II SA/Ol 550/26

II SA/Ol 550/26 - Postanowienie WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2026-09-28
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-07-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Tadeusz Lipiński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art.50 par.1-2, art.58 par.1 pkt 6 i par.3, art.232 par.1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Lipiński po rozpoznaniu w dniu 28 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Gminy O . na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) z dnia 13 maja 2026 r., nr (...) w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy postanawia 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić stronie skarżącej kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) uiszczoną tytułem wpisu sądowego. WSA/post.1 - sentencja postanowienia
Uzasadnienie
Gmina O. (dalej jako: strona skarżąca), reprezentowana przez Burmistrza O., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) (dalej jako: Kolegium) z 13 maja 2026 r. uchylające postanowienie Burmistrza O. z 3 marca 2026 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie elektrowni fotowoltaicznej o mocy do 65 MW wraz z infrastrukturą towarzyszącą na częściach działek nr (...), (...), (...) i (...), obręb W., gmina O., do 17 kwietnia 2026 r., domagając się jego uchylenia w całości.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej odrzucenie, wskazując, że organ administracji publicznej nie jest stroną postępowania administracyjnego, lecz prowadzi to postępowanie i nie ma legitymacji do wniesienia skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
W postępowaniu przed sądem administracyjnym, merytoryczne rozpoznanie zasadności skargi poprzedzone jest badaniem dopuszczalności jej wniesienia.
Stosownie do art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143, dalej jako: p.p.s.a.), uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Ponadto, w myśl art. 50 § 2 p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest także inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi.
W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone jest stanowisko, zgodnie z którym podmiotem nieposiadającym interesu prawnego we wniesieniu skargi jest organ, który rozpoznawał sprawę w postępowaniu administracyjnym w pierwszej instancji, bowiem powierzenie takiemu organowi właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie władczej, niezależnie od tego, czy nastąpiło to na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przezeń swego interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego czy sądowoadministracyjnego. W rezultacie skarga wniesiona przez organ, który wydał decyzję w pierwszej instancji, a więc organ niemający co do zasady legitymacji skargowej, podlega odrzuceniu (vide np. postanowienia z dnia 26 września 2017 r., II OSK 2006/17; z dnia 28 sierpnia 2017 r., II SA/Wa 1040/17, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako: CBOSA).
Jak wskazał NSA w uchwale z dnia 16 lutego 2016 r., sygn. akt I OPS 2/15, wypływająca z art. 165 ust. 2 Konstytucji RP ochrona sądowa samodzielności jednostek samorządu terytorialnego nie wymaga zapewnienia tym jednostkom statusu strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, ani też przyznania im prawa do wniesienia skargi na decyzje organu odwoławczego w sytuacji, w której jednostka ta nie występuje jako adresat działań władczych innych organów władzy publicznej, lecz sama podejmuje takie działania wobec innych podmiotów. Zdaniem NSA, podstawowe znaczenie dla takiej regulacji prawnej ma fakt, że jednostki te nie mają własnych praw ani prawnie chronionych interesów, których mogłyby dochodzić w relacjach ze stronami postępowania administracyjnego, o których prawach lub obowiązkach władczo rozstrzygają w pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił także, że prawo jednostki samorządu terytorialnego do sądu przysługuje wyłącznie wówczas, gdy jednostki te znajdą się w sytuacji prawnej charakterystycznej dla obywatela, a więc np. w sytuacji adresata działań władczych organów administracji publicznej, gdy działania te nie są jednakże działaniami władczymi organów tych jednostek. Oznacza to, że prawo do sądu w odniesieniu do jednostek samorządu terytorialnego ma charakter refleksowy. Przysługuje im tylko w przypadku, gdy znajdą się w sytuacji zrównanej z sytuacją obywatela albo jeżeli prawo to wynika wprost z przepisu ustawy, np. gdy ustawa przewiduje wprost prawo jednostki samorządu terytorialnego do zaskarżenia wydanego w stosunku do rozstrzygnięcia jej organu np. rozstrzygnięcia organu nadzoru.
W świetle powyższych rozważań stwierdzić należy, że Burmistrz nie ma interesu prawnego w zaskarżeniu postanowienia Kolegium uchylającego postanowienie organu pierwszej instancji w przedmiocie zawieszenia postępowania o ustalenie warunków zabudowy, co w konsekwencji rodzi konieczność uznania skargi wniesionej przez Burmistrza za niedopuszczalną. Nie jest bowiem dopuszczalna sytuacja, w której ten sam podmiot występuje w sprawie jako organ administracji wykonujący swoje władztwo, a następnie występuje jako strona domagająca się ochrony przed działaniami organu administracji wyższego stopnia. Ustawowa instancyjność postępowania administracyjnego wyklucza w takiej sytuacji dopuszczalność traktowania organu pierwszej instancji (i jednostki przez ten organ reprezentowanej) jako strony mogącej kwestionować rozstrzygnięcie organu drugiej instancji (por. np. postanowienia NSA: z dnia 9 maja 2018 r., sygn. akt I OSK 1326/18; z dnia 6 czerwca 2018 r., sygn. akt I OSK 404/18 oraz postanowienia z dnia 30 sierpnia 2017 r., sygn. akt II SA/Lu 642/17; z dnia 21 grudnia 2015 r., sygn. akt II SA/Op 512/15; z dnia 22 grudnia 2014 r., sygn. akt II SA/Bk 1150/14, dostępne w CBOSA).
Wobec powyższego, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie 1 sentencji postanowienia.
O zwrocie wpisu od skargi orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego (punkt 2 sentencji postanowienia).