II SA/OP 455/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OpoluOpole2006-03-09
NSAtransportoweŚredniawsa
transport drogowykara pieniężnalicencjaprzewóz na potrzeby własneumowa zleceniapracownikKodeks pracyustawa o transporcie drogowymkontrolaorgany celne

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę przedsiębiorstwa na karę pieniężną za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, uznając, że kierowca działający na umowie zlecenia nie jest pracownikiem w rozumieniu ustawy.

Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "A" za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji. Kluczowym zagadnieniem była interpretacja pojęcia "pracownika" w kontekście przewozu na potrzeby własne. Organy celne uznały, że kierowca wykonujący przewóz na podstawie umowy zlecenia nie jest pracownikiem w rozumieniu ustawy o transporcie drogowym, co wykluczało uznanie przewozu za transport na potrzeby własne. Sąd administracyjny podzielił to stanowisko, oddalając skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu rozpoznał sprawę ze skargi Przedsiębiorstwa Wielobranżowego "A" E. M., G. E. Spółka Jawna na decyzję Dyrektora Izby Celnej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego nakładającą na spółkę karę pieniężną w wysokości 8000 zł. Kara została nałożona za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji. Organy celne uznały, że przewóz nie był wykonywany na potrzeby własne przedsiębiorstwa, ponieważ kierowca J. L. legitymował się umową zlecenia, a nie umową o pracę. W związku z tym, brak licencji na transport drogowy stanowił naruszenie przepisów. Skarżąca spółka argumentowała, że pojęcie "pracownika" w ustawie o transporcie drogowym powinno być interpretowane szeroko i obejmować również umowy cywilnoprawne. Sąd administracyjny nie podzielił tej argumentacji, odwołując się do definicji pracownika zawartej w Kodeksie pracy, która obejmuje jedynie umowy o pracę i inne formy stosunku pracy. Sąd stwierdził, że kierowca działający na podstawie umowy zlecenia nie spełniał warunku prowadzenia pojazdu przez pracownika przedsiębiorcy, co było konieczne do uznania przewozu za transport na potrzeby własne. W konsekwencji, uznano, że spółka wykonywała transport drogowy bez wymaganej licencji, co uzasadniało nałożenie kary pieniężnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, kierowca wykonujący przewóz na podstawie umowy zlecenia nie jest pracownikiem w rozumieniu art. 4 pkt 4 lit. a ustawy o transporcie drogowym. Należy odwołać się do definicji pracownika zawartej w Kodeksie pracy, która obejmuje osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę.

Uzasadnienie

Ustawa o transporcie drogowym nie definiuje pojęcia "pracownika". W związku z tym, należy odwołać się do Kodeksu pracy, który definiuje pracownika jako osobę zatrudnioną na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę. Umowa zlecenia jest umową prawa cywilnego i nie mieści się w tej definicji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

u.t.d. art. 92 § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

Nakłada karę pieniężną za naruszenia przepisów ustawy.

u.t.d. art. 93 § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

Określa podstawę prawną dla sankcji.

u.t.d. art. 4 § pkt 4

Ustawa o transporcie drogowym

Definicja "przewozu na potrzeby własne", w tym warunek prowadzenia pojazdu przez przedsiębiorcę lub jego pracowników.

u.t.d. art. 4 § pkt 3

Ustawa o transporcie drogowym

Definicja "transportu drogowego".

u.t.d. art. 5 § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

Wymóg uzyskania licencji na wykonywanie transportu drogowego.

u.t.d. art. 8 § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

Obowiązki związane z transportem drogowym.

u.t.d. art. 33 § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

Warunki wykonywania przewozów drogowych na potrzeby własne po uzyskaniu zaświadczenia.

u.t.d. art. 87 § ust. 1 i 3

Ustawa o transporcie drogowym

Obowiązek posiadania przy sobie dokumentów podczas przewozu.

u.t.d. art. 87 § ust. 2

Ustawa o transporcie drogowym

Obowiązek posiadania przy sobie zaświadczenia lub wypisu z zaświadczenia podczas przewozu na potrzeby własne.

u.t.d. art. 92 § ust. 4

Ustawa o transporcie drogowym

Konsekwencje naruszenia obowiązku uzyskania licencji.

Pomocnicze

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa prawna dla wydawania decyzji administracyjnych.

k.p. art. 2

Kodeks pracy

Definicja pracownika.

Dz. U. Nr 115, poz. 999 ze zm. art. lp. 12.4

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym

Określa wysokość kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu w ramach przewozu na potrzeby własne bez posiadania przy sobie wymaganego wypisu z zaświadczenia.

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Określa zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznawania sprawy przez sąd.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez sąd.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kierowca wykonujący przewóz na podstawie umowy zlecenia nie jest pracownikiem w rozumieniu Kodeksu pracy, co wyklucza uznanie przewozu za transport na potrzeby własne. Brak posiadania przy sobie przez kierowcę wymaganego wypisu z zaświadczenia podczas przewozu na potrzeby własne stanowi naruszenie przepisów. Podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania licencji, a jej brak stanowi naruszenie.

Odrzucone argumenty

Szeroka interpretacja pojęcia "pracownika" w ustawie o transporcie drogowym, obejmująca umowy cywilnoprawne. Naruszenie przepisów postępowania przez organy celne. Naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 kpa przez organ odwoławczy.

Godne uwagi sformułowania

"W ocenie Sądu, w rozpatrywanym przypadku nie została spełniona przesłanka określona w przepisie art. 4 pkt 4 lit. a ustawy o transporcie drogowymi a pozwalająca, w konsekwencji za uznanie przedmiotowego przewozu jako wykonywanego na potrzeby własne i tym samym na zastosowanie kary w wysokości 200zł." "Zgodnie z art. 2 Kodeksu pracy pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę." "Pojęcie pracownika zostało określone w kodeksie pracy poprzez wskazanie różnych podstaw nawiązania stosunku pracy." "W rozpatrywanej sprawie nie zostały spełnione wszystkie przesłanki wymagane powołanym przepisem art. 4 ustawy o transporcie drogowym, a zatem nie można przyjąć, że przewóz ten był wykonywany na potrzeby własne."

Skład orzekający

Jerzy Krupiński

przewodniczący

Ewa Janowska

sprawozdawca

Elżbieta Kmiecik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"pracownika\" na gruncie ustawy o transporcie drogowym w kontekście przewozu na potrzeby własne, obowiązek posiadania dokumentów przez kierowcę."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów z 2001 roku. Może być mniej aktualne w kontekście późniejszych zmian legislacyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa transportowego, jakim jest rozróżnienie między transportem drogowym a przewozem na potrzeby własne, co ma bezpośrednie przełożenie na obowiązki przedsiębiorców i wysokość kar. Interpretacja pojęcia pracownika w kontekście umów cywilnoprawnych jest kluczowa dla wielu firm.

Umowa zlecenia zamiast umowy o pracę – czy to wystarczy, by uniknąć kary za transport drogowy?

Dane finansowe

WPS: 8000 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Op 455/05 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2006-03-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-11-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Elżbieta Kmiecik
Ewa Janowska /sprawozdawca/
Jerzy Krupiński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Krupiński Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Janowska – spr. Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Protokolant: sekretarz sądowy Dorota Rak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2006 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Wielobranżowego A E. M., G. E. Spółka Jawna w Ś. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie transportu drogowego oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...], nr [...] – organ pierwszej instancji – Naczelnik Urzędu Celnego w N., nałożył na Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "A" Sp. Jawna E. M., G. E., karę pieniężną w kwocie 8000 zł. Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 92 ust. 1, art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088), art. 104 KPA oraz art. 2 Kodeksu pracy. Organ wyjaśnił, iż fakt że stroną postępowania jest Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "A" Sp. Jawna E. M., G. E., ustalony został w trakcie postępowania wszczętego na mocy postanowienia z dnia 4 sierpnia 2004 r., nr [...] w sprawie naruszeń stwierdzonych w wyniku kontroli dokumentów w pojeździe. W trakcie tego postępowania zgromadzono materiał dowodowy w postaci: protokołu nr a z dokonanej w dniu 27 lipca 2004 r. kontroli dokumentów w samochodzie ciężarowym marki Mercedes typ 814 nr rej. [...], kserokopii zaświadczenia nr b na przewozy drogowe na potrzeby własne oraz wypisu nr c z zaświadczenia nr b, które to dokumenty wystawione były w dniu 15 marca 2002 r. dla P.W. "A" E. M., G. E. Sp. Jawna z siedzibą w Ś., zaświadczenia nr d na przewozy drogowe na potrzeby własne oraz wypisu nr e z zaświadczenia nr d, wystawionego w dniu 30 sierpnia 2004 r. dla przedsiębiorstwa "B" Sp. z o.o. z siedzibą w Ś., jak również umowy dzierżawy z dnia 26 sierpnia 2004 r. Organ wyjaśnił, iż umowa dzierżawy zawarta została pomiędzy, P.W. "A" E. M., G. E. Sp. Jawna a "B" Sp. z o.o. i dotyczyła wydzierżawienia przez P.W. "A" E. M., G. E. Sp. Jawna, firmie "B" Sp. z o.o. samochodu ciężarowego o nr rej. [...], poddanego kontroli w dniu 27 lipca 2004 r. Organ wskazał, iż w związku z ustaleniem, że w dniu kontroli pojazdu, tytułem prawnym do dysponowania nim legitymowało się P.W. "A" E. M., G. E. Sp. Jawna, postanowieniem z dnia 22 października 2004 r. wszczęto postępowanie administracyjne wobec P.W. "A" E. M., G. E. Sp. Jawna. Uzasadniając decyzję organ I instancji wyjaśnił, iż w przedmiotowym postępowaniu ustalenia dokonane zostały w oparciu o materiał dowodowy zebrany w trakcie postępowania wyjaśniającego w stosunku do firmy "B" Sp. z o.o., jak również dostarczone przez stronę: kserokopię umowy zlecenia o pracę z dnia 1 lipca 2004 r. dla J. L. oraz dokumenty magazynowe firmy P.W. "A" Sp. Jawna, stanowiące potwierdzenie, że przewożony w dniu kontroli towar był własnością strony. W uzasadnieniu organ przywołał również treść przepisów art. 5 ust. 1, art. 8 ust. 1 i art. 33 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym oraz wskazał definicje ustawowe pojęcia "przewóz na potrzeby własne" (zawartą w art. 4 pkt. 4 ustawy) oraz "transport drogowy" (które wyjaśnione zostało w art. 4 pkt 3 ustawy). Stwierdził, iż w sprawie udowodnione zostało, że w dniu kontroli pojazdu strona była w posiadaniu stosownego zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne i wypisu z tego zaświadczenia, pomimo iż kierowca nie posiadał żadnego z tych dokumentów w pojeździe. Ponadto udowodniono, iż przewożony towar był własnością strony, strona legitymował się tytułem prawnym do dysponowania kontrolowanym pojazdem oraz że przedmiotowy przewóz nie był wykonywany w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Jednocześnie organ wskazał, iż warunkiem koniecznym dla uznania przejazdu za przewóz na potrzeby własne jest prowadzenie pojazdów samochodowych używanych do przewozu przez przedsiębiorcę lub jego pracowników, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca, ponieważ J. L. - będącego kierowcą kontrolowanego pojazdu - łączyła ze stroną umowa zlecenia. Z uwagi na brak definicji pojęcia "pracownika" w ustawie o transporcie drogowym, posługując się definicją zawartą w art. 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r.- Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.), organ stwierdził, iż definicja ta nie obejmuje umowy zlecenia, która jest umową prawa cywilnego. Dlatego też uznał, iż w niniejszej sprawie nie został spełniony warunek określony w art. 4 pkt 4 a ustawy o transporcie drogowym, co zgodnie z art. 4 pkt 3 tejże ustawy równoznaczne jest z wykonywaniem transportu drogowego. Ponieważ jednak, podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, zgodnie z art. 5 ustawy wymaga uzyskania odpowiedniej licencji, jej brak, a tym samym brak z niej wypisu, stanowi naruszenie obowiązku, o którym mowa w art. 87 ust. 1 i 3 ustawy o transporcie drogowym. To z kolei skutkuje w myśl art. 92 ust. 4 ustawy, nałożeniem na osobą dokonującą przedmiotowego naruszenia kary pieniężnej w wysokości 8000 zł, zgodnie z pkt 1.1.1. załącznika do ustawy o transporcie drogowym.
Organ odwoławczy – Dyrektor Izby Celnej w O. – decyzją z dnia [...], nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...], w części dotyczącej podstawy prawnej, i w tym zakresie orzekł na podstawie art. 92 ust. 1, art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088), art. 104 KPA. W pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, iż strona zakwestionowała w odwołaniu stanowisko organu I instancji, co do pojęcia "pracownika" na gruncie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Ustosunkowując się do zarzutu organ odwoławczy stwierdził, iż pomimo braku w ustawie o transporcie drogowym definicji pojęcia "pracownika", przywołany przez stronę art. 5 ust. 3 pkt 4 oraz przepisy rozdziału 7a ustawy o transporcie drogowym, nie stanowią podstawy do uznania, że pojęcie "pracownika" użyte w art. 4 ust. 4 niniejszej ustawy obejmuje osoby wykonujące swoje czynności na podstawie umowy zlecenia. W tym zakresie bowiem odwołać należy się do pojęcia "pracownika" uregulowanego w Kodeksie pracy. Organ wskazał, iż art. 5 ust. 3 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, uwzględniając zapisy kodeksu pracy, wskazuje trzy grupy osób które mogą wykonywać transport drogowy. Są to sami przedsiębiorcy wykonujący przewozy osobiście, zatrudnieni przez przedsiębiorcę kierowcy oraz osoby niezatrudnione przez przedsiębiorcę, lecz wykonujące osobiście przewozy na jego rzecz. W ocenie organu, wyszczególnienie przez ustawodawcę dwóch ostatnich grup osób jest konsekwencją różnych stosunków prawnych wiążących te osoby z przedsiębiorcą. Użyty przez ustawodawcę w tym przypadku termin "kierowca", ma na celu jedynie podkreślenie umiejętności, dzięki którym można wykonywać na rzecz przedsiębiorcy czynności związane z przewozem. Dlatego też, do kierowców zatrudnionych przez przedsiębiorcę należy odnieść jedynie pojęcie pracownika jako osoby zatrudnionej w oparciu o umowę o pracę (powołanie, wybór, mianowanie lub spółdzielczą umowę o pracę). Osoby wykonujące przewozy osobiście na rzecz przedsiębiorcy to z kolei osoby wykonujące przewozy na jego rzecz w oparciu o inną podstawę prawną. Organ wskazał ponadto, iż fakt, że w rozdziale 7a ustawy o transporcie drogowym również obowiązuje rozgraniczenie na trzy grupy osób o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 4 ustawy, także wskazuje na to, iż za pracownika uznać można jedynie kierowcę zatrudnionego na podstawie umowy o pracę. Co do obowiązku określonego w art. 39e ust. 1 ustawy, organ stwierdził natomiast, iż obowiązek ten wynika ze specyfiki wykonywania transportu i został nałożony na przewoźnika niezależnie od innych obowiązków, które ciążą na nim jako pracodawcy. Jako pracodawca przewoźnik wykonuje także obowiązek dotyczący wykonywania wstępnych i okresowych badań lekarskich, który wykonywany jest jednocześnie z obowiązkiem kierowania kierowców na badania psychologiczne (art. 39e ust.2). Na podstawie przyjętego stanowiska, organ odwoławczy nie uznał J. L. - kierującego kontrolowanym pojazdem - za pracownika spółki "A". Stwierdził tym samym, iż strona nie spełniła jednego z warunków koniecznych do uznania przewozu- w trakcie którego miała miejsce kontrola- za przewóz na potrzeby własne. Dlatego też za zasadne uznał zastosowanie w niniejszej sprawie art. 4 pkt 3, art. 4a, art. 87, art. 92 i art. 93 ustawy o transporcie drogowym.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "A" E. M., G. E. Sp. Jawna, wniosła o uchylenie decyzji Dyrektor Izby Celnej w O. z dnia [...] i utrzymanej nią w mocy decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w N. z dnia [...] oraz zasądzenia od strony przeciwnej kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów art. 4 pkt 3 i 4, art. 87, art. 92 i art. 93 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Wskazała, iż w jej ocenie nieprawidłowa jest interpretacja warunku opisanego w art. 4 pkt 4 lit. a, przyjęta przez organy celne. Skoro bowiem w ustawie o transporcie drogowym brak wyraźnego odesłania, organy administracji nieprawidłowo odwołały się do definicji "pracownika" zawartej w art. 2 Kodeksu pracy. Strona skarżąca stwierdziła, iż zawarte w art. 4 pkt 4 lit. a ustawy o transporcie drogowym pojecie "pracownika" winno mieć charakter szeroki i winno obejmować każdą dozwolona prawem formę zatrudnienia pracowników, a więc zarówno na podstawie stosunków pracowniczych jak i stosunków cywilnoprawnych. Wskazała, iż celem i intencją ustawodawcy było zapewne umożliwienie przewoźnikom stosowania dowolnej formy zatrudnienia, bez zawężania jej jedynie do stosunku pracy. W przeciwnym razie byłoby to bowiem działanie legislacyjne niezgodne z duchem czasu i potrzebami rynku w branży transportowej. W ocenie strony skarżącej, o potrzebie stosowania wykładani celowościowej świadczy powoływany przez organ celny art. 5 ust. 3 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, który wyraźnie mówi o "innych osobach nie zatrudnionych przez przedsiębiorcę, lecz wykonujących osobiście przewozy na jego rzecz". Również w art. 32 b ust. 5 pkt 2 i art. 39 a ust. 1 ustawy mowa jest o "zatrudnieniu" kierowcy bez zapisu iż musi być zatrudniony na podstawie przepisów prawa pracy. Jako potwierdzenie dla przyjętej argumentacji strona skarżąca wskazał również przepisy art. 39 f pkt 1 oraz art. 39 e ust. 1 pkt 4 i ust. 2 ustawy o transporcie drogowym. Strona skarżąca podniosła ponadto zarzut naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 6, art. 7, art. 8, art. 11 oraz art. 80 kpa poprzez nie przeprowadzenie w sposób wnikliwy i rzetelny postępowania przez organy celne oby instancji. Jako niedopuszczalne i naruszające przepis art. 138 § 1 pkt 2 kpa oceniła również, uchylenie zaskarżonej decyzji organu I instancji w części dotyczącej podstawy prawnej przy niezmienionym stanie faktycznym rozstrzyganej sprawy.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w O. podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Ustosunkowując się do zarzutów skargi, na poparcie swojego stanowiska, powtórzył argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji. Jednocześnie jednak odpowiadając na zarzut, iż dokonana w decyzji interpretacja pojęcia "pracownika" utrudnia prowadzenie działalności w branży transportowej i jest niezgodna z intencją ustawodawcy wskazał, iż ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym określa zasady podejmowania i wykonywania transportu drogowego oraz niezarobkowego przewozu drogowego (art. 1). W pierwszym przypadku ustawodawca nie przewidział żadnego ograniczenia co do stosunku, jakim będą między sobą związani przedsiębiorca oraz osoba bezpośrednio dokonująca transportu drogowego. Ograniczenia te dotyczą jedynie niezarobkowego przewozu drogowego, którego warunki wykonywania wymienione zostały w art. 4 pkt 4 lit a ustawy. Przedsiębiorca może zatem swobodnie decydować o formie zatrudnienia osób bezpośrednio wykonujących transport drogowy. Przytaczając argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji, jako bezzasadny organ uznał również zarzut o nieprzeprowadzeniu wnikliwego postępowania dowodowego przez organ I instancji oraz naruszenia przepisów postępowania. Co do zarzutu naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 kpa, stwierdził z kolei iż organ odwoławczy uprawniony jest do usunięcia wad prawnych decyzji wydanych w I instancji, polegających na nieprzytoczeniu lub wadliwym przytoczeniu przepisów stanowiących podstawę prawna decyzji. Nie stoi to przy tym w sprzeczności z możliwością przywołania przepisu prawa pracy w przypadku interpretacji konkretnego przepisu ustawy o transporcie drogowym z zastosowaniem wykładni systemowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym, przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W sprawie bezspornym jest, co przyznaje sama skarżąca, że kierowca skarżącej Spółki został zatrzymany na drodze krajowej – K41 w okolicach [...] w województwie [...], którą poruszał się pomimo braku wypisu z licencji na wykonywanie transportu drogowego lub wypisu z zaświadczenia na wykonywanie przewozów na potrzeby własne. Bezspornym jest również fakt, że kserokopia wypisu zaświadczenia o użytkowaniu pojazdu na potrzeby własne została dołączona dopiero w trakcie postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez organ i instancji – Naczelnika Urzędu Celnego w O.
Ocenie Sądu podlegała decyzja Dyrektora Urzędu Celnego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji – Naczelnika Urzędu Celnego nakładającą na skarżącą spółkę karę pieniężną w kwocie 8.000 zł z uwagi na wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji.
Organy zarówno pierwszej, jak i drugiej instancji w sposób prawidłowy zastosowały, w odniesieniu do ujawnionego w protokole kontroli z dnia 27 lipca 2004r. stanu faktycznego, odpowiednie przepisy prawne.
Skarżąca utrzymywała, że w chwili kontroli wykonywała przewóz na potrzeby własne w rozumieniu art. 4 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. Nr 204, poz.2088). Świadczą chociażby o tym wyjaśnienia skarżącej oraz załączony do pisma skarżącej z dnia 9 maja 2005r. dowód księgowy nr [...] – w aktach administracyjnych.
Zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej.
Zgodnie z art. 87 ust. 2 ww. ustawy podczas przewozu drogowego wykonywanego na potrzeby własne przedsiębiorcy kierowca pojazdu samochodowego (...) jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, zaświadczenie lub wypis z zaświadczenia, o którym mowa w art. 33 ustawy.
Zgodnie z art. 92 ust. 1 pkt 1 tejże ustawy, kto wykonuje (...) przewóz na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia podlega karze pieniężnej.
W toku postępowania administracyjnego ustalono, iż strona posiada wymagany przepisami prawa wypis z zaświadczenia na przewóz drogowy na potrzeby własne wydany dnia 15 marca 2002r. nr c jako wypis z zaświadczenia Nr b wydanego przez Starostę [...].
Kierowca nie posiadał go jednak przy sobie w chwili kontroli. Strona nie posiadając w trakcie kontroli wypisu z zaświadczenia o wykonywaniu transportu na potrzeby własne dopuszcza się naruszenia uzasadniającego nałożenie kary w wysokości 200 (dwieście) zł. Zgodnie z lp. 12.4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym (Dz. U. Nr 115, poz. 999 ze zm.) karę w wysokości 200 (dwustu) złotych stosuje się w przypadku wykonywania przejazdu w ramach przewozu na potrzeby własne bez posiadania przy sobie przez kierowcę wymaganego wypisu z zaświadczenia.
Jednakże wskazać należy, że w rozumieniu art. 4 pkt 4 powołanej ustawy o transporcie drogowym przewóz na potrzeby własne oznacza każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:
a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników,
b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi,
c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin,
d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych
W ocenie Sądu, w rozpatrywanym przypadku nie została spełniona przesłanka określona w przepisie art. 4 pkt 4 lit. a ustawy o transporcie drogowymi a pozwalająca, w konsekwencji za uznanie przedmiotowego przewozu jako wykonywanego na potrzeby własne i tym samym na zastosowanie kary w wysokości 200zł. Cytowany wyżej przepis uzależnia uznanie przewozu na potrzeby własne od prowadzenia pojazdu samochodowego używanego do przewozu przez przedsiębiorcę lub jego pracowników.
Sąd podziela stanowisko zawarte w decyzjach organów obu instancji, że wobec braku w ustawie o transporcie drogowym definicji pojęcia pracownika należy odwołać się do aktu prawnego regulującego kwestię tego pojęcia, czyli do Kodeksu pracy. Zgodnie z art. 2 Kodeksu pracy pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę. Pojęcie pracownika zostało określone w kodeksie pracy poprzez wskazanie różnych podstaw nawiązania stosunku pracy. Mimo, że kodeks pracy zdefiniował pojęcie pracownika poprzez wskazanie podstaw nawiązania stosunku pracy, czynnikiem decydującym o uznaniu osoby fizycznej za pracownika jest ustalenie, że dana osoba jest stroną stosunku pracy. Oceny stanu faktycznego nie można ograniczyć jedynie do stwierdzenia na jakiej podstawie dana osoba jest zatrudniona. Może się okazać że w spornym stanie faktycznym konieczne jest poddanie analizie elementów treści stosunku prawnego. Równocześnie należy podkreślić, że znaczenie ma samo nazwanie umowy zawartej przez strony stosunku łączącego pracownika z pracodawcą, bowiem sposób nazwania wskazywać może jaki był cel umowy i zgodny zamiar stron. W tym miejscu należy podnieść, że w przedmiotowej sprawie niesporną okolicznością jest fakt, że przejazd w dniu 27 lipca 2004r. wykonywany był przez kierowcę wykonującego swoje czynności na podstawie umowy zlecenia zawartej ze skarżącą w oparciu o przepisy kodeksu cywilnego – art. 734 do 751 w dniu 1 lipca 2004r., przedmiotem której miało być wykonywanie usług w zakresie przewozu towaru według potrzeb zleceniodawcy.
W konsekwencji, godzi się zauważyć, że z faktu, iż pojazdem należącym do osoby trzeciej przewożone są rzeczy należące do podmiotu niewykonującego usług przewozowych, nie można jeszcze wyprowadzić wniosku, iż właściciel rzeczy wykonuje przewóz na potrzeby własne. Dla takiego ustalenia muszą być bowiem spełnione łącznie wszystkie cztery warunki z art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, a w szczególności poczynione ustalenie, że to właściciel rzeczy wykonywał przewóz, że pojazd był w jego prawnej dyspozycji, a kierowca był jego pracownikiem. W rozpatrywanej sprawie nie zostały spełnione wszystkie przesłanki wymagane powołanym przepisem art. 4 ustawy o transporcie drogowym, a zatem nie można przyjąć, że przewóz ten był wykonywany na potrzeby własne.
Natomiast podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji – art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, jej brak, a tym samym brak wypisu z licencji stanowi naruszenie obowiązku, o którym mowa w art. 87 ust. 1 i 3 ustawy, co z kolei skutkuje zgodnie z art. 92 ust. 1 i 4 nałożeniem na osobę dokonującą przedmiotowego naruszenia kary pieniężnej w wysokości 8.000 zł stosownie do pkt 1.1.1 załącznika do powoływanej ustawy o transporcie drogowym.
Formułowany przez skarżącą zarzut naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego nie znajduje uzasadnienia w sprawie. Zgodnie a treścią art. 7 KPA organy podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zaś zgodnie z art. 77 KPA zebrany został wystarczający materiał dowodowy pozwalający na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy, a skarżąca nie wskazała w odwołaniu jak i w skardze do Sądu innych dowodów, które mogłyby mieć wpływ na ustalenie odmiennego stanu faktycznego. W przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym wskazano stronie w decyzjach podstawy prawne rozstrzygnięcia, umotywowano decyzje stosownie do art. 107 KPA oraz zapewniono stronie czynny udział w postępowaniu poprzez wyznaczenie terminu na wypowiedzenie się w sprawie i przedstawienie ewentualnie innych dowodów po wszczęciu postępowania oraz wyznaczono termin do zapoznania się z zebranymi w sprawie dowodami i innymi materiałami, jak i wyznaczono termin do wypowiedzenia się co do ich treści.
Biorąc powyższe pod rozwagę, na zasadzie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI