II SA/OL 945/24

II SA/Ol 945/24 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2025-07-08
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-12-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Beata Jezielska /przewodniczący/
Grzegorz Klimek
Tadeusz Lipiński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OZ 606/25 - Postanowienie NSA z 2025-05-07
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 725
art. 49e pkt 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Beata Jezielska Sędziowie sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) asesor WSA Grzegorz Klimek Protokolant starszy sekretarz sądowy Sylwia Chodorowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2025 r. sprawy ze skargi J. O. na decyzję Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie rozbiórki budynku rekreacji indywidualnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Z akt administracyjnych przekazanych wraz ze skargą wynika, że decyzją z 10 września 2024 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej jako: "organ I instancji" lub "PINB") nakazał J. O. (dalej jako: "skarżąca") rozbiórkę budynku rekreacji indywidualnej wybudowanego na działce nr ewid. [...] obr. [...] gm. [...], wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia.
Uzasadniając swoje stanowisko organ I instancji opisał parametry budynku składającego się z salonu z aneksem kuchennym, dwóch sypialni i łazienki wraz tarasem o łącznej powierzchni 47,14 m2. Teren, na którym położony jest budynek znajduje się na obszarze objętym formami ochrony przyrody tj. Mazurskiego Parku Krajobrazowego i obszaru specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 "Puszcza Piska". Na terenie Parku obowiązuje zakaz budowania nowych obiektów budowlanych w odległości 100 metrów m. in od brzegów jezior , a takim pasie znajduje się działka skarżącej.
Budowa przedmiotowego obiektu budowlanego wymagała dokonania zgłoszenia, czego skarżąca nie uczyniła.
W postanowieniu o wstrzymaniu budowy z 25 sierpnia 2022 r. skarżąca została poinformowana o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania stosownej decyzji.
Po wpłynięciu wniosku o legalizację budynku rekreacji indywidualnej organ I instancji postanowieniem z 29 września 2022 r. orzekł o nałożeniu na skarżącą określonych obowiązków, w tym przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w terminie 90 dni. Termin ten na wniosek skarżącej był przedłużany, zaś od czerwca 2023 r. do kwietnia 2024 r. postępowanie przed PINB było zawieszone z uwagi na trwające postępowanie o ustalenie warunków zabudowy.
Z uwagi na to, że wymagane dokumenty nie zostały przedłożone, organ I instancji na podstawie art. 49e pkt 3 Prawa budowlanego ( Dz. U. z 2024 r., poz. 725 ) wydał decyzję o rozbiórce przedmiotowego budynku.
Od powyższej decyzji odwołanie wywiodła skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania I instancji, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Uzasadniając swoje stanowisko skarżąca stwierdziła, że przedwcześnie podjęto zawieszone postępowanie, ponieważ postępowanie dotyczące warunków zabudowy nie zostało prawomocnie zakończone.
Brak jest również mapy sporządzonej przez geodetę dotyczącej aktualnej linii brzegowej jeziora, dlatego nie ma podstaw aby twierdzić, że inwestycja jest położona w strefie 100 metrów.
Skarżąca ma zamiar odkupić od obecnego właściciela sąsiadującą działkę i dokonać ich scalenia.
Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ( dalej jako: "organ odwoławczy" lub "WINB"), po rozpatrzeniu odwołania skarżącej w dniu 20 listopada 2024 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wskazano, że organ I instancji podjął niniejsze postępowanie dopiero po tym jak powziął informację, że decyzja odmawiająca ustalenia warunków zabudowy jest ostateczna.
Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostaje to w jakiej odległości od jeziora znajduje się działka skarżącej, podobnie jak i to jakie skarżąca ma plany związane z zakupem działki sąsiedniej.
Skarżąca nie przedstawiła wymaganych dokumentów legalizacyjnych dlatego też przepis art.49e pkt 3 P.b., wręcz obligował organy do wydania nakazu rozbiórki.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skarżąca, nadal reprezentowana przez pełnomocnika zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
1/ art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w niniejszej sprawie, tj. braku urzędowego dokumentu geodezyjnego określającego umiejscowienie przedmiotowego budynku rekreacji indywidualnej wraz ze zbiornikiem na nieczystości ciekłe, który wskazywałby faktyczną linię brzegową jeziora [...] i stwierdzenie, że całość działki nr ewid. [...] obr. [...] znajduje się w pasie 100 m. od jeziora;
2/ art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej, sprzecznej z zasadami doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania oceny materiału dowodowego przejawiającej się poprzez błędne uznanie że:
a/ przedmiotowy budynek rekreacji indywidualnej, wybudowany na działce nr ewid. [...] obr. [...] wraz ze zbiornikiem na nieczystości ciekłe jest obiektem wybudowanym bez wymaganego zgłoszenia;
b/ mapa wydana przez Wójta Gminy [...] do celów projektowych wskazuje faktyczną linię brzegową jeziora [...];
c/ wskazany budynek rekreacji indywidualnej stanowi obiekt wybudowany na terenie dziłki nr [...] i znajduje się w pasie 100 m od jeziora [...] gdzie obowiązuje zakaz budowania nowych obiektów budowlanych w pasie 100 m od linii brzegów z wyjątkiem obiektów służących turystyce wodnej, gospodarce wodnej lub rybackiej.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Skarżąca uzasadniając swoje stanowisko podkreśliła, że wypełniła obowiązek wynikający z przepisów prawa, gdyż 16 kwietnia 2019 r. złożyła w Starostwie Powiatowym w [...] zgłoszenie o zamiarze przystąpienia do wykonania robót budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę, dlatego nakaz rozbiórki jest błędny.
Nadto podtrzymana została argumentacja dotycząca tego, że w sposób błędny uznano, iż budynek znajduje się w pasie 100 metrów od brzegu jeziora.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu
(art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2024 r., poz. 935. – zwanej dalej p.p.s.a.). Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 tej ustawy stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi.
Badając legalność zaskarżonej decyzji nakazującej rozbiórkę budynku rekreacji indywidualnej, w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd nie stwierdził podstaw do wyeliminowania jej
z obrotu prawnego.
Zgodnie z art. 49e pkt 3 Prawa budowlanego ( Dz . U. z 2024 r., poz. 725 dalej również jako: u.p.b.) organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku nieprzedłożenia w wyznaczonym terminie dokumentów legalizacyjnych będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Wydanie decyzji o nakazie rozbiórki poprzedzone zostało postanowieniem z 25 sierpnia 2022 r. o wstrzymaniu robót budowlanych wraz z pouczeniem o możliwości złożenia wniosku o legalizację budynku rekreacji indywidualnej. Następnie po złożeniu wniosku o legalizację organ I instancji na podstawie art. 48b ust. 1 i 3 w dniu 29 września 2022 r. postanowieniem zobowiązał skarżącą do przedłożenia dokumentów legalizacyjnych w tym decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w terminie 90 dni.
Pomimo wyznaczania kolejnych terminów do przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy skarżąca nie zdołała jej uzyskać dlatego też organ I instancji zobowiązany był do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę budynku rekreacji indywidualnej wybudowanego na działce nr ewid. [...] obr. [...] gm. [...] wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia. Przypomnieć należy, że decyzja ta wydana została 10 września 2024 r., czyli prawie dwa lata po nałożeniu na skarżącą obowiązku przedłożenia dokumentów legalizacyjnych.
Nie polegają na prawdzie twierdzenia strony skarżącej, że postępowanie o ustalenie warunków zabudowy nie zostało jeszcze zakończone. PINB w [...] decyzję o rozbiórce wydał dopiero po uzyskaniu informacji, że decyzja Wójta Gminy [...] w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie. W rzeczywistości jednak, co sądowi orzekającemu wiadomym jest z urzędu, w dniu wydania decyzji o nakazie rozbiórki tj. 10 września 2024 r. decyzja o odmowie ustalenia warunków zabudowy była nie tylko ostateczna, ale i prawomocna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowieniem z 5 maja 2024 r., w sprawie II SA/Ol 73/24 odrzucił bowiem skargę J. O. na decyzję S.K.O. w Olsztynie z 23 listopada 2023 r. utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z 19 kwietnia 2023 r. w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na legalizacji budynku rekreacji indywidualnej wraz z infrastrukturą techniczną i zagospodarowaniem terenu na działce [...] obręb [...], gm. [...]. Postanowienie sądu w sprawie II SA/Ol 73/24 jest prawomocne.
Przedstawione wyżej okoliczności, a zwłaszcza zestawienie dat kiedy wydawane były decyzje o odmowie ustalenia warunków zabudowy czynią niezasadnymi twierdzenia skarżącej dotyczące tego, że zawieszone w dniu 20 czerwca 2023 r. postępowanie w sprawie budynku rekreacji indywidualnej podjęte zostało zbyt wcześnie, co miało miejsce 12 kwietnia 2024 r. Przypomnieć należy, że ostateczne orzeczenie Kolegium w sprawie odmowy wydania warunków zabudowy zapadło 23 listopada 2023 r. W ocenie sądu orzekającego w sprawie w ogóle wątpliwa była konieczność zawieszania postępowania w sprawie, zwłaszcza gdy się uwzględni fakt, że w dniu zawieszenia postępowania w obrocie prawnym funkcjonowała już decyzja Wójta Gminy [...] z 19 kwietnia 2023 r. w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy.
Nie można nie podzielić argumentacji organu odwoławczego, że większego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie miało to w jakiej odległości od brzegu jeziora znajduje się budynek rekreacji indywidualnej usytuowany na działce [...], dlatego też nie było zasadne przeprowadzanie pomiarów geodezyjnych pozwalających wskazać faktyczną linię brzegową jeziora. Co prawda rzeczą oczywistą jest to, że w 100 metrowej strefie od brzegów jezior obowiązuje zakaz budowania nowych obiektów budowlanych wynikający z zapisów uchwały Sejmiku Województwa Warmińsko – Mazurskiego w sprawie Mazurskiego Parku Krajobrazowego. Jednak strona skarżąca musi zdać sobie sprawę z tego, że niezachowanie wymaganych odległości mogło być podstawą np. do decyzji o odmowie wydania warunków zabudowy. Decyzja oceniana w tym postępowaniu dotyczy rozbiórki budynku rekreacji indywidualnej, została ona wydana na podstawie art. 49e pkt 3 Prawa budowlanego ponieważ skarżąca nie przedstawiła organowi stosownych dokumentów umożliwiających legalizację.
Oczywistym jest też to, że Sąd nie może w niniejszym postępowaniu uczynić przedmiotem oceny innego aktu, który podlega odrębnemu zaskarżeniu. Stwierdzenie to dotyczy możliwości oceny zasadności przyczyn odmowy ustalenia warunków zabudowy. Rozstrzyganie "w granicach sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Sąd związany jest bowiem granicami przedmiotu zaskarżenia, którym jest konkretny akt lub czynność, kwestionowana przez uprawniony podmiot (zob. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 lutego 1997 r. sygn. akt OPS 12/96, ONSA 1997, nr 3, poz. 104, wyrok NSA z 10 lipca 2019 r., sygn. akt I OSK 2507/18, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako: "CBOSA"). Faktem jest, że skarżąca nie posiada decyzji ustalającej warunki zabudowy i tę okoliczność zobowiązane były wziąć pod uwagę organy administracji i sąd.
Skarżąca do skargi dołączyła kserokopię zgłoszenia z 16 kwietnia 2019 r. o zamiarze przystąpienia do wykonania robót budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę. Zgłoszenie to nie mogło być jednak podstawą do uznania, że dopełniła ona stosownych obowiązków związanych z budową budynku rekreacji indywidualnej. W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgłoszenie dotyczy budynku gospodarczego o powierzchni 33,40 m2 natomiast usytuowany na działce [...] budynek wraz z zadaszonym tarasem stanowiącym jego integralną całość ma powierzchnię 47,14 m2. Budynki gospodarcze nie posiadają nie tylko zadaszonych tarasów, ale również "saloniku" z aneksem kuchennym , dwóch sypialni i łazienki, a te wszystkie pomieszczenia znajdują się w budynku skarżącej, co wynika jednoznacznie z protokołu oględzin i wykonanej dokumentacji fotograficznej. W tej sytuacji należało uznać, że dołączone do skargi zgłoszenie innego rodzaju budynku niż ten który został wybudowany przez skarżącą.
Dlatego też biorąc powyższe pod uwagę skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało oddalić.