II SA/Op 199/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi Wojewody Opolskiego była uchwała Rady Gminy Bierawa dotycząca zasad i trybu przeprowadzania konsultacji z mieszkańcami. Skarżący zarzucił istotne naruszenie prawa w § 1 pkt 3 uchwały, który ograniczał prawo do udziału w konsultacjach jedynie do osób posiadających czynne prawo wyborcze do Rady Gminy. Wojewoda argumentował, że ustawa o samorządzie gminnym (art. 5a ust. 1) stanowi, iż w konsultacjach mogą brać udział mieszkańcy gminy, a Rada Gminy nie ma uprawnień do wprowadzania dodatkowych, zawężających kryteriów. Rada Gminy, w odpowiedzi na skargę, podjęła uchwałę zmieniającą, która nadała § 1 pkt 3 nowe brzmienie, uwzględniając argumentację Wojewody. Mimo to, pełnomocnik Wojewody wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w pierwotnym brzmieniu, wskazując na fakt przeprowadzenia konsultacji na jej podstawie. Sąd uznał, że Rada Gminy przekroczyła swoje kompetencje ustawowe, wprowadzając dodatkowe kryterium posiadania czynnego prawa wyborczego, co stanowi istotne naruszenie prawa. Sąd podkreślił, że zmiana uchwały ma skutek na przyszłość (ex nunc), natomiast stwierdzenie nieważności znosi skutki od początku (ex tunc). Ponieważ uchwała w zaskarżonej części wywołała skutki prawne (przeprowadzono na jej podstawie konsultacje), sąd stwierdził jej nieważność w tej części, zgodnie z art. 147 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja kompetencji rady gminy w zakresie przeprowadzania konsultacji z mieszkańcami oraz skutków prawnych wadliwych uchwał, które zostały następnie zmienione.
Dotyczy specyficznej sytuacji ograniczenia prawa do udziału w konsultacjach przez radę gminy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy rada gminy jest uprawniona do ograniczenia kręgu osób uprawnionych do udziału w konsultacjach z mieszkańcami gminy poprzez wprowadzenie dodatkowego kryterium posiadania czynnego prawa wyborczego do rady gminy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, rada gminy nie jest uprawniona do wprowadzania dodatkowych kryteriów ograniczających prawo do udziału w konsultacjach, poza tymi wynikającymi z ustawy.
Uzasadnienie
Ustawa o samorządzie gminnym (art. 5a ust. 1) stanowi, że w konsultacjach mogą brać udział mieszkańcy gminy. Rada gminy może jedynie określić zasady i tryb przeprowadzania konsultacji (art. 5a ust. 2), ale nie może wykraczać poza ustawowe upoważnienie i samodzielnie ustalać kręgu podmiotowego uprawnionych do udziału w konsultacjach.
Czy zmiana lub uchylenie uchwały przez organ gminy czyni bezprzedmiotowym postępowanie sądowoadministracyjne w przedmiocie stwierdzenia jej nieważności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zmiana lub uchylenie uchwały przez organ gminy nie czyni bezprzedmiotowym postępowania, jeśli uchwała w pierwotnym brzmieniu wywołała skutki prawne.
Uzasadnienie
Zmiana uchwały ma skutek na przyszłość (ex nunc), natomiast stwierdzenie nieważności znosi skutki od samego początku (ex tunc). Jeśli uchwała w czasie swojego obowiązywania wywołała skutki prawne, sąd powinien przeprowadzić kontrolę jej legalności.
Przepisy (17)
Główne
u.s.g. art. 5a § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Konsultacje mogą być przeprowadzane z mieszkańcami gminy. Ustawa nie przewiduje dodatkowych kryteriów ograniczających udział mieszkańców w konsultacjach.
u.s.g. art. 5a § 2
Ustawa o samorządzie gminnym
Rada gminy określa zasady i tryb przeprowadzania konsultacji z mieszkańcami gminy. Zakres ten nie obejmuje samodzielnego ustalania kręgu osób uprawnionych do udziału w konsultacjach.
u.s.g. art. 91 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Nieważna jest uchwała organu jednostki samorządu terytorialnego sprzeczna z prawem. Istotne naruszenie prawa skutkuje stwierdzeniem nieważności uchwały.
p.p.s.a. art. 147 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd, uwzględniając skargę na uchwałę, stwierdza jej nieważność w całości lub w części albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 152
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konst. RP art. 94
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Organy samorządu terytorialnego ustanawiają akty prawa miejscowego na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie.
u.s.g. art. 40 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Gminy mogą stanowić prawo miejscowe na podstawie i w granicach upoważnień ustawowych.
u.s.g. art. 1 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Mieszkańcy gminy tworzą z mocy prawa wspólnotę samorządową.
Ord. wyborcza art. 5
Ustawa Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw
Ord. wyborcza art. 6
Ustawa Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw
P.u.s.a. art. 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sądy administracyjne są właściwe do kontroli zgodności z prawem uchwał organów jednostek samorządu terytorialnego.
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o.a.n. art. 2 § 1
Ustawa o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych
u.o.a.n. art. 4 § 1
Ustawa o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych
u.o.a.n. art. 13 § 2
Ustawa o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych
u.s.g. art. 42
Ustawa o samorządzie gminnym
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rada Gminy przekroczyła swoje kompetencje ustawowe, wprowadzając dodatkowe kryterium posiadania czynnego prawa wyborczego do udziału w konsultacjach. • Ustawa o samorządzie gminnym nie przewiduje możliwości zawężania kręgu mieszkańców uprawnionych do udziału w konsultacjach.
Godne uwagi sformułowania
kwestionowany zapis uchwały wprowadza – bez umocowania prawnego – dodatkowe, zawężające kryterium uczestnictwa w konsultacjach • Rada nie jest uprawniona do pozbawienia możliwości wyrażenia swej opinii tych mieszkańców gminy, którzy nie posiadają czynnego prawa wyborczego • w zakresie pojęciowym normy kompetencyjnej [...] nie mieści się natomiast możliwość samodzielnego określenia przez radę gminy zasad czynnego prawa udziału w konsultacjach
Skład orzekający
Daria Sachanbińska
przewodniczący
Elżbieta Naumowicz
sprawozdawca
Teresa Cisyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja kompetencji rady gminy w zakresie przeprowadzania konsultacji z mieszkańcami oraz skutków prawnych wadliwych uchwał, które zostały następnie zmienione."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ograniczenia prawa do udziału w konsultacjach przez radę gminy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu partycypacji obywatelskiej w samorządzie lokalnym i interpretacji kompetencji organów gminy, co jest istotne dla prawników i samorządowców.
“Czy rada gminy może decydować, kto może brać udział w konsultacjach?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.