II SA/Ol 721/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpoznał skargę M. A. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), która nakazywała skarżącej doprowadzenie lokalu usługowego do stanu poprzedniego. Nakaz obejmował m.in. demontaż wentylacji mechanicznej, usunięcie kratki wentylacyjnej, zamurowanie otworów wentylacyjnych oraz rozebranie fragmentu ściany stanowiącej wypełnienie uprzedniego otworu okiennego. Sąd, analizując dotychczasowe postępowanie i wiążącą ocenę prawną wyrażoną w poprzednich wyrokach, stwierdził, że WINB prawidłowo nakazał większość prac związanych z przywróceniem stanu poprzedniego, w tym te dotyczące wentylacji, ze względu na brak prawa skarżącej do dysponowania częściami wspólnymi budynku. Jednakże, w odniesieniu do obowiązku rozebrania fragmentu ściany stanowiącej wypełnienie otworu okiennego, Sąd uznał, że WINB naruszył przepisy proceduralne. Ustalono bowiem, że przedmiotowy otwór okienny został zasłonięty przez samowolnie wybudowany komin przez sąsiadów skarżącej, a prace te są przedmiotem odrębnego postępowania. W związku z tym, Sąd uchylił decyzję w tej części, uznając, że obowiązek ten nie mógł być nałożony na skarżącą, a powinien być skierowany do podmiotu, który dopuścił się samowolnej budowy. W pozostałym zakresie skargę oddalono.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących przywrócenia stanu poprzedniego w przypadku samowolnych robót budowlanych, zwłaszcza gdy dotyczą one części wspólnych budynku lub prac wykonanych przez inne podmioty.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, ale zasady dotyczące związania oceną prawną sądów administracyjnych i odpowiedzialności za samowolę budowlaną mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy obowiązek doprowadzenia lokalu do stanu poprzedniego, w tym rozebrania fragmentu ściany stanowiącej wypełnienie otworu okiennego, może być nałożony na inwestora, jeśli prace te zostały wykonane przez inny podmiot (sąsiada)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, obowiązek ten nie może być nałożony na inwestora, jeśli prace te zostały wykonane przez inny podmiot, a kwestia ta jest przedmiotem odrębnego postępowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skoro fragment ściany stanowiący wypełnienie otworu okiennego został zasłonięty przez samowolnie wybudowany komin przez sąsiadów skarżącej, a prace te są przedmiotem odrębnego postępowania, to obowiązek rozebrania tego fragmentu nie może być nałożony na skarżącą.
Czy brak prawa do dysponowania nieruchomością wspólną na cele budowlane wyklucza możliwość legalizacji samowolnie wykonanych robót budowlanych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, brak prawa do dysponowania nieruchomością wspólną na cele budowlane wyklucza możliwość legalizacji samowolnie wykonanych robót budowlanych, co skutkuje koniecznością nakazania przywrócenia stanu poprzedniego.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na wcześniejsze orzecznictwo NSA, zgodnie z którym brak zgody współwłaścicieli na roboty dotyczące części wspólnych uniemożliwia legalizację, a brak prawa do dysponowania nieruchomością wspólną na cele budowlane prowadzi do zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.
Czy obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego w zakresie wentylacji mechanicznej i zamurowania otworów wentylacyjnych jest zasadny, gdy lokal posiada sprawną wentylację grawitacyjną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, obowiązek ten jest zasadny, jeśli istniejące instalacje wentylacji mechanicznej nie spełniają warunków technicznych lub nie były objęte zgodą wspólnoty, a lokal posiada sprawną wentylację grawitacyjną.
Uzasadnienie
WINB wykazał techniczne przyczyny konieczności wykonania prac związanych z wentylacją, a także ustalił, że lokal posiada sprawną wentylację grawitacyjną, co uzasadniało nałożenie obowiązku usunięcia elementów wentylacji mechanicznej.
Przepisy (8)
Główne
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy i sądy.
Pr.bud. art. 51 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Organ nadzoru budowlanego nakazuje doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, gdy roboty budowlane nie mogą być doprowadzone do stanu zgodnego z prawem.
Pomocnicze
Pr.bud. art. 51 § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd bierze pod uwagę z urzędu wszelkie naruszenia prawa.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ ocenia na podstawie zebranego materiału dowodowego, czy okoliczności faktyczne uzasadniają nałożenie obowiązku.
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Uzasadnienie decyzji powinno zawierać wskazanie podstawy prawnej i faktycznej rozstrzygnięcia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obowiązek rozebrania fragmentu ściany stanowiącej wypełnienie otworu okiennego nie mógł być nałożony na skarżącą, gdyż prace te zostały wykonane przez sąsiadów i są przedmiotem odrębnego postępowania.
Odrzucone argumenty
Zarzut braku opisania stanu lokalu przed dokonaniem samowolnych zmian. • Zarzut, że po zamurowaniu otworu kanału wentylacyjnego nie będzie możliwe użytkowanie lokalu usługowego. • Zarzut, że pozostałe roboty budowlane nie ingerują w części wspólne budynku. • Zarzut, że brak posiadania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie jest wystarczającą przesłanką do zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 1 Pr.bud.
Godne uwagi sformułowania
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną • sąd zobowiązany jest do podporządkowania mu się w pełnym zakresie i konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań • organ nadzoru budowlanego nie może w postępowaniu naprawczym nakazać inwestorowi wykonania robót budowlanych, które ingerowałyby w prawa współwłaścicieli budynku bez ich zgody.
Skład orzekający
Tadeusz Lipiński
przewodniczący sprawozdawca
Piotr Chybicki
sędzia
Grzegorz Klimek
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przywrócenia stanu poprzedniego w przypadku samowolnych robót budowlanych, zwłaszcza gdy dotyczą one części wspólnych budynku lub prac wykonanych przez inne podmioty."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, ale zasady dotyczące związania oceną prawną sądów administracyjnych i odpowiedzialności za samowolę budowlaną mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje złożoność postępowań nadzoru budowlanego i wagę prawidłowego ustalenia podmiotu odpowiedzialnego za samowolę budowlaną, a także znaczenie wiążącej oceny prawnej sądów administracyjnych.
“Sąd administracyjny: Nie można nakazać sąsiadowi rozbiórki komina, który zasłonił okno!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.