II SA/Po 157/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi D. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta o odmowie przyznania zasiłku stałego wraz ze składką zdrowotną. Skarżący, umieszczony w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym na podstawie postanowienia sądu jako środek zabezpieczający, argumentował, że placówka nie zapewnia mu wszystkich niezbędnych środków do życia, takich jak odzież czy środki czystości. Organy administracji obu instancji odmówiły przyznania zasiłku, opierając się na art. 13 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, który wyłącza osoby odbywające karę pozbawienia wolności z prawa do świadczeń. Sąd uznał to stanowisko za prawidłowe, podkreślając, że osoba umieszczona w zakładzie psychiatrycznym na mocy środka zabezpieczającego ma zapewnione podstawowe potrzeby bytowe (schronienie, wyżywienie, opiekę) ze środków publicznych. Sąd porównał tę sytuację do odbywania kary pozbawienia wolności, stwierdzając, że w obu przypadkach państwo pokrywa koszty utrzymania, co wyklucza przyznanie dodatkowego zasiłku stałego, gdyż nie służyłoby to przezwyciężeniu trudnej sytuacji życiowej, a jedynie stanowiłoby dodatkowe wsparcie ponad to, co zapewnia państwo.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 13 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej w kontekście osób objętych środkami zabezpieczającymi w zakładach psychiatrycznych.
Dotyczy specyficznej sytuacji osoby umieszczonej w zakładzie psychiatrycznym na mocy środka zabezpieczającego, gdzie państwo pokrywa koszty utrzymania.
Zagadnienia prawne (1)
Czy osobie umieszczonej w zakładzie psychiatrycznym na mocy środka zabezpieczającego przysługuje prawo do zasiłku stałego z pomocy społecznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, osobie umieszczonej w zakładzie psychiatrycznym na mocy środka zabezpieczającego nie przysługuje prawo do zasiłku stałego.
Uzasadnienie
Pobyt w zakładzie psychiatrycznym na mocy środka zabezpieczającego jest porównywalny do odbywania kary pozbawienia wolności pod względem zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych przez państwo. Koszty utrzymania są pokrywane z budżetu państwa, co wyklucza przyznanie dodatkowego zasiłku stałego, ponieważ nie służyłoby to przezwyciężeniu trudnej sytuacji życiowej, a jedynie stanowiłoby dodatkowe wsparcie ponad to, co zapewnia państwo.
Przepisy (13)
Główne
u.p.s. art. 13 § ust. 1
Ustawa o pomocy społecznej
Osobie odbywającej karę pozbawienia wolności nie przysługuje prawo do świadczeń z pomocy społecznej.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi.
Pomocnicze
u.p.s. art. 2 § ust. 1
Ustawa o pomocy społecznej
Celem pomocy społecznej jest umożliwienie przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych, których nie można pokonać własnymi siłami.
u.p.s. art. 8 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o pomocy społecznej
Określa zasady przyznawania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, w tym kryterium dochodowe.
u.p.s. art. 37 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o pomocy społecznej
Określa warunki przyznawania zasiłku stałego.
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1-2
Zakres kontroli sądów administracyjnych.
k.k. art. 93a § § 1 pkt 4
Kodeks karny
Możliwość orzeczenia środka zabezpieczającego w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym.
k.k. art. 93b § § 1
Kodeks karny
Możliwość orzeczenia środka zabezpieczającego w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym.
k.k. art. 93d § § 1
Kodeks karny
Czas stosowania środka zabezpieczającego nie jest określony z góry.
k.k.w. art. 202
Kodeks karny wykonawczy
Cele wykonywania środka zabezpieczającego.
Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego art. 10
Bezpłatność świadczeń zdrowotnych w zakresie psychiatrii.
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych art. 12 § pkt 4
Bezpłatność świadczeń opieki zdrowotnej.
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych art. 5 § pkt 38
Definicja świadczeń zdrowotnych, w tym świadczeń towarzyszących.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pobyt w zakładzie psychiatrycznym na mocy środka zabezpieczającego jest porównywalny do odbywania kary pozbawienia wolności pod względem zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych przez państwo. • Koszty utrzymania osoby umieszczonej w zakładzie psychiatrycznym na mocy środka zabezpieczającego są pokrywane z budżetu państwa. • Przyznanie zasiłku stałego osobie, której podstawowe potrzeby są zaspokajane przez państwo, nie spełnia celu pomocy społecznej.
Odrzucone argumenty
Placówka nie zapewnia wszystkich niezbędnych środków do życia, takich jak odzież, bielizna, buty, kurtki, środki czystości i higieny osobistej, kosztów zakupu książek, telefonu, okularów, napojów ciepłych czy zimnych. • Literalne brzmienie art. 13 ust. 1 ustawy nie daje podstaw do wniosków, jakoby skarżącemu nie przysługiwałoby wnioskowane świadczenie.
Godne uwagi sformułowania
sytuacja ta odpowiada sytuacji ukształtowanej przez ustawodawcę w art. 13 ust. 1 ustawy • przyznanie wnioskowanego świadczenia nie spełniłoby celu określonego w art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej • Osoba przebywająca w zakładzie psychiatrycznym w ramach środka zabezpieczającego, będąc przymusowo umieszczona w ośrodku zamkniętym na podstawie orzeczenia sądu, ma zapewnione warunki niezbędne do zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, a koszty w tym zakresie pokrywane są z budżetu Państwa. • pobyt w obu tych zakładach izolacyjnych w całości finansowany jest ze środków publicznych. • Osoba taka – mając już zapewnione podstawowe potrzeby bytowe - bezwzględnie pozbawiona jest prawa do świadczeń z pomocy społecznej.
Skład orzekający
Edyta Podrazik
sędzia
Paweł Daniel
sprawozdawca
Tomasz Świstak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 13 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej w kontekście osób objętych środkami zabezpieczającymi w zakładach psychiatrycznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osoby umieszczonej w zakładzie psychiatrycznym na mocy środka zabezpieczającego, gdzie państwo pokrywa koszty utrzymania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego dotyczącego dostępu do świadczeń socjalnych dla osób objętych środkami zabezpieczającymi, co ma znaczenie praktyczne dla prawników i osób w podobnej sytuacji.
“Czy pobyt w szpitalu psychiatrycznym zamyka drogę do zasiłku stałego? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.