II SA/OL 897/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2023-05-30
NSAAdministracyjneWysokawsa
planowanie przestrzenneinwestycje celu publicznegostacja bazowatelefonii komórkowejpostępowanie administracyjnezasada dwuinstancyjnościochrona środowiskaochrona przyrodyWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą lokalizacji stacji bazowej telefonii komórkowej z powodu naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania.

Sprawa dotyczyła skargi Stowarzyszenia i Fundacji na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego (stacji bazowej telefonii komórkowej). Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego przez organ odwoławczy, który nie przeprowadził merytorycznego rozpoznania sprawy. Sąd wskazał, że organ odwoławczy ograniczył się do przytoczenia przepisów i orzecznictwa, nie odnosząc się wyczerpująco do zarzutów odwołania i nie dokonując ponownej analizy stanu faktycznego i prawnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie dotyczącą lokalizacji inwestycji celu publicznego w postaci stacji bazowej telefonii komórkowej. Skargę wniosły Stowarzyszenie i Fundacja, zarzucając organowi odwoławczemu naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności zasady dwuinstancyjności (art. 15 k.p.a.). Sąd uznał, że Kolegium nie przeprowadziło merytorycznego rozpoznania sprawy, ograniczając się jedynie do przytoczenia przepisów i orzecznictwa, bez dogłębnej analizy zarzutów podniesionych w odwołaniach. Sąd podkreślił, że organ odwoławczy ma obowiązek ponownego rozpoznania sprawy "od nowa", a nie tylko kontroli postępowania organu pierwszej instancji. Wskazano, że uzasadnienie decyzji Kolegium nie odzwierciedlało ponownej analizy stanu faktycznego i prawnego ani nie odnosiło się do wszystkich podniesionych argumentów, co stanowiło naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. Dodatkowo, Sąd zauważył niekonsekwencję w działaniu Kolegium, które wcześniej umorzyło postępowanie wobec Fundacji jako strony, a następnie rozpatrzyło jej odwołanie w zaskarżonej decyzji, nie wyjaśniając tej zmiany stanowiska. W związku z powyższymi naruszeniami, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził koszty postępowania od organu odwoławczego na rzecz skarżących.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ odwoławczy ograniczył się do przytoczenia przepisów i orzecznictwa, nie dokonując ponownej analizy stanu faktycznego i prawnego oraz nie odnosząc się wyczerpująco do zarzutów odwołania.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że organ odwoławczy nie wykonał obowiązku ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy, co narusza art. 15 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (17)

Główne

u.p.z.p. art. 50 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 61 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

P.u.s.a. art. 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o.p.

Ustawa o ochronie przyrody

u.g.n. art. 6

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy nie przeprowadził merytorycznego rozpoznania sprawy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności. Uzasadnienie decyzji organu odwoławczego było lakoniczne i nie odnosiło się do wszystkich zarzutów odwołania. Organ odwoławczy nie wyjaśnił zmiany swojego stanowiska w kwestii statusu strony postępowania. Naruszenie przepisów k.p.a. (art. 7, 15, 77, 80, 107, 138).

Godne uwagi sformułowania

Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Zachowanie zasady dwuinstancyjności wymaga więc nie tylko podjęcia dwóch kolejnych rozstrzygnięć przez dwa właściwe w sprawie organy, ale konieczne jest, aby rozstrzygnięcia te zapadły w wyniku przeprowadzenia przez każdy z tych organów postępowania merytorycznego tak, aby dwukrotnie oceniono dowody i przeanalizowano wszystkie istotne okoliczności sprawy. Organ odwoławczy nie może ograniczyć się jedynie do zaaprobowania treści decyzji organu I instancji, co miało miejsce w sprawie niniejszej, lecz ma obowiązek ponownego rozpoznania sprawy w jej całokształcie...

Skład orzekający

Alicja Jaszczak-Sikora

przewodniczący

Piotr Chybicki

sprawozdawca

Grzegorz Klimek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego i wymogów stawianych organowi odwoławczemu."

Ograniczenia: Dotyczy spraw administracyjnych, gdzie naruszono zasadę dwuinstancyjności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje kluczowe błędy proceduralne popełniane przez organy administracji, które prowadzą do uchylenia ich decyzji przez sądy administracyjne. Jest to ważna lekcja dla prawników procesowych.

Organ odwoławczy nie rozpoznał sprawy merytorycznie – WSA uchyla decyzję!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ol 897/22 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2023-05-30
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-12-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Alicja Jaszczak-Sikora /przewodniczący/
Grzegorz Klimek
Piotr Chybicki /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1945
art. 50 ust. 1, art. 61 ust.1 pkt 4
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - tekst jednolity
Dz.U. 2022 poz 2000
art.7, art. 77, art. 80, art. 107 par 1 i 3, art. 138 par.1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Dnia 30 maja 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędziowie: sędzia WSA Piotr Chybicki (spr.) asesor WSA Grzegorz Klimek Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2023 roku sprawy ze skarg Stowarzyszenia [...] i Fundacji [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] nr [...] w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie na rzecz stron skarżących: Stowarzyszenia [...] i Fundacji [...] kwoty po 500 złotych (pięćset) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Ponownie rozpoznając sprawę, Wójt Gminy Piecki (dalej jako: "organ I instancji" lub "Wójt") decyzją z dnia 31 lipca 2018 r. ustalił na rzecz A. sp. z o.o. w W. (dalej jako: "Spółka" lub "inwestor") warunki dla lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej na działce o nr [...] w obrębie L., gmina P.
Od decyzji tej odwołanie wniósł sołtys wsi L., powołując się na działanie w imieniu mieszkańców L., a także Stowarzyszenie "S." (dalej jako: "Stowarzyszenie") oraz Dyrektor Parku Krajobrazowego.
Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie (dalej jako: "Kolegium") uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia oraz umorzyło postępowanie odwoławcze wobec Parku Krajobrazowego (dalej jako: "Park") oraz sołtysa wsi L. i mieszkańców L., którzy złożyli podpisy na liście stanowiącej załącznik do odwołania, z wyjątkiem S. P., B. P., A. B. oraz R. P. W uzasadnieniu decyzji Kolegium stwierdziło, że z uwagi na modyfikację wniosku inwestora przyjęto obszar oddziaływania planowanej inwestycji na 200 m od miejsca lokalizacji anteny i w związku z tym wskazane w sentencji decyzji osoby zostały uznane za strony postępowania. Ponadto Kolegium wskazało, że dalszym ciągu organ I instancji nie przeprowadził pełnej analizy stanu faktycznego i prawnego wskazanego terenu, a także nie odniósł się w uzasadnieniu decyzji do kwestii spełnienia warunków określonych w art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1945 ze zm. - dalej jako: "u.p.z.p.") Podniosło także, że organ I instancji nie uwzględnił w pełni modyfikacji wniosku dokonanej przez inwestora.
Decyzją z dnia [...] r. Wójt ustalił na rzecz Spółki warunki lokalizacji inwestycji celu publicznego dla przedmiotowego zamierzenia. W wydanej decyzji organ I instancji określił warunki i szczegółowe zasady lokalizacji przedmiotowej inwestycji, w tym warunki wynikające z przepisów szczególnych, obsługę w zakresie infrastruktury technicznej, warunki obsługi komunikacyjnej, wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich, warunki wynikające z ochrony środowiska oraz dziedzictwa kulturowego. Wskazano, że linie rozgraniczające teren inwestycji określa załącznik nr 1 do decyzji. Organ I instancji podniósł, że zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2204 ze zm. - dalej jako: "u.g.n.") przedmiotowe zamierzenie budowlane należy do inwestycji celu publicznego, zaś działka, na której ma zostać wybudowana stacja bazowa telefonii komórkowej, nie posiada uchwalonego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W związku z tym, zgodnie z art. 50 ust. 1 u.p.z.p., należało ustalić lokalizację inwestycji celu publicznego w drodze decyzji. W obszernym uzasadnieniu organ I instancji przedstawił szczegółowo przebieg postępowania oraz motywy wydanego rozstrzygnięcia.
Decyzją z dnia [...]r. Kolegium, po rozpatrzeniu odwołań wniesionych przez Stowarzyszenie oraz A. B., utrzymało zaskarżoną decyzję w całości w mocy. W uzasadnieniu stwierdzono, że przedmiotowa inwestycja został prawidłowo zakwalifikowana jako inwestycja celu publicznego. Podkreślono, że stosownie do treści art. 53 ust. 3 u.p.z.p. właściwy organ w postępowaniu związanym z wydaniem decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dokonuje analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikających z przepisów odrębnych, a także stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji. Ponadto w myśl art. 56 u.p.z.p. nie można odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych organ odwoławczy wskazał, że ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego w danym miejscu nie podlega swobodnej ocenie organu ani tym bardziej nie jest zależne od woli właścicieli i innych osób, które w ogóle nie mają prawa do nieruchomości, na których inwestycja jest lokalizowana i co najwyżej może oddziaływać na ich nieruchomości. Odmowa ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego może nastąpić jedynie wtedy, gdy zamierzone wykorzystanie terenu spowoduje naruszenie chronionego prawem interesu publicznego oraz interesu osób trzecich i musi opierać się na wyraźnej sprzeczności zamierzenia inwestycyjnego z przepisem nakładającym konkretne ograniczenia. Niedopuszczalne jest zatem wydanie decyzji odmownej wyłącznie na podstawie oceny projektowanej inwestycji z normami ogólnymi, w tym chroniącymi ład przestrzenny. Podano, że wnioskowana inwestycja nie narusza przepisów odrębnych. Zaznaczono, że RDOŚ w Olsztynie postanowieniem z [...] r. stwierdził brak konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszary Natura 2000: Puszcza P. ([...]) i Ostoja P. ([...]) oraz sporządzenia raportu o oddziaływaniu na obszary Natura 2000 przed realizacją planowanego przedsięwzięcia. Wskazano, że decyzja zawiera wszystkie wymienione w art. 54 u.p.z.p. elementy; na załączniku nr 1 zostały określone linie rozgraniczające teren inwestycji, a także określono konfigurację anten stacji bazowej. W związku z tym brak było podstaw do odmowy ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego dla przedmiotowego zamierzenia.
Na powyższą decyzję skargę wniosło Stowarzyszenie zarzucając naruszenie:
- art. 7, art. 87 ust. 1 w związku z art. 79 ust. 1 Konstytucji RP poprzez sporządzenie decyzji bez podania konkretnej jednostki redakcyjnej rozporządzenia w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, co uniemożliwia złożenie ewentualnej skargi kasacyjnej albowiem Trybunał Konstytucyjny kontroluje naruszenie konkretnego zastosowanego przepisu, a nie całości danego aktu normatywnego;
- art. 8 § 1, art. 11, art. 107 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.) – dalej jako: k.p.a., poprzez bezkrytyczne zaakceptowanie dokumentacji technicznej przedłożonej przez inwestora sporządzonej dla wielokrotnie zaniżonych mocy anten;
- § 2 ust. 1 pkt 7 w związku z § 3 ust 8 pkt rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko poprzez niewskazanie, który przepis rozporządzenia organ stosował oraz jak ustalił maksymalną moc EIRP oraz maksymalne tilty anten z jednoczesnym wskazaniem jak rozumie pojęcie miejsc dostępnych dla ludności;
- art. 54 ust. 1 u.p.z.p. poprzez niewskazanie w decyzji konkretnej mocy EIRP anten sektorowych radioliniowych;
- art. 50 ust. 1 u.p.z.p. poprzez przyjęcie, że inwestycją celu publicznego jest budowa stacji bazowej bez anten radioliniowych, co w istocie powoduje, że nie wiadomo w jaki sposób inwestycja zostanie włączona do sieci;
- niepodanie mocy wyjściowej pojedynczego nadajnika TX z uwzględnieniem tolerancji tej mocy określonej przez producenta;
- brak określenia danych producenta i typu anten oraz nadajników radiolinii, ich zysku antenowego, częstotliwości pracy oraz ich mocy wyjściowej;
- niedokonanie wyliczeń mocy EIRP w oparciu o budżet mocy w poszczególnych sektorach projektowanej stacji z uwzględnieniem tolerancji produkcyjnej podanych parametrów.
- art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 106 § 4 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a., art. 53 ust. 3 u.p.z.p. oraz art. 54 pkt 2 lit. b) u.p.z.p.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 9 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Ol 135/20 uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że Kolegium rozpatrując odwołanie w zasadzie ograniczyło się do przytoczenia przepisów, które mają zastosowanie, orzecznictwa sądów administracyjnych odnośnie do rozumienia pojęcia inwestycji celu publicznego oraz zasad wydawania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Natomiast w odniesieniu do przedmiotowej inwestycji organ odwoławczy jedynie lakonicznie stwierdził, że organ
I instancji przeprowadził analizę stanu prawnego i faktycznego terenu objętego wnioskiem, inwestycja nie narusza przepisów odrębnych, a organ ochrony środowiska nie stwierdził potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania i sporządzenia raportu odziaływania na obszar Natura 2000, pomimo modyfikacji wniosku przez inwestora. W związku z tym organ odwoławczy uznał, że nie można było odmówić ustalenia lokalizacji przedmiotowej inwestycji. W ocenie Sądu, takie postępowanie organu odwoławczego nie czyni zadość wymogowi ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy i tym samym narusza art. 15 k.p.a., jak również art. 107 § 3 k.p.a. Organ nie wskazał bowiem faktów, które uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Sąd zauważył, że w odwołaniu od decyzji Wójta Stowarzyszenie podniosło szereg zarzutów dotyczących postępowania przeprowadzonego przez organ I instancji, w tym zarzut braku dokonania prawidłowej analizy wniosku inwestora i przedłożonej przez niego dokumentacji. Kolegium nie odniosło się jednak do tych kwestii. Ponadto do odwołania dołączono opracowanie dotyczące wpływu przedmiotowej inwestycji na awifaunę. Podniesienie takiej argumentacji obliguje organ do rozważenia jej zasadności i odniesienia się do niej w uzasadnieniu decyzji.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Kolegium decyzją z dnia [...] r. uchyliło decyzję Wójta z dnia [...] r. i przekazało sprawę organowi
I instancji do ponownego rozpatrzenia uznając, że Wójt nadal nie przeprowadził wyczerpującej analizy stanu faktycznego i prawnego terenu objętego wnioskiem. Jednocześnie Kolegium umorzyło postępowanie odwoławcze wobec B. G. i sołtysa wsi L..
Wyrokiem z dnia 5 sierpnia 2021 r., sygn. akt II SA/Ol 488/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił sprzeciw od powyższej decyzji.
Ponownie rozpoznając sprawę Wójt decyzją z dnia [...]r. ustalił na rzecz Spółki warunki lokalizacji inwestycji celu publicznego dla przedmiotowego zamierzenia. W wydanej decyzji organ I instancji określił warunki i szczegółowe zasady lokalizacji przedmiotowej inwestycji, w tym warunki wynikające z przepisów szczególnych, obsługę w zakresie infrastruktury technicznej, warunki obsługi komunikacyjnej, wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich, warunki wynikające z ochrony środowiska oraz dziedzictwa kulturowego. Wskazano, że linie rozgraniczające teren inwestycji określa załącznik nr 1 do decyzji.
Po rozpatrzeniu odwołań Stowarzyszenia oraz Fundacji (dalej jako: "Fundacja") Kolegium decyzją z dnia [...] r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że z materiału zebranego w sprawie wynika, iż Wójt w sposób prawidłowy ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego dla zamierzenia określonego we wniosku przez Spółkę. Wójt przeprowadził analizę stanu prawnego i faktycznego terenu objętego wnioskiem. Z akt sprawy wynika, że objęta wnioskiem działka jest aktualnie użytkowana rolniczo, teren objęty wnioskiem nie wymaga zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze. Teren jest położony na obszarach objętych formami ochrony, o których mowa w ustawie z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 1098 ze zm. – dalej jako: "u.o.p."). W tym zakresie Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska (dalej jako: "RDOŚ") milcząco uzgodnił projekt decyzji, wcześniej zaś stwierdził brak obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszary Natura 2000: Puszcza P. ([...]) i Ostoja P.[...] przed realizacją planowanego przedsięwzięcia. Kolegium wskazało także, iż zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 maja 2022 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z
2022 r., poz. 1071) instalacje radiokomunikacyjne zostały usunięte z katalogu przedsięwzięć mogących potencjalnie lub zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Zatem przedsięwzięcie nie wymaga decyzji środowiskowej. Kolegium uznało, że skoro brak jest przepisu wprost wyłączającego możliwość zlokalizowania na terenie objętym wnioskiem zamierzenia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej, wniosek inwestora należało rozpatrzeć pozytywnie. Wydając decyzję lokalizacyjna organ jest bowiem związany przepisami prawa i nie działa w ramach uznania administracyjnego.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wniosło Stowarzyszenie zarzucając naruszenie art. 7, art. 77 k.p.a. i
art. 33 u.o.p. oraz domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu podniesiono, że Kolegium nie dokonało analizy planowanej inwestycji pod względem form ochrony przyrody na terenie Parku, m.in. nie wzięło pod uwagę sporządzonej analizy wpływu planowanej inwestycji na awifaunę. Organ nie uwzględnił również nakazu przeprowadzenia badań wpływu inwestycji na lokalną populację pachnicy dębowej objętej ścisłą ochroną gatunkową, a także prawdopodobne oddziaływanie inwestycji na inne owady chronione.
Skargę na powyższą decyzję wniosła również Fundacja domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skargi podniesiono, ze Kolegium wydając zaskarżone rozstrzygnięcie nie wzięło pod uwagę treści przepisów u.o.p. i oparło się na milczącym uzgodnieniu projektu decyzji przez RDOŚ. Natomiast, zdaniem Fundacji, ocena zgodności projektu decyzji z przepisami u.o.p. nie może się ograniczać jedynie do przeprowadzenia postępowania uzgodnieniowego.
W odpowiedzi na skargi Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Zarządzeniem z dnia 13 marca 2023 r. wniesione skargi zostały połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. akt II SA/Ol 897/22.
W piśmie procesowym z dnia 24 marca 2023 r. Spółka wniosła o oddalenie skarg podnosząc, że w zakresie ochrony środowiska i ochrony przyrody nie można czynić organom zarzutów związanych z niedostatecznym wyjaśnieniem stanu faktycznego oraz niedostatecznym określeniem warunków ochrony środowiska.
Na rozprawie w dniu 30 maja 2023 r. Stowarzyszenie oraz Fundacja poparli w całości złożone skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. 2023 r., poz. 259 ze zm.– zwanej dalej p.p.s.a.).
Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie ponieważ zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podkreślenia wymaga, że konstytucyjna zasada postępowania administracyjnego odzwierciedlona w art. 15 k.p.a. odnosi się do dwuinstancyjności tego postępowania.
W orzecznictwie wskazuje się, że istota zasady dwuinstancyjności postępowania polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez dwa różne organy administracji sprawy tożsamej pod względem przedmiotowym i podmiotowym. Zachowanie zasady dwuinstancyjności wymaga więc nie tylko podjęcia dwóch kolejnych rozstrzygnięć przez dwa właściwe w sprawie organy, ale konieczne jest, aby rozstrzygnięcia te zapadły w wyniku przeprowadzenia przez każdy z tych organów postępowania merytorycznego tak, aby dwukrotnie oceniono dowody i przeanalizowano wszystkie istotne okoliczności sprawy (por. wyroki NSA: z dnia 22 lutego 2022 r., sygn. akt II OSK 540/19; z dnia 6 grudnia 2022 r., II OSK 3780/19; dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zatem obowiązkiem organu II instancji, zgodnie z powołanym art. 15 k.p.a., jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej. Oznacza to, że wniesienie odwołania uruchamia przeprowadzenie ponownie postępowania wyjaśniającego, które nie może polegać tylko na kontroli postępowania organu
I instancji, lecz powinno mieć miejsce ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy niejako "od nowa", bowiem organ odwoławczy nie jest związany poczynionymi przez organ I instancji ustaleniami i dokonaną oceną dowodów. Ze względu na zasadę dwuinstancyjności, z chwilą zainicjowania postępowania przed organem odwoławczym, powstaje obowiązek traktowania postępowania odwoławczego jako powtórzenia rozpatrywania i rozstrzygania tej samej sprawy. Rozstrzygnięcie organu odwoławczego jest takim samym aktem stosowania prawa, jak rozstrzygnięcie organu I instancji, a działanie organu odwoławczego nie ma charakteru kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym, równoważnym działaniu organu I instancji (T. Woś, J. Zimmermann; glosa do uchwały SN z dnia 23 września 1986 r., III AZP 11/86, PiP 1989, z. 8, s. 147).
Wobec powyższego, organ odwoławczy nie może ograniczyć się jedynie do zaaprobowania treści decyzji organu I instancji, co miało miejsce w sprawie niniejszej, lecz ma obowiązek ponownego rozpoznania sprawy w jej całokształcie, a także w szczególności logicznego, wyczerpującego i odzwierciedlonego w uzasadnieniu orzeczenia drugoinstancyjnego ustosunkowania się do wszystkich zarzutów odwołania, z odniesieniem ich treści do ustalonego przez siebie stanu faktycznego sprawy, zgromadzonych dowodów oraz ich oceny prawnej. Oznacza to tym samym, że organ
II instancji ma obowiązek rozpatrzenia wszystkich twierdzeń i żądań strony oraz ustosunkowania się do nich zwłaszcza jeśli zostały zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji.
Analiza akt sprawy prowadzi do jednoznacznego wniosku, że organ odwoławczy wskazanych wyżej obowiązków nie wykonał, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kolegium rozpatrując odwołanie od decyzji Wójta z dnia 9 sierpnia 2022 r. ograniczyło się jedynie do przytoczenia treści przepisów, które zostały zastosowanie w przedmiotowej sprawie, orzecznictwa sądów administracyjnych odnośnie do rozumienia pojęcia inwestycji celu publicznego oraz zasad wydawania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Natomiast w odniesieniu do planowanej inwestycji Kolegium jedynie lakonicznie stwierdziło, że Wójt przeprowadził analizę stanu prawnego i faktycznego terenu objętego wnioskiem, teren objęty wnioskiem nie wymaga zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze, a także, że teren jest położony na obszarach objętych formami ochrony, o których mowa w przepisach u.o.p. – w tym zakresie RDOŚ milcząco uzgodnił projekt decyzji, wcześniej zaś stwierdził brak obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszary Natura 2000. Kolegium wskazało także, iż na skutek zmiany przepisów prawa instalacje radiokomunikacyjne zostały usunięte z katalogu przedsięwzięć mogących potencjalnie lub zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, a zatem przedsięwzięcie nie wymaga decyzji środowiskowej. W związku z tym organ odwoławczy uznał, że nie można było odmówić ustalenia lokalizacji przedmiotowej inwestycji. W ocenie Sądu, takie postępowanie organu odwoławczego nie czyni zadość wymogowi ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy i tym samym narusza
art. 15 k.p.a., jak również art. 107 § 3 k.p.a. Na uchybienia te zwracał już wcześniej uwagę tut. Sąd w wyroku z dnia 9 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Ol 135/20, którym uchylono decyzję Kolegium z dnia 18 grudnia 2019 r.
Skoro zatem obowiązkiem organu odwoławczego było ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy "od nowa" w jej całokształcie oraz skoro organ ten nie był związany poczynionymi przez organ I instancji ustaleniami i dokonaną oceną dowodów, a ponadto miał obowiązek wyczerpującego odniesienia się do zarzutów odwołania, to zaskarżoną decyzję należy uznać za wadliwą. W celu dokonania prawidłowego rozstrzygnięcia organ odwoławczy powinien ustalić rzeczywisty stan faktyczny w sprawie, zgodnie z treścią art. 7 i 77 § 1 k.p.a., a jego decyzja, zgodnie z art. 107
§ 3 k.p.a., powinna być należycie uzasadniona z podaniem między innymi dowodów, na podstawie których określone fakty organ przyjął za udowodnione, oraz przyczyn z powodu, których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, w szczególności jeśli były one przedmiotem argumentacji strony skarżącej zawartej w odwołaniu. W ocenie Sądu, uzasadnienie organu II instancji jednoznacznie wskazuje, że organ ten nie rozpoznał sprawy ponownie oraz nie odniósł się do zarzutów podniesionych w odwołaniu ani nawet nie odnotował w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ich treści i znaczenia dla potrzeb wydanego przez siebie rozstrzygnięcia.
Należy również zauważyć, że zaskarżona decyzja Kolegium została wydana po rozpatrzeniu m.in. odwołania Fundacji. Tymczasem ostateczną decyzją z dnia [...] r. Kolegium umorzyło postępowanie odwoławcze wobec tego podmiotu z powodu nieuznania go za stronę postępowania. W zaskarżonej decyzji organ jednak nie wskazał, czy nastąpiła jakaś zmiana stanu faktycznego mająca wpływ na zmianę wyrażonego wcześniej poglądu.
W powołanych okolicznościach Sąd uznał, że zaskarżona decyzja narusza przepisy art. 6, art. 7, art. 15, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i 3 oraz art. 138 § 1
pkt 1 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone przez Sąd w niniejszym uzasadnieniu.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI