II SA/Op 23/17

II SA/Op 23/17 - Postanowienie WSA w Opolu
Data orzeczenia
2017-04-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2017-01-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Daria Sachanbińska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Prawo miejscowe
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Zasądzono zwrot wpisu sądowego
Powołane przepisy
Dz.U. 2015 poz 525
art. 59 ust. 1, art. 63 ust. 1
Ustawa z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie - tekst jedn.
Dz.U. 2016 poz 718
art. 53 par. 2, art. 58 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Daria Sachanbińska po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. P. na zarządzenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Opolu z dnia 8 maja 2012 r., Nr [...] w przedmiocie ustalenia planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 postanawia 1) odrzucić skargę, 2) zwrócić skarżącej kwotę 300 (trzysta) złotych, uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.
Uzasadnienie
E. P., działając przez swojego pełnomocnika – R. K., wniosła w dniu 15 grudnia 2016 r. (data nadania przesyłki w placówce pocztowej) skargę na zarządzenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Opolu z dnia 8 maja 2012 r., Nr [...], w sprawie ustanowienia planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 [...] (Dz. Urz. Woj. Opolskiego z dnia 10 maja 2012 r., poz. [...]). Skarżąca zarzuciła, że przy uchwalaniu zaskarżonego zarządzenia naruszono art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, co miało istotny wpływ na wydanie decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Opolu z dnia 13 listopada 2015 r., znak [...]. Wskazała, że jako właścicielka działki nr a, obręb [...], położonej na terenie, dla którego został ustanowiony ww. plan, nie była poinformowana o podjęciu prac nad jego przygotowaniem, ustalonych nim rozwiązaniach i przyjęciu samego dokumentu.
W odpowiedzi na skargę Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Opolu, zwany dalej RDOŚ, wniósł o odrzucenie skargi jako przedwczesnej, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wyjaśnił, że zarządzenie może być zaskarżone w trybie art. 63 ust. 1 ustawy o wojewodzie i administracji rządowej w województwie. Przepis ten stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przepisem aktu prawa miejscowego, wydanym przez wojewodę lub organ niezespolonej administracji rządowej, w sprawie z zakresu administracji publicznej, może, po bezskutecznym wezwaniu organu, który wydał przepis, lub organu upoważnionego do uchylenia przepisu w trybie nadzoru do usunięcia naruszenia prawa, zaskarżyć przepis do sądu administracyjnego. Skarżąca nie złożyła takiego wezwania, a zatem skarga jest niedopuszczalna.
Na zarządzenie z dnia 12 stycznia 2017 r. Przewodniczącego Wydziału II tut. Sądu, skarżąca została wezwana do wskazania, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi, że przed jej wniesieniem wyczerpała tryb z art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie, i w tym celu do nadesłania kopii wezwania wystosowanego - przed wniesieniem skargi do Sądu - do RDOŚ lub do Prezesa Rady Ministrów.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca wskazała w piśmie procesowym z dnia 26 stycznia 2017 r., że przed wniesieniem skargi skierowała do RDOŚ żądanie stwierdzenia nieważności planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 [...], wprowadzonego zarządzeniem RDOŚ z dnia 8 maja 2012 r., Nr [...]. W załączeniu przesłała kopię pisma z dnia 30 listopada 2015 r. i wyjaśniła, że RDOŚ w piśmie z dnia 15 grudnia 2015 r., znak [...], kierowanym do Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, stwierdził, że nie jest władny do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności na etapie odwołania od ww. decyzji, gdyż w istocie dotyczy on postępowania legislacyjnego, mającego na celu ustanowienie ww. planu.
Z załączonego przez skarżącą pisma wynika, że stanowi ono odwołanie, skierowane do Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, za pośrednictwem RDOŚ, od decyzji RDOŚ z dnia 13 listopada 2015 r., znak [...]. W punkcie 1 tego odwołania skarżąca wnosi o stwierdzenie nieważności zarządzenia RDOŚ z dnia 8 maja 2012 r., Nr [...], w przedmiocie ustalenia planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000.
Na żądanie Sądu, RDOŚ nadesłał ww. pismo z dnia 15 grudnia 2015 r., z którego treści wynika, że jest to pismo o przekazaniu do Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska odwołania skarżącej od decyzji RDOŚ z dnia 13 listopada 2015 r. W piśmie tym RDOŚ ustosunkował się do wniosku o stwierdzenie nieważności zarządzenia z dnia 8 maja 2012 r., Nr [...], i stwierdził, że nie jest władny do jego rozpatrzenia na etapie odwołania. Pismo z dnia 15 grudnia 2015 r. przesłano skarżącej do wiadomości i doręczono w dniu 21 grudnia 2015 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1-6 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz. U. z 2015 r. poz. 525, z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "u.w.a.r.w.", zadania administracji rządowej w województwie wykonują m.in. wojewoda, organy rządowej administracji zespolonej w województwie, organy niezespolonej administracji rządowej. Z kolei przepis art. 56 ust. 1 pkt 15 u.w.a.r.w. do organów niezespolonej administracji rządowej zalicza regionalnych dyrektorów ochrony środowiska. Stosownie zaś do art. 59 ust. 1 u.w.a.r.w., na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie wojewoda oraz organy administracji niezespolonej stanowią akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze województwa lub jego części.
W przedmiotowej sprawie kwestionowane zarządzenie z dnia 8 maja 2012 r., Nr [...], wydane zostało przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Opolu w sprawie ustanowienia planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 [...]. Jako podstawę prawną zarządzenia wskazano art. 28 ust. 5 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r. nr 151, poz. 1220, z późn. zm. - zwana dalej w skrócie: "u.o.p."), wedle którego regionalny dyrektor ochrony środowiska ustanawia, w drodze aktu prawa miejscowego w formie zarządzenia, plan zadań ochronnych dla Obszaru Natura 2000, kierując się koniecznością utrzymania i przywracania do właściwego stanu ochrony siedlisk przyrodniczych lub gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony wyznaczono obszar Natura 2000 (...). Zarządzenie takie może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego na podstawie art. 63 ust. 1 u.w.a.r.w., który to przepis przyznaje możliwość zaskarżenia aktu prawa miejscowego wydanego przez organ niezespolonej administracji rządowej, w sprawie z zakresu administracji publicznej każdemu, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały tym aktem naruszone, po bezskutecznym wezwaniu organu, który wydał przepis, lub organu upoważnionego do uchylenia przepisu w trybie nadzoru, do usunięcia naruszenia.
W świetle powyższych unormowań wskazać należy, że RDOŚ, jako organ administracji rządowej niezespolonej był organem właściwym w ramach swoich kompetencji wydać opisane zarządzenie stanowiące akt prawa miejscowego w rozumieniu cytowanego wyżej przepisu art. 59 ust. 1 u.w.a.r.w.
Skarżąca zaskarżyła do tut. Sądu zarządzenie RDOŚ z dnia 8 maja 2012 r. Wezwana do wyjaśnienia, czy przed wniesieniem skargi złożyła do RDOŚ lub Prezesa Rady Ministrów wezwanie do usunięcia naruszenia prawa wywołanego tym zarządzeniem, wykazała, że poprzedziła skargę takim wezwaniem. Odpowiadając bowiem na wezwanie Sądu w tym przedmiocie, przesłała kierowane do Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska odwołanie od decyzji RDOŚ z dnia 13 listopada 2015 r., nr [...], dotyczącej przeprowadzenia działań naprawczych na części działki nr a obręb [...]. Odwołanie to skarżąca złożyła za pośrednictwem RDOŚ i wniosła w nim o stwierdzenie nieważności zarządzenia RDOŚ z dnia 8 maja 2012 r., zarzucając jego sporządzenie i zatwierdzenie z rażącym naruszeniem prawa, które polegać miało na niedopełnieniu przez organ obowiązku wynikającego z treści przepisu art. 28 ust. 3 u.o.p., tj. umożliwienia zainteresowanym osobom i podmiotom prowadzącym działalność w obrębie siedlisk przyrodniczych i siedlisk gatunków, dla których ochrony wyznaczono teren Natura 2000, udziału w pracach związanych ze sporządzeniem tego projektu. Wprawdzie pismo z dnia 30 listopada 2015 r. stanowiło odwołanie od ww. decyzji, jednak w jego treści zawarła również wezwanie do usunięcia naruszenia prawa wywołanego zaskarżonym zarządzeniem.
Z przytoczonych wcześniej regulacji wynika, że wystąpienie z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa stanowi obligatoryjny warunek wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Należy zatem stwierdzić, że skarżąca warunek ten spełniła, jednak pomimo to jej skarga podlega odrzuceniu z uwagi na to, że jest spóźniona. Skarżąca otrzymała bowiem odpowiedź odmowną zawartą w piśmie RDOŚ z dnia 15 grudnia 2015 r., nr [...], gdzie wyraźnie odniesiono się do wezwania złożonego w dniu 30 listopada 2015 r. Odpowiedź ta została doręczona skarżącej w dniu 21 grudnia 2015 r.
Istotne zatem jest wyjaśnienie stronie kwestii obowiązującego terminu do wniesienia skargi na akt prawa miejscowego, jakim jest skarżone zarządzenie RDOŚ z dnia 8 maja 2012 r.
Zgodnie z brzmieniem art. 53 § 2 P.p.s.a., w omawianym przypadku skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. W tym miejscu celowe jest wskazanie, że na tle regulacji zawartej w ustawie o samorządzie gminnym (analogicznej do art. 63 ust. 1 u.w.a.r.w.), a dotyczącej skargi wnoszonej na podstawie art. 101 ust. 1 tejże ustawy, w orzecznictwie nie było jednolitego stanowiska odnośnie terminu do wniesienia do sądu administracyjnego skargi na uchwałę organu gminy. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów podjął w dniu 2 kwietnia 2007 r. w sprawie II OPS 2/07 uchwałę, w której stwierdził, że przepis art. 53 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma zastosowanie do skargi wnoszonej do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym. Skarga na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym jest wniesiona po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, także wówczas, gdy skargę wniesiono w terminie 60 dni od dnia wezwania przed upływem terminu załatwienia wezwania (art. 35 § 3 Kpa w związku z art. 101 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym), jeżeli organ nie uwzględnił wezwania. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził nadto, że w normalnym toku czynności podejmowanych przez skarżącego w celu wniesienia skargi do sądu na uchwałę lub zarządzenie organu gminy, po wniesieniu wezwania do usunięcia naruszenia, skarżący otrzymuje odpowiedź na wezwanie, a następnie, jeżeli w ocenie skarżącego wezwanie nie było skuteczne, wnosi skargę w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie. Jeżeli natomiast organ nie udzieli odpowiedzi na wezwanie, skarżący powinien wnieść skargę w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia. Oznacza to, że w przypadku doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie przed upływem 60 dni od dnia wniesienia wezwania zaczyna biec termin 30 dni na wniesienie skargi, obliczany od dnia doręczenia odpowiedzi organu, jeżeli skarżący nie wniósł już skargi (ONSAiWSA z 2007r. nr 3, poz. 60).
Biorąc pod uwagę powyższe, należy stwierdzić, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa (zawarte w odwołaniu) zostało złożone w dniu 30 listopada 2015 r. Organ udzielił skarżącej odpowiedzi w piśmie z dnia 15 grudnia 2015 r., które doręczył w dniu 21 grudnia 2015 r. Zatem, od tego właśnie dnia rozpoczął bieg termin do wniesienia skargi, który wynosił 30 dni. W okolicznościach sprawy termin do wniesienia skargi rozpoczął więc bieg w dniu 22 grudnia 2015 r. i upłynął w dniu 20 stycznia 2016 r. (środa).
Nawet jeśli przyjąć, że w piśmie przekazującym odwołanie organ nie udzielił skarżącej odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, to termin do wniesienia skargi rozpocząłby bieg w dniu następnym po złożeniu wezwania i wynosiłby 60 dni, czyli upłynąłby w dniu 29 stycznia 2016 r.
Wobec powyższych ustaleń, Sąd stwierdza, że niezależnie do tego, czy skarżąca uznała pismo RDOŚ z dnia 15 grudnia 2015 r. doręczone jej w dniu 21 grudnia 2015 r. za odpowiedź na złożone przez nią wezwanie do usunięcia naruszenia prawa wywołanego skarżonym zarządzeniem, czy też nie, w obu przypadkach złożenie przez nią skargi w dniu 15 grudnia 2016 r. jest spóźnione.
W tym stanie rzeczy Sąd odrzucił skargę jako wniesioną po terminie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a., o czym orzeczono w punkcie 1 sentencji postanowienia.
Orzeczenie w punkcie 2 sentencji postanowienia o zwrocie wpisu sądowego od skargi uzasadnia art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.