II SA/Po 129/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) dotyczącą pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego, który został samowolnie wybudowany w latach 70. XX w. Sąd kasacyjny (NSA) wcześniej uchylił wyrok WSA i decyzję organów, wskazując na konieczność stosowania przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. oraz na błędy proceduralne organów, które nie wyjaśniły wszechstronnie stanu faktycznego i nie zbadały zdatności obiektu do użytku. WSA w Poznaniu uznał, że organy nadzoru budowlanego nie odniosły się wystarczająco do zarzutów skarżącego dotyczących braku kompletności dokumentacji technicznej, zgodności z przepisami technicznobudowlanymi oraz realizacji zaleceń NSA. Sąd podkreślił, że wiążąca jest ocena prawna NSA co do stosowania przepisów przejściowych i konieczności dokładnego wyjaśnienia sprawy. WINB nie zbadał rzetelnie przedłożonej ekspertyzy technicznej i nie odniósł się do konkretnych zarzutów skarżącego dotyczących parametrów budynku. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 153 P.p.s.a. oraz zasad K.p.a., i nakazał organom ponowne rozpoznanie sprawy z uwzględnieniem wytycznych NSA.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących legalizacji samowoli budowlanej z okresu przed 1995 r., stosowania przepisów przejściowych, wymogów dokumentacyjnych przy pozwoleniu na użytkowanie oraz obowiązków organów w postępowaniu administracyjnym.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami przejściowymi i może być mniej bezpośrednio stosowalne do nowych samowoli budowlanych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo wydał pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego, który został samowolnie wybudowany i użytkowany niezgodnie z pierwotnym przeznaczeniem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ nieprawidłowo wydał pozwolenie, ponieważ nie zbadał wszechstronnie stanu faktycznego, nie zweryfikował kompletności dokumentacji technicznej i zgodności budynku z przepisami technicznobudowlanymi.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy nie wykonały zaleceń NSA dotyczących dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i oceny dokumentacji. Brak wystarczającej dokumentacji technicznej i oceny zgodności z przepisami technicznobudowlanymi uniemożliwia stwierdzenie zdatności obiektu do użytku.
Czy w przypadku samowoli budowlanej popełnionej przed wejściem w życie Prawa budowlanego z 1994 r. należy stosować przepisy Prawa budowlanego z 1974 r.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z art. 103 ust. 2 P.b. z 1994 r., skutki samowoli budowlanej popełnionej przed 1 stycznia 1995 r. podlegają usunięciu przy zastosowaniu przepisów dotychczasowych.
Uzasadnienie
NSA w poprzednim orzeczeniu jednoznacznie stwierdził, że bez względu na to, czy budynek był od początku mieszkalny, czy nastąpiła zmiana sposobu użytkowania, jeśli został wykonany przed wejściem w życie P.b. z 1994 r. z naruszeniem przepisów, stosuje się przepisy P.b. z 1974 r.
Czy organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. uchylając decyzję organu I instancji w części dotyczącej podstawy prawnej?
Odpowiedź sądu
Nie, zastosowanie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. było błędne, ponieważ przepis ten dotyczy uchylenia decyzji co do istoty sprawy, a nie tylko zmiany podstawy prawnej.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że uchylenie decyzji w części dotyczącej podstawy prawnej powinno nastąpić na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., a nie pkt 2, który dotyczy orzekania co do istoty sprawy.
Przepisy (20)
Główne
P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
K.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 15
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 140
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
P.b. z 1974 r. art. 37
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane
P.b. z 1974 r. art. 40
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane
P.b. z 1974 r. art. 42 § 3
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane
P.b. z 1994 r. art. 103 § 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 138 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 138 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.b. z 1994 r. art. 48
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. z 1994 r. art. 71a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
rozporządzenie z 1975 r. art. 59 § 1
Rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego
rozporządzenie z 1975 r. art. 33 § 1
Rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nadzoru budowlanego nie zbadały wszechstronnie stanu faktycznego i nie zweryfikowały kompletności dokumentacji technicznej oraz zgodności budynku z przepisami technicznobudowlanymi. • Zastosowanie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. jest prawidłowe, ale wymaga dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i oceny zdatności obiektu do użytku. • Organ odwoławczy nie odniósł się do konkretnych zarzutów skarżącego dotyczących parametrów budynku i ekspertyzy technicznej.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie art. 71a P.b. z 1994 r. zamiast przepisów P.b. z 1974 r. (argument skarżącego, który sąd uznał za niezasadny ze względu na wiążącą moc wyroku NSA).
Godne uwagi sformułowania
ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy • bez względu na to, czy wybudowany samowolnie budynek użytkowany był od początku jako mieszkalny czy najpierw jako budynek gospodarczy, a później doszło do zmiany sposobu jego użytkowania na mieszkalny, nie zmienia to sytuacji, że został wykonany przed wejściem w życie ustawy z naruszeniem przepisów obowiązujących w czasie jego budowy. • Skutki samowoli budowlanej w postaci wybudowania obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, gdy roboty budowlane zostały zakończone przed dniem 1 stycznia 1995 r., podlegają usunięciu przy zastosowaniu przepisów dotychczasowych, tj. ustawy z 1974 r., co wynika wprost z art. 103 ust. 2 ustawy. • nie jest możliwe wydanie przez organ pozwolenia na użytkowanie obiektu w sytuacji, gdy nie dysponuje dokumentacją obrazującą formę i konstrukcję obiektu, przyjęte rozwiązania techniczne, zastosowane przy budowie wyroby budowlane, określenie elementów wyposażenia budowlano-instalacyjnego. • nie jest możliwe udzielenie pozwolenia na użytkowanie przy braku aktualnej mapy z uwidocznieniem usytuowania obiektu.
Skład orzekający
Tomasz Świstak
przewodniczący sprawozdawca
Edyta Podrazik
sędzia
Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących legalizacji samowoli budowlanej z okresu przed 1995 r., stosowania przepisów przejściowych, wymogów dokumentacyjnych przy pozwoleniu na użytkowanie oraz obowiązków organów w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami przejściowymi i może być mniej bezpośrednio stosowalne do nowych samowoli budowlanych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje złożoność postępowań legalizacyjnych dotyczących starszych samowoli budowlanych i podkreśla znaczenie rzetelności organów administracji w weryfikacji dokumentacji technicznej. Jest to przykład, jak długotrwałe spory prawne mogą wynikać z nieprawidłowości proceduralnych.
“Samowola budowlana sprzed dekad: Sąd wyjaśnia, jak legalizować stare budynki.”
Dane finansowe
WPS: 500 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.