Orzeczenie · 2025-11-20

II SA/Ol 575/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Miejsce
Olsztyn
Data
2025-11-20
NSAubezpieczenia społeczneŚredniawsa
świadczenie pielęgnacyjnenienależnie pobrane świadczeniezwrot świadczenianiepełnosprawnośćorzeczenieustawa o świadczeniach rodzinnychustawa o rehabilitacjiterminypouczenie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpoznał skargę A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Olsztyna o uznaniu świadczenia pielęgnacyjnego za nienależnie pobrane w wysokości 3287 zł za styczeń 2025 r. i zobowiązaniu do jego zwrotu wraz z odsetkami. Sprawa wynikała z faktu, że skarżąca pobierała świadczenie pielęgnacyjne na dziecko E. G., przyznane pierwotnie do 30 września 2024 r., z zastrzeżeniem nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności. Po zmianach wprowadzonych ustawą z 24 lipca 2024 r. (art. 6bb ustawy o rehabilitacji), świadczenie miało być wypłacane do dnia wydania kolejnego ostatecznego orzeczenia, nie dłużej jednak niż do ostatniego dnia szóstego miesiąca po dacie dotychczasowej ważności. Skarżąca przedstawiła orzeczenia o niepełnosprawności z 2020 r., podczas gdy nowe orzeczenia z września i grudnia 2024 r. wskazywały na inny stan prawny. Sąd, powołując się na art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, uznał, że skarżąca została prawidłowo pouczona o braku prawa do świadczenia po 10 grudnia 2024 r. (dacie wydania ostatecznego orzeczenia przez WZON) i mimo to pobierała świadczenie, co uzasadniało decyzję o jego zwrocie. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących nienależnie pobranych świadczeń pielęgnacyjnych, momentu ustania prawa do świadczenia po zmianach w przepisach o orzekaniu o niepełnosprawności oraz znaczenia pouczenia strony.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z przedłużaniem ważności orzeczeń o niepełnosprawności i świadczeń pielęgnacyjnych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy świadczenie pielęgnacyjne jest nienależnie pobrane, jeśli zostało wypłacone po dacie wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności, mimo że skarżąca nie przedstawiła tego orzeczenia organowi?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, świadczenie pielęgnacyjne jest nienależnie pobrane, jeśli zostało wypłacone pomimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczenia, a osoba pobierająca była o tym prawidłowo pouczona.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wydanie nowego orzeczenia o niepełnosprawności przez WZON z dniem 10 grudnia 2024 r. spowodowało ustanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżąca została prawidłowo pouczona o tym fakcie w decyzji z 28 listopada 2024 r. i mimo to pobierała świadczenie za styczeń 2025 r., nie informując organu o nowych orzeczeniach.

Jaki jest moment ustania ważności orzeczenia o niepełnosprawności w kontekście przepisów o świadczeniach rodzinnych i rehabilitacji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Orzeczenie o niepełnosprawności, które zostało przedłużone na podstawie art. 6bb ustawy o rehabilitacji, zachowuje ważność do dnia wydania kolejnego ostatecznego orzeczenia, nie dłużej jednak niż do ostatniego dnia szóstego miesiąca po dacie określającej dotychczasową ważność.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że orzeczenie WZON z 10 grudnia 2024 r. jest ostateczne z chwilą wydania, co oznacza, że od tej daty należało liczyć ustanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Olsztyna o uznaniu świadczenia pielęgnacyjnego za nienależnie pobrane i zobowiązaniu do jego zwrotu.

Przepisy (8)

Główne

u.ś.r. art. 17 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje matce albo ojcu, jeżeli sprawują opiekę nad osobą w wieku do ukończenia 18. roku życia legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

u.ś.r. art. 30 § ust. 2 pkt 1

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczeń, jeżeli osoba pobierająca była pouczona o braku prawa do ich pobierania.

Pomocnicze

Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych art. 6bb

Jeżeli wniosek o wydanie kolejnego orzeczenia o niepełnosprawności został złożony w okresie ważności poprzedniego, zachowuje ono ważność do dnia wydania kolejnego ostatecznego orzeczenia, nie dłużej jednak niż do ostatniego dnia szóstego miesiąca następującego po dacie określającej dotychczasową ważność.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

k.p.a. art. 16 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Decyzje, od których nie służy środek zaskarżenia, są ostateczne.

u.ś.r. art. 25 § ust. 1

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Obowiązek informowania organu o zmianach mających wpływ na prawo do świadczenia.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

p.p.s.a. art. 134

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spełnienie przesłanek z art. 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r. – wypłata świadczenia mimo ustania prawa i prawidłowe pouczenie skarżącej. • Ostateczność orzeczenia WZON z dnia 10 grudnia 2024 r. jako moment ustania prawa do świadczenia.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącej o niezastosowaniu art. 6bb ustawy o rehabilitacji w sposób korzystny dla niej. • Zarzuty naruszenia art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. przez brak wszechstronnego zebrania i oceny materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

Podstawa obowiązku zwrotu świadczenia rodzinnego bazuje na przesłankach obiektywnych i subiektywnych, które muszą zostać spełnione kumulatywnie. • Orzeczenie WZON jest ostateczne z dniem jego wydania.

Skład orzekający

Ewa Osipuk

przewodniczący

Grzegorz Klimek

sprawozdawca

Katarzyna Matczak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nienależnie pobranych świadczeń pielęgnacyjnych, momentu ustania prawa do świadczenia po zmianach w przepisach o orzekaniu o niepełnosprawności oraz znaczenia pouczenia strony."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z przedłużaniem ważności orzeczeń o niepełnosprawności i świadczeń pielęgnacyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla wielu rodzin pobierających świadczenia pielęgnacyjne, a jej rozstrzygnięcie opiera się na precyzyjnej interpretacji przepisów i momentu ich wejścia w życie.

Kiedy świadczenie pielęgnacyjne przestaje przysługiwać? Sąd wyjaśnia kluczowe terminy i pouczenia.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst