II SA/Ol 728/24

II SA/Ol 728/24 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2025-01-14
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-09-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Ewa Osipuk /sprawozdawca/
Piotr Chybicki /przewodniczący/
Tadeusz Lipiński
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 1513/25 - Wyrok NSA z 2025-10-28
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 105
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Dnia 14 stycznia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Chybicki Sędziowie sędzia WSA Tadeusz Lipiński sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 stycznia 2025 roku sprawy ze skargi R. K. na decyzję Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stanu technicznego i zgodności z przepisami pomieszczenia garażu - oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. (dalej jako "PINB", "organ pierwszej instancji"), umorzył wszczęte w dniu 3 stycznia 2024 r. postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego i zgodności z przepisami pomieszczenia garażu zlokalizowanego w części bryły wschodniej budynku mieszkalnego wielorodzinnego nr [...], położonego na dz. nr [...] w miejscowości G. gm. G.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że początkowo wszczął postępowanie w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania pomieszczenia garażu znajdującego się w części bryły wschodniej budynku mieszkalnego wielorodzinnego nr [...] położonego na dz. nr [...] w miejscowości G. gm. G. W dniu 15 marca 2024 r. przeprowadzono rozprawę administracyjną, podczas której ustalono, że nie nastąpiła zmiana sposobu użytkowania pomieszczenia, gdyż już w projekcie budowlanym było ono przeznaczone na garaż i tak też było użytkowane. Natomiast lokal będący własnością Państwa K., na skutek wykonanych w nim robót budowlanych, został przekształcony w lokal mieszkalny i to w związku z pracami wykonanymi w tym lokalu mogły ulec zmianie wymagania warunków technicznych względem pomieszczenia garażu, który jako garaż istniał od początku powstania obiektu i spełniał warunki techniczne obowiązujące w czasie budowy obiektu. Przekształcając lokal sąsiadujący, inwestorzy mieli świadomość przeznaczenia przedmiotowego lokalu oraz lokalu sąsiedniego i ewentualnych uciążliwości z tym zawiązanych. Zatem niesłuszne wydaje się nałożenie obowiązku wykonania prac na właściciela garażu.
Na podstawie przeprowadzonych czynności kontrolnych oraz przedłożonych protokołów kontroli stanu technicznego stwierdzono nieprawidłowości w stanie technicznym przedmiotowego budynku mieszkalnego wielorodzinnego, do których usunięcia zobowiązana zostanie Wspólnota Budynku [...] w oddzielnym wystąpieniu pokontrolnym. Budynek znajduje się w dostatecznym stanie technicznym, nie zagraża życiu lub zdrowiu, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, jednakże wymaga wykonania niezbędnego remontu.
Od powyższej decyzji, odwołanie do Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej jako: "WINB", "organ odwoławczy") złożył R. K. (dalej jako: "strona", "skarżący"), wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy, poprzez nakazanie usunięcia nieprawidłowości stanu technicznego garażu przez ich właścicieli, w związku z zagrożeniem zdrowia i życia pozostałych mieszkańców przedmiotowego budynku.
W ocenie skarżącego, sprawa stwierdzonych nieprawidłowości dalej nie została rozstrzygnięta. Ponadto organ zupełnie pominął uzasadnienie prawne i rozważania w kwestii stwierdzonych nieprawidłowości co do wentylacji, nieszczelności ściany oddzielającej garaż od pomieszczenia gospodarczego strony, czy też nielegalności kanału rewizyjnego samochodowego.
Skarżący odniósł się też do nieprawidłowości opisanych w protokole z okresowej kontroli pięcioletniej stanu technicznego z 22 maja 2024 r.
Organ wybrał sposób prowadzenia sprawy w taki sposób, żeby nie doprowadzić do usunięcia nieprawidłowości.
Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z [...] r., WINB utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy odwołał się do postanowień art. 71 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2024 r. poz. 725), dalej jako "P.b.", dotyczącego zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części.
Wskazał, że w związku z faktem, że garaż istniał w przedmiotowym budynku od momentu jego powstania (decyzja z września 1987 r. udzielająca pozwolenia na budowę), nie nastąpiła zmiana sposobu użytkowania. Przedmiotowe pomieszczenie przeznaczone było na garaż i tak też było użytkowane. Analizując protokoły z kontroli okresowych stanu technicznego oraz z przeglądów znajdujące się w aktach sprawy stwierdzono, że pomieszczenie garażu jest w dostatecznym stanie technicznym, nie zagraża życiu lub zdrowiu, bezpieczeństwu mienia lub środowiska, jednakże wymaga remontu. Do wykonania remontu zobowiązana jest Wspólnota Mieszkaniowa.
Organ odniósł się też do art. 105 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572), dalej jako "k.p.a.". Wskazał, że o bezprzedmiotowości postępowania w sprawie można mówić, gdy zachodzi brak jego strony lub brak przedmiotu, czyli brak jest podstaw prawnych i faktycznych do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy. Skutki tej decyzji mają charakter procesowy. Nie kształtuje się stosunek materialnoprawny.
Wskazano, że stan faktyczny sprawy jest jasny i nie budzi wątpliwości. PINB przeprowadził postępowanie w sposób prawidłowy. Nie nastąpiła zmiana sposobu użytkowania garażu. Zarówno w projekcie budowalnym, jak również od początku powstania budynku przedmiotowy garaż istniał i tak też przedmiotowe pomieszczenie było użytkowane.
Wszelkie ewentualne roszczenia o charakterze cywilnym, takie jak występujące uciążliwości i utrudnienia mogą być dochodzone w postępowaniu przed sądami powszechnymi.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wniósł R. K..
Skarżący zarzucił rozstrzygnięciu naruszenie:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 6 k.p.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a., przejawiającego się w zupełnym zignorowaniu wytycznych WSA ujętych w uzasadnieniu wyroku z 28 listopada 2023 r. sygn. akt II SAB/Ol 114/23, co doprowadziło z jednej strony do wadliwego ustalenia przedmiotu postępowania, a co za tym idzie, wadliwego rozstrzygnięcia, z drugiej strony stanowi o ciągłej bezczynności organu pierwszej instancji w zakresie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości – brak rozpatrzenia przez WINB zarzutu wobec PINB;
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 11 k.p.a., przejawiające się w braku rozpatrzenia zarzutu wobec PINB odnośnie braku uzasadnienia prawnego "decyzji 1" wydanej przez PINB;
3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 11 k.p.a., przejawiające się w braku rozpatrzenia zarzutu wobec PINB odnośnie sformułowania uzasadnienia do "decyzji 1" w sposób niezrozumiały, co de facto pozwala stwierdzić, że mamy do czynienia z pozornością uzasadnienia, ze względu na brak wskazania faktów
i dowodów, które organ uznał za udowodnione i na których się oparł, co finalnie nie tylko nie przekonuje strony do wydanej "decyzji 1", ale de facto uniemożliwia kontrolę i ocenę rozumowania PINB;
4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 8 k.p.a. w zw. z art. 66 ust. 1 P.b., przejawiające się w braku rozpatrzenia zarzutu wobec PINB odnośnie prowadzenia postępowania w sposób niebudzący zaufania i nie kierując się zasadami proporcjonalności i bezstronności przejawiające się w pominięciu istotnych okoliczności stwierdzonych podczas postępowania w zakresie nieprawidłowości w pomieszczeniu garażu należącego do Państwa G. i P., którego sprawa dotyczy, a który zagraża zdrowiu i życiu mieszkańców, w tym rodzinie skarżącego;
5) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. przejawiającego się pozornością uzasadnienia w związku z pominięciem wszystkich ww. zarzutów, które były podniesione w odwołaniu, a nie znalazły odzwierciedlenia w decyzji 2 wydanej przez WINB, w sposób oczywisty narusza zasadę przekonywania.
Wobec powyższego, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zasądzenie kosztów postępowania, wymierzenie grzywny w związku z niewykonaniem wyroku WSA w Olsztynie sygn. akt II SAB/Ol 114/23 uwzględniającego skargę na bezczynność, stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznanie na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. oraz o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
W odpowiedzi na skargę, WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wskazał jednocześnie, że stwierdzono nieprawidłowości w stanie technicznym budynku, do których usunięcia zobowiązana zostanie Wspólnota Mieszkaniowa Budynku [...] w oddzielnym wystąpieniu pokontrolnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami
a organami administracji rządowej. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd administracyjny ocenia zgodność z prawem zaskarżonego aktu administracji publicznej.
Jednocześnie zaś, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz.935 z późn. zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji na podstawie akt sprawy i dokumentów wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że przedmiotowa skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie
art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania
w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika z akt sprawy, wniosek taki został złożony przez skarżącego (k.5), a organ nie sprzeciwił się temu w przepisanym terminie.
Zgodnie z art. 105 k.p.a. – gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.
Z bezprzedmiotowością mamy do czynienia, gdy organ stwierdzi w sposób oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Przyczyny tak pojmowanej bezprzedmiotowości postępowania mogą stanowić zarówno zdarzenia faktyczne, jak i prawne. W literaturze jednak podkreśla się, że charakter przyczyn bezprzedmiotowości nie ma znaczenia, gdyż umorzenie postępowania jest obligatoryjne, jeśli "z jakiejkolwiek przyczyny postępowanie stało się bezprzedmiotowe". Chodzi więc w powołanych przepisach o jakąkolwiek przyczynę powodującą brak jednego z elementów materialnego stosunku prawnego.
Przyczyny bezprzedmiotowości postępowania mogą mieć charakter podmiotowy i przedmiotowy. Przyczyny przedmiotowe zachodzą wówczas, gdy brak jest przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest konkretna sprawa, w której organ jest władny
i jednocześnie zobowiązany rozstrzygać na podstawie przepisów prawa materialnego
o uprawnieniach lub obowiązkach danego podmiotu. Brak przedmiotu stosunku prawnego oznacza, że elementy badanego stanu prawnego i faktycznego są tego rodzaju, że niepotrzebne jest postępowanie, mające na celu wyjaśnienie wszystkich okoliczności w sprawie.
Bezprzedmiotowość, odnosząca się do postępowania ma ten skutek, że wydana decyzja nie ma merytorycznego charakteru rozstrzygnięcia w sprawie, lecz jest formalnym zakończeniem wszczętego postępowania (por. wyrok WSA w Olsztynie
z dnia 12 maja 2011 r., II SA/Ol 172/11, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych htp://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że organy zasadnie przyjęły, że
w sprawie niniejszej zachodzi bezprzedmiotowość postępowania.
Bezsporny w niniejszej sprawie jest fakt, iż organ nadzoru budowlanego początkowo wszczął postępowanie w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania pomieszczenia garażu znajdującego się w części bryły wschodniej budynku mieszkalnego wielorodzinnego nr [...], położonego na dz. nr [...] w miejscowości G., gm. G.
Wyrok WSA z 28 listopada 2023 r. sygn. akt II SAB/Ol 114/23 dotyczył tego właśnie postępowania. Stąd też niezasadny jest zarzut skarżącego o zignorowaniu wytycznych z przedmiotowego wyroku WSA. Nie występuje tu okoliczność wskazana w art. 153 p.p.s.a. W wyroku tym Sąd wskazał, że "W razie ustalenia w toku prawidłowo przeprowadzonego postępowania administracyjnego, że istnieje materialnoprawna przesłanka do zastosowania przepisu art. 66 P.b., organ nadzoru budowlanego wydaje stosowną decyzję administracyjną, skierowaną do właściciela obiektu budowlanego lub współwłaścicieli. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie PINB, mimo stwierdzenia nieprawidłowości w wyniku dokonanych oględzin pomieszczenia, potwierdzonych następnie w toku przeprowadzonej kontroli utrzymania przedmiotowego budynku, nie podjął działań w sposób zgodny z obowiązującymi w tym zakresie przepisami". Ostatecznie, po przeprowadzeniu postępowania, PINB takich stwierdzeń nie dokonał.
W dniu 15 marca 2024 r. przeprowadzono rozprawę administracyjną, podczas której, w oparciu o złożone oświadczenia stron postępowania jak i byłych właścicieli lokali oraz użytkowników garażu, a także na podstawie przedłożonej dokumentacji projektowej (projekt budowlany wraz z decyzją Nr [...] z września 1987 r. wydanej przez Urząd Wojewódzki w Olsztynie i udzielającej pozwolenia na budowę dla [...] wraz z oświadczeniem stron) ustalono, że nie nastąpiła zmiana sposobu użytkowania pomieszczenia, gdyż już w projekcie budowlanym było ono przeznaczone na garaż i tak też było użytkowane.
Zawiadomieniem z 20 marca 2024 r., PINB poinformował strony postępowania, że z zebranego dotychczas materiału dowodowego bezsprzecznie wynika, że nie nastąpiła zmiana sposobu użytkowania przedmiotowego pomieszczenia, gdyż już w projekcie budowlanym był on przeznaczony na garaż i tak też był on wykorzystywany przez byłych właścicieli i użytkowników budynku. Jednakże z obecnych zastrzeżeń właścicieli lokali znajdujących się w budynku wynika, że znajdujący się tam garaż nie spełnia warunków technicznych i stwarza zagrożenie dla mieszkańców. W związku z powyższym, tutejszy inspektorat na podstawie bieżących protokołów utrzymania obiektu przeanalizuje stan techniczny pomieszczenia, czy spełnia on obowiązujące warunki techniczne, oraz czy wymaga przeprowadzenia ewentualnych robót budowlanych w celu ich spełnienia.
Następnie PINB nakazał zarządcy przedmiotowego budynku przedłożenie książki obiektu budowlanego oraz aktualnych protokołów z okresowych kontroli stanu technicznego.
W dniu [...] r. PINB wydał decyzję umarzającą postępowanie w sprawie.
PINB stwierdził w niej, że na podstawie przeprowadzonych czynności kontrolnych oraz przedłożonych protokołów z okresowych kontroli stanu technicznego stwierdzono nieprawidłowości w stanie technicznym przedmiotowego budynku mieszkalnego wielorodzinnego, do których usunięcia zobowiązana zostanie Wspólnota Mieszkaniowa Budynku [...] w oddzielnym wystąpieniu pokontrolnym. Z przedłożonych dokumentów utrzymania wynika, że budynek znajduje się w dostatecznym stanie technicznym, nie zagraża życiu lub zdrowiu, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, jednakże wymaga niezbędnego remontu.
W związku z powyższym, stwierdzić należy za organem pierwszej instancji, że to lokal będący własnością Państwa K. na skutek wykonanych w nim robót budowlanych został przekształcony w lokal mieszkalny i to w związku z pracami wykonanymi w ich lokalu mogły ulec zmianie wymagania warunków technicznych względem pomieszczenia garażu, który jako garaż istniał od początku powstania obiektu i spełniał warunki techniczne obowiązujące w czasie budowy obiektu. Przekształcając lokal sąsiadujący, inwestorzy mieli świadomość przeznaczenia przedmiotowego lokalu oraz lokalu sąsiedniego i ewentualnych uciążliwości z tym związanych. Zatem niesłuszne staje się nałożenie obowiązków wykonania prac na właścicieli garażu.
Należy podkreślić, że garaż istniał w przedmiotowym budynku od momentu jego powstania, nie nastąpiła więc zmiana sposobu jego użytkowania. Zarówno w projekcie budowlanym, jak też od początku powstania budynku pomieszczenie było użytkowane jako garaż.
Należy też zauważyć, że pomieszczenie garażu jest w dostatecznym stanie technicznym, nie zagraża życiu lub zdrowiu, bezpieczeństwu mienia lub środowiska, jednakże wymaga remontu. Do wykonania remontu zobowiązana jest Wspólnota Mieszkaniowa.
Biorąc powyższe pod uwagę, stwierdzić należy, że organy zasadnie umorzyły postępowanie w przedmiotowej sprawie.
Nie można też podzielić zarzutu skarżącego o braku uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji, ani zarzutu dotyczącego prowadzenia postępowania w sposób niebudzący zaufania i naruszenia zasad proporcjonalności i bezstronności.
Organy działały w oparciu o przepisy prawa, w tym przepisy k.p.a., rozpatrzyły i prawidłowo oceniły zgromadzony materiał dowodowy.
Należy też wskazać skarżącemu, że przedmiotowa sprawa dotyczy decyzji, nie zaś bezczynności organu lub niewykonania wyroku.
W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, działając na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., skargę należało oddalić.