II SA/Op 359/22

II SA/Op 359/22 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2023-03-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Beata Kozicka
Elżbieta Kmiecik /przewodniczący sprawozdawca/
Krzysztof Sobieralski
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2140
92a ust. 1 i ust. 3, art 93 ust. 7, art. 92b, art. 92c
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151, art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U.UE.L 2006 nr 102 poz 1 art. 4 lit. k, lit. g tiret pierwsze i tiret drugie, lit. d, lit. j, art. 6 ust. 1, art. 8 ust. 1-4, art. 7, art. 12
Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów  socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również  uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Tekst mający znaczenie dla EOG).
Dz.U.UE.L 2014 nr 60 poz 1 art. 34 ust. 3
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie  drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz  zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych  odnoszących się do transportu drogowego.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka Sędzia WSA Krzysztof Sobieralski Protokolant referent Marta Gajowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2023 r. sprawy ze skargi P. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 26 października 2022 r., nr 1601-IOA.48.18.2022 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez P. P. (zwaną dalej również skarżącą) jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu (zwanego dalej organem odwoławczym lub organem drugiej instancji) z dnia 26 października 2022 r., nr 1601-IOA.48.18.2022, którą uchylono decyzję Naczelnika Opolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Opolu (dalej również jako organ pierwszej instancji) z dnia 21 września 2021 r., nr 388000-COC.48.96.2021, w części nakładającej na skarżącą karę pieniężną w kwocie 8.100 zł za naruszenie przepisów o transporcie drogowym i nałożono karę pieniężną w kwocie 6.050 zł oraz utrzymano rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w części umarzającej postępowanie w zakresie naruszeń, które miały miejsce przed dniem 8 marca 2021 r.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z dnia 21 września 2021 r. Naczelnik Opolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Opolu nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 8.100 zł za naruszenie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2021 r. poz. 919, z późn. zm.; na dzień kontroli - Dz. U z 2019 r. poz. 2140, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, polegające na:
- przekroczeniu dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone;
- niespełnieniu wymogu dzielonego dziennego okresu odpoczynku;
- skróceniu wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego - zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej;
- przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy;
- niespełnieniu wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy;
- niewłaściwej obsłudze lub odłączeniu homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujących nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi.
Jednocześnie organ umorzył postępowanie w zakresie naruszeń, które miały miejsce przed dniem 8 marca 2021 r.
Rozstrzygnięcie zostało wydane na podstawie art. 92a ust. 1 i ust. 7, art. 93 ust. 1 ustawy, art. 104 § 1 i art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735), zwanej dalej w skrócie: K.p.a., art. 6 ust. 1, art. 7, art. 8 ust. 1-4 i 8, art. 10 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 s. 1), dalej jako rozporządzenie nr 561/2006, art. 32 ust. 1 i ust. 3, art. 33 ust. 1 i ust. 3, art. 34 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. UE L 60 s. 1), dalej rozporządzenie nr 165/2014, oraz art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2019 r. poz. 1412), a także na podstawie ustaleń kontroli ujętych w protokole nr [...] z dnia 19 marca 2021 r.
W uzasadnieniu decyzji organ odnotował, że w dniu 19 marca 2021 r. o godzinie 02:15 J. K., kierujący zestawem pojazdów nr rej. [...]/[...], został zatrzymany do kontroli drogowej przez funkcjonariuszy służby celno-skarbowej na drodze [...] (Z.). Organ ustalił, że kierowca wykonywał krajowy transport drogowy rzeczy w ramach działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącą pod nazwą S. oraz opisał stwierdzone podczas kontroli naruszenia.
Odnośnie do naruszenia dotyczącego przekroczenia dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone, opisanego w lp. 5.2. załącznika nr 3 do ustawy, organ stwierdził, że kierowca:
- w okresie: godz. 18:43 dnia 22.02.2021 r. do godz. 20:28 dnia 23.01.2021 r. prowadził pojazd przez 13 godz. 6 min., przekroczył dzienny czas prowadzenia pojazdu o 3 godz. 6 min.,
- w okresie: godz. 06:18 dnia 11.03.2021 r. do godz. 22:02 dnia 11.03.2021 r. prowadził pojazd przez 10 godz. 6 min., przekroczył dzienny czas prowadzenia pojazdu o 6 min.,
- w okresie: godz. 05:04 dnia 12.03.2021 r. do godz. 19:24 dnia 12.03.2021 r. prowadził pojazd przez 10 godz. 53 min., przekroczył dzienny czas prowadzenia pojazdu o 53 min.
W zakresie naruszenia polegającego na niespełnieniu wymogu dzielonego dziennego okresu odpoczynku, opisanego w lp. 5.6. pkt 1 załącznika nr 3 do ustawy, organ pierwszej instancji przyjął, że w okresie rozliczeniowym rozpoczętym w dniu 09.03.2021r. o godz. 00:55 kierowca winien odebrać nieprzerwany odpoczynek dzienny w dwóch częściach, co najmniej 3 godz. i co najmniej 9 godz. W tym okresie kierowca odebrał drugą część odpoczynku o długości 4 godz. i 57 min., tj. skrócił dzienny czas odpoczynku o 4 godz. 3 min.
Kolejne naruszenie dotyczyło skrócenia wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego - zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i kilkuosobowej, opisanego w lp. 5.7. załącznika nr 3 do ustawy. W tym zakresie organ stwierdził, że kierowca:
- w dniu 22.02.2021 r. o godz. 18:43 rozpoczął 24 godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać minimum 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek; w okresie tym kierowca odebrał 6 godzin i 39 minut nieprzerwanego odpoczynku, co oznacza skrócenie dziennego czasu odpoczynku o 2 godz. 21 min.,
- w dniu 01.03.2021 r. o godz. 08:32 rozpoczął 24 godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać minimum 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek; w okresie tym kierowca odebrał 8 godzin i 52 min. nieprzerwanego odpoczynku, co oznacza skrócenie dziennego czasu odpoczynku o 8 min.,
- w dniu 10.03.2021 r. o godz. 05:50 rozpoczął 24 godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać minimum 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek; w okresie tym kierowca odebrał 8 godzin i 38 minut nieprzerwanego odpoczynku, co oznacza skrócenie dziennego czasu odpoczynku o 22 min.,
- w dniu 11.03.2021 r. o godz. 06:18 rozpoczął 24 godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać minimum 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek; w okresie tym kierowca odebrał 7 godzin i 2 minuty nieprzerwanego odpoczynku, co oznacza skrócenie dziennego czasu odpoczynku o 1 godz. 58 min.,
- w dniu 15.03.2021 r. o godz. 20:06 rozpoczął 24 godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać minimum 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek; w okresie tym kierowca odebrał 8 godzin i 57 minut nieprzerwanego odpoczynku, co oznacza skrócenie dziennego czasu odpoczynku o 3 min.
Odnośnie do naruszenia polegającego na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, opisanego w lp. 5.11. załącznika nr 3 do ustawy, organ stwierdził, że kierowca:
- w dniu 01.03.2021 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 7 min. (prowadził pojazd przez 4 godz. 37 min. w okresie od godz. 08:32 do godz. 13:22),
- w dniu 10.03.2021 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 30 min. (prowadził pojazd przez 5 godz. w okresie od godz. 11:55 do godz. 17:03),
- w dniu 11.03.2021 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 1 godz. 52 min. (prowadził pojazd przez 6 godz. 22 min. w okresie od godz. 12:08 do godz. 20:31),
- w dniu 12.03.2021 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 1 godz. 17 min. (prowadził pojazd przez 5 godz. 47 min. w okresie od godz. 11:39 do godz. 19:24),
- w dniu 15.03.2021 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 35 min. (prowadził pojazd przez 5 godz. 5 min. w okresie od godz. 20:06 do godz. 02:37).
Organ stwierdził też naruszenie polegające na niespełnieniu wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy, opisane w Ip. 6.3.8. załącznika nr 3 do ustawy, w następujących okresach od 23.02.2021 r. godz. 00:02 do 23.02.2021 r. godz. 06:36, od 26.02.2021 r. godz. 13:57 do 01.03.2021 r. godz. 08:32, od 05.03.2021 r. godz. 16:22 do 08.03.2021 r. godz. 08:58, od 15.03.2021 r. godz. 13:27 do 15.03.2021 r. godz. 20:03.
Ostatnie ze stwierdzonych naruszeń dotyczyło naruszenia dotyczącego niewłaściwej obsługi lub odłączenia homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujących nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi, sankcjonowanego w Ip. 6.2.1. załącznika nr 3 do ustawy. W tej kwestii organ podniósł, że w dniu 17.03.2021 r. kierowca prowadził pojazd bez karty kierowcy, nie rejestrując na karcie aktywności kierowcy, przebytej drogi oraz prędkości.
Dalej organ wskazał, że pismem z dnia 29 lipca 2021 r. skarżąca wyjaśniła, że kierujący pojazdem – J. K. jest u niej zatrudniony od dnia 8 marca 2021 r., na podstawie umowy o pracę. Następnie przedstawił sposób wyliczenia kary pieniężnej w odniesieniu do rodzaju naruszenia i daty jego popełnienia oraz przytoczył treść przepisów mających zastosowanie w sprawie. W dalszej części uzasadnienia analizował przesłanki zwalniające przedsiębiorcę od odpowiedzialności i uznał, że skarżąca nie przedstawiła dowodów pozwalających na zastosowanie art. 92b i art. 92c ustawy. Końcowo stwierdził, że przychylił się do wniosku skarżącej o umorzenie postępowania w zakresie naruszeń, które miały miejsce przed dniem 8 marca 2021 r., ponieważ kierowca był zatrudniony w przedsiębiorstwie dopiero od tego dnia.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca zarzuciła organowi naruszenie następujących przepisów K.p.a.:
- art. 107 § 3 poprzez oparcie decyzji tylko na części materiału dowodowego, co miało znaczący wpływ na wadliwość skarżonego rozstrzygnięcia,
- art. 7 w związku z art. 77 § 1 poprzez porzucenie obowiązku należytego wyjaśnienia sprawy, w tym nieuwzględnienie fundamentalnych zasad nauk metrologicznych w zakresie użytkowania urządzeń kontrolno-pomiarowych,
- art. 8 poprzez sformułowanie uzasadnienia decyzji w sposób niebudzący zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej.
Skarżąca podniosła też zarzut naruszenia art. 6 K.p.a. w związku z art. 92b ust. 1 pkt 1 oraz 92c ust. 1 pkt 1 ustawy poprzez nieuwzględnienie regulacji egzoneracyjnych przewidzianych w celu uwolnienia przewoźnika od odpowiedzialności za naruszenia w przypadku zaistnienia wyjątkowych okoliczności.
Na podstawie tych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie kwestionowanej decyzji oraz ponowne przeanalizowanie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. W uzasadnieniu odwołania podniosła, że w kwestii zarzucanego przez organ nierejestrowania przez kierowcę okresów aktywności w dniu 17 marca 2021 r. nie wykazano w decyzji, w jakich terminach realizowany był przewóz bez rejestracji w pamięci tachografu, a ponadto, skąd wynika ustalenie, że brak rejestracji odbywał się w trakcie realizacji przewozu drogowego przez konkretnie wskazanego z imienia i nazwiska kierowcę. Nadmieniła, że co do tego naruszenia mógł mieć zastosowanie przepis lp. 6.3.5. załącznika nr 3 do ustawy. Dodatkowo zarzuciła, że organ nie podjął jakichkolwiek czynności względem kierującego zamierzających do ustalenia okoliczności związanych z tym naruszeniem. Wedle skarżącej przedsiębiorca nie ponosi odpowiedzialności za techniczną obsługę tachografu przez kierowcę, a poza tym organ poza wszelkimi rozważaniami pozostawił kwestię długości zatrudnienia kierowcy w ukaranym przedsiębiorstwie i realnych możliwości zapobieżenia powstaniu wykazanych naruszeń, w sytuacji gdy J. K. został zatrudniony 11 dni przed kontrolą, zaś z przepisów wynika, że przewoźnik winien dokonać obowiązkowego odczytu karty dopiero po 28 dniach aktywności kierowcy. W dalszej części uzasadnienia skarżąca zarzuciła, że organ nawet nie podjął próby dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, opierając się wyłącznie na apriorycznych założeniach i przerzucając cały ciężar dowodowy na stronę. Takie postępowanie jest całkowicie niedopuszczalne. Dowodziła również - powołując się na stanowisko wyrażone przez sądy administracyjne oraz Trybunał Konstytucyjny - że odpowiedzialność administracyjna przedsiębiorcy nie jest odpowiedzialnością absolutną za cudze czyny i może się od niej uwolnić, jeżeli wykaże, że uczynił wszystko, czego można było od niego rozsądnie wymagać, aby do naruszenia przepisów nie dopuścić. Tymczasem organ w przeprowadzonym postępowaniu kontrolnym nie oceniał przyczyn popełniania przez kierowcę naruszeń, a jedynie skutki, zaś takie działanie - w ocenie strony - stanowi naruszenie zasad określonych w art. 7 oraz art. 8 § 1 K.p.a.
W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącej Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu decyzją z dnia 7 grudnia 2021 r., nr 1601-IOA.48.23.2021, utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie z dnia 21 września 2021 r.
Na skutek rozpoznania skargi P. P. od powyższej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 7 czerwca 2022 r., sygn. akt II SA/Op 56/22, uchylił - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, z późn. zm. [obecnie: Dz. U. z 2023 r. poz. 259]), zwanej dalej P.p.s.a. - rozstrzygnięcie z dnia 7 grudnia 2021 r., stwierdzając naruszenie przez organ odwoławczy przepisów prawa materialnego i prawa procesowego. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd - po analizie treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji - uznał, że organ odwoławczy nie wyjaśnił w sposób dostateczny podstaw prawnych wydanej decyzji. Organ przytoczył bowiem jedynie ogólne przepisy ustawy dotyczące kar pieniężnych, ale w ogóle nie omówił mających zastosowanie w sprawie przepisów tej ustawy, jak również przepisów unijnych w kontekście poszczególnych naruszeń stwierdzonych przez organ pierwszej instancji. Zdaniem Sądu brak odpowiedniego uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia spowodował, że w zakresie naruszenia polegającego na niespełnieniu wymogów dzielonego dziennego okresu odpoczynku opisanego w lp. 5.6. załącznika nr 3 do ustawy nie wiadomo, dlaczego organ pierwszej instancji wskazał na pkt 1, w sytuacji gdy z okoliczności faktycznych wynika, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 4 godz. 3 min., a więc zastosowanie winien mieć pkt 3 tego przepisu. Organ drugiej instancji w ogóle nie analizował przepisów w tej materii. Sąd stwierdził również, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, co było przedmiotem oceny organu oraz jakie przepisy Dyrektor Izby uwzględnił, formułując stanowisko, że w sprawie nie sposób dopatrzeć się naruszenia przepisów prawa materialnego. Sąd doszedł do przekonania, że uchybienia w postaci niewyjaśnienia w sposób dostateczny podstawy prawnej zaskarżonej decyzji, z uwzględnieniem okoliczności faktycznych sprawy, stanowią o podjęciu rozstrzygnięcia z naruszeniem przede wszystkim wymogów określonych w art. 107 § 3 K.p.a. Dodatkowo Sąd uznał, że organ drugiej instancji naruszył wynikającą z art. 15 K.p.a. zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, na skutek braku ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy w jej całokształcie. Dokonana ocena w istocie sprowadzała się tylko do kontroli decyzji organu pierwszej instancji i przedstawienia ogólnego stanowiska, i to w wybranym przez organ odwoławczy zakresie. Niezależnie jednak o powyższej wady procesowej Sąd doszedł do wniosku, że organ dokonał nieprawidłowej wykładni prawa materialnego w zakresie stwierdzonego naruszenia polegającego na niewłaściwej obsłudze lub odłączeniu homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkującego nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi, sankcjonowanego w Ip. 6.2.1. W ocenie Sądu przyjęta przez organ kwalifikacja opisanego naruszenia jest nieprawidłowa. Naruszenie sankcjonowane w lp. 6.2.1. zalicza się do grupy naruszeń lp. 6.2., tj. wykonywania przewozu drogowego z ingerencją w działanie tachografu lub dane rejestrowane przez tachograf. Naruszenie to musi wynikać z działania strony, tj. podjęcia przez przedsiębiorcę lub kierowcę czynności skutkujących nieprawidłowym działaniem tachografu lub bezpośrednio wpływających na zapis danych rejestrowanych przez tachograf. Tak więc z tego typu naruszeniem będziemy mieli do czynienia w sytuacji podjęcia czynności, które oddziałują bezpośrednio na tachograf, a nie w przypadku bezczynności, czyli braku jakiegokolwiek działania ze strony kierowcy lub innej osoby. Tymczasem z okoliczności rozpoznawanej sprawy - jak stwierdził Sąd - nie wynika, aby doszło do jakiejkolwiek manipulacji przez kierowcę w działanie tachografu, skutkującej niezarejestrowaniem na karcie kierowcy aktywności. Raport danych z tachografu w dniu 17 marca 2021 r. potwierdza jedynie, że kierowca prowadził pojazd bez włożonej karty kierowcy. Taki rodzaj naruszenia ma swoją odrębną kwalifikację i mieści się - zdaniem Sądu - w naruszeniu zasad i warunków użytkowania tachografu (lp. 6.3. załącznika nr 3 do ustawy), a nie - jak błędnie przyjął organ - w grupie naruszeń dotyczących przewozu drogowego z ingerencją w działanie tachografu lub dane rejestrowane przez tachograf (lp. 6.2. załącznika nr 3 do ustawy). Na skutek błędnej wykładni prawa materialnego – w ocenie Sądu - doszło do naruszenia, które miało wpływ na wynik sprawy, ponieważ w jego konsekwencji nałożono na skarżącą karę pieniężną w zawyżonej wysokości. Za niezasadne Sąd uznał natomiast zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów procesowych, a odnoszących się do braku zwolnienia skarżącej z odpowiedzialności. W przekonaniu Sądu trafnie uznał organ, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie daje podstaw do zastosowania w przypadku skarżącej art. 92b ust. 1 i art. 92c ust. 1 ustawy.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu decyzją z dnia 26 października 2022 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., uchylił decyzję Naczelnika Opolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Opolu z dnia 21 września 2021 r. w części, w której nałożono na skarżącą karę pieniężną w kwocie 8.100 zł z tytułu naruszeń ujętych w protokole kontroli drogowej nr [...] z dnia 19 marca 2021 r., które miały miejsce po 8 marca 2021 r. i w tym zakresie nałożył karę pieniężną w kwocie 6.050 zł, a w pozostałej części, w której umorzono postępowanie w zakresie naruszeń, mających miejsce przed 8 marca 2021 r., utrzymał decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił przebieg postępowania i w pierwszej kolejności podniósł, że w sprawie uwzględniono wniosek skarżącej i umorzono postępowanie w zakresie siedmiu naruszeń ustawy, które miały miejsce przed 8 marca 2021 r., tj. przed zatrudnieniem J. K. w firmie skarżącej. W konsekwencji powyższego organ stwierdził, że ww. kierowca w okresie od 8 marca 2021 r. do 19 marca 2021 r., działając w imieniu i na rzecz skarżącej, dopuścił się dwunastu naruszeń przepisów o transporcie drogowym, które wyznaczają granice postępowania administracyjnego. Następnie organ szczegółowo omówił mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa krajowego i unijnego, odnosząc je do poszczególnych naruszeń. W zakresie pierwszych dwóch naruszeń polegających na przekroczeniu dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone, opisanego w Ip. 5.2 załącznika nr 3 do ustawy organ stwierdził na podstawie zgromadzonych dowodów, że w dziennym okresie prowadzenia pojazdu, który rozpoczął się 11 marca 2021 r. o godz. 6:18 i zakończył o godz. 22:02, kierowca prowadził pojazd łącznie przez 10 godzin i 6 minut, przekraczając maksymalny dzienny czas prowadzenia pojazdu o 6 minut w stosunku do normy 10-godzinnej. Z kolei w dziennym okresie prowadzenia pojazdu, który rozpoczął się 12 lutego 2021 r. o godz. 5:04 i zakończył o godz. 19:24, kierowca prowadził pojazd przez 10 godzin i 53 minuty, tj. z przekroczeniem dziennego czasu prowadzenia pojazdu o 53 minuty. W konsekwencji organ uznał, że kierowca naruszył normę art. 6 ust. 1 rozporządzenia nr 561/2006. Natomiast przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu wyniosło do mniej niż 1 godziny, a zatem za każdy z wymienionych dwóch przypadków organ nałożył karę z Ip. 5.2.1. załącznika nr 3 do ustawy po 100 zł.
W zakresie trzeciego naruszenia dotyczącego niespełnienia wymogów dzielonego dziennego okresu odpoczynku, opisanego w Ip. 5.6 załącznika nr 3 do ustawy organ stwierdził - po analizie danych zawartych na karcie kierowcy, że 9 marca 2021 r. o godz. 00:55 kierowca rozpoczął się 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego powinien odebrać nieprzerwany odpoczynek dzienny w dwóch częściach: co najmniej 3 godziny i co najmniej 9 godzin. Tymczasem odebrał on drugą część odpoczynku o długości 4 godziny i 57 minut (9.03.2021 r. godz. 19:58 do 10.03.2021 r. godz. 00:55), a więc skrócił dzienny czas odpoczynku o 4 godziny i 3 minuty. Skrócenie drugiej części odpoczynku dzielonego wyniosło powyżej 2 godzin, a zatem należało wymierzyć karę pieniężną za naruszenie z Ip. 5.6 pkt 3 załącznika nr 3 do ustawy w kwocie 1050 zł (3x350 zł). W tym zakresie organ uznał, że kierowca naruszył art. 8 ust. 1-4 i ust. 8 rozporządzenia 561/2006. Dodatkowo wyjaśnił, że na str. 6 decyzji organ pierwszej instancji omyłkowo wskazał na pkt 1 naruszenia opisanego w Ip. 5.6, co błędnie sugeruje, że czas skrócenia drugiej części odpoczynku dzielonego wyniósł w tej sprawie do 1 godziny. Ta omyłka pisarska nie ma jednak wpływu na rozstrzygnięcie, ponieważ wyliczenie wysokości kary pieniężnej z tytułu naruszenia Ip. 5.6 pkt 3 załącznika nr 3 do ustawy jest prawidłowe.
Dalej organ podał, że kolejne trzy naruszenia dotyczą skrócenia wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego - zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej, sankcjonowanego w Ip. 5.7. załącznika nr 3 do ustawy. Podstawę prawną tych naruszeń stanowią natomiast przepisy art. 8 ust. 1-4 i 8 rozporządzenia 561/2006. Co do tego naruszenia organ wskazał, że z akt sprawy wynika, iż:
- 10 marca 2021 r. o godz. 5:50 kierowca rozpoczął się 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać co najmniej 9 godzin  nieprzerwanego odpoczynku. Tymczasem kierowca odebrał jedynie 8 godzin i 38 minut nieprzerwanego odpoczynku (od 10.03.2021 r. godz. 21:12 do 11.03.2021 r. godz. 5:50), a krótszego od normy o 22 minuty;
- 11 marca 2021 r. o godz. 6:18 kierowca rozpoczął się 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego powinien on odebrać co najmniej 9 godzin nieprzerwanego odpoczynku. Tymczasem odebrał jedynie 7 godzin i 2 minuty nieprzerwanego odpoczynku (od 11.03.2021 r. godz. 22:02 do 12.03.2021 r. godz. 5:04), a więc krótszego od normy o 1 godzinę i 58 minut;
- 15 marca 2021 r. o godz. 20:06 kierowca rozpoczął się 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego powinien odebrać co najmniej 9 godzin nieprzerwanego odpoczynku. Tymczasem odebrał on 8 godzin i 57 minut nieprzerwanego odpoczynku (16.03.2021 r. od godz. 5:57 do godz. 14:54), a więc krótszego od normy o 3 minuty. Z powyższych ustaleń wynika, że w dwóch przypadkach (10.03.2021 r. i 15.03.2021 r.) skrócenie wymaganego skróconego okres odpoczynku wyniosło do 1 godziny, a zatem należało wymierzyć stronie karę pieniężną za naruszenie z Ip. 5.7 pkt 1 załącznika nr 3 do ustawy w kwocie 300 zł (2x150 zł). Natomiast w jednym przypadku (11.03.2021 r.) skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku mieściło się w czasie od powyżej 1 godziny do 2 godzin, w związku z czym kara pieniężna za naruszenie z Ip. 5.7 pkt 2 wyniosła 350 zł. Łącznie z tytułu ujawnionych naruszeń organ z Ip. 5.7 załącznika nr 3 ustawy organ nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 650 zł (150zł+150zł+350zł).
Odnośnie do czterech kolejnych naruszeń polegających na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, opisanego w lp. 5.11 załącznika nr 3 do ustawy, organ uznał, na podstawie danych zawartych na karcie kierowcy, że:
- 10.03.2021 r. od godz. 11:55 do godz. 17:03 kierowca prowadził pojazd przez 5 godzin, a więc przekroczył normę o 30 minut;
- 11.03.2021 r. od godz. 12:08 do godz. 20:31 kierowca prowadził pojazd przez 6 godzin i 22 minuty, a więc przekroczył normę o 1 godzinę i 52 minuty;
- 12.03.2021 r. od godz. 12:39 do godz. 19:24 kierowca prowadził pojazd przez 5 godzin i 47 minut, a więc przekroczył normę o 1 godzinę i 17 minut;
- od 15.03.2021 r. godz. 20.06 do 16.03.2021 r. godz. 2:37 kierowca prowadził pojazd przez 5 godzin i 5 minut, a więc przekroczył normę o 35 minut.
W konsekwencji organ stwierdził, że kierowca naruszył normę art. 7 rozporządzenia nr 561/2006. Przy czym w trzech przypadkach (10.03.2021 r., 12.03.2021 r. i 15.03.2021 r.) przekroczenie normy czasu prowadzenia pojazdu mieściło się w czasie od 30 minut do mniej niż 1 godzina i 30 minut, a zatem należało wymierzyć skarżącej karę pieniężną za naruszenie z Ip. 5.11 pkt 2 załącznika nr 3 do ustawy w kwocie 750 zł (3x250 zł), a w jednym przypadku (11.03.2021 r.) przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy wyniosło powyżej 1 godzinę i 30 minut, w związku z czym kara pieniężna za naruszenie z Ip. 5.11 pkt 3 wyniosła 350 zł. Łącznie zaś kara pieniężna za naruszenie z Ip. 5.11 załącznika nr 3 do ustawy wyniosła 1100 zł (250zł+250zł+250zł+350zł).
Organ wskazał również, że w zakresie wszystkich opisanych wyżej naruszeń podczas kontroli kierowca nie okazał dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków.
Dalej organ podniósł, że jedenaste naruszenie, opisane w Ip. 6.3.8. załącznika nr 3 do ustawy, polegało na niespełnieniu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówce lub karcie kierowcy. Odnośnie do tego deliktu organ wskazał na przepis art. 34 rozporządzenia nr 165/2014 oraz art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2022 r. poz. 1473). Organ wyjaśnił, że z ustaleń dokonanych przez kontrolujących wynika, iż kierowca nie spełnił wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy w m.in. okresach: od 5.03.2021 r. godz. 16:22 do 8.03.2021 r. godz. 8:58 oraz od 15.03.2021 r. godz. 13:27 do 15.03.2021 r. godz. 20:03. W ocenie organu odwoławczego jedynie drugi przypadek dotyczył okresu, w którym J. K. był zatrudniony w firmie S. Co prawda pierwszy przypadek częściowo pokrywa się z terminem rozpoczęcia pracy tego kierowcy w przedsiębiorstwie skarżącej, ale jest to tylko jeden dzień (8.03.2021 r.) i w dodatku w godzinach porannych (do 8:58). Zważywszy przy tym na fakt, że rejestrowanie danych na karcie kierowcy rozpoczęło się 8.03.2021 r. o godz. 8:59, zdaniem organu, jest to moment, w którym kierowca rozpoczął świadczenie pracy na rzecz skarżącej. Tym samym, organ uznał, że skarżąca nie ponosi odpowiedzialności administracyjnej za nieprawidłowości, których dopuścił się J. K. do tego czasu. Wobec tego z tytułu naruszenia opisanego w Ip. 6.3.8. załącznika nr 3 do ustawy wymierzył karę pieniężną w kwocie 50 zł.
W zakresie ostatniego dwunastego naruszenia, organ będąc związany oceną prawną WSA w Opolu, stwierdził, że w sprawie wystąpił delikt administracyjny, o którym mowa w Ip. 6.3.5. załącznika nr 3 do ustawy sankcjonowany karą pieniężną w kwocie 3000 zł. Z raportu danych tachografu wynika bowiem, że 15 marca 2021 r. o godz. 20:03 karta kierowcy należąca do J. K. została włożona do urządzenia rejestrującego i wyjęta 17 marca 2021 r. o godz. 5:39 (przed rozpoczęciem jazdy) oraz ponownie włożona tego dnia o godz. 14:45. Oznacza to, że 17 marca 2021 r. w czasie od godz. 5:39 do godz. 14:45 rejestrowana była jazda bez karty kierowcy. Ze stwierdzonej okoliczności nie wynika, aby doszło do jakiejkolwiek manipulacji przez kierowcę w działanie tachografu, skutkującej nierejestrowaniem aktywności na karcie kierowcy. Niewłaściwa obsługa nie dotyczyła bowiem ingerencji w działanie tachografu, ale nieuprawnionego wyjęcia przez kierowcę karty z tachografu. Nie można więc w tym przypadku mówić o naruszeniu określonym w Ip. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d., ale o sytuacji opisanej w Ip. 6.3.5., sankcjonującej niedopuszczalne wyjęcie wykresówek lub karty kierowcy, mające wpływ na rejestrację danych, za które ustawodawca przewidział karę pieniężną w kwocie 3000 zł. Niewątpliwie - zdaniem organu - stwierdzone w sprawie naruszenie w postaci wyjęcia karty kierowcy odpowiada dyspozycji art. 34 ust. 1-4 rozporządzenia 165/2014. Z tego względu organ za zasadny uznał zarzut odwołania dotyczący niewłaściwej kwalifikacji powyższego naruszenia.
W dalszej części uzasadnienia organ szeroko omówił przesłanki określone w art. 92b ust. 1 i art. 92 c ust. 1 ustawy i stwierdził, że w przypadku skarżącej nie wystąpiły przesłanki mogące zwolnić ją z odpowiedzialności za powstałe naruszenie, co uzasadniało nałożenie kary w kwocie 6.050 zł. Organ przedstawił również w ujęciu tabelarycznym poszczególne naruszenia wraz z ich opisem, datą zdarzenia oraz wysokością nałożonej kary. Ponadto, w opinii organu odwoławczego, postępowanie w pierwszej instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów K.p.a.
W skardze na powyższą decyzję skarżąca ponowiła zarzuty odwołania dotyczące naruszenia przepisów art. 107 § 3, art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 8 K.p.a. Dodatkowo podniosła zarzut naruszenia art. 6 i 7 K.p.a. "w związku z art. 10 ust. 3 tiret II" rozporządzenia nr 561/2006 oraz art. 33 ust. 3 zdanie 2 rozporządzenia nr 165/2014 poprzez zastosowanie zasady odpowiedzialności absolutnej przedsiębiorstwa transportowego za naruszenia popełnione przez zatrudnionego kierowcę.
Na podstawie tych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. W motywach skargi powtórzyła argumentację dotyczącą braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Podkreśliła, że nie może ponosić odpowiedzialności na zasadzie ryzyka za najpoważniejsze naruszenie stwierdzone w toku kontroli, polegające na nierejestrowaniu przez kierowcę okresów aktywności w dniu 17 marca 2021 r. Powołując się na regulacje rozporządzenia nr 165/2014, dowodziła skarżąca, że nie może ponosić odpowiedzialności za techniczną obsługę tachografu przez kierowcę, czy to na zasadzie winy, czy tym bardziej na zasadzie ryzyka. Obowiązki przedsiębiorcy nałożone przez prawodawcę wspólnotowego wyartykułowane są w przepisach art. 33 ust. 1 rozporządzenia nr 165/2014. Zgodnie z art. 34 ust. 5 lit. b rozporządzenia to kierowcy są odpowiedzialni za właściwe ustawienie trybu bieżącej rejestracji aktywności w tachografie. Powieliła skarżąca zarzut, że organ wadliwie pozostawił poza wszelkimi rozważaniami kwestię długości zatrudnienia kierowcy w ukaranym przedsiębiorstwie oraz kwestię realnych możliwości zapobieżenia powstaniu wykazanych naruszeń. Organ w toku postępowania nie zgromadził zatem materiału dowodowego pozwalającego na jednoznaczne ustalenie prawdy obiektywnej w zakresie odpowiedzialności przewoźnika za stwierdzone naruszenia, w szczególności nie uwzględnił bardzo krótkiego czasu zatrudnienia kierowcy. Skarżąca akcentowała raz jeszcze, że odpowiedzialność przedsiębiorcy wykonującego transport drogowy nie jest odpowiedzialnością absolutną. Od przedsiębiorcy nie można wymagać, by odpowiadał za każdą wadliwą czynność podejmowaną przez zatrudnianych kierowców w trakcie realizacji przez nich przewozów drogowych. Nie można także od przewoźnika rozsądnie wymagać organizacji całodobowego nadzoru nad poczynaniami zatrudnianych kierowców; mają oni bowiem zarówno odpowiednią wiedzę potwierdzoną świadectwem kwalifikacji zawodowej, jak i zdolność logicznego rozumowania potwierdzoną badaniami lekarskimi. Dostrzegła skarżąca, że nawet przepisy rozporządzenia nr 165/2014 nie wykluczają możliwości uwolnienia od odpowiedzialności przewoźnika w ściśle określonych okolicznościach.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał w całości stanowisko oraz argumentację przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie pełnomocnik organu podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i w odpowiedzi na skargę. Wniósł o oddalenie skargi, akcentując, że zebrany w sprawie materiał dowodowy uprawniał podjęcie zaskarżonego rozstrzygnięcia, a strona skarżąca nie przedłożyła żadnych dowodów, które pozwalałyby na ocenę, że w sposób prawidłowy sprawowała nadzór nad przestrzeganiem przepisów o transporcie drogowym przez podległych jej pracowników.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Stosownie do art. 134 § 1 cyt. już wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nadal zwanej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w sprawie nie miał zastosowania.
Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.), skarga podlega natomiast oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Odnotowania jeszcze wymaga, że sprawa, której dotyczy niniejsze postępowanie była już przedmiotem kontroli i oceny sądowej. W sprawie tej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wypowiedział się w wyroku z dnia 7 czerwca 2022 r., sygn. akt II SA/Op 56/22, którym uchylono wydaną wcześniej decyzję organu drugiej instancji. Powyższe determinuje rozpoznanie przedmiotowej sprawy, gdyż dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji organu drugiej instancji należało uwzględnić regulację prawną zawartą w art. 153 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przytoczony przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a wyrażona w nim zasada związania orzeczeniem sądu oznacza, że orzeczenie to oddziałuje na przyszłe postępowanie, tak administracyjne, jak i sądowoadministracyjne. Natomiast sądowa kontrola rozstrzygnięcia wydanego przez organ po ponownym rozpatrzeniu sprawy sprowadza się do oceny, czy organ podporządkował się wskazanym wytycznym i ocenie prawnej wyrażonej przez sąd, gdyż jest to głównym kryterium poprawności nowowydanej decyzji (por. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 729/10, wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wyjaśnić też należy, że w pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego, a także sposób ich zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Może ona zatem dotyczyć ujawnionych w postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego, w szczególności kwestii zastosowania do nich określonych regulacji prawnych. Wskazania co do dalszego postępowania zasadniczo stanowią konsekwencję oceny prawnej, określając sposób i kierunek działania przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Zaznaczenia również wymaga, że obowiązek wynikający ze związania oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania może być wyłączony jedynie w wypadku zmiany stanu prawnego bądź wzruszenia wyroku zawierającego ocenę prawną w przewidzianym do tego trybie. Wyłączenie z powyższego obowiązku będzie dopuszczalne także w przypadku istotnej zmiany okoliczności faktycznych, tj. gdy po wydaniu wyroku, w prowadzonym ponownie postępowaniu zmianie ulegną istotne okoliczności i ustalony zostanie stan faktyczny odmienny od przyjętego przez sąd za podstawę dokonanej oceny, co niewątpliwie nie miało miejsca w rozpoznawanej sprawie.
Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych wyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że nie narusza ona prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Sąd nie stwierdził nieprawidłowości zarówno co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów prawa. Postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone prawidłowo, ustalenia organu nie pozostawiają wątpliwości, a ocena dokonana na podstawie przyjętych ustaleń znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. W ocenie Sądu organ należycie zastosował się również do zaleceń i wskazań zawartych w ww. wyroku z dnia 7 czerwca 2022 r. Z tego powodu Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przypomnienia wymaga, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia podjętego w niniejszej sprawie stanowiły przepisy cyt. wcześniej ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, nadal zwanej w skrócie ustawą. W związku z tym wskazać należy, że przepis art. 92a ust. 1 ustawy przewiduje odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy za naruszenie przepisów ustalających warunki i obowiązki tego przewozu, określając jednocześnie ogólne granice wysokości kary za naruszenia w tym zakresie. Zgodnie z tą regulacją podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 złotych za każde naruszenie. Przy czym na zasadzie art. 92a ust. 3 ustawy suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć 12.000 złotych. Dodać również wypada, że postępowanie w przedmiocie ustalenia odpowiedzialności i nałożenia na skarżącą kary pieniężnej na podstawie art. 92a ustawy, jest postępowaniem administracyjnym, do którego zastosowanie znajdują przepisy K.p.a. Po myśli art. 93 ust. 7 ustawy, w postępowaniu tym nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Za składem orzekającym w wyroku z dnia 7 czerwca 2022 r. powtórzyć przyjdzie, że odpowiedzialność przewidziana w art. 92a ust. 1 ustawy nie jest uzależniona od winy i dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego. Określona w tym przepisie kara nie jest zatem konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Istotą kary, o której mowa we wskazanej regulacji, jest przymuszenie podmiotu wykonującego przewóz drogowy do respektowania nakazów i zakazów wynikających z przepisów prawa. Omawiana kara jest niezależna także od winy kierowcy oraz jego ewentualnej odpowiedzialności wynikającej z innych przepisów prawa. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego i przypisanych im wysokości kar pieniężnych zawarty został w załączniku nr 3 do ustawy, do którego odsyła art. 92a ust. 7 ustawy. Określone w tym załączniku kary pieniężne zostały ustalone w sposób sztywny, co powoduje, że ich wysokość nie została pozostawiona uznaniu organów i kara nie może być nałożona w innej wysokości niż określona w załączniku. Oznacza to, że decyzja o nałożeniu kary ma charakter decyzji związanej i wobec stwierdzenia naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego organ, co do zasady, zobowiązany jest do ustalenia kary pieniężnej w wysokości określonej w załączniku oraz nałożenia jej w wysokości wynikającej z art. 92a ust. 1 ustawy. Odstąpienie od nałożenia kary i zwolnienie się przez wykonującego przewóz z odpowiedzialności możliwe jest bowiem jedynie w sytuacji wystąpienia okoliczności przewidzianych w art. 92b i art. 92c ustawy.
W kontekście zarzutów skargi, oceniając legalność działań podejmowanych w niniejszej sprawie przez organ w toku postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji, Sąd stwierdził, że stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób prawidłowy i organ nie dopuścił się naruszenia przepisów regulujących jego działanie w tym postępowaniu. Natomiast ocena przeprowadzona na podstawie przyjętych ustaleń znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym.
Przechodząc już do okoliczności rozpoznawanej sprawy celowe jest odnotowanie, że organ odwoławczy stwierdził dwanaście naruszeń w zakresie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, sankcjonowanych w załączniku nr 3 ustawy odpowiednimi karami pieniężnymi.
Odnośnie do naruszenia polegającego na przekroczeniu dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone - o czas do mniej niż 1 godziny (lp. 5.2 pkt 1 załącznika Nr 3 do ustawy) wyjaśnić trzeba, że zgodnie z art. 4 lit. k cyt. już wcześniej rozporządzenia nr 561/2006 "dzienny czas prowadzenia pojazdu" oznacza łączny czas prowadzenia pojazdu od zakończenia jednego dziennego okresu odpoczynku do rozpoczęcia następnego dziennego okresu odpoczynku lub pomiędzy dziennym okresem odpoczynku a tygodniowym okresem odpoczynku. Przy czym dzienny czas prowadzenia pojazdu nie może przekroczyć 9 godzin. Jednakże dzienny czas prowadzenia pojazdu może zostać przedłużony do nie więcej niż 10 godzin nie częściej niż dwa razy w tygodniu (art. 6 ust. 1 rozporządzenia nr 561/2006). Z danych zawartych na karcie kierowcy bezspornie wynika, że w dniu 11 marca 2021 r. w dziennym okresie prowadzenia pojazdu, który rozpoczął od godziny 6:18 i zakończył o godz. 22:02, kierowca prowadził pojazd łącznie przez 10 godzin i 6 minut. Jak słusznie uznał organ, kierowca przekroczył dopuszczalny wymiar 10 godzin prowadzenia pojazdu o 6 minut. Z kolei w dniu 12 lutego 2021 r. w dziennym okresie prowadzenia pojazdu, który rozpoczął się o godz. 5:04 i zakończył o godz. 19:24, kierowca prowadził pojazd przez 10 godzin i 53 minuty, tj. z przekroczeniem dziennego czasu prowadzenia pojazdu o 53 minuty. Na podstawie tych ustaleń organ prawidłowo uznał, że doszło do dwóch naruszeń sankcjonowanych w lp. 5.2. pkt 1 załącznika nr 3 do ustawy i nałożył na skarżącą za stwierdzone przypadki karę dwa razy w wysokości po 100 zł (2x100 zł), tj. 200 zł.
Odnośnie do trzeciego naruszenia dotyczącego niespełnienia wymogu dzielonego dziennego okresu odpoczynku - skrócenie drugiej części odpoczynku dzielonego za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin (lp. 5.6. pkt 3 załącznika nr 3 do ustawy), wskazać należy, że wedle art. 4 lit. g rozporządzenia nr 561/2006, "dzienny okres odpoczynku" oznacza dzienny okres, w którym kierowca może swobodnie dysponować swoim czasem i obejmuje "regularny dzienny okres odpoczynku" lub "skrócony dzienny okres odpoczynku". Zgodnie art. 4 lit. g tiret pierwsze tego rozporządzenia "regularny dzienny okres odpoczynku" oznacza nieprzerwany odpoczynek trwający co najmniej 11 godzin. Alternatywnie, regularny dzienny okres odpoczynku można wykorzystać w dwóch częściach, z których pierwsza musi nieprzerwanie trwać co najmniej 3 godziny a druga co najmniej 9 godzin. Natomiast w artykule 8 ust. 1-4 rozporządzenia nr 561/2006 przewidziano, że kierowca w każdym 24 godzinnym okresie po upływie poprzedniego dziennego okresu odpoczynku lub tygodniowego okresu odpoczynku kierowca musi wykorzystać kolejny dzienny okres odpoczynku. Jeśli część dziennego okresu odpoczynku zawarta w 24 godzinnym okresie wynosi co najmniej 9 godzin, ale mniej niż 11 godzin, wówczas ten dzienny okres odpoczynku uznaje się za skrócony dzienny okres odpoczynku. Dzienny okres odpoczynku może zostać przedłużony do rozmiarów regularnego lub skróconego tygodniowego okresu odpoczynku. Kierowca może mieć najwyżej trzy skrócone dzienne okresy odpoczynku pomiędzy dwoma tygodniowymi okresami odpoczynku. Stosownie do powyższego organ prawidłowo przyjął, na podstawie udostępnionych kart kierowcy J. K., że w dniu 9 marca 2021 r. o godzinie 00:55 rozpoczął się 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać nieprzerwany odpoczynek dzienny w dwóch częściach, co najmniej 3 godziny i co najmniej 9 godzin. W okresie tym kierowca odebrał drugą część odpoczynku o długości 4 godzin i 57 minut, tj. od godziny 19.58 dnia 9 marca 2021 r. do godziny 00:55 dnia 10 marca 201 r. Oznacza to, że kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 4 godziny i 3 minuty. Zasadnie zatem za ten przypadek stwierdzonego naruszenia, opisanego w lp. 5.6. pkt 3 załącznika nr 3 do ustawy, organ nałożył karę w wysokości 1050 zł (3x350 zł – za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin). W zakresie omawianego naruszenia organ wyjaśnił również, stosując się do wytycznych zawartych w wyroku z dnia 7 czerwca 2022 r., że organ pierwszej instancji omyłkowo wskazał na pkt 1 naruszenia opisanego w lp. 5.6., ponieważ z treści uzasadnienia decyzji wynika właściwy czas skrócenia drugiej części odpoczynku oraz właściwa kwota kary pieniężnej oraz prawidłowa pozycja tego naruszenia.
Kolejne trzy ujawnione przez organ naruszenia dotyczyły skrócenia wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej opisanego w lp. 5.7. załącznika nr 3 do ustawy. Zgodnie z art. 4 lit. g tiret drugie rozporządzenia nr 561/2006, "skrócony dzienny okres odpoczynku" oznacza nieprzerwany odpoczynek trwający co najmniej 9 godzin, ale krócej niż 11 godzin. Natomiast materiał dokumentacyjny sprawy potwierdził, że kierowca: w dniu 10 marca 2021 r. o godzinie 5:50 rozpoczął się 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego odebrał jedynie 8 godzin i 38 minut nieprzerwanego odpoczynku, tj. od godziny 21:12 dnia 10 marca 2021 r. do godziny 5:50 dnia 11 marca 2021 r., a to oznacza, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 22 minuty; w dniu 11 marca 2021 r. o godzinie 6:18 rozpoczął się 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca odebrał jedynie 7 godzin i 2 minuty nieprzerwanego odpoczynku, tj. od godziny 22:02 dnia 11 marca 2021 r. do godziny 5:04 dnia 12 marca 2021 r., co oznacza, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 58 minut; w dniu 15 marca 2021 r. o godzinie 20:06 rozpoczął się 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca odebrał jedynie 8 godzin i 57 minut nieprzerwanego odpoczynku, tj. od godziny 5:57 do godz. 14:54 dnia 16 marca 2021 r., czyli kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 3 minuty. Na podstawie tych ustaleń organ prawidłowo uznał, że w dniu 10 marca 2021 r. i 15 marca 2021 r. doszło do naruszenia sankcjonowanego w lp. 5.7. pkt 1 załącznika nr 3 do ustawy, ponieważ skrócenie okresu odpoczynku wyniosło do 1 godziny i nałożył karę w wysokości po 150 zł za każdy przypadek. Z kolei w przypadku naruszenia ujawnionego w dniu 11 marca 2021 r. kierowca przekroczył normę o 1 godzinę i 58 minut, co podlega sankcji w pkt 2 lp. 5.7. ww. załącznika i prawidłowo organ nałożył karę w wysokości 350 zł. Łącznie zatem za ww. naruszenia 650zl (150 zł +150 zł+350zł).
Przechodząc do oceny kolejnych czterech stwierdzonych przez organ naruszeń polegających na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy (lp. 5.11. załącznika nr 3 do ustawy) wyjaśnić przyjdzie, że art. 7 rozporządzenia nr 561/2006 stanowi, iż po okresie prowadzenia pojazdu trwającym cztery i pół godziny kierowcy przysługuje ciągła przerwa trwająca co najmniej czterdzieści pięć minut, chyba że kierowca rozpoczyna okres odpoczynku. Przerwę tę może zastąpić przerwa długości co najmniej 15 minut, po której nastąpi przerwa długości co najmniej 30 minut, rozłożone w czasie w taki sposób, aby zachować zgodność z przepisami akapitu pierwszego. Zgodnie zaś z art. 4 lit. d rozporządzenia nr 561/2006, "przerwa" oznacza okres, w którym kierowca nie może prowadzić pojazdu ani wykonywać żadnej innej pracy, wykorzystywany wyłącznie do wypoczynku. Z kolei wedle art. 4 lit. j tego rozporządzenia, "czas prowadzenia pojazdu" oznacza czas trwania czynności prowadzenia pojazdu zarejestrowany: - automatycznie lub półautomatycznie przez urządzenia rejestrujące określone w załącznikach I i IB do rozporządzenia (EWG) nr 3821/85; lub - ręcznie, zgodnie z art. 16 ust. 2 rozporządzenia (EWG) nr 3821/85.
Dokonując analizy zapisów cyfrowych na karcie kierowcy organ odwoławczy prawidłowo uznał, że kierowca przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu w dniach: 10 marca 2021 r. o 30 minut, 11 marca 2021 r. o 1 godzinę i 52 minuty, 12 marca 2021 r. o 1 godzinę i 17 minut oraz 15 marca 2021 r. o 35 minut. W rezultacie powyższych ustaleń - w ocenie Sądu - niepozostawiających żadnych wątpliwości, prawidłowo organ nałożył na skarżącą za przypadki stwierdzone w dniach 10 marca, 12 marca i 15 marca 2021 r., w których przekroczono normę czasu pracy o czas od 30 minut do mniej niż 1 godzina i 30 minut karę po 250 zł, przewidzianą w lp. 5.11. pkt 2 złącznika nr 3 do ustawy. Z kolei za naruszenie z dnia 11 marca 2021 r. organ zasadnie nałożył karę w wysokości 350 zł określoną w lp. 5.11. pkt 3 załącznika nr 3 do ustawy, ponieważ kierowca przekroczył normę o 1 godzinę i 30 minut. Łączna kara w przypadku tych naruszeń odpowiadała zatem kwocie 1100 zł (3x250 zł +350 zł).
W tym miejscu wskazać również trzeba, że z materiału dokumentacyjnego sprawy wynika, iż w przypadku omówionych wyżej naruszeń kierowca nie przedstawił żadnych dokumentów uzasadniających odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu oraz wymaganych przerw i odpoczynków. Nie okazał też wydruków z kart kierowców z opisem przyczyn powstania naruszeń. W przypadku skarżącej nie mógł zatem mieć zastosowania art. 12 rozporządzenia nr 561/2006, który stanowi, że pod warunkiem, iż nie zagraża to bezpieczeństwu drogowemu oraz umożliwia osiągnięcie przez pojazd odpowiedniego miejsca postoju, kierowca może odstąpić od przepisów art. 6-9 w zakresie niezbędnym dla zapewnienia bezpieczeństwa osób, pojazdu lub ładunku. Kierowca wskazuje powody takiego odstępstwa odręcznie na wykresówce urządzenia rejestrującego lub na wydruku z urządzenia rejestrującego, albo na planie pracy najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój. Również skarżąca nie przedstawiła odpowiednich dokumentów, które umożliwiałyby zastosowanie odstępstwa przewidzianego w art. 12 rozporządzenia nr 561/2006.
Przechodząc do oceny stwierdzonego przez organ jedenastego naruszenia polegającego na niespełnieniu wymogu wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy (lp. 6.3.8. załącznika nr 3 do ustawy), wyjaśnić trzeba, że zgodnie z art. 34 ust. 3 rozporządzenia nr 165/2014 jeżeli w wyniku oddalenia się od pojazdu kierowca nie jest w stanie używać tachografu zainstalowanego w pojeździe, to okresy, o których mowa w ust. 5 lit. b) ppkt (ii), (iii) oraz (iv):
a) jeśli pojazd wyposażony jest w tachograf analogowy - wprowadza się na wykresówkę ręcznie, w drodze automatycznej rejestracji lub innym sposobem, czytelnie i nie brudząc wykresówki; lub
b) jeśli pojazd wyposażony jest w tachograf cyfrowy - wprowadza się na kartę kierowcy przy użyciu urządzenia do manualnego wprowadzania danych, w jakie wyposażony jest tachograf.
Państwa członkowskie nie nakładają na kierowców obowiązku przedkładania formularzy potwierdzających ich czynności w trakcie oddalenia się od pojazdu. Konsekwencją tego rozwiązania jest treść lp. 6.3.8. załącznika nr 3 do ustawy, który karą pieniężną w wysokości 50 zł sankcjonuje niespełnienie wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy - za każdy wpis. W rozpoznawanej sprawie na podstawie okazanych podczas kontroli przez kierowcę danych cyfrowych zawartych na karcie kierowcy, wykresówek oraz dokumentacji czasu pracy organ prawidłowo przyjął, że kierowca w dniu 15 marca 2021 r. od godziny 13.27 do godziny 20:03 nie zarejestrował wymaganych danych dotyczących okresów innej pracy, gotowości, przerwy lub odpoczynku. Kierowca nie przedstawił też dokumentów uzasadniających odstąpienie od rejestrowania ww. danych, co niewątpliwie stanowiło naruszenie art. 34 ust. 3 rozporządzenia nr 165/2014. Słusznie organ zakwalifikował powyższe naruszenie jako niespełnienie wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy, za które - w oparciu o treść lp. 6.3.8. załącznika nr 3 do ustawy - wymierzył na ww. podstawie karę 50 zł.
W zakresie ostatniego ze stwierdzonych naruszeń organ odwoławczy zastosował się do oceny prawnej oraz wskazań wynikających z wyroku z dnia 7 czerwca 2022 r. i prawidłowo zakwalifikował zachowanie kierowcy w dniu 17 marca 2021 r. jako naruszenie opisane w lp. 6.3.5. załącznika nr 3 do ustawy, sankcjonującego niedopuszczalne wyjęcie wykresówek lub karty kierowcy, mające wpływ na rejestrację danych, za które ustawodawca przewidział karę pieniężną w wysokości 3000 zł. Z raportu danych tachografu z tego dnia wynika bowiem, że karta kierowcy należąca do J. K. została włożona do urządzenia rejestrującego 15 marca 2021 r. o godz. 20:03 i wyjęta 17 marca 2021 r. o godz. 5:39 (przed rozpoczęciem jazdy) oraz ponownie włożona tego dnia o godz. 14:45. W czasie od 5:39 do 14:45 rejestrowana była jazda bez karty kierowcy.
Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów procesowych w zakresie braku zwolnienia skarżącej z odpowiedzialności, w ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie stwierdzić należy, w ślad za wiążącym poglądem Sądu wyrażonym w wyroku z dnia 7 czerwca 2020 r., że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie daje podstaw do zastosowania w przypadku skarżącej art. 92b ust. 1 i art. 92c ust. 1 ustawy. Powtórzyć zatem jedynie można za Sądem poprzednio orzekającym, że skarżąca nie udowodniła, że stosowała właściwą organizację i dyscyplinę pracy, zapewniając przestrzeganie przez kierowcę przepisów prawa, a także nie wykazała, że stwierdzone naruszenia mają charakter incydentalny. Materiał dokumentacyjny sprawy dowodzi, że w wyniku braku odpowiedniej organizacji pracy doszło do naruszeń przepisów o czasie prowadzenia pojazdów i okresach odpoczynku. Liczne naruszenia popełnione przez kierowcę w stosunkowo krótkim czasie świadczą co najmniej o braku odpowiedniego przeszkolenia kierowcy i braku dostatecznej weryfikacji jego działań, czyli o niezapewnieniu przez przedsiębiorcę właściwego i skutecznego nadzoru nad zatrudnionym pracownikiem. Skarżąca nie udowodniła również, że nie miała wpływu na powstanie naruszenia prawa przez kierowcę lub że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń bądź okoliczności, których nie mogła przewidzieć. Końcowo należy jeszcze raz podkreślić, że zarzuty skargi kwestionujące ocenę prawną wyrażoną w wyroku z dnia 7 czerwca 2022 r. w zakresie odpowiedzialności skarżącej nie mogły być wzięte pod uwagę z tej przyczyny, że Sąd rozpoznający niniejszą sprawę - co już na wstępie rozważań wyjaśniono - jest tą oceną związany.
Reasumując Sąd uznał, że organ odwoławczy prawidłowo zastosował się do zaleceń zawartych w wyroku z dnia 7 czerwca 2022 r. W przekonaniu Sądu ustalenia i ocena organu znalazła wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji spełniającej wszystkie wymogi z art. 107 § 3 K.p.a. W decyzji tej organ wskazał podstawy faktyczne i prawne podjętego rozstrzygnięcia, przedstawiając swoje stanowisko w sposób jasny i zrozumiały, a także odniósł się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, prezentując w tym zakresie właściwą argumentację. Sąd stwierdził również, że zgromadzony przez organy materiał dowodowy potwierdził wystąpienie wymienionych w zaskarżonej decyzji naruszeń, a kara pieniężna z tego tytułu została nałożona zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa materialnego. Wysokość nałożonej kary przypisana została poszczególnym stwierdzonym naruszeniom a organ odwoławczy wskazał zasadę i sposób jej wyliczenia oraz jej wysokość. Ponadto w sprawie, co zostało już przesądzone w wyroku z dnia 7 czerwca 2022 r., nie wystąpiły ustawowe przesłanki uzasadniające zwolnienie skarżącej z odpowiedzialności za ujawnione naruszenia, które to przesłanki zostały przez organ szczegółowo omówione. Stąd, nie zasługują na akceptację stawiane przez skarżącą zarzuty dotyczące naruszenia art. 6, art. 8, art. 7, art. 77 § 1 i 107 § 3 K.p.a. Poza tym Sąd nie dostrzegł z urzędu wad postępowania, które mogłyby mieć istotny wpływ na treść zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia.
W tym stanie rzeczy Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a.