II SA/Ol 786/20
Podsumowanie
WSA w Olsztynie uchylił decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, uznając, że zastosowano podwójną sankcję za ten sam czyn.
Skarżący J. Ż. został ukarany karą pieniężną za wykonywanie przewozu drogowego bez wymaganych orzeczeń lekarskich i psychologicznych. Skarga została uwzględniona, ponieważ sąd administracyjny uznał, że za ten sam czyn nałożono na skarżącego dwie kary pieniężne, co narusza przepis art. 92a ust. 10 ustawy o transporcie drogowym. W związku z tym uchylono zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji i umorzono postępowanie administracyjne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpoznał skargę J. Ż. na decyzję Inspektora Transportu Drogowego, która utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 2.000 zł za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę bez wymaganych orzeczeń lekarskich i psychologicznych. Sąd uznał, że okoliczności faktyczne sprawy są bezsporne: skarżący wykonał odpłatny przewóz osób za pomocą aplikacji, nie posiadając wymaganych uprawnień. Jednakże, kluczowym zarzutem skargi, który sąd uznał za zasadny, było naruszenie art. 92a ust. 10 ustawy o transporcie drogowym. Przepis ten stanowi, że jeśli czyn będący naruszeniem z załącznika nr 3 do ustawy stanowi jednocześnie naruszenie z załącznika nr 4, karę wymierza się wyłącznie na podstawie art. 92a ust. 1. W tej sprawie, za ten sam czyn (przewóz pasażerów), skarżącemu wymierzono już karę w innej sprawie (sygn. II SA/Ol 776/20) na podstawie art. 92a ust. 1 (załącznik nr 3), a następnie nałożono kolejną karę na podstawie art. 92a ust. 2 (załącznik nr 4). Sąd podzielił interpretację, że w takiej sytuacji należy zastosować tylko jedną karę, zgodnie z art. 92a ust. 1. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie administracyjne, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania sądowego.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, jest niezgodne z prawem. Zgodnie z art. 92a ust. 10 ustawy o transporcie drogowym, jeśli ten sam czyn wyczerpuje znamiona naruszeń z obu załączników, karę należy wymierzyć wyłącznie na podstawie art. 92a ust. 1.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy administracyjne naruszyły art. 92a ust. 10 ustawy o transporcie drogowym, nakładając na skarżącego dwie kary za ten sam czyn. W poprzednim postępowaniu skarżący otrzymał karę na podstawie art. 92a ust. 1 (załącznik nr 3), a w niniejszej sprawie nałożono kolejną karę na podstawie art. 92a ust. 2 (załącznik nr 4). Przepis art. 92a ust. 10 jednoznacznie stanowi, że w takiej sytuacji należy zastosować tylko jedną karę, określoną w ust. 1.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (17)
Główne
u.t.d. art. 92a § ust. 1-2
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 92a § ust. 10
Ustawa o transporcie drogowym
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.t.d. art. 3 § ust. 2
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 4 § pkt 1
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 1 § ust. 2 pkt 2 lit. a-b
Ustawa o transporcie drogowym
k.p.a. art. 7 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 105 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i § 2
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15 zzs4 § ust. 3
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. a
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 2 § pkt 3
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 92a ust. 10 ustawy o transporcie drogowym poprzez wymierzenie podwójnej kary za ten sam czyn.
Odrzucone argumenty
Argumenty dotyczące braku ustalenia, czy skarżący wykonywał działalność gospodarczą. Argumenty dotyczące braku ustalenia, czy doszło do wykonywania transportu drogowego. Argumenty dotyczące braku obowiązku posiadania orzeczeń lekarskich i psychologicznych. Argumenty dotyczące naruszenia zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów.
Godne uwagi sformułowania
"jeżeli czyn będący naruszeniem, o którym mowa w załączniku nr 3 do ustawy, stanowi jednocześnie naruszenie, o którym mowa w załączniku nr 4 do ustawy, w przypadku podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem będącego jednocześnie osobą, o której mowa w ust. 2, nakłada się wyłącznie karę pieniężną, o której mowa w ust. 1." "Wykonywanie transportu drogowego, podlegające sankcji, traktowane jest jako działanie faktyczne, polegające na przewozie osób lub rzeczy, odpowiadające definiowanemu transportowi drogowemu, z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej działalności ewidencjonowanej." "Usługa pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres 'usług w dziedzinie transportu'."
Skład orzekający
Katarzyna Matczak
przewodniczący sprawozdawca
Ewa Osipuk
sędzia
Adam Matuszak
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 92a ust. 10 ustawy o transporcie drogowym w kontekście podwójnego karania za ten sam czyn oraz kwalifikacja przewozów realizowanych za pomocą aplikacji mobilnych jako transportu drogowego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji nałożenia dwóch kar za ten sam czyn w ramach ustawy o transporcie drogowym. Kwalifikacja przewozów przez aplikacje może ewoluować wraz ze zmianami prawnymi i orzeczniczymi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy popularnych aplikacji do przewozu osób i potencjalnych pułapek prawnych związanych z ich użytkowaniem, a także ważnej kwestii unikania podwójnego karania.
“Aplikacja do przewozu osób: czy grozi Ci podwójna kara? Sąd wyjaśnia!”
Sektor
transport
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
II SA/Ol 786/20 - Wyrok WSA w Olsztynie Data orzeczenia 2021-03-04 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2020-10-27 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie Sędziowie Adam Matuszak Ewa Osipuk Katarzyna Matczak /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6037 Transport drogowy i przewozy Hasła tematyczne Transport Sygn. powiązane II GSK 1028/21 - Wyrok NSA z 2024-10-24 Skarżony organ Inspektor Transportu Drogowego Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji oraz umorzono postępowanie administracyjne Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 2140 art. 3 ust. 2, art. 4 pkt 1, art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. a-b, art. 92a ust. 1-2, art. 92a ust. 10 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j. Sentencja Dnia 4 marca 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Ewa Osipuk sędzia WSA Adam Matuszak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 marca 2021 roku sprawy ze skargi J. Ż. na decyzję Inspektora Transportu Drogowego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie kary za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji i umarza postępowanie administracyjne; 2) zasądza od Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego kwotę 580 zł (pięćset osiemdziesiąt złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Decyzją z dnia "[...]" r., znak "[...]", Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej jako: "GITD", "organ odwoławczy", "organ II instancji") utrzymał w mocy decyzję "[...]" Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej jako: "WITD", "organ I instancji") z dnia "[...]" r., znak "[...]" nakładającą na J. Ż. (dalej jako: "Strona", "Skarżący") karę pieniężną w kwocie 2.000 zł za naruszenie przepisów ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2140 ze zm.), dalej jako: "u.t.d.", tj. wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. W uzasadnieniu organ odwoławczy opisał stan faktyczny sprawy, wskazując, że 30 lipca 2019 r. w O. na ul. "[...]", zatrzymano do kontroli samochód osobowy marki "[...]" o nr rejestracyjnym "[...]", kierowany przez Skarżącego. Stwierdzono, że kierowca przewoził zarobkowo pasażera z ul. "[...]" na ul. "[...]" w O.; za wykonanie usługi pasażer uiścił opłatę w wysokości 5 zł. W toku kontroli kierowca okazał m.in. dowód osobisty i prawo jazdy, dowód rejestracyjny pojazdu, zdjęcie umowy najmu samochodu oraz zdjęcie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. Kierowca nie posiadał jednak ani orzeczenia lekarskiego, ani orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, wobec czego organ I instancji nałożył na Stronę karę w wysokości 2.000 zł. Odnosząc się do zarzutów odwołania, GITD podkreślił, że w toku postępowania J. Ż. nie przedstawił jakiegokolwiek dowodu, który wskazywałby, że wykonywał on odpłatny przewóz osób w imieniu innego podmiotu, np. spółki "[...]" Sp. z o.o. Sp. k. Dodano, że korzystający z aplikacji "[...]" kierowcy, realizując zamówione za jej pośrednictwem zlecenia na przewozy osób, są wykonawcami przewozów. W związku z tym prawidłowo została ustalona strona niniejszego postępowania administracyjnego. Wyjaśniono ponadto, że transportem drogowym jest podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy, pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju (art. 4 pkt 11 u.t.d.). Bezspornym jest zatem, że strona w dniu kontroli wykonywała przewóz okazjonalny w ramach transportu drogowego osób, i bez wpływu na zakwalifikowanie przewozu, jako przewozu okazjonalnego pozostaje częstotliwość realizacji przewozów okazjonalnych. Organ odwoławczy powołując orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazał, że brak prowadzenia zarejestrowanej działalności gospodarczej nie wyłącza odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz okazjonalny za popełnione naruszenia. Przepisy ustawy o transporcie drogowym wprost określają warunki, jakie musi spełniać kierowca wykonujący przewóz drogowy – m.in. brak przeciwwskazań zdrowotnych oraz psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Okolicznością bezsporną jest natomiast, że na dzień kontroli Strona nie powiadała ważnych badań lekarskich i psychologicznych, stwierdzających ww. okoliczności. Dodano, że ewentualna zmiana rozstrzygnięcia organu I instancji mogłaby mieć miejsce, gdyby Strona w toku postępowania przedstawiła dowód na posiadania stosownych badań, ważnych na dzień kontroli, co nie miało jednak miejsca w przedmiotowej sprawie. Ostatecznie w uzasadnieniu poinformowano Skarżącego, że administracyjne kary pieniężne za naruszenie przepisów u.d.t. są określone w sposób sztywny i nie mają charakteru uznaniowego. Ustawodawca nie przewidział możliwości miarkowania wysokości kary pieniężnej w zależności od możliwości finansowych, zdarzeń losowych, czy incydentalnego charakteru wykonywanego przewozu; bez znaczenia pozostaje również kwestia winy oraz stopnia szkodliwości czynu. W dniu 21 września 2020 r. (data wpływu do Sądu 23 września 2020 r.) Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika – adwokata M. Ł., wniósł skargę na powyższą decyzję, zarzucając naruszenie: 1) art. 7 i 77 § 1 k.p.a. przez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, takich jak ustalenie czy wykonywane przez Skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku zweryfikowania przez organ czy Skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli; 2) art. 7 i 77 § 1 k.p.a. przez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich, jak ustalenie czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego; 3) art. 92a ust. 1 i art. 92a ust. 6 w zw. z lp. 4.2. oraz lp. 4.3. załącznika nr 4 do u.t.d., polegające na wymierzeniu Skarżącemu kary za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego oraz orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, w sytuacji gdy czynności podejmowane przez Skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, w związku z czym Skarżący nie był obowiązany do legitymowania się ww. orzeczeniami; 4) art. 92a ust. 10 u.t.d., polegające na wymierzeniu Skarżącemu kary w oparciu o załącznik nr 4 do u.t.d., podczas gdy za ten sam czyn, będący przedmiotem kontroli, Skarżącemu wymierzono karę pieniężną w wysokości 12.000 zł zgodnie z decyzją z dnia "[...]" r., znak "[...]"; 5) art. 8 k.p.a. przez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów. Wskazując na powyższe zarzuty, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zwrot kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W uzasadnieniu skargi podtrzymano argumentację dotyczącą oceny prawnej naruszeń dokonanych w związku z wydaną decyzją przez organ I instancji, która - w jego ocenie - pozostaje również aktualna w odniesieniu do naruszeń dokonanych przez organ odwoławczy. Zarzucił, że nie zostało ustalone, iż J. Ż. podejmował i wykonywał działalność gospodarczą w zakresie przewozu osób, o której mowa w art. 4 pkt 1 u.o.t.d. Wykonywanie krajowego transportu krajowego zakłada bowiem świadczenie odpłatnie usługi przewozu osób lub rzeczy w ramach wykonywania działalności gospodarczej, a organ nie tylko nie ustalił, czy Skarżący posiada formalnie status przedsiębiorcy, ale również nie wykazał, aby czynności przez niego wykonywane posiadały cechy prowadzenia działalności gospodarczej. Wskazano, że jedną z cech działalności gospodarczej jest wykonywanie jej w sposób ciągły. Zatem konieczna jest powtarzalność czynności tak, aby odróżnić prowadzoną działalność gospodarczą od jednostkowej umowy o dzieło lub zlecenia albo umowy o świadczenie usługi, które same w sobie nie stanowią lub nie składają się jeszcze na działalność gospodarczą, a ponadto istotny jest zamiar niekrótkiego prowadzenia działalności gospodarczej. Do konstytutywnych cech świadczących o prowadzeniu działalności gospodarczej zaliczany jest również jej zarobkowy charakter - celem działalności gospodarczej jest osiągnięcie określonego dochodu. W przedmiotowej sprawie Skarżący nie otrzymał natomiast wynagrodzenia od pasażera, a zapłata za przejazd odbywa się na rzecz platformy internetowej "[...]", która kojarzy kierowcę, który jedzie określoną trasą z osobą trzecią, która chciałaby tą trasą zostać przewieziona. Skarżący podniósł, że organ wydając zaskarżoną decyzję nie wykorzystał wszystkich możliwości dowodowych w sprawie i nie ustalił w sposób należyty stanu faktycznego sprawy. Dodał, że nawet jeśli by przyjąć, że doszło do krajowego transportu drogowego, to podmiotem odpowiedzialnym za ewentualne naruszenie nie powinien być Skarżący, a podmiot, z którym łączyła go umowa - czyli "[...]" Sp. z o.o. Sp. k. Stwierdzając, że Skarżący nie wykonywał krajowego transportu drogowego oraz nie wykonywał pracy na stanowisku kierowcy, wywiedziono, że należy uznać, iż nie podlega on obowiązkowi posiadania orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Ostatecznie wskazano, że zgodnie z art. 92a ust. 3 u.t.d., jeśli czyn będący naruszeniem, o którym mowa w załączniku 3 do ustawy, stanowi jednocześnie czyn, o którym mowa w załączniku 4 do ustawy, w przypadku podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, będącego jednocześnie osobą, o której mowa w ust. 2, nakłada się wyłącznie karę pieniężną, o której mowa w ust. 1. W niniejszej sprawie, w związku z naruszeniami stwierdzonymi podczas jednej kontroli, wydane zostały dwie odrębne decyzje. Natomiast zgodnie z powołanym przepisem, organ powinien ograniczyć wymierzenie kary wyłącznie do kary, określonej w załączniku 3 do u.t.d. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe swoje stanowisko wraz z argumentacją przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wskazał, że stwierdzone naruszenia z załącznika nr 3 do u.t.d. nie konsumują w przypadku Skarżącego naruszeń wymienionych w załączniku nr 4 do u.t.d., ponieważ naruszenia te mają swoje źródło w zupełnie różnych działaniach (zaniechaniach). Tym samym nie doszło do naruszenia przepisu art. 92a ust. 10 u.t.d., który w niniejszej sprawie nie miał zastosowania. Dodał, że uzasadnienie faktyczne decyzji zawierało wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności. Podkreślił, że co do pozostałych argumentów Skarżącego, aktualne pozostaje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje. Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. W pierwszej kolejności wskazać należy, że przedmiotowa skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.), wobec uznania za konieczne rozpoznania sprawy w związku z obowiązkiem terminowego rozpoznania spraw, istnieniem zagrożenia dla życia i zdrowia stron oraz brakiem możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd ma obowiązek uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego aktu administracyjnego, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę Sąd uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie, choć nie wszystkie jej zarzuty są zasadne. Podkreślić trzeba, że okoliczności faktyczne niniejszej sprawy są bezsporne i zostały ustalone na podstawie prawidłowo zgromadzonego materiału dowodowego. Jak wynika z akt sprawy, Skarżący wykonał samochodem osobowym usługę przewozu osoby z ul. "[...]" na ul. "[...]" w O. Przejazd został zamówiony za pomocą aplikacji "[...]"; za jej pośrednictwem pasażer został skojarzony ze Skarżącym jako kierowcą. Opłatę za przejazd pasażer uiścił również za pomocą wskazanej aplikacji. Skarżący, za pośrednictwem aplikacji "[...]", podjął się zatem czynności polegających na odpłatnym przewozie osoby do ustalonego miejsca przeznaczenia, mimo że nie posiadał jakichkolwiek uprawnień przewozowych, wydanych przez właściwy organ w oparciu o przepisy u.t.d. Z zebranego materiału dowodowego - w szczególności z protokołu kontroli drogowej, podpisanego przez J. Ż. - wynika, że Skarżący w chwili kontroli, jako wykonawca przewozu, nie posiadał orzeczenia lekarskiego potwierdzającego brak przeciwskazań zdrowotnych do pracy na stanowisku kierowcy, ani orzeczenia psychologicznego potwierdzającego brak przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Również po kontroli, w toku uzupełniania materiału dowodowego ani Skarżący, ani jego pełnomocnik nie przedstawili organom administracyjnym wymaganych orzeczeń. Podejmowanie i wykonywanie działalności w zakresie transportu drogowego, zarówno zarobkowego, jak i niezarobkowego, regulują przepisy ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie z przepisem art. 4 pkt 1 u.t.d., krajowy transport drogowy oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Z treści art. 3 ust. 2 u.t.d. wynika, że do przewozów drogowych wykonywanych przez podmioty niebędące przedsiębiorcami, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego - wobec tego przepisy u.t.d. znajdują zastosowanie także wobec podmiotów niebędących przedsiębiorcami, które dokonują przewozów drogowych w rozumieniu tej ustawy. Ustawa o transporcie drogowym zawiera również przepisy określające odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, m.in. podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem oraz kierowców (art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. a i b u.t.d.). Przy czym, ustawy tej nie stosuje się (art. 3 ust. 1 u.t.d.) do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów: 1) przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą - w niezarobkowym przewozie drogowym osób; 2) o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony w transporcie drogowym rzeczy oraz niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy; 3) zespołów ratownictwa medycznego oraz w ramach usług transportu sanitarnego. W niniejszej sprawie wykonywany przez Stronę przewóz miał charakter odpłatny, nie można więc uznać, że był przewozem niezarobkowym na potrzeby własne. Wobec tego Strona winna ponosić odpowiedzialność za naruszenie obowiązków związanych z przewozem drogowym. To, że płatności nie dokonano bezpośrednio na rzecz kierowcy, lecz zrealizowana ona została w trybie automatycznym - poprzez obciążenie rachunku bankowego pasażera na skutek akceptacji warunków określonych w aplikacji "[...]", nie ma dla sprawy istotnego znaczenia. Sam przewóz nosił bowiem znamiona odpłatnego i został wykonany na zlecenie pasażera. Do realizacji usługi doszło na skutek skorzystania przez pasażera i Skarżącego (kierującego) z aplikacji "[...]", służącej do organizowania usług przewozu, za jej pośrednictwem doszło również do zawarcia umowy o wykonanie tej usługi. Przedsięwzięcie polegające na organizowaniu usług przewozu poprzez aplikację "[...]" ma przy tym charakter zorganizowany i ciągły, a przedmiotowa usługa była przez Skarżącego świadczona jako wykonawcę przewozu we własnym imieniu. Zgodzić się należy więc ze stanowiskiem organów administracyjnych, że Skarżący pełnił rolę przewoźnika drogowego osób w rozumieniu przepisów u.t.d. Podkreślić w tym miejscu należy, że działanie Skarżącego mieściło się w ramach pojęcia wykonywania krajowego transportu drogowego osób, niezależnie od tego ile razy świadczył on w ten sposób usługi przewozu. Usługa, realizowana przy wykorzystaniu aplikacji "[...]", która polega na odpłatnym umożliwianiu skojarzeniu kierującego i pasażera, winna być uznana za usługę wchodzącą w zakres usług w dziedzinie transportu. Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w dokonanej przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w wyroku z 20 grudnia 2017 r. C-434/15 (opublikowany na stronie internetowej http://curia.europa.eu/juris) analizie charakteru usługi pośrednictwa poprzez platformę informatyczną, jaką jest również aplikacja "[...]". TSUE w wyroku tym wskazał, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych, złożonych za pomocą aplikacji mobilnych, pomiędzy pasażerami a kierowcami nie ogranicza się do umożliwiania nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon (smartfon), między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę, ale polega na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym przedsiębiorstwo dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy ci nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług tych kierowców. Także w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że z przepisów u.t.d. nie można wyprowadzić wniosku, że przewóz osób lub rzeczy bez licencji podlega sankcji tylko wtedy, gdy dokonujący przewozu podmiot prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego. Wykonywanie transportu drogowego, podlegające sankcji, traktowane jest jako działanie faktyczne, polegające na przewozie osób lub rzeczy, odpowiadające definiowanemu transportowi drogowemu, z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej działalności ewidencjonowanej (por. wyrok NSA z 20 stycznia 2009 r., sygn. akt II GSK 670/08 czy wyrok NSA z 3 kwietnia 2019 r., sygn. akt II GSK 701/17, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, CBOSA). Wykonywanie transportu drogowego zachodzi więc także wówczas, gdy podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej, czyli działalności zarobkowej w sposób zorganizowany i ciągły na własny rachunek, nie figuruje w ewidencji działalności gospodarczej. Do uznania, że doszło do wykonywania transportu wystarczy, że podmiot faktycznie świadczy odpłatną usługę przewozu osób (nawet jednorazowo), odpowiadającą definicji transportu drogowego, zawartej w przepisie art. 4 pkt 1 u.t.d. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostaje zatem, czy Skarżący formalnie posiadał status przedsiębiorcy i czy jego działalność została zgłoszona do właściwej ewidencji, czy też nie. Stosownie do treści przepisu art. 39a ust. 1 pkt 2 i 3 u.t.d., przedsiębiorca lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy może zatrudnić kierowcę, jeżeli osoba ta nie ma przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz nie ma przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. W myśl art. 39m u.o.t.d. wymagania, o których mowa w art. 39a-39l, stosuje się odpowiednio do przedsiębiorcy lub innej osoby osobiście wykonującej przewóz drogowy. W okolicznościach niniejszej sprawy organy prawidłowo więc przyjęły, że Skarżący wykonywał zarobkowy przewóz osób, o którym mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d., bez wymaganego prawem orzeczenia lekarskiego oraz psychologicznego. Zachowanie Strony, czyli realizowany przewóz drogowy z ul. "[...]" na ul. "[...]" w O., wyczerpywało zatem znamiona naruszeń określonych w przepisie art. 92a ust. 2 i 8 u.t.d. w zw. z lp. 4.2 załącznika nr 4. Zasadny okazał się jednak zarzut skargi, dotyczący naruszenia przepisu art. 92a ust. 10 u.t.d., który reguluje zasady wymiaru kary podmiotowi, który narusza przepisy u.t.d., jednocześnie jako podmiot wykonujący przewóz drogowy (art. 92a ust. 1 u.t.d.) i jako "osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym" (art. 92a ust. 2 u.t.d.). Skład orzekający tutejszego Sądu w całości podziela stanowisko wyrażone m.in. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 24 września 2020 r., sygn. akt II SA/Sz 101/20 oraz w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 3 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Ke 153/20 (dostępne w CBOSA), zgodnie z którym, treść przepisu art. 92a ust. 10 u.t.d. należy interpretować w taki sposób, że jeżeli czyn będący naruszeniem, o którym mowa w załączniku nr 3 do ustawy, stanowi jednocześnie naruszenie, o którym mowa w załączniku nr 4 do ustawy, w przypadku podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem będącego jednocześnie osobą, o której mowa w ust. 2, nakłada się wyłącznie karę pieniężną, o której mowa w ust. 1. Ustawodawca jednoznacznie stanął tym samym na stanowisku, że w przypadku, gdy ten sam czyn realizuje znamiona deliktów administracyjnych wymienionych w załączniku nr 3 i nr 4 do u.t.d., karę wymierza się wyłącznie w oparciu o art. 92a ust. 1 u.t.d., a więc za naruszenia określone w załączniku nr 3. Poprzez ten sam czyn, w kontekście przepisu art. 92a ust. 10 u.t.d., należy natomiast rozumieć jedno zachowanie, jedno działanie, podjęte w przyjętych ramach miejscowo-czasowych, oceniane z perspektywy norm prawnych zrekonstruowanych w oparciu o przepisy tej ustawy. Zarówno ramy czasowe weryfikowanego działania, jak i jego zlokalizowanie wynikać muszą każdorazowo ze sporządzonego na podstawie art. 74 u.t.d. protokołu kontroli. Jeżeli tak rozumiany czyn wyczerpuje znamiona deliktów administracyjnych wskazanych w załącznikach nr 3 i nr 4 do u.t.d., a podmiot który się ich dopuścił kwalifikuje się i jako podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem (art. 92a ust. 1 u.t.d.) i jako inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym (art. 92a ust. 2 u.t.d.), to karę – stosownie do art. 92a ust. 10 u.t.d. - można wówczas wymierzyć wyłącznie na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d., za naruszenia określone w załączniku nr 3. Zgodnie bowiem z art. 92a ust. 7 i ust. 8 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, określa załącznik nr 3 do ustawy, a wykaz naruszeń, o których mowa w ust. 2 – załącznik nr 4 do ustawy. Nieprawomocnym wyrokiem z dnia 22 grudnia 2020 r., sygn. akt II SA/Ol 776/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę J. Ż. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia "[...]" r., nr "[...]". Decyzją tą Skarżącemu - na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. - wymierzono karę administracyjną w wysokości 12.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia lub licencji – l.p. 1.1. załącznika nr 3 do ustawy oraz za wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. – l.p. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy. W postępowaniu tym Stronie przypisano status podmiotu wykonującego przewóz drogowy. Oznacza to, że organy administracyjne, za ten sam czyn, szczegółowo opisany w protokole kontroli z 30 lipca 2019 r., tj. przewóz pasażerów, wymierzyły Skarżącemu karę zarówno na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. (za delikty określone w załączniku nr 3 do ustawy), jak i na podstawie art. 92a ust. 2 u.t.d. (za delikty określone w załączniku nr 4 do ustawy). W sprawach przypisano Stronie odpowiednio status podmiotu wykonującego transport drogowy oraz innej osoby wykonującej czynności związane z przewozem drogowym, wobec czego zastosowanie powinien znaleźć przepis art. 92a ust. 10 u.t.d. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, uznając, że organy orzekające w niniejszej sprawie naruszyły przepis art. 92a ust. 10 u.t.d., działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji. Jednocześnie, na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. Sąd umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a i § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.).
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę