II SA/Ol 564/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2005-02-11
NSAtransportoweWysokawsa
rejestracja pojazduzmiana klasyfikacjihomologacjabadanie techniczneprawo o ruchu drogowymdecyzja nieważnasamochód ciężarowysamochód osobowySKOWSA

WSA w Olsztynie oddalił skargi na decyzję SKO stwierdzającą nieważność decyzji Prezydenta Miasta o rejestracji samochodu osobowego jako ciężarowego bez wymaganego świadectwa homologacji.

Sprawa dotyczyła stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta o rejestracji samochodu osobowego jako ciężarowego specjalizowanego. Samochód, pierwotnie homologowany jako osobowy, został przerobiony i zarejestrowany jako ciężarowy na podstawie badań technicznych, bez uzyskania nowego świadectwa homologacji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność tej decyzji, uznając to za rażące naruszenie prawa. WSA w Olsztynie oddalił skargi, potwierdzając, że zmiana klasyfikacji pojazdu wymaga nowego świadectwa homologacji, a badania techniczne nie mogą go zastąpić.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpoznał skargi K. G. i A Sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która stwierdziła nieważność decyzji Prezydenta Miasta O. z dnia 15 listopada 1999 r. w sprawie zmiany klasyfikacji pojazdu z osobowego na ciężarowy specjalizowany. Samochód, pierwotnie zarejestrowany jako osobowy na podstawie świadectwa homologacji, został przerobiony. Następnie, na wniosek nowego właściciela, K. G., Prezydent Miasta zarejestrował go jako ciężarowy, opierając się na zaświadczeniu z Okręgowej Stacji Kontroli Pojazdów, a nie na nowym świadectwie homologacji. Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności tej decyzji, a SKO przychyliło się do tego, uznając, że rejestracja pojazdu jako ciężarowego bez nowego świadectwa homologacji stanowi rażące naruszenie przepisów Prawa o ruchu drogowym (art. 68 ust. 9, art. 72 ust. 1 pkt 3, art. 78 ust. 2 pkt 2) oraz rozporządzenia wykonawczego (§ 14 ust. 2). WSA oddalił skargę A Sp. z o.o. z powodu braku interesu prawnego, a skargę K. G. uznał za nieuzasadnioną. Sąd potwierdził stanowisko SKO, że zmiana rodzaju pojazdu z osobowego na ciężarowy wymaga uzyskania nowego świadectwa homologacji, a badania techniczne nie mogą zastąpić tego dokumentu. Podkreślono, że takie postępowanie stanowi rażące naruszenie prawa, obligujące do stwierdzenia nieważności decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, rejestracja pojazdu jako ciężarowego bez nowego świadectwa homologacji, po przeróbkach zmieniających jego rodzaj z osobowego, stanowi rażące naruszenie prawa.

Uzasadnienie

Przepisy Prawa o ruchu drogowym oraz rozporządzenia wykonawczego jasno rozróżniają homologację od badania technicznego. Zmiana rodzaju pojazdu z osobowego na ciężarowy wymaga uzyskania nowego świadectwa homologacji, a badania techniczne nie mogą zastąpić tego dokumentu. Brak homologacji przy takiej zmianie jest oczywistym naruszeniem prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

p.r.d. art. 68 § ust. 9

Ustawa Prawo o ruchu drogowym

p.r.d. art. 72 § ust. 1 pkt 3

Ustawa Prawo o ruchu drogowym

p.r.d. art. 78 § ust. 2 pkt 2

Ustawa Prawo o ruchu drogowym

Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów art. 14 § ust. 2

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

k.p.a. art. 184 § § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 145 § § 1 pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 151

k.p.a. art. 50 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rejestracja pojazdu jako ciężarowego po przeróbkach wymaga nowego świadectwa homologacji. Badania techniczne nie mogą zastąpić świadectwa homologacji. Brak nowego świadectwa homologacji przy zmianie klasyfikacji pojazdu stanowi rażące naruszenie prawa. Podmiot niebędący właścicielem pojazdu w momencie rejestracji nie ma interesu prawnego do zaskarżenia decyzji o stwierdzeniu nieważności tej rejestracji.

Odrzucone argumenty

Kwestia uzyskiwania świadectwa homologacji przy zmianie klasyfikacji pojazdu nie była jasna w 1999 r. Orzecznictwo w zakresie świadectwa homologacji dopiero się kształtowało. Badania techniczne mogą potwierdzać zmianę przeznaczenia pojazdu. Decyzja o rejestracji nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Stwierdzenie nieważności decyzji narusza zasadę trwałości decyzji administracyjnej, zaufania obywateli do państwa oraz uwzględniania słusznego interesu strony.

Godne uwagi sformułowania

rażące naruszenie prawa nie mogło być zastąpione zaświadczeniem o badaniu technicznym pojazdu homologacja stwierdza zgodność pojazdu co do przypisanych mu funkcji, budowy itp., natomiast badanie techniczne stwierdza sprawność techniczną pojazdu interes prawny musi wynikać z konkretnego przepisu prawa

Skład orzekający

Irena Szczepkowska

sprawozdawca

Marzenna Glabas

przewodniczący

Tadeusz Lipiński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących homologacji pojazdów i ich wpływu na rejestrację oraz stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnych w przypadku zmian konstrukcyjnych pojazdu."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w momencie wydania decyzji (1999 r.) i późniejszej interpretacji przepisów Prawa o ruchu drogowym oraz rozporządzeń wykonawczych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje kluczową różnicę między homologacją a badaniem technicznym pojazdu i konsekwencje prawne jej niezrozumienia, co jest istotne dla branży motoryzacyjnej i właścicieli pojazdów.

Czy przeróbka samochodu osobowego na ciężarowy bez homologacji unieważnia rejestrację? WSA wyjaśnia.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ol 564/04 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2005-02-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-09-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
A. Irena Szczepkowska /sprawozdawca/
Marzenna Glabas /przewodniczący/
Tadeusz Lipiński
Symbol z opisem
6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędzia WSA Asesor WSA Protokolant Tadeusz Lipiński Irena Szczepkowska (Spr.) Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2005 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej sprawy ze skargi K. G. i A Sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r. Nr "[...]" w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zmiany klasyfikacji pojazdu - oddala skargi.
Uzasadnienie
Agencja B - W. G. w O. w dniu 8 listopada 1999 r. nabyła od A Sp. z o.o. w O. samochód osobowy marki "[...]" o nr nadwozia "[...]". Samochód ten posiadał świadectwo homologacji stwierdzające, iż jest to samochód osobowy, zgodny z typem homologowanym, na który zostało wydane przez Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej, świadectwo homologacji Nr "[...]" z dnia 26 maja 1998 r.
Decyzją Prezydenta Miasta O. z dnia 8 listopada 1999 r. rzeczony pojazd został zarejestrowany jako samochód osobowy pod numerem rejestracyjnym "[...]" na nazwisko W. G. Samochód poddano przeróbkom. W wydanym w dniu 9 listopada 1999 r. przez Wojewódzki Ośrodek Ruchu Drogowego Okręgową Stację Kontroli Pojazdów w O. zaświadczeniu Nr "[...]" o dopuszczeniu do pojazdu do ruchu drogowego, określono rodzaj pojazdu jako ciężarowy specjalizowany. Następnie samochód ten W. G. zbył A Sp. z o.o. w O., a ten z kolei w dniu 12 listopada 1999 r. sprzedał ów pojazd K. G. prowadzącemu Pracownię Usługowo-Badawczą C w O.
Prezydent Miasta O. decyzją z dnia 15 listopada 1999 r. zarejestrował na wniosek K. G. samochód marki "[...]" jako samochód ciężarowy, zachowując ten sam numer rejestracyjny.
Prokurator Prokuratury Okręgowej, działając na podstawie art. 184 § l i 2 Kpa, wniósł w dniu 20 listopada 2003 r. sprzeciw od ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta O. z dnia 15 listopada 1999 r. w sprawie zmiany rodzaju i przeznaczenia samochodu osobowego marki "[...]" o nr rej. "[...]" na samochód ciężarowy, zarzucając tej decyzji naruszenie art. 68 ust. 9,
art. 72 ust. l pkt 3 i art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, póz. 602 z późn. zm.) i wnosząc o stwierdzenie jej nieważności.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. decyzją z dniał 4 marca 2004 r. nr "[...]" wydaną na podstawie art. 156 § l pkt 2J i art. 158 kpa, po uprzednim wszczęciu postępowania z urzędu, stwierdziło\ nieważność powyższej decyzji Prezydenta Miasta O. z dnia 15 listopada 1999 r. W motywach tego rozstrzygnięcia organ podał, że stosownie do art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 98, po. 602, ze zm.) właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić, w terminie nie przekraczającym 30 dni, starostę o zmianie stanu faktycznego wymagającego zmiany danych zamieszczonych w dowodzie rejestracyjnym, a z kolei zgodnie § 14 ust. 2 obowiązującego w chwili wydawania kwestionowanej decyzji rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz.U. z 1999 r. Nr 59, póz. 632 ze zm.) stanowił, że w przypadku innych danych technicznych pojazdu zamieszczonych w dowodzie rejestracyjnym, do zawiadomienia dołącza się dokument (dokumenty) potwierdzający, że dokonane zmiany są zgodne z przepisami określającymi warunki techniczne pojazdów. Kolegium stwierdziło, iż cytowany przepis rozporządzenia nie wskazywał konkretnie jakie dokumenty mogą być uznane za wystarczające do dokonania w dowodzie rejestracyjnym pojazdu zmiany danych technicznych, o których mowa w tym przepisie, jednak zgodnie z art. 68 ust. 9 Prawa o ruchu drogowym w razie wprowadzenia zmian w typie pojazdu, przedmiocie wyposażenia lub części wpływających na zmianę warunków stanowiących podstawę wydania świadectwa homologacji, producent lub importer jest obowiązany uzyskać nowe świadectwo homologacji na dany typ pojazdu, przedmiot wyposażenia lub część. Podkreślono, że pojęcie rodzaju pojazdu stanowi element i cechę typu pojazdu. Na tej podstawie organ stwierdził, że omawiany przepis ustawy dotyczy także sytuacji, w której na skutek dokonanych przeróbek w samochodzie osobowym polegających na przystosowaniu go do przewożenia ładunków nastąpiła zmiana jego rodzaju, mianowicie stał się on
w świetle obowiązujących warunków technicznych pojazdów samochodem ciężarowym specjalizowanym. Kolegium wskazało nadto, iż stosownie do treści art. 68 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym za producenta nowego typu pojazdu samochodowego oraz przedmiotów jego wyposażenia uważa się również podmiot dokonujący montażu lub zabudowy. W sytuacji, gdy takiej zmiany dokonuje właściciel pojazdu w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, on jest zatem, zdaniem organu, obowiązany do uzyskania nowego świadectwa homologacji. Organ stwierdził, iż przedstawione w uzasadnieniu decyzji stanowisko znajduje oparcie w dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w szczególności w uchwałach z dnia 23 października 2000 r. sygn. akt OPK 17/00 i z dnia 18 grudnia 2000 r. sygn. akt OPK 18/00, a także w wyrokach z dnia 11 maja 2001 r. (II SA/Po 160/00 i II SA/Po 161/00). Organ wskazał nadto, iż świadectwo homologacji typu pojazdu, którego sprawa dotyczy, było wydane dnia 26 maja 1998 r. pod nr "[...]" przez Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej i określało pojazd jako samochód osobowy. W oparciu o powyższe organ uznał, iż występując o zmianę rodzaju przedmiotowego pojazdu na ciężarowy specjalizowany właściciel pojazdu stosownie do art. 68 ust. 9, art. 72 ust. l pkt 3 i art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz § 14 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999 r. obowiązany był uzyskać najpierw świadectwo homologacji na ten pojazd. W ocenie organu dokumentu tego nie mogły zastąpić rutynowe badania techniczne. W świetle powyższego Kolegium uznało, iż wydanie przez Prezydenta Miasta O. decyzji o zarejestrowaniu przedmiotowego pojazdu jako samochodu ciężarowego specjalizowanego, mimo, że ze świadectwa homologacji wynikało, że jest to samochód osobowy, stanowi rażące naruszenie przywołanych w rozstrzygnięciu przepisów. Na poparcie swego stanowiska Kolegium przytoczyło stwierdzenie z uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 maja 2001 r. (sygn. akt II SA/Po 160/00), iż rażący charakter naruszenia prawa wynika nie tylko z faktu oczywistego naruszenia postanowień przepisu art. 68 ust. l, 2 i 9 ustawy Prawo o ruchu drogowym, ale także ze skutków z tym związanych polegających na przyjęciu, że badania techniczne mogą zastąpić
świadectwo homologacji, a tym samym uznaniu za dopuszczalne rejestrowan! samochodu ciężarowego na podstawie świadectwa homologacji na samochód osobowy bez zmian tego świadectwa.
Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. K. G., a także A Sp. z o.o. w O.
K. G. podnosił m.in., że nie składał podania o zmianę klasyfikacji pojazdu, gdyż takowy zakupił już jako ciężarowy, jak również nie dołączał zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym. Podniósł, iż po zakupie pojazdu nie dokonywał żadnych zmian i przeróbek, wobec czego nie miał obowiązku zawiadamiania organu o zmianie stanu faktycznego wymagającego zmiany danych umieszczonych w dowodzie rejestracyjnym. Natomiast A podnosił, iż jest przedsiębiorcą zajmującym się zawodowo sprzedażą samochodów marki "[...]" i stąd też ma interes prawny by być niezadowolonym z rozstrzygnięcia administracyjnego. Spółka wskazywała nadto, że przez lata istniała praktyka potwierdzania zmiany przeznaczenia samochodów osobowych na ciężarowe w drodze badania technicznego. Takie postępowanie, zdaniem wnioskodawcy, było powszechne, dozwolone i akceptowane przez resorty finansów i transportu, a orzecznictwo Naczelnego Sadu Administracyjnego było w tych sprawach niejednolite.
Decyzją z dnia 15 lipca 2004 r., Nr "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. utrzymało w mocy własną decyzję z dnia 4 marca 2004 r. W uzasadnieniu podniesiono, że w rozpoznawanej sprawie istotne jest to, że z treści przepisów powoływanej ustawy i obowiązujących w dniu wydania decyzji o rejestracji pojazdu na rzecz K. G. przepisów wykonawczych wyraźnie wynikało, że ustawodawca rozróżnia czynności homologacji i badania technicznego pojazdu eliminując możliwość traktowania ich wzajemnie. Wywodzono także, że jeśli w rzeczonym pojeździe poczynione zostały zmiany konstrukcyjne powodujące zmianę rodzaju, przeznaczenia i funkcji pojazdu z osobowego na ciężarowy, to przy zgłaszaniu
do pierwszej (po przerobieniu) rejestracji istniał obowiązek przedstawienia świadectwa homologacji na nowy (przerobiony) typ pojazdu.
W ocenie organu będąca przedmiotem rozważań decyzja Prezydenta Miasta
O. z dnia 15 listopada 1999 r. obciążona jest rażącym naruszeniem prawa
powodującym stwierdzenie jej nieważności, a polegającym na istnieniu
sprzeczności pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją,
Sprzeczność ta wynikła z błędnej interpretacji hipotez powołanych przepisów, gdyż
w ustalonych w sprawie okolicznościach faktycznych, warunkiem dokonania
zmiany w dowodzie rejestracyjnym rodzaju i przeznaczenia pojazdu z osobowego
na ciężarowy specjalizowany w przypadku dokonania w już zarejestrowanym
pojeździe zmian konstrukcyjnych jest uzyskanie nowego świadectwa homologacji
na dany typ pojazdu, a obowiązek ten na samoistnego posiadacza tego samochodu
nakłada art. 68 ust. 9 Prawa o ruchu drogowym. Organ podniósł, iż w konsekwencji
rażącego naruszenia prawa, samochód będący przedmiotem zgłoszenia został
zarejestrowany jako ciężarowy niezgodnie z jedynym świadectwem homologacji
kwalifikującym go jako samochód osobowy, wobec czego w obrocie prawnym
znalazły się dwa sprzeczne ze sobą dokumenty, tj. decyzja z dnia 15 listopada
1999 r. oraz wspomniane świadectwo homologacji. Taki stan rzeczy w ocenie
Kolegium jest nie do pogodzenia z wymogami praworządności, a wskazane
uchybienie znaczące i z tych przyczyn organ wskazał na konieczność
wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji obciążonej tak istotną wadą prawną.
Odnosząc się do zarzutów podnoszonych przez K. G. wskazano, że w analizowanej sprawie bez znaczenia jest kto dokonał przeróbek w pojeździe i kto złożył zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym, gdyż Kolegium bada jedynie prawidłowość przekwalifikowania pojazdu. Organ podkreślił, iż z prawnego punktu widzenia obojętne jest czy całego procesu zmiany klasyfikacji pojazdu dokonał jeden podmiot czy też kilka. Wyjaśniono wnioskodawcy, że zmiana klasyfikacji pojazdu następuje dopiero z chwilą ponownej jego rejestracji, bowiem do tego czasu pojazd był traktowany jako osobowy. Składając zatem wniosek o rejestrację pojazdu jako ciężarowego jednocześnie występuje się o zmianę jego klasyfikacji. Organ dalej
wywodził, że zmiany klasyfikacji pojazdu nie powoduje ani zapis w fakturze, która jest dokumentem księgowym, ani zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym, gdyż rzeczoznawca je przeprowadzający nie jest upoważniony do wydawania decyzji o zmianie klasyfikacji pojazdu.
Skargi na powyższą decyzję wniesione zostały przez K. G. reprezentowanego przez pełnomocnika - radcę prawnego, oraz A Sp. z o.o. w O. W obu skargach zarzucono zaskarżonej decyzji naruszenie art. 156 § l pkt 2 Kpa wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania.
Pełnomocnik K. G. w uzasadnieniu skargi argumentował, że w niniejszej sprawie nie doszło do rażącego naruszenia prawa, gdyż kwestia uzyskiwania świadectwa homologacji, w przypadku zmiany samochodu osobowego na ciężarowy, w świetle stanu prawnego obowiązującego w roku 1999 nie była jasna, a orzecznictwo w tym zakresie dopiero się kształtowało. W ocenie pełnomocnika przemawia za tym również fakt, iż Naczelny Sad Administracyjny "zmuszony" był kilkakrotnie dokonać wykładni przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym w zakresie przepisów dotyczących uzyskiwania świadectwa homologacji, udzielając odpowiedzi na pytania prawne. W skazując na zapis § 14 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999 r. w sprawie rejestracji pojazdów pełnomocnik stwierdził, iż przeróbki dokonane w pojeździe, który następnie kupił skarżący nie dotyczyły podwozia, nadwozia lub silnika. W tej sytuacji nie wiadomo zatem było, czy takim dokumentem jest tylko ocena stacji diagnostycznej czy też wyciąg ze świadectwa homologacji stanowiący podstawę do wpisania danych technicznych pojazdu przy jego pierwszej rejestracji albo zaświadczenie o pozytywnym wyniku badań technicznych pojazdu. Na szczególną uwagę zasługuje, zdaniem skarżącego, wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 26 maja 2004 r. sygn. akt OSK 221/04, gdyż przedstawione w nim zarzuty dotyczące kwestii rażącego naruszenia prawa w pełni odnoszą się do niniejszej sprawy. Uważa, że stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej decyzji nie może być uznane za wykazanie rażącego naruszenia
prawa, w świetle prezentowanego wyroku NSA z dnia 26 maja b.r. i innych orzeczeń zacytowanych w skardze.
A w uzasadnieniu skargi podnosił, że zaskarżona decyzja narusza interes prawny spółki "stwarzając domniemanie braku legalności w działaniu, tj. wprowadzeniu do obrotu samochodu z wadą prawną, godzącego w interesy klientów oraz własne". Są to wystarczające okoliczności zdaniem skarżącego, aby być uprawnionym do wniesienia skargi w niniejszej sprawie. Zarzucono, że w zaskarżonej decyzji Kolegium nie wykazało, iż stwierdzone naruszenie prawa miało charakter rażący w znaczeniu, jakie temu pojęciu nadało orzecznictwo sądowe.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie i wskazując na jego zbieżność z utrwaloną linią orzecznictwa sądów administracyjnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, iż na rozprawie w dniu 11 lutego 2004 r. Sąd postanowił połączyć sprawy o sygn. akt II SA 564/04 i II SA 565/04, do wspólnego rozpoznania! prowadzić je pod wspólną sygnaturą II SA 564/04.
W rozpoznawanej sprawie obie skargi podlegają oddaleniu, aczkolwiek każda z innej przyczyny.
Sąd badając legitymację procesową A doszedł do przekonania, że nie ma on interesu prawnego w rozumieniu art. 50 § l powołanej ustawy. Zarówno w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jak i w doktrynie ugruntowany jest pogląd, że interes prawny musi wynikać z konkretnego przepisu prawa, który się odnosi do uprawnień lub obowiązku danego podmiotu. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 listopada 2002 r. sygn. akt SA/ Sz 532/01 (nie publ.) podkreślił, że "interes prawny podmiotu wnoszącego skargę do sądu administracyjnego musi przejawiać się w tym, że działa on bezpośrednio we własnym imieniu i ma roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienie z nałożonego obowiązku." Pogląd ten nie stracił na aktualności w obecnym stanie prawnym.
Tak rozumianego interesu prawnego nie posiada skarżąca spółka w sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta O. z dnia 15 listopada 1999 r. rejestrującej samochód marki "[...]" jako samochód ciężarowy. W dacie rejestracji przedmiotowego pojazdu nie była ona jego właścicielem, a z wnioskiem o zarejestrowanie owego pojazdu jako ciężarowy wystąpił jego właściciel – K. G. Dodać przy tym należy, iż od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny polegający na tym, że dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowania żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji publicznej. Taka właśnie sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie i dlatego też, Sąd po przeanalizowaniu przedstawionych kwestii uznał, że skarga A jako nie wniesiona przez uprawniony podmiot, ulega oddaleniu.
Uprawnionym do wniesienia skargi jest niewątpliwie K. G. będący właścicielem rzeczonego pojazdu marki "[...]", na wniosek którego wydana została decyzja rejestracyjna samochodu jako ciężarowy.
Stosownie do art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, póz. 1269) Sąd kontroluje zaskarżone decyzje pod kątem ich zgodności z prawem. Zatem usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego może nastąpić tylko w przypadku, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organ naruszył prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § l pkt l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia takiego naruszenia prawa.
Przepis art. 156 § l pkt 2 kodeku postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071, ze zm.) stanowi, że organ administracji stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Brzmienie "stwierdza" stanowi obowiązek stwierdzenia nieważności decyzji, gdy istnieje jedna z dwu samodzielnych
wskazanych w tym przepisie przyczyn, tj. wydanie decyzji bez podstawy prawnej bądź z rażącym naruszeniem prawa.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. działając w niniejszej sprawie jako organ nadzoru zasadnie dopatrzyło się w decyzji Prezydenta Miasta O. rejestrującej samochód osobowy marki "[...]" jako samochód ciężarowy specjalizowany, rażącego naruszenia prawa, a to z kolei obligowało organ do stwierdzenia nieważności tej decyzji.
W dacie wydania zaskarżonej decyzji tryb i warunki rejestracji pojazdów regulowała ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 98, póz. 602, ze zm.) oraz wydane na jej podstawie rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999 r. w sprawie rejestracji i oznaczenia pojazdów (Dz.U. Nr 59, póz. 632).
Prawidłowy jest wywód organu orzekającego w niniejszej sprawie, iż z przepisów cytowanej ustawy (art.68 ust. l, 2 i 9 oraz art. 72 ust. l pkt 2 i art. 78 ust. 2 pkt 2) oraz aktu wykonawczego (§ 14 ust. 2 rozporządzenia) wynika, że zmiany dokonane w samochodzie osobowym prowadzące do zakwalifikowania go jako pojazdu ciężarowego wymagały wyraźnie uzyskania nowego świadectwa homologacji, które nie mogło być zastąpione zaświadczeniem o badaniu technicznym pojazdu. Trafna jest także argumentacja organu, że w rozpoznawanej sprawie bez znaczenia jest przez kogo zostały dokonane przeróbki w rzeczonym pojeździe czy też kto złożył zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym. O zmianie kwalifikacji pojazdu nie może również decydować zapis w fakturze, co również zostało podkreślone w zaskarżonej decyzji.
Zgodnie z przyjętym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego poglądem przy dokonywaniu zmian w typie pojazdu obowiązek uzyskania nowego świadectwa homologacji ciąży na podmiocie dokonującym takiej zmiany i dopiero spełnienie tego wymogu umożliwia właścicielowi wprowadzenie zmiany w dowodzie rejestracyjnym (por. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2000 r. sygn. akt OPK 18/00, publikowana ONSA 2001 r., Nr 3, póz. 102).
Poza tym należy przywołać tezę uchwały składu pięciu sędziów NSA z dnia 23 października 2000 r., zgodnie z którą w świetle art. 68 ust. 9, art. 72 ust. l pkt 3 i art. 78 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, póz. 602 z późn. zm.) oraz § 14 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999 r. warunkiem dokonania zmiany w dowodzie rejestracyjnym rodzaju i przeznaczenia pojazdu z samochodu osobowego na ciężarowy specjalizowany, jest dołączenie nowego świadectwa homologacji na dany typ pojazdu. Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela to stanowisko. Podobne stanowisko zajął też Sąd Najwyższy w wyroku z 9 listopada 2001 r., sygn. akt III RN 194/01 (OSNAPiUS z 2002 r. Nr 5, póz. 103), w uzasadnieniu którego wyrażono pogląd, że nie jest dopuszczalna zmiana danych określonych w świadectwie homologacji pojazdu w drodze wydania zaświadczenia w wyniku badań technicznych tego pojazdu.
Reasumując, przepisy Prawa o ruchu drogowym wyraźnie rozróżniają homologację od badania technicznego pojazdu i nie dopuszczają możliwości traktowania ich zamiennie. Homologacja stwierdza zgodność pojazdu co do przypisanych mu funkcji, budowy itp., natomiast badanie techniczne stwierdza sprawność techniczną pojazdu.
W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy dokonane przeróbki w pojeździe spowodowały zmianę funkcji pojazdu z osobowego na ciężarowy, a nadane mu nowe cechy spowodowały zmianę kategorii pojazdu. Koniecznym wymogiem dla rejestracji było zatem uzyskanie świadectwa homologacji na nowy, przerobiony typ pojazdu. Brak tego świadectwa czynił rejestrację nieważną, gdyż rejestrowanie pojazdu na podstawie badania technicznego rażąco naruszało powołane wyżej przepisy prawa.
W zaskarżonej decyzji organ uzasadnił, dlaczego w jego ocenie decyzja Prezydenta Miasta O. z dnia 15 listopada 1999 r. dotyczącą rejestracji przedmiotowego pojazdu jako samochód ciężarowy rażąco naruszyła prawo. "Rażące naruszenie prawa" bez wątpienia jest kategorią ocenną, jednakże ocena wyrażona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie jest dowolna. Nie może być bowiem uznane za nie rażące oczywiste naruszenie powołanych wyżej przepisów
przez zatwierdzenie decyzją zmiany przeznaczenia pojazdu bez odpowiedniego świadectwa homologacji. Kolegium słusznie stwierdziło istnienie sprzeczności pomiędzy treścią przepisów a rozstrzygnięciem objętym decyzją. Stanowisko to Wojewódzki Sąd Administracyjny w całości podziela. Przepisy regulujące kwestię rejestracji pojazdu poddanego przeróbkom, na skutek których zmieniony został jego rodzaj i przeznaczenie były w swojej treści jednoznaczne, tak więc przyjęcie innego rozumienia tych przepisów odbiegało od prawidłowego rozumienia ich treści w takim stopniu, że należało uznać je za rażące naruszenie prawa. Powyższe jest zbieżne z treścią powołanych uchwał, w których nie wskazano, aby możliwa była inna interpretacja przepisów regulujących to zagadnienie. Nie można zatem zgodzić się ze stanowiskiem wyrażonym w skardze, że decyzja z dnia 15 listopada 1999 r. nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, gdyż "kwestia uzyskiwania świadectwa homologacji, w przypadku zmiany kwalifikacji samochodu osobowego na ciężarowy, w świetle staniu prawnego obowiązującego w roku 1999 r. nie była jasna, a orzecznictwo w tym zakresie dopiero się kształtowało". Odnosząc się do pozostałych zarzutów ze skargi podkreślić należy, że instytucja stwierdzenia nieważności nie narusza zasady trwałości decyzji administracyjnej, gdyż ustalenie istnienia przesłanek określonych w art. 156 § l Kpa obliguje organ do stwierdzenia nieważności decyzji. Nie można również zgodzić się z argumentacją, że wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji dotkniętej kwalifikowaną wadą wymienioną w art. 156 § l pkt 2 kpa narusza zasadę pogłębiania zaufania obywateli do państwa (art. 8 kpa) czy też zasadę uwzględniania słusznego interesu strony i zasadę praworządności ( art. 7 kpa, art. 2 Konstytucji RP). W warunkach niniejszej sprawy bez znaczenia pozostaje również nabycie przedmiotowego pojazdu w dobrej wierze od wyspecjalizowanego sprzedawcy. Organ wszczynając z urzędu postępowanie w niniejszej sprawie obowiązany był bowiem zbadać czy zmiana klasyfikacji pojazdu nastąpiła zgodnie z prawem i czy kontrolowana decyzja nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto zauważyć należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w powoływanym w skardze wyroku z dnia 26 maja 2004 r., sygn. akt OSK 221/04, uchylając zaskarżony wyrok wojewódzkiego sądu administracyjnego i przekazując
sprawę temu sądowi do ponownego rozpoznania, wskazał na obowiązek dokonania oceny w okolicznościach danej sprawy, że kwestionowana decyzja została wydana z rażącym naruszeniem określonych przepisów prawa. W przekonaniu Sądu orzekającego w niniejszej sprawie zaskarżona decyzja zawiera taką ocenę, dlatego nie można zgodzić się z prezentowanym w skardze poglądem, że przedstawione w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego "zarzuty", dotyczące kwestii rażącego naruszenia prawa, w pełni odnoszą się do niniejszej sprawy.
W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, skargę jako nieuzasadnioną należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 z późn. zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI