II SA/PO 101/03

II SA/Po 101/03 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2005-04-19
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-01-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Joanna Wierchowicz
Maciej Dybowski /przewodniczący/
Paweł Miładowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Dybowski Sędziowie Sędzia NSA Paweł Miładowski(spr) Sędzia WSA Joanna Wierchowicz Protokolant: referent – stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi B.F.L. S.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie rejestracji pojazdu o d d a l a s k a r g ę /-/J.Wierchowicz /-/M.Dybowski /-/P.Miładowski
Uzasadnienie
4/II SA/Po 101/03
U Z A S A D N I E N I E
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 17 pkt 1, art. 127 § 3 i art. 156 § 1 pkt 2 kpa i art. 68 ust. 1 i 9 ustawy z 20.6.1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. 98/97/602 ze zm.- dalej Prd), stwierdziło nieważność dowodu rejestracyjnego wydanego R.R. na samochód ciężarowy marki ciężarowy marki "Volkvagen Golf o numerze rejestracyjnym [...].
W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium wskazało, że postanowieniem z dnia [...] na wniosek Prokuratora Okręgowego w wszczęto z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności dowodu rejestracyjnego. Pojazd został zarejestrowany przez Starostę Powiatowego jako samochód osobowy nr rejestracyjny [...]. Następnie na podstawie zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu i opisie zmian dokonanych w tym pojeździe z dnia [...], wydanych przez Stację Kontroli Pojazdów ul [...], został zarejestrowany przez Starostę Powiatowego [...] jako samochód ciężarowy o numerze [...] dowód rejestracyjny seria [...]. W owym pojeździe przebudowano wnętrze pojazdu, przystosowując je do przewozu towarów poprzez zamontowanie za tylnymi fotelami na całej wysokości przegrodę stałą. Na zmiany te nie wydano świadectwa homologacji.
Zgodnie z art. 68 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym (Prd) producent lub importer nowego typu pojazdu samochodowego oraz przedmiotów wyposażenia lub części jest obowiązany uzyskać na nie świadectwo homologacji typu, wydane przez Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej. Zgodnie z art. 68 ust. 2, za producenta uważa się również podmiot dokonujący montażu lub zabudowy pojazdów. W myśl art. 68 ust. 9, w razie wprowadzenia zmian w typie pojazdu, przedmiocie wyposażenia lub części wpływających na zmianę warunków stanowiących podstawę wydania świadectwa homologacji, producent lub importer jest obowiązany uzyskać nowe świadectwo homologacji na dany typ pojazdu, przedmiot wyposażenia lub część.
W uchwale składu 5 Sędziów z 23.10.2000 r. OPK 17/2000 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w świetle art. 68 ust. 9 Prd, warunkiem dokonania zmiany w dowodzie rejestracyjnym rodzaju i przeznaczenia pojazdu, z samochodu osobowego na ciężarowy specjalizowany, jest dołączenie nowego świadectwa homologacji na dany typ pojazdu. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 9.10.2001 r.- sygn. III RN 194/01 stwierdził, że zmiana charakteru samochodu z osobowego na ciężarowy w wyniku przeróbek konstrukcyjnych może nastąpić tylko na podstawie świadectwa homologacji. Wobec powyższego ów dowód rejestracyjny wydano z rażącym naruszeniem prawa - art. 68 ust. 1 i 9 Prd.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, R.R. wniósł o zmianę decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. W uzasadnieniu R.R. podniósł, że Samorządowe Kolegium pominęło w swych rozważaniach stanowisko Ministerstwa Transportu i Gospodarki Morskiej w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 70 Prd, Minister Transportu i Gospodarki Morskiej (dalej- Minister), mógł zwolnić każdego producenta lub importera pojazdu z obowiązku posiadania świadectwa homologacji. Organ orzekający winien wyjaśnić, jakie znaczenie miało stwierdzenie przez Ministerstwo, że w przypadku pojazdów, które zostały przerobione z samochodów osobowych na ciężarowe, nie jest wymagane posiadanie przez podmiot dokonujący przeróbek świadectwa homologacji. Zdaniem Odwołującego się, takiego stanowiska Ministerstwa nie sposób traktować inaczej niż zwolnienia z obowiązku posiadania świadectwa homologacji; nie zachodziły zatem przesłanki unieważnienia rejestracji. Bezsporne jest, że dokonane w pojeździe zmiany powodowały, że de facto samochód ów miał wszelkie cechy wymagane przez prawo dla samochodu ciężarowego. Brak odpowiedniego świadectwa homologacji nie może być decydujący dla uznania, że mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa. Organ orzekający winien jednoznacznie rozstrzygnąć, jaki charakter ma ów pojazd. Skoro pojazd ten ma cechy samochodu ciężarowego, to naruszeniem prawa byłoby zarejestrowanie go jako osobowego. Odwołujący się dokonał rejestracji samochodu osobowego zabudowanego jako ciężarowego bez świadectwa homologacji nowego typu pojazdu, w przekonaniu, że jest to zgodne z prawem. Zdanie swe opierał na stanowiskach organów administracji- Ministerstwa Finansów i Ministerstwa Transportu i Gospodarki Morskiej. Oba te organy jednoznacznie stwierdzały, że dla dokonania zmiany w dowodzie rejestracyjnym z samochodu osobowego na ciężarowy, wystarczające jest posiadanie badań technicznych. W świetle obowiązujących przepisów naruszenie prawa, do jakiego mogło dojść w sprawie, nie może być uznane za rażące w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Samorządowe Kolegium, wydając decyzję, ograniczyło się jedynie do stwierdzenia, że prawo zostało naruszone, nie rozpatrując w ogóle, czy naruszenie to było rażące. Zastosowanie art. 156 § 1 pkt 2 kpa w niniejszej sprawie naruszyłoby konstytucyjną zasadę zaufania obywateli do państwa ( art. 2 Konstytucji RP).
Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 17 pkt 1, art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy swą decyzję z dnia [...].
Uzasadniając swe stanowisko Samorządowe Kolegium podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu decyzji z dnia [...]. Nadto Kolegium wskazało, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 18 grudnia 2000 r. sygn. "OP" [winno być "OPK"] 18/00 stwierdził, że podmiot dokonujący w ramach prowadzonej działalności gospodarczej zmiany rodzaju oraz przeznaczenia pojazdu samochodowego osobowego po pierwszej rejestracji na ciężarowy, ma obowiązek wykazania nowego świadectwa homologacji. Z art. 68 ust. 1, 2 i 9 Prd w sposób oczywisty i jednoznaczny wynika obowiązek uzyskania świadectwa homologacji na dany typ pojazdu, przedmiot wyposażenia lub części przed dokonaniem zmiany w dowodzie rejestracyjnym rodzaju i przeznaczenia pojazdu z samochodu osobowego na ciężarowy.
Postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając wniosek B.F.L. S.A. wznowiło postępowanie w sprawie nieważności wyżej wymienionego dowodu rejestracyjnego, uznając iż B.F.L. jako nabywca przedmiotowego samochodu jest podmiotem mającym interes prawny, a zatem i przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności dowodu rejestracyjnego. Kolejną decyzją z [...] w sprawie [...] rozpatrując wznowione postępowanie działając między innymi na podstawie art. 165 § 2 i 151 § 1 pkt 1 kpa Samorządowe Kolegium odwoławcze odmówiło uchylenia zaskarżonej decyzji. Organ odwołujący podtrzymał bowiem swoje dotychczasowe zapatrywania iż sprzeczne z prawem było zarejestrowanie przedmiotowego pojazdu po raz pierwszy w kraju jako samochód ciężarowy wyłącznie w oparciu o przeprowadzone badania techniczne bez uzyskania stosownej homologacji odwołując się do wcześniej już wyrażonego poglądu. Zatem kwestionowana decyzja stwierdzająca nieważność takiej rejestracji nie zawiera wad dających podstawę do jej uchylenia i że mogła zapaść w tych okolicznościach decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej w rozumieniu art. 146 § 2 kpa.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy B.F.L. S.A. podnosił, iż Samorządowe Kolegium nie odniosło się do zarzutów co do kwalifikacji naruszenia prawa. Zdaniem składającego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny nie wypowiedział się co do kwalifikacji naruszenia prawa polegającego na zarejestrowaniu pojazdu jako ciężarowego jedynie w oparciu o badania techniczne. Ponadto organ rejestrujący po raz drugi pojazd (na ciężarowy) nie miał obowiązku żądania takiej homologacji.
Rozpoznając ów wniosek Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] nr [...] orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.
Ponownie Samorządowe Kolegium Odwoławcze przyjęło, że przerejestrowanie samochodu osobowego na ciężarowy bez wymaganej homologacji stanowi naruszenie prawa uzasadniające stwierdzenie nieważności takiej rejestracji, a samochód ciężarowy powstający w wyniku przeróbek z samochodu osobowego jest nowym pojazdem i dlatego na ten nowy rodzaj pojazdu również wymagana jest homologacja. Organ ponownie przywołał orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wywiódł B.F.L. Skarżący zarzucał naruszenie art. 72 ust. 2 prawa o ruchu drogowym oraz postanowień rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 19 czerwca 1999 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów poprzez przyjęcie, że przerejestrowanie pojazdu z osobowego na ciężarowy w którym zamontowano przegrodę metalową za tylnymi siedzeniami wymaga uzyskania homologacji, a nadto art. 156§ pkt 2 kpa że tak dokonana rejestracja (wyłącznie w oparciu o badania techniczne) została wydana z rażącym naruszeniem prawa. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i ją poprzedzającej oraz decyzji wcześniejszych oraz ostateczne umorzenie postępowania w sprawie. W ocenie F. skarżona decyzja była zbyt dalece idąca bowiem wystarczającym byłoby unieważnienie decyzji jedynie w części dotyczącej zmiany rodzaju pojazdu. Nadto skarżący podnosił, że skarżone rozstrzygnięcie akceptuje haos w dziedzinie stosowania prawa, co nie może mieć miejsce w państwie prawa, bo z jednej strony rękoma prokuratury dąży się do wzruszenia decyzji rejestracyjnej, wcześniej Minister Finansów propagował pogląd wg. którego wystarczającym dla skutecznego "przerejestrowania" samochodu osobowego na ciężarowy są badania techniczne.
W odpowiedzi na skargę organ orzekający wniósł o jej oddalenie.
Skargę wniesiono pod rządami ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.). W międzyczasie doszło do reformy sądownictwa administracyjnego i w myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 271 ze zm.)sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r., a postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. Nr 153 poz. 1270).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W sprawie, w której przedmiotem jest rejestracja przedmiotowego pojazdu Volksvagen Golf bezsporne są w świetle zebranych dowodów, trzy fakty: dokonanie dnia [...[ pierwszej rejestracji (na wniosek R.R.) w/w pojazdu - fabrycznie nowego, wyprodukowanego w 1999 r. i posiadającego świadectwo homologacji typu pojazdu jako samochodu osobowego; dokonanie zmian w pojeździe, po których pojazd z osobowego stał się ciężarowy, a następnie - tego samego dnia - po dokonaniu owych zmian w pojeździe - kolejnej rejestracji ( na wniosek R.R. z dnia [...]) - jako samochodu ciężarowego. Sytuacje te podlegają unormowaniu przepisami ustawy Prawo o ruchu drogowym z dnia 20.6.1997 r. (Dz. U. 98/97/602 ze zm.). Wymogi rejestracji określa art. 72 i wydane na jego podstawie- obowiązujące w dacie obu rejestracji - rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej (MTiGM) z 19.06.1999 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz. U. 59/ 99/632- dalej rozporządzenie z 1999 r.), a okoliczności obligujące do uzyskania świadectwa homologacji normuje art. 68 ust. 1 i 9 Prd. Wydane dnia 7.10.1999 r. na podstawie art. 68 ust. 13 Prd rozporządzenie MTiGM w sprawie homologacji pojazdów (Dz. U. 91/99 /1039) weszło w życie 17.11.1999 r.- po wydaniu decyzji w sprawie rejestracji przedmiotowego pojazdu.
Choć literalne brzmienie znajdującego tu zastosowanie art. 72 Prd w dniu wydania decyzji przez Starostę i w dniu wydania decyzji przez SKO różniło się , lecz wymogi dotyczące rejestracji, co do istoty nie zmieniły się. I tak Prd wg. brzmienia z 1999 r., wśród dokumentów stanowiących podstawę rejestracji wymienia: "wyciąg ze świadectwa homologacji (...) lub zaświadczenie o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, jeżeli są wymagane" (art. 72 ust. 1 pkt 3). Przepis ów uległ zmianie i od 1.1.2002 r. (Dz. U. 129/01/1444) obowiązuje w następującym brzmieniu (w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy):
"1. Rejestracji pojazdu dokonuje się na podstawie:
1)...
2)...
3) wyciągu ze świadectwa homologacji albo odpisu decyzji zwalniającej
pojazd z homologacji, jeżeli są wymagane,
4) zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego
pojazdu, jeżeli jest wymagane,
5)...".
Sąd Wojewódzki w tym składzie podziela pogląd, że obowiązek przedstawienia tych dokumentów ciążył na składającym wniosek, a w razie ich nie przedstawienia nie mogła nastąpić rejestracja (wyrok NSA z 12.3.1998 r., II SA 32/98 LEX nr 41680; R. A. Stefański "Ustawa Prawo o ruchu drogowym, Komentarz" Dom Wydawniczy ABC, 2003, str. 522).
Jeśli w konkretnym przypadku zachodził wymóg przedstawienia świadectwa homologacji, to organ rejestrujący winien był takiego dokumentu żądać.
Wymóg taki zachodził w przypadku zmiany kwalifikacji pojazdu Volksvagen Golf który po pierwszej rejestracji - jako samochodu osobowego- został przerobiony na ciężarowy i następnie (tego samego dnia co pierwsza rejestracja), zarejestrowany został jako samochód ciężarowy.
W myśl art. 71 ust. 1 i 2 Prd, dowód rejestracyjny jest dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu pojazdu samochodowego, a pojazdy są dopuszczone do ruchu, jeśli spełniają warunki określone w art. 66 i są zarejestrowane. Spełnienie warunków określonych w art. 66 Prd potwierdza świadectwo homologacji (art. 68).
Zgodnie z art. 68 ust. 9, w razie wprowadzenia zmian w typie pojazdu, przedmiocie wyposażenia lub części wpływających na zmianę warunków stanowiących podstawę wydania świadectwa homologacji, producent lub importer jest obowiązany uzyskać nowe świadectwo homologacji na dany typ pojazdu, przedmiot wyposażenia lub część. Za producenta uważa się również podmiot dokonujący montażu lub zabudowy pojazdów (art. 68 ust. 2). Wg orzecznictwa, art. 68 ust. 9 Prd w stanie prawnym przed wejściem w życie ustawy z 6.09.2001 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. 129/01/1444) przewidywał obowiązek uzyskania nowego świadectwa homologacji w przypadku dokonania zmiany rodzaju i przeznaczenia pojazdu z samochodu osobowego na samochód ciężarowy (uchwała składu 5 Sędziów NSA z 1.07.2002 r. sygn. OPK 22/02- ONSA 2/03/ 52). W cyt. uchwale NSA przytoczył swe wcześniejsze uchwały i wyroki prezentujące stanowisko, iż zmiana rodzaju i przeznaczenia pojazdu przez przerobienie samochodu osobowego na ciężarowy, powodowała zmianę typu pojazdu w rozumieniu art. 68 ust. 9 Prd, co rodziło obowiązek uzyskania nowego świadectwa homologacji.
Jakkolwiek wprowadzona zmiana polegała na wyodrębnieniu badań technicznych w innym punkcie, tym niemniej i pierwotne jego brzmienie nie dawało podstaw do równorzędnego traktowania dwu różnych rodzajów badań, potwierdzających ich wyniki dokumentów, co stwierdził m. in. Sąd Najwyższy w wyroku z 9 listopada 2001 r. sygn. III RN 194/01 (OSNAP 5/02/103, z aprobującą glosą A. Bartosiewicza i A. Kubackiego- "Glosa“ 4/02/20). Sąd Najwyższy wyjaśnił nadto, że pojęcie "badania homologacyjne" mają na celu określenie między innymi także "rodzaju pojazdu" i stanowią podstawę do wydania "świadectwa homologacji" (art. 68 Prd w zw. z § 5 ust. 1 pkt 1 i § 55 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 lutego 1993 r. w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów- j.t. Dz U. 155/96/772 ze zm. - dalej rozporządzenie z 1993 r. ) a z drugiej - tzw. "badania techniczne pojazdu" stanowią podstawę do wydania zaświadczenia o wyniku badania technicznego pojazdu (art. 66 Prd w zw. z § 5 ust. 1 pkt 2 i § 57 rozporządzenia z 1993 r.) ich celem jedynie wyjątkowo może być ewentualnie także określenie danych objętych świadectwem homologacji i może mieć to miejsce wówczas,gdy pojazd w ogóle nie posiada świadectwa homologacji (art. 68 ust. 10 i 11 oraz art. 72 ust. 1 pkt 3 Prd w zw. z § 5 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia z 1993 r.). Sąd Najwyższy stwierdził kategorycznie, że w żadnym wypadku nie jest dopuszczalna zmiana danych określonych w "świadectwie homologacji" pojazdu w drodze wydania "zaświadczenia o wyniku badań technicznych" tego pojazdu.
Wejście w życie rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. 44/99/432 ) nie doprowadziło do istotnych zmian w stanie prawnym, ważkim dla rozstrzygnięcia sprawy, wobec utrzymania w mocy w szczególności § 55-62 rozporządzenia z 1993 r. ( § 58 ). Przed wejściem w życie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o zmianie ustawy- Prd, przepis art. 68 ust. 9 Prd przewidywał obowiązek uzyskania nowego świadectwa homologacji w przypadku dokonania zmiany rodzaju i przeznaczenia pojazdu z samochodu osobowego na ciężarowy ( i odwrotnie). Na istnienie takiego obowiązku wskazywały trafnie: uzasadnienia wyroków NSA z 29 sierpnia 1997 r.- II SA 1649/96 i z 30 kwietnia 1998 r.- II SA 155/98, jak i uchwały 5 Sędziów NSA z 23.10.2000 r.- sygn. OPK 17/00- ONSA 2/01/62 akceptowana przez A. Bartoszewicza i R. Kubackiego- "Glosa" (11/01/21) i z 18.12.2000 r.- sygn. OPK 18/00- ONSA 3/01/103, i powołany wyrok SN z 9.11.2001 r.- OSNAP 5/02/103.
Nie sposób dokonywać wykładni § 14 ust. 2 rozporządzenia z 1999 r. w oderwaniu od przepisów ustawy, na podstawie której wydano owo rozporządzenie wykonawcze. Utrwalonym jest zatem pogląd, że pojęcie "rodzaj pojazdu" nie występowało samodzielnie w ustawie Prawo o ruchu drogowym, lecz zawsze jako element i cecha typu pojazdu. Zmiana rodzaju i przeznaczenia pojazdu przez przerobienie samochodu osobowego na ciężarowy ( czy odwrotnie) powodowała zmianę typu pojazdu w rozumieniu art. 68 ust. 9 Prd, co rodziło obowiązek uzyskania nowego świadectwa homologacji. Takiej zmiany pojazdu nie można traktować mniej rygorystycznie niż zmiany przedmiotu wyposażenia lub części pojazdu, co także jest objęte dyspozycją art. 68 ust. 9 Prd, nakładającego obowiązek uzyskania nowego świadectwa homologacji na dany przedmiot lub część pojazdu ( uchwała 5 Sędziów NSA z 23.10.2000 r.- ONSA 2/01/62). Zmiana rodzaju pojazdu i jego przeznaczenia, związana z przerobieniem samochodu osobowego na ciężarowy ( bądź odwrotnie), mieści się w pojęciu zmiany typu pojazdu w rozumieniu art. 68 ust. 9 Prd ( uchwała 5 Sędziów NSA z dnia 1.7.2002 r.- sygn. OPK 22/02- Wokanda 2/03/27).
Wykładnia tych przepisów, jak to wyżej przytoczono, w orzecznictwie organów odwoławczych, nadzorczych i Naczelnego Sądu Administracyjnego była konsekwentna i jednoznaczna; nie uzasadnia więc istnienia jakichkolwiek wątpliwości co do stanu prawnego po stronie organów dokonujących rejestracji pojazdów.
Obowiązek uzyskania świadectwa homologacji nałożony jest także na podmiot dokonujący montażu lub zabudowy pojazdu ( art. 68 ust. 2 w zw. z ust. 1 Prd)- a takim posłużył się R.R., zlecając dnia 26 lipca 1999 r. dokonanie zmian w owym pojeździe. Występując z wnioskiem o rejestrację pojazdu miał on zatem - prowadząc działalność gospodarczą w zakresie modyfikacji pojazdów samochodowych- obowiązek przedstawienia wyciągu z nowego świadectwa homologacyjnego ( art. 72 ust. 1 pkt 3 Prd), a tego nie uzyskał i organowi rejestrowemu nie przedłożył.
Stanowiska tego nie podważa odmienna wykładnia prawa, dokonywana przez Wicedyrektora Departamentu Transportu Samochodowego Ministerstwa Transportu i Gospodarki Morskiej - w szczególności w pismach z dnia 10 listopada 1999 r. i 31 stycznia 2000 r., bowiem to nie urzędnik Ministerstwa, a Naczelny Sąd Administracyjny, uprawniony jest do dokonywania wykładni operatywnej (Maciej Zieliński "Wykładnia prawa. Zasady. Reguły. Wskazówki" W. Pr. 2002 s. 59- 60). Nie sposób z idei państwa prawa ( art. 2 Konstytucji) wyprowadzać wniosku, że na podstawie błędnej wykładni nierealistycznej ( M. Zieliński- op. cit. s. 59), zaprezentowanej przez urzędnika Ministerstwa, podmiot gospodarczy, trudniący się profesjonalnie przerabianiem samochodów z osobowych na ciężarowe, nie musiał się liczyć z ryzykiem gospodarczym i prawnym zlecenia przerobienia samochodu z osobowego na ciężarowy, a następnie zarejestrowaniem takiego samochodu jako ciężarowego - bez wymaganej homologacji.
Nietrafny jest pogląd Skarżącego, że cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą mimo, że za takim poglądem opowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4.3.1999 r. W każdej dziedzinie wiedzy- także w nauce prawa i w orzecznictwie- następuje rozwój poglądów. We współczesnej nauce prawa odstąpiono od orzekania na podstawie przepisu, a oparto się na normach prawa. Normy te mogą być dekodowane z jednego przepisu, bądź z wielu przepisów- w tym znajdujących się w różnych aktach prawnych, także różnie umieszczonych w hierarchii źródeł prawa (np. Konstytucji, umowy międzynarodowej, ustawy, rozporządzenia wykonawczego). Przywołany przez Skarżącego pogląd o "prostym zestawieniu treści decyzji z treścią przepisu" odwołuje się do dawnej i zarzuconej koncepcji wykładni prawa, odwołującej się do zasady clara non sunt interpretanda. Od ponad 10 lat ( od 1990 r.) Sąd Najwyższy odstąpił od stosowania tej zasady, zastępując ją zasadą interpretatio cesat in claris ( interpretację należy zakończyć, gdy osiągnięto jej jednoznaczny rezultat) i w przytłaczającej większości przypadków, nawet przy uzyskaniu jednoznaczności językowej, sięgał do interpretacji systemowej i funkcjonalnej ( A. Municzewski "Reguły wykładni w orzecznictwie Sądu Najwyższego (1990- 2000)" Szczecin 2000; M. Zieliński- op. cit. s. 56 i przypis 18). Wojewódzki Sąd Administracyjny w niniejszym składzie ową metodę wykładni podziela, nie podzielając powoływanej przez Skarżącego wykładni pojęcia rażącego naruszenia prawa. Rozbieżność wykładni jest częstym zjawiskiem i wiąże się zwykle z różnym przygotowaniem dokonujących wykładni do czynienia ze swych umiejętności użytku. Nie sposób przyjąć, by błędna wykładnia urzędnika administracji, czy też strony, opierającej swą aktywność gospodarczą na dokonywanej przez siebie wykładni prawa, mogła podważać trafną wykładnię operatywną najwyższych instancji sądowych.
Zatem nie fakt nie ukrywania przez Skarżącego dokonania przebudowy pojazdu (którą sam zlecał), lecz to, że do rejestracji owego samochodu jako samochodu ciężarowego bez koniecznej homologacji (w dodatku tego samego dnia, co zarejestrowanie tego samochodu jako osobowego- ze stosowną homologacją), świadczy o ewidentnym przypadku bezprawia, którego nie można tolerować ani usprawiedliwiać, a co przemawiało za uznaniem, że decyzja Starosty z dnia [...] o zarejestrowaniu owego samochodu jako ciężarowy, rażąco naruszała prawo w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa ( odpowiednio - wyrok 5 Sędziów SN z 8.4.1994- III ARN 15/94- OSNAP 3/94/36; wyrok NSA z 6.9.1984- II SA 737/84- GAP 18/88/45, akceptowane przez zespół pod red. A. Wróbla w: "Kpa. Orzecznictwo. Piśmiennictwo" Zakamycze 2002 s. 784 t. 69, s. 789 t. 89).
Ponieważ to zarejestrowanie pojazdu decyduje o możliwości jego udziału w ruchu, a w rozpatrywanym przypadku brak było homologacji typu pojazdu w zakresie pojazdu ciężarowego, to nie było możliwe unieważnienie decyzji jedynie w części dotyczącej zmiany rodzaju pojazdu.
Gdyby nawet nie podzielić poglądu co do pojęcia rażącego naruszenia prawa zaprezentowanego wyżej to i tak przerejestrowanie pojazdu z osobowego na ciężarowy tego samego dnia w oparciu jedynie o badania techniczne stało w wyraźnej opozycji do regulacji ustawy Prawo o ruchu drogowym o czym była wyżej mowa, co stanowi także rażące naruszenie prawa o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa usprawiedliwiające i uzasadniające stwierdzenie nieważności takiej rejestracji.
Nie stanowi naruszenia zasady zaufania do państwa działania Prokuratury, zmierzające do przywrócenia praworządności w sferze rejestracji pojazdów, przy jednoczesnym odstąpieniu przez organy skarbowe od stosowania sankcji w sferze podatkowej.
Reasumując przyjąć należy, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- Dz. U. 153/02/1270, zm. 162/04/1692 w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 153/02/1271 ze zm.), skargę należało oddalić.
/-/J.Wierchowicz /-/M.Dybowski /-/P.Miładowski
KB/