II SA/Po 1686/03

II SA/Po 1686/03 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2005-10-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-07-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Danuta Rzyminiak-Owczarczak
Maciej Dybowski /sprawozdawca/
Paweł Miładowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie: sędzia WSA Maciej Dybowski (spr.) sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant: sekretarz sądowy Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2005 r. sprawy ze skargi I. H. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...]lipca 2003 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej; oddala skargę /-/D. Rzyminiak-Owczarczak /-/P. Miładowski /-/M. Dybowski MW
Uzasadnienie
W dniu [...] maja 2003r. podczas kontroli drogowej samochodu marki Jelcz nr rej [...]kierowanego przez J. H. wykonującego transport dla firmy T. i U. S. B. z siedzibą R. [...], funkcjonariusz Komendy Miejskiej Policji w K. stwierdził w pojeździe brak dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. W związku z powyższym Komendant Miejski Policji w K. decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2003r., działając na podstawie dyspozycji art 92 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz.U. 125/01/1371 ze zm.) w zw. z pozycją 6 załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym (Dz.U. 115/02/999 ze zm.) nałożył na I. H. właściciela firmy T. i U. S. B. z siedzibą R. [...] karę pieniężną w wysokości 4.000 zł.
Kwestionując powyższe rozstrzygnięcie I. H. wniósł odwołanie, w którym podniósł, iż w ustawie o transporcie drogowym podano, że opłaty te będzie można wnosić przez całą dobę m.in. na stacjach benzynowych. Tymczasem w K. w godzinie wykonywania zlecenia (przed godz. 800) nie można było uiścić stosownej opłaty, gdyż w tym mieście wnosi się ją tylko na Poczcie od godz. 800.
Komendant Wojewódzki Policji w P po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez I. H.w dniu [...]lipca 2003r. wydał decyzję Nr [...], w której utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy powołując się na obowiązujące w sprawie przepisy w tym art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1 i ust. 3, art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym (Dz.U. 125/01/1371 ze zm.), pozycję 6 załącznika do Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym (Dz.U. 115/02/999 ze zm.) oraz § 3 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz.U. 150/01/1684 ze zm.), stwierdził iż dyspozycje tych przepisów dają wszelką podstawę do nałożenia kary pieniężnej. Ponadto ustawa o transporcie drogowym nie daje organowi odwoławczemu uprawnienia do uchylania decyzji wydanej zgodnie z przepisami.
Na powyższą decyzję I. H. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Poznaniu, w której żądając stwierdzenia nieważności decyzji obu instancji podniósł, że przepis art. 92 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym stanowi, iż minister właściwy do spraw transportu, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych i ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, określi w drodze rozporządzenia wysokości kar pieniężnych za naruszenia wymienione w ust. 1, zróżnicowane w zależności od ich rodzaju i społeczno - gospodarczej szkodliwości. Zdaniem skarżącego Minister Infrastruktury wydając rozporządzenie w sprawie wysokości kar pieniężnych z dnia 3 lipca 2002r. (Dz.U. 115/02/999 ze zm.) działał bez stosownego porozumienia, naruszając tym samym wprost powołany wyżej art. 92 ust 2 ustawy o transporcie drogowym, który taki nakaz zawiera oraz § 74 pkt 2 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002r. w sprawie zasad techniki prawodawczej (Dz.U. 100/02/908). Z powyższego Skarżący wywiódł nieważność powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym będącego podstawą prawną decyzji organów pierwszej jak i drugiej instancji a co za tym idzie nieważność wydanych w sprawie rozstrzygnięć.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Bezspornym w niniejszej sprawie jest, iż J. H.prowadząc w dniu [...] maja 2003r. samochód ciężarowy marki Jelcz nr rej [...] należący do firmy T. i U. S. B . z siedzibą R. [...] nie posiadał dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. W odwołaniu Zainteresowany podnosił, że nie zdążył wnieść opłaty po godzinie 800 na poczcie (k. 2 akt administracyjnych), a przedmiotowy pojazd zatrzymano przed godziną 800. Okoliczność ta jest bez znaczenia- właściciel pojazdu obowiązany był bowiem uiścić opłatę przed wykonaniem transportu drogowego lub przewozów na potrzeby własne (argum. ex art. 42 ust. 1 w zw. z art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym Dz.U. 125/01/1371 ze zm.), nie zaś już w trakcie wykonania transportu drogowego lub przewozów na potrzeby własne.
Kierujący pojazdem naruszył dyspozycję art. 42 §1 ustawy o transporcie drogowym (Dz.U. 125/01/1371 ze zm.), zgodnie z którym- w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy- przedsiębiorcy wykonujący transport drogowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz wykonujący przewozy na potrzeby własne są obowiązani do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych, której maksymalna wysokość nie może być wyższa niż równowartość 800 euro rocznie. Powyższe stanowi bezpośrednią ingerencję w wolność działalności gospodarczej. Trybunał Konstytucyjny w swoim orzecznictwie wyrażał jednak już pogląd, iż z samej istoty art. 22 Konstytucji wynika możliwość ograniczenia wolności gospodarczej i poddania jej w konstytucyjnie określonych sytuacjach interwencji państwa (np. polegającej na uiszczaniu opłaty za korzystanie z dróg publicznych) w celu ochrony interesu publicznego i praw innych jednostek, co w niniejszej sprawie może oznaczać pokrycie zwiększonych kosztów eksploatacji dróg publicznych. Wolność gospodarcza nie może mieć bowiem charakteru absolutnego, więc możliwe i potrzebne jest ustanawianie różnego rodzaju jej ograniczeń ( wyroki TK z 8.04.1998r., K 10/97, OTK ZU 1998/3/228, s. 162; z 28.01.2003, K 2/02, OTK ZU 2003/1/4, s.62; z 17.12.2003, SK 15/02, OTK ZU 2003/9/103, s. 1195).
W świetle powyższego dopuszczalne jest wprowadzenie sankcji z art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którym kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne bez uiszczenia opłat za przejazd po drogach krajowych, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 zł do 15.000 zł. Celem tego przepisu jest bowiem nakłonienie podmiotów gospodarczych prowadzących działalność w zakresie transportu do uiszczania opłaty drogowej, gdyż sankcja ekonomiczna ma znaczenie przede wszystkim prewencyjne i zmierza do nakłonienia tych podmiotów do wypełniania ustawowych obowiązków.
Powołany wyżej przepis wskazując przedział w jakim ma mieścić się kara pieniężna nie określa jednak jej wysokości. Kompetencję do określenia wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia (przy uwzględnieniu ich rodzaju i społeczno-gospodarczej szkodliwości), ustawodawca na mocy art. 92 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym, przekazał ministrowi właściwemu do spraw transportu, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych i ministrem właściwym do spraw finansów publicznych.
Aktem wykonawczym, wydanym na podstawie wskazanej wyżej normy kompetencyjnej, jest rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym (Dz.U. 115/02/999 ze zm.). Zdaniem Skarżącego akt ten wydany został bez porozumienia z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych i ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, przez co naruszony został przepis art. 92 ust 2 ustawy o transporcie drogowym, który taki nakaz zawiera oraz § 74 pkt 2 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002r. w sprawie zasad techniki prawodawczej (Dz.U. 100/02/908).
Zauważyć należy jednak, iż powołane przez Skarżącego rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002r. w sprawie zasad techniki prawodawczej, użytemu w treści aktu prawnego sformułowania "w porozumieniu" nadaje taki sens, iż warunkiem koniecznym dojścia aktu prawnego do skutku jest uzyskanie porozumienia co do treści aktu przez podmioty wyposażone przez ustawodawcę w upoważnienie do współuczestniczenia w wydaniu tego aktu prawnego. Podmiot upoważniony do wydania aktu i podmiot upoważniony do współuczestniczenia w jego stanowieniu mają uzyskać porozumienie co do wszystkich spraw dotyczących treści tego aktu ( S. Wronkowska, M. Zieliński " Komentarz do zasad techniki prawodawczej", Wydawnictwo Sejmowe Warszawa 2004 - s. 166).
Powyższe nie oznacza jednak obowiązku bezpośredniego powołania w tytule bądź treści wydanego rozporządzenia, iż zostało ono wydane w porozumieniu z organem upoważnionym do współuczestniczenia. Zgodnie bowiem z art. 92 § 1 Konstytucji RP rozporządzenie jest aktem prawnym wydanym na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania, ma charakter wykonawczy a podstawą jego wydania jest upoważnienie zawarte w ustawie. Ustawa jest aktem prawnym o charakterze ogólnym, stąd często pozostawia określone kwestie do dodatkowego uregulowania w akcie wykonawczym. Upoważnienie do wydania rozporządzenia musi być jednak konkretne, musi wskazywać organ właściwy do jego wydania oraz zakres spraw przekazanych do uregulowania w tym akcie. Ustawa winna także ustalać wytyczne dotyczące treści przyszłego aktu wykonawczego. Organ do tego upoważniony musi również działać sam, nie może bowiem kompetencji otrzymanych w ustawowym upoważnieniu przekazać żadnemu innemu organowi, gdyż Konstytucja wprowadza zakaz subdelegacji (W. Skrzydło "Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej - Komentarz", Zakamycze 2002, s. 112). Opublikowanie aktu prawnego w dzienniku promulgacyjnym stwarza domniemanie, że akt ów jest konstytucyjny i wprowadzony w życie w sposób zgodny z prawem. Skarżący domniemania tego w żaden sposób nie obalił.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 153/02/1270 ze zm.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153/02/1271 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
/-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ P. Miładowski /-/ M. Dybowski
MW