudnia 2020 r. (k. 81 akt organu I instancji). Co znamienne, na obu powyższych obwieszczeniach podano jako podstawę prawną art. 49 K.p.a. (co jednak nie miał wpływu na rozstrzygnięcie sprawy), natomiast brak jest adnotacji, czy obwieszczania powyższe zostały faktycznie wywieszone. Na obu obwieszczeniach jest jedynie informacja "Wywieszono dnia ....." oraz "Zdjęto dnia ....", bez podania dat, kiedy czynności powyższe miały miejsce. Innymi słowy, brakuje nie tylko informacji o tym, czy obwieszczenia powyższe zostały faktycznie wywieszone oraz w jakim terminie miało to miejsce, ale również brak jest informacji gdzie powyższe obwieszczenia zostały wywieszone. Zabrakło podstawowego dowodu wskazującego na spełnienie przesłanek o jakich mowa w art. 49 § 1 w zw. z art. 49a K.p.a. Na podstawie tak zgromadzonego materiału dowodowego nie można było rozstrzygnąć, czy skarżącemu rzeczywiście zapewniono udział w postępowaniu, a więc czy miał on możliwość zapoznania się z materiałem dowodowym (obwieszczenia z dnia 19 listopada 2020 r.) oraz z decyzją z dnia 09 grudnia 2020 r. (obwieszczenie z dnia 09 grudnia 2020 r.). Dopiero ustalenie powyższych okoliczności umożliwi odpowiedzi na pytanie, czy nie doszło do naruszenia zasady czynnego udziału skarżącego w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia 09 grudnia 2020 r.
Sąd zauważył, że choć postanowieniem z dnia 18 lutego 2021 r. Wójt wszczął postępowanie w sprawie zakończonej decyzją z dnia 09 grudnia 2020 r., to jednak z treści powyższego postanowienia nie wynikało, czy zbadana została kwestia dochowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, co ma szczególne znacznie w związku z brakiem ustalenia terminu wywieszenia obwieszczenia o wydaniu decyzji.
Decyzją z dnia 29 września 2022 r., nr [...] Wójt Gminy [...] po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego okoliczności wskazane w powołanym wyżej wyroku WSA w Poznaniu, odmówił uchylenia decyzji własnej nr [...] z dnia 9 grudnia 2020r. wskazując, że w jego ocenie, wywieszenie obwieszczeń o postępowaniu i o wydaniu decyzji kończącej sprawę przebiegało w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami, a wnioskodawca miał możliwość wzięcia w nim udziału.
W uzasadnieniu organ podkreślił, że w postępowaniu wyjaśniającym ustalił, że kserokopie obwieszczeń, które ocenił WSA jako wadliwe (na podstawie k.nr 72 i k. nr 81 akt sprawy), w istocie zawierały wskazane braki, jednak były to jedynie dokumenty pozostawione w aktach jako wzorce ad acta, natomiast w dalszej części akt sprawy znajdowały się dokumenty, na których potwierdzono ich wywieszenie na tablicach ogłoszeń: przez pracownika prowadzącego sprawę - na tablicy w siedzibie Urzędu Gminy [...] (k. nr [...] akt sprawy), -przez sołtysa sołectwa K. na tablicy informacyjnej w miejscowości K. (k. nr [...] akt sprawy) oraz przez sołtysa sołectwa T. na tablicy ogłoszeń w tej miejscowości (k.nr [...]). Na obu obwieszczeniach widniały daty umieszczenia ich na tablicy ogłoszeń, jedynie na obwieszczeniu z dnia 19 listopada 2020 r. wywieszonym na tablicy ogłoszeń K. stwierdzono brak adnotacji o dacie zdjęcia. W odpowiedzi na wezwanie w trybie art. 50 §1 k.p.a. sołtys T. złożył następujące wyjaśnienie " (...) Obwieszczenia otrzymane z Urzędu Gminy zawsze wywieszam we wskazanym terminie i zdejmują z reguły dużo później niż data określona w obwieszczeniu. Brak daty zdjęcia lub podpisu, bądź pieczęci wyjaśniam jedynie niedopatrzeniem z powodu dużej ilości ogłoszeń i być może również roztargnieniem. Na pewno nie było to spowodowane złą wolą lub chęcią zaszkodzenia Panu M. K.; wyjaśnień w zakresie umieszczenia ww. na tablicach ogłoszeń udzielił tez sołtys T. oraz były pracownik Urzędu Gminy [...], prowadzący wówczas te sprawę.
Odwołanie od ww. decyzji wniósł M. K. zarzucając organowi I instancji naruszenie w szczególności:
1. art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez niewykonanie i niezastosowanie się do oceny prawnej zawartej w wyroku WSA w Poznaniu sygn. akt II SA/Po 850/21 z dnia 29 marca 2022r.,
2. art. 8, art. 9, art.10 § 1 i 49 §1 i 49a k.p.a. w zw. z art. 109 k.p.a. poprzez brak zapewnienia stronie możliwości czynnego udziału w postępowaniu i poprzez niedoręczenie stronie w sposób właściwy decyzji, przez co strona nie mogła zapoznać się z motywami podjętego rozstrzygnięcia, z jej uzasadnieniem faktycznym i prawnym,
3. art 145 § 1 pkt 4 k.p.a., art. 150 § 2, art. 151 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że istnieje brak podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, polegający na błędnej ocenie braku istnienia podstaw do wznowienia postępowania, co skutkowało ich błędnym zastosowaniem;
4. art. 107 §3 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw przesłanek odmowy uchylenia decyzji z dnia 9 grudnia 2020 r.
5. art. 150 § 2 K.p.a. i art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie i nieuchylenie decyzji o warunkach zabudowy z dnia 9 grudnia 2020 r. mimo obarczenia jej licznymi wadami proceduralnymi i materialnymi, co przyczyniło się wprost do rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
W oparciu o ww. zarzuty odwołujący zażądał uwzględnienia odwołania i uchylenia zaskarżonej decyzji i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy, a także wyznaczenie innego organu do przeprowadzenia postępowania w tej sprawie.
Decyzją z dnia 27 stycznia 2023 r., [...] Samorządowe Kolegium Odwoławczego utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 29 września 2022 r., nr [...] w sprawie odmowy uchylenia decyzji własnej nr [...] z dnia 9 grudnia 2020r. w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie instalacji odnawialnego źródła energii - farmy fotowoltaicznej o łącznej mocy do 100 MW wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą na terenie dziatek oznaczonych geodezyjnie nr [...], [...], [...], [...] w obrębie K. oraz nr [...], [...] i [...] w obrębie T. , gm. [...].
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że Kolegium uznało wyjaśnienia sołtysa za wystarczające dla wyjaśnienia okoliczności wskazanych przez WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 29 marca 2022 r. i podzieliło stanowisko organu orzekającego, że M. K., jako strona postępowania wszczętego na wniosek C. S.A. z siedzibą w K. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla wnioskowanej inwestycji, na każdym etapie postępowania był prawidłowo zawiadamiany o czynnościach podejmowanych przez organ orzekający oraz o wydanej decyzji. W rozpatrywanym przypadku nie zaistniała przesłanka wynikająca z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., na którą powołuje się M. K., bowiem został on uznany za stronę postępowania, zostało mu doręczone zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie, został on również poinformowany o tym, że może brać udział w każdym stadium postępowania administracyjnego oraz, że o dalszych czynnościach organ będzie powiadamiał strony za pośrednictwem obwieszczeń wywieszonych na tablicy ogłoszeń w sołectwie K. i T. oraz w Urzędzie Gminy [...]. Obwieszczenia w tej sprawie, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Kolegium uważa za dokonana zgodnie z cytowanymi przepisami.
Zdaniem Kolegium brak było podstaw prawnych do uchylenia, w następstwie wznowienia postępowania, ostatecznej decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 9 grudnia 2020 r. W ocenie Kolegium we właściwy sposób wyjaśniony został stan faktyczny sprawy i trafnie oceniono sytuację prawną wnioskującego, a także wyczerpująco uzasadniono wybór rozstrzygnięcia, co czyni zarzuty odwołania nieuzasadnionymi. Badane rozstrzygnięcie należy uznać za zgodne z prawem. Kolegium podkreśla, że decyzja odmawiająca uchylenia decyzji dotychczasowej jest następstwem ustalenia przez organ braku podstaw wznowieniowych, co wyłącza dopuszczalność rozstrzygania o istocie sprawy. Zdaniem Kolegium przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. determinuje zakres postępowania wszczętego na jej podstawie, którego przedmiotem jest w pierwszej kolejności potwierdzenie, czy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Ustalenie przeciwne pozbawia organ możliwości przystąpienia do oceny decyzji dotychczasowej, a w szczególności oceny, czy zapadła ona z naruszeniem prawa.
Kolegium stwierdziło bezzasadność wniosku strony o wyłączenie organu rozstrzygającego sprawę i wskazanie innego organ do jej rozstrzygnięcia.
Pismem z dnia 23 lutego 2023 roku M. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 stycznia 2023 r., znak [...] utrzymującą w mocy decyzję Wójta [...] z dnia 29 września 2022 r., znak : [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie instalacji odnawialnego źródła energii – farmy fotowoltaicznej o łącznej mocy do 100 MW wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą, zakończoną decyzją z 9 grudnia 2020 r. M. K. zarzucił zaskarżonej decyzji:
1) naruszenie art. 170 i 170 PPSA poprzez niewykonanie i nie zastosowanie się przez obydwa organy do treści prawomocnego wyroku WSA w Poznaniu z dnia 29 marca 2022 r., sygn. II SA/Po 850/21, w sytuacji prawomocności tego orzeczenia, co pociągało za sobą skutek związania tym orzeczenia i postąpienia zgodnie z oceną prawną dokonaną przez sąd, co wynika z istoty w / w przepisów
2) naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a konkretnie:
a) naruszenie art. 8 kpa, art. 9 kpa, art. 10 § 1 kpa w zw. z art. 49 .§ 1 w zw. z art. 49 a kpa poprzez błędne uznanie przez oba organy orzekające, że skarżący była prawidłowo zawiadamiany na każdym z etapów postępowania o czynnościach podejmowanych przez organy i tym samy miał zapełniony pełny udział w postępowaniu, z racji uznania go za stronę postępowania, podczas gdy w rzeczywistości to nie miało miejsca, a organ I instancji w sposób całkowicie błędny dokonywał zawiadomień w sprawie, czym uniemożliwił skarżącemu czynny udział w sprawie na każdym z jej etapów, uniemożliwił złożenie jakichkolwiek wniosków dowodowych, wypowiedzenie się o zgromadzonym materiale dowodowym sprawie, wypowiedzenie się merytorycznie o zapadłym w sprawie rozstrzygnięcie, skuteczne wniesienie odwołania w sprawie, co ewidentnie w ocenie skarżącego naruszyło jego interes w postępowaniu, co w konsekwencji Zostało błędnie bezkrytycznie zaaprobowane przez organ odwoławczy i przyczyniło się doi naruszenia prawa czynnego uczestnictwa strony skarżącej w każdym stadium postępowania i wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego, naruszyło prawo do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy i zaprzeczyło idei zasady zaufania do organów administracji publicznej, albowiem organy zaprzeczyły idei obiektywności, bezstronności i równego traktowania wszystkich stron postępowania;
b) naruszenie art. 8 kpa, art. 10 § 1 kpa, art. 109 kpa w z zw. z art. 129 § 2 kpa poprzez niedoręczenie skarżącemu decyzji w sprawie, przez co organ uniemożliwił skarżącemu wzięcie czynnego udziału w spławie, czym naruszył jego prawo do czynnego uczestnictwa w każdym stadium postępowania, a tym samym skutecznie skorzystania z prawa do zaskarżenia i skontrolowania decyzji Wójta [...] z dnia 9. 12. 2020 r. znak : : [...] w trybie odwoławczym, przez co ewidentnie zostało naruszone prawo skarżącego do uczestnictwa w postępowaniu i możliwość obrony swojego interesu prawnego i ewidentnie podważyło zaufanie do organów państwa i naruszyło zasadę udzielania informacji, zgodnie z którą organy powinny czuwać nad tym, aby strony uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa;
c) naruszenie art. 8 kpa, art. 11 kpa, art. 14 § 1 kpa i art. 107 § 3 kpa przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji przez organ odwoławczy, całkowite pominięcie zarzutów skarżącego, zawartych w jego odwołaniu, sporządzenie uzasadnienia w sposób zdawkowy i ogólnikowy, co uniemożliwia dokonanie właściwej kontroli zaskarżonej decyzji oraz realizację zasady przekonywania oraz zasady zaufania obywateli do organów państwa i czyni instancyjną kontrolę decyzji organu I instancji nieprawidłową i całkowicie iluzoryczną, wypaczając procesowy sens zasady dwuinstancyjności postępowania, czyniąc ją zasadą fasadową i iluzoryczną;
d) nie zastosowanie w sprawie art. 39 i art. 39 1 § la kpa; co miało bezpośredni wpływ na skuteczne doręczenie pism w postępowaniu, wyczerpujące zebranie całego materiału dowodowego i w konsekwencji jego ocenę, przez co naruszono zasadę praworządności wynikającą z art. 6 kpa, art. 7 kpa statuującego zasadę prawdy obiektywnej, wynikającą z art. 8 kpa zasadę zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej oraz zasadę wynikającą art. 9 kpa, statuującą zasadę informowania stron w postępowaniu, a więc naczelne zasady ogólne w postępowaniu, warunkujące prawidłowy przebieg każdego postępowania administracyjnego;
e) naruszenie art. 145 § 1 pkt. 4 kpa poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że Skarżący został uznany za stronę postępowania, wysłano mu zawiadomienie o wszczęciu postępowania, zawiadomiono go, że o dalszych czynnościach i etapach postępowania organ będzie zawiadamiał w drodze publicznego obwieszczenia, a tym samym błędne przyjęcie, że strony były skutecznie informowane o każdym etapie toczącego się postępowania i miały zagwarantowane prawo czynnego udziału, przez co nie zachodzi podstawa wznowienia postępowania, podczas gdy w rzeczywistości w realiach niniejszej sprawy Skarżący bez własnej winy nie brał czynnego udziału w postępowaniu na każdym z jego etapów i nie mógł realizować w sposób prawidłowy swój interes prawny w postępowaniu, co w konsekwencji prowadzi do wniosku, że w sprawie zachodzi wspomniana podstawa wznowieniowa, a organ błędnie rozumiejąc ten przepis, błędnie go zastosował, a więc dokonał-błędnej subsumpcji do ustalonego w sprawie stanu faktycznego;
f) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art w zw. z art. 151 § 1 pkt. 1 kpa polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy przez SKO w [...] decyzji organu I instancji i przyjęcie, że w sprawie zachodzi brak podstaw do wznowienia postępowania, w sytuacji gdy' prawidłowe było uchylenie przedmiotowej wadliwej decyzji i przekazanie jej organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, co skutkowało w ocenie skarżącego błędnym zastosowaniem powyższych przepisów i spowodowało błędne rozstrzygnięcie w sprawie
g) nie zastosowanie w sprawie art. 138 § 2 kpa w zw. z art. 149 § 2 kpa w zw. z art. 150 § 2 kpa oraz art. 151 § 1 pkt. 2 kpa poprzez nieuchylenie przez organ, odwoławczy zaskarżonej decyzji w całości i nie przekazanie jej organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, niedostateczne wyjaśnienie w postępowaniu podstaw i przesłanek odmowy uchylenia decyzji własnej z dnia 9 grudnia 2020 r. znak [...] o ustaleniu warunków zabudowy dla farmy fotowoltaicznej przez organ I - instancyjny i niesłuszne bezkrytyczne zaaprobowanie tego stanu rzeczy przez organ odwoławczy, a także nie wyznaczenie innego organu właściwego do rozpatrzenia sprawy, w sytuacji w której zachodziła przesłanka do wznowienia postępowania, wskazane zostały błędy proceduralne zostały rażąco naruszone, a stan faktyczny sprawy wymagał poczynienia istotnych wyjaśnień i ustaleń, przez co nie udzielono kategorycznej, deklaratywnej odpowiedzi, dlaczego skarżącego pozbawiono przynależnych mu uprawnień procesowych i naruszono jego interes prawny w postępowaniu i w konsekwencji doprowadziło do błędnego zastosowania tych powyżej przytoczonych przepisów i w ocenie skarżącego przyczyniło się wprost do rażącego rozumienia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt. 2 kpa;
h) naruszenie art. 151 § 1 pkt. 1 kpa, polegające na błędnym przyjęciu, że w sprawie zaistniał brak podstaw do wznowienia postępowania i w konsekwencji uchylenia decyzji własnej z dnia 9. 12. 2020 r. znak : [...], co skutkowało błędną oceną prawną i błędnym zastosowaniem w / w przepisu w sprawie.
W konsekwencji skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i o stwierdzenie nieważności decyzji organu II instancji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości, a na wypadek uznania przez Sąd, że nie ma podstaw do stwierdzenia nieważności obu decyzji, wniósł o ich uchylenie z obrotu prawnego a także o uwzględnienie skargi i uchylenie w całości z obrotu prawnego decyzji obu organów jako zapadłych z naruszeniem przepisów procesowych w stopniu rażącym. Ponadto wniósł o zasądzenie kosztów postępowania sądowego od SKO w [...] na rzecz skarżącego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2024, poz. 935 – zwanej dalej "p.p.s.a.") sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do oceny prawidłowości stanowiska wyrażonego w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 stycznia 2023 r., znak [...] utrzymującą w mocy decyzję Wójta [...] z dnia 29 września 2022 r., znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie instalacji odnawialnego źródła energii – farmy fotowoltaicznej o łącznej mocy do 100 MW wraz z niezbędną infrastrukturą, zakończonej decyzją z 9 grudnia 2020 r. Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że kontrolowana sprawa została wydana po wyroku WSA w Poznaniu z dnia 29 marca 2022 roku, sygn. akt II SA/Po 850/21.
Zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Z treści powołanego przepisu w jednoznaczny sposób wynika obowiązek organu orzekającego w sprawie podporządkowania się wyrażonej w orzeczeniu sądu ocenie prawnej jak i wytycznym sądu co do dalszego postępowania w sprawie. Ocena prawna może dotyczyć zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego (por. wyrok NSA z dnia 29 lipca 1999 r., sygn. IV SA 1177/97, LEX 47301). W konsekwencji skład orzekający w niniejszej sprawie obowiązany jest skontrolować, czy organy uwzględniły uwagi i wytyczne zawarte w powyższym wyroku.
W rozpoznawanej sprawie kontrolowana decyzja została wydana w trybie wznowienia postępowania. Pierwszy etap takiej procedury polega na zbadaniu, czy podanie o wznowienie dotyczy sprawy zakończonej decyzją ostateczną, czy wskazuje podstawy wznowieniowe (art. 145 § 1 k.p.a.) oraz czy zostało złożone w terminie, o którym mowa w art. 148 k.p.a. Dopiero spełnienie tych przesłanek warunkuje dopuszczalność wznowienia postępowania postanowieniem (art. 149 § 1 k.p.a.), które daje podstawę do przeprowadzenia drugiego etapu postępowania, w ramach którego organ bada przyczyny wznowienia i rozstrzyga sprawę co do istoty (art. 149 § 2 k.p.a.). Wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony, z tym, że wznowienie z przyczyny określonej m.in. w pkt. 4 następuje tylko na wniosek strony (art. 147 k.p.a.). Podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, a termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 k.p.a.). Początek biegu terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a. prawodawca powiązał zatem z dniem, w którym wnioskodawca uzyskał informację o istnieniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu. Powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest zatem tożsame z pojęciem doręczenia decyzji. Początek biegu tego terminu rozpoczyna się więc w dacie dotarcia do strony informacji o jej rozstrzygnięciu, która to informacja nie musi pochodzić wprost od organu, który wydał decyzję, ale również z innych źródeł.
W niniejszej sprawie we wniosku o wznowienie postępowania skarżący wskazywał na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., podnosząc, że nie brał udziału w postępowaniu zakończonym decyzją Wójta Gminy [...] z dnia 9 grudnia 2020 r., nr [...] W zaskarżonej decyzji z dnia 27 stycznia 2023 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że rozpoznając wniesione odwołanie, z uwzględnieniem zaleceń WSA w Poznaniu z wyroku z dnia 29 marca 2022 r., zważyło, że wnioskodawca dochował terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, co spowodowało, że badaniu podlegała kwestia zapewnienia jemu czynnego udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z dnia 9 grudnia 2020 r. Tymczasem w przywołanym wyroku WSA w Poznaniu z dnia 29 marca 2022 r. stwierdzono, że "Sąd zauważa, że choć postanowieniem z dnia 18 lutego 2021 r. Wójt wszczął postępowanie w sprawie zakończonej decyzją z dnia 09 grudnia 2020 r., to jednak z treści powyższego postanowienia nie wynika, czy zbadana została kwestia dochowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, co ma szczególne znacznie w związku z brakiem ustalenia terminu wywieszenia obwieszczenia o wydaniu decyzji". Wbrew twierdzeniom jakie w zaskarżonej decyzji wyraziło Kolegium, w rozpoznawanej sprawie konieczne było przeanalizowanie dochowania przez skarżącego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ustaleniem warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji rozstrzygającej sprawę.
Stosownie do treści art. 49a K.p.a., poza przypadkami, o których mowa w art. 49, organ może dokonywać zawiadomienia o decyzjach i innych czynnościach organu administracji publicznej w formie, o której mowa w art. 49 § 1, jeżeli w postępowaniu bierze udział więcej niż dwadzieścia stron. Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, zawiadomienie jest w takim przypadku skuteczne wobec stron, które zostały na piśmie uprzedzone o zamiarze zawiadamiania ich w określony sposób. Do zawiadomienia stosuje się przepis art. 49 § 2. Przepis art. 49a K.p.a. odnosi się do przypadków, w których przepis szczególny nie przewiduje możliwości dokonywania zawiadomienia o decyzjach i innych czynnościach organu administracji publicznej w formie, o której mowa w art. 49 § 1 k.p.a., a w postępowaniu bierze udział więcej niż dwadzieścia stron. To w tych przypadkach, jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, zawiadomienie jest skuteczne wobec stron, które zostały na piśmie uprzedzone o zamiarze zawiadamiania ich w określony sposób. Przepis ten wyraźnie stanowi, że znajduje zastosowanie "poza przypadkami, o których mowa w art. 49". Z uwagi na znaczną ilość stron w postępowaniu Wójt miał możliwość skorzystania z powyższego przepisu, przy czym, co warte podkreślenia w świetle zarzutów formułowanych w odwołaniu – publiczne zawiadomienie o podejmowanych w sprawach czynnościach miało oparcie w art. 49a K.p.a.
W rozpoznawanej sprawie pismem z dnia 21 sierpnia 2020 r. M. K. został powiadomiony przez Wójta Gminy [...] o wszczęciu postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie instalacji odnawialnego źródła energii - farmy fotowoltaicznej o łącznej mocy do 100MW wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą. Równocześnie organ poinformował skarżącego, że na podstawie art. 49a K.p.a. o dalszym przebiegu postępowania będzie informowany poprzez obwieszczenie wywieszone na tablicy ogłoszeń w sołectwie oraz na tablicy w Urzędzie Gminy [...] (k. 37 akt organu I instancji). W wyroku WSA w Poznaniu z dnia 29 marca 2022 r. wyraźnie wskazano, że dla ustalenia, czy stronie faktycznie umożliwiono udział w postępowaniu, konieczne było nie tylko stwierdzenie, że strona została powiadomiona o fakcie skorzystania przez organ z art. 49a K.p.a. (co miało miejsce w niniejszej sprawie), ale również, ustalenie, czy organ wywiązał się z obowiązków, o jakich mowa w powyższym przepisie art. 49a K.p.a., a więc, czy rzeczywiście dokonał obwieszczeń na tablicy ogłoszeń w sołectwie oraz na tablicy w Urzędzie Gminy [...]. W sprawie brakowało informacji o tym, czy obwieszczenia obwieszczenie z dnia 19 listopada 2020 r. o zakończeniu zebraniu materiału dowodowego (k. 72 akt organu I instancji) oraz obwieszczenie o wydaniu decyzji z dnia 09 grudnia 2020 r. (k. 81 akt organu I instancji) zostały faktycznie wywieszone oraz w jakim terminie miało to miejsce, ale również gdzie powyższe obwieszczenia zostały wywieszone.
W postępowaniu wyjaśniającym prowadzonym po wydaniu przywołanego powyżej wyroku Wójt Gminy [...] przed wydaniem rozstrzygnięcia wskazał, że w aktach sprawy znajdowały się dokumenty, na których potwierdzono ich wywieszenie na tablicach ogłoszeń: przez pracownika prowadzącego sprawę - na tablicy w siedzibie Urzędu Gminy [...] (k. 93, 94 akt sprawy), - przez sołtysa sołectwa K. na tablicy informacyjnej w miejscowości K. (k. 97, 98 akt sprawy) oraz przez sołtysa sołectwa T. na tablicy ogłoszeń w tej miejscowości (k. 95, 96); - na obu obwieszczeniach widniały daty umieszczenia ich na tablicy ogłoszeń, jedynie na obwieszczeniu z dnia 19 listopada 2020 r. wywieszonym na tablicy ogłoszeń K. stwierdzono brak adnotacji o dacie zdjęcia. Sołtys T. oraz były pracownik Urzędu Gminy [...], prowadzący wówczas te sprawę złożyli jednak wyjaśnienie, że "Obwieszczenia otrzymane z Urzędu Gminy zawsze wywiesza we wskazanym terminie i zdejmuje z reguły dużo później niż data określona w obwieszczeniu. Brak daty zdjęcia lub podpisu, bądź pieczęci wyjaśniam jedynie niedopatrzeniem z powodu dużej ilości ogłoszeń i być może również roztargnieniem".
W odniesieniu do powyższych ustaleń organu administracji skład orzekający w niniejszej sprawie zwraca uwagę, że stosownie do treści art. 49 k.p.a. tylko upływ 14 dni, w czasie których obwieszczenie było w pełni dostępne publicznie, może skutkować uznaniem za dokonaną ze skutkiem prawnym czynności doręczenia. Jednocześnie "fikcja doręczenia", która została wprowadzona cytowanym przepisem nie może być uznawana za tożsamą z dowiedzeniem się przez stronę o decyzji, w rozumieniu art. 148 § 2 k.p.a. (zob. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, pod red. R. Hausera, M. Wierzbowskiego, Warszawa 2014, s. 236, wyroki NSA z dnia: 15 stycznia 2016 r., II OSK 1191/14, 4 marca 2015 r., II OSK 1686/13, 8 marca 2018 r., II OSK 1162/16, 15 marca 2018, II OSK 481/18, 20 kwietnia 2021 r., III OSK 308/21).
Zdaniem Sądu w kontrolowanej sprawie zabrakło materiału pozwalającego na jednoznaczne ustalenie daty zdjęcia z tablicy ogłoszeń obwieszczenia z dnia 19 listopada 2020 roku. W istocie uniemożliwiło to bezpośrednie określenie w jakim czasie obwieszczenie było wystawione na widok publiczny. W konsekwencji nie można było ustalić w jakim okresie skarżący M. K. miał mieć możliwości zapoznania się z jego treścią. W rozpoznawanej sprawie nie można ustalić terminu od jakiego należałoby liczyć potencjalną możliwość wniesienia przez skarżącego środka zaskarżenia od decyzji ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie instalacji odnawialnych źródeł energii. W ocenie Sądu pomimo oświadczenia złożonego przez sołtysa w trybie art. 50 §1 k.p.a. w ramach postępowania przeprowadzonego przez Wójta Gminy [...] w aktach w sprawie organy nie zgromadziły (wystarczającego materiału dowodowego, który umożliwiłby odmowę uchylenia decyzji w sprawie ustalenia warunków zabudowy przedmiotowej inwestycji.
Mając powyższe na względzie, Sąd doszedł do przekonania, że nie zostały w pełni zrealizowane wytyczne zawarte w wyroku WSA w Poznaniu z 29 marca 2022 roku, sygn. akt II SA/Po 850/21, co było niezbędne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. W rozpoznawanej sprawie Sąd nie znalazł jednocześnie podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji organów obu instancji w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie warunków zabudowy w trybie wznowienia postępowania. W konsekwencji Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję organu I instancji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a. zasądzając zwrot wpisu sądowego w wysokości 200,- zł.