II SA/Ol 363/24

II SA/Ol 363/24 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2024-08-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Ewa Osipuk /sprawozdawca/
Marzenna Glabas
Piotr Chybicki /przewodniczący/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Sygn. powiązane
II GZ 444/24 - Postanowienie NSA z 2024-12-03
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 6, art. 7, art. 8, art. 10, art. 76 par. 1, art. 138 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U.UE.L 2014 nr 60 poz 1 art. 34 ust. 7
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie  drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz  zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych  odnoszących się do transportu drogowego.
Dz.U. 2022 poz 2201
art. 92a ust. 1, art. 92a ust. 5 pkt 1, art. 92b, art. 92c
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Sentencja
Dnia 22 sierpnia 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Chybicki Sędziowie sędzia WSA Marzenna Glabas sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2024 roku sprawy ze skargi Z. K. przy udziale Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym - oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z [...] r. Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "organ pierwszej instancji", "WITD"), działając na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 2201, dalej jako: "u.t.d."), nałożył na Z. K., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] z siedzibą w Z., (dalej jako: "skarżący", "przedsiębiorca"), karę pieniężną w wysokości 15.000 zł.
W uzasadnieniu WITD wyjaśnił, że w dniach 27 stycznia 2023 r. do 13 lutego 2023 r. przeprowadzono kontrolę przedsiębiorcy za okres od 27 stycznia 2022 r.
do 27 stycznia 2023 r., która wykazała:
- niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 u.t.d., w wymaganym terminie (lp. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d.) podlegające karze pieniężnej 1.600 zł;
- wykonywanie przewozu drogowego pojazdami nieposiadającymi aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego ich zdatność do ruchu (lp. 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d.) podlegające karze pieniężnej 2.000 zł;
- niespełnienie wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy (lp. 6.3.8 załącznika nr 3 do u.t.d.) podlegające karze pieniężnej 550 zł;
- niedopuszczalne wyjęcie wykresówek lub karty kierowcy, mające wpływ na rejestrację danych (lp. 6.3.5 załącznika nr 3 do u.t.d.) podlegające karze pieniężnej 3.000 zł;
- posługiwanie się przez kierowcę kartą kierowcy, która nie jest jego własną kartą (lp. 6.3.3 załącznika nr 3 do u.t.d.) podlegające karze 3.000 zł;
- niewłaściwą obsługę lub odłączenie sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi (lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d.) podlegające karze pieniężnej 5.000 zł;
- wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji (lp. 6.5.1 załącznika nr 3 do u.t.d.) podlegające karze 1.000 zł;
- naruszenie obowiązku terminowego pobierania danych z karty kierowcy (lp. 6.3.17) podlegające karze pieniężnej 500 zł;
- przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy
- nieudostępnienie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek oraz pobranych
i przechowywanych danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego lub zaświadczenia (lp. 6.3.16) podlegające karze pieniężnej 20.000 zł;
- nieumieszczenie na wykresówce lub wydruku wymaganych wpisów (lp. 6.3.14) podlegające karze pieniężnej 250 zł;
- przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas do mniej niż 30 minut (lp. 5.11.1 załącznika nr 3 do u.t.d.) podlegające karze pieniężnej 400 zł;
- skrócenie wymaganego regularnego okresu odpoczynku dziennego o czas do jednej godziny (lp. 5.5.1 załącznika nr 3 do u.t.d.) podlegające karze 300 zł;
- skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego – zarówno dla załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej o czas do 1 godziny (lp. 5.7.1 załącznika nr 3 do u.t.d.) podlegające karze 900 zł;
- skrócenie obowiązkowej przerwy w pracy w przypadku, gdy czas pracy wynosi od 6 do 9 godzin o czas do mniej niż 10 minut, o czas od 10 minut do mniej niż 20 minut o czas od 20 minut (lp. 5.17.1, 5.17.2, 5.17.3 załącznika nr 3 do u.t.d.) podlegające karze
5.200 zł;
- skrócenie obowiązkowej przerwy w pracy w przypadku, gdy czas pracy wynosi powyżej 9 godzin o czas od 15 minut do mniej niż 25 minut i o czas od 25 minut (lp. 5.18.2, 5.18.3 załącznika nr 3 do u.t.d.) podlegające karze 1.900 zł.
Organ pierwszej instancji wskazał, że za wszystkie wymienione naruszenia kara pieniężna wyniosła 23.350 zł. Jednak na podstawie art. 92a ust. 5 pkt 1 u.t.d. orzekł
o karze w wysokości 15.000 zł, ponieważ stwierdzono, że w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli przedsiębiorca zatrudniał średnio 5 kierowców.
W odwołaniu od ww. decyzji skarżący zaskarżył ją w części dotyczącej lp. 6.2.1, 6.3.3., 6.3.5 i 6.3.8 załącznika nr 3 do u.t.d. i wniósł o jej uchylenie. Przedmiotowej decyzji zarzucił naruszenie:
- prawa materialnego, poprzez błędne zastosowanie przez organ pierwszej instancji przepisów u.t.d. stwierdzając naruszenia: niespełnienie wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy – za każdy wpis; nieudostępnienie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek oraz pobranych
i przechowywanych danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego – za każdy dzień w odniesieniu do każdego kierowcy; niedopuszczalne wyjęcie wykresówek lub karty kierowcy, mające wpływ na rejestrację danych; posługiwanie się przez kierowcę kartą kierowcy, która nie jest jego własną kartą; niewłaściwej obsługi lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi;
- prawa procesowego, poprzez naruszenie art. 6, art. 7, art. 8 i art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm., dalej jako: "k.p.a.").
W uzasadnieniu odwołania skarżący podniósł, że pierwszym błędem organu jest nałożenie kary za posługiwanie się przez kierowcę kartą kierowcy, która nie jest jego własną; w jego przedsiębiorstwie nikt nie używa cudzych kart. Wyjaśnił, że kierowcy dokonali prawidłowej rejestracji czasu pracy; K.W. kierujący pojazdem
o nr rejestracyjnym [...](1) zakończył swoją aktywność o 15:23, a syn skarżącego prawidłowo zalogował kartę kierowcy o godzinie 15:24 i zaczął wykonywać przewóz. Kierowcy wcześniej umówili się w wyznaczonym miejscu postojowym i zgodnie ze stanem faktycznym K(1) wylogował kartę i wysiadł po zatrzymaniu pojazdu,
a K(2) wsiadł i zalogował swoją kartę. Naruszenie to stwierdzono absurdalnie. Dodał, że wcześniej K(2) kierował pojazdem o nr rejestracyjnym [...](2), który uległ awarii i dowiedziawszy się, że po pracy K(1) zamierza udać się na zakupy do Trójmiasta zgodnie ustalili, żeby nie tracić czasu, że K(2) pojedzie pojazdem do miejsca postoju, a K(1) opuści pojazd i będzie dysponował swoim czasem wolnym. Skarżący dodał, że prowadzone postępowanie ogranicza prawa strony i to na organie ciąży obowiązek udowodnienia winy – urzędnik nie może w sposób dowolny, metodą dedukcji, stwierdzać wyimaginowanego naruszenia. Organ nie zwrócił się do strony
z wyjaśnieniem rozpatrywanego naruszenia, co potwierdza działanie organu sprzeczne z przepisami k.p.a. W miejscu tym skarżący powołał treść art. 10 k.p.a. i wniósł
o "umorzenie stwierdzonego naruszenia" oraz o przesłuchanie w charakterze świadka K. W. oraz K. K.
Kolejnym błędnie stwierdzonym naruszeniem w ocenie skarżącego było nałożenie kary za niedopuszczalne wyjęcie wykresówek lub karty kierowcy. W dniach, kiedy organ stwierdził ww. naruszenie pojazd użytkowała na terenie wewnętrznym firm osoba współpracująca z przedsiębiorstwem – A. P. Skarżący dodał, że podczas kontroli w siedzibie firmy informował, że użyczał pojazd A. P., a przejazdy były wykonywane na terenie wewnętrznym firm, w celach naprawczych lub ze względu użytkowania pojazdów na potrzeby gospodarstwa rolnego, które strona posiada. Skarżący podał, że przejazd w dniach: 10/11 sierpnia 2022 r., 01/03 września 2022 r., 04/05 października 2022 r., 05/06 października 2022 r., 16/17 października 2022 r., 22 października 2022 r., 04/05 listopada 2022 r., 15/16 listopada 2022 r., 17/18 listopada 2022 r., 18/19 listopada 2022 r. oraz 24/25 listopada 2022 r. były wykonywane w celach naprawczych pojazdu, przez odrębny podmiot współpracujący z firmą. Ww. przejazd był więc realizowany zgodnie z art. 3 lit. g rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego. Pojazd przez powierzeniem go był użytkowany przez mechaników oraz przez A. P. Niniejsze rozporządzenie nie ma zastosowania do przewozu drogowego "pojazdami poddawanymi próbie celów rozwoju technicznego lub w ramach napraw albo konserwacji. Dodał, że przejazd w dniach 10/11 sierpnia 2022 r., 01/02 września 2022 r., 04/05 października 2022 r., 05/06 października 2022 r., 15/16 października 2022 r., 22 października 2022 r., 04/06 listopada 2022 r., 17/18 listopada 2022 r. 18/19 listopada 2022 r. i 24/25 listopada 2022 r. nie był wykonywany zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 ww. rozporządzenia, ponieważ niniejsze rozporządzenie ma zastosowanie tylko do przewozu drogowego, a zgodnie z treścią art. 4 niniejszego rozporządzenia przewóz drogowy oznacza każdą podróż odbywaną w całości lub w części po drogach publicznych. W przypadku skarżącego nie mamy do czynienia z wykonywaniem przewozu drogowego, ponieważ był on realizowany poza zakresem przepisów rozporządzenia. Na tę okoliczność zawnioskowano o przesłuchanie w charakterze świadka A. P.
Skarżący podniósł, że nieprawidłowo stwierdzonym naruszeniem jest nadto naruszenie z załącznika nr 3 lp. 6.3.8, tj. niespełnienie wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy. Ww. naruszenie w swoim opisie nie wymienia wpisu "symbolu państwa miejsca rozpoczęcia lub zakończenia dziennego okresu pracy", tak jak w przypadku naruszenia z załącznika nr 1 do u.t.d. lp. 7.12.
Z pewnością zaś, gdyby ustawodawca miał na myśli, że przedsiębiorca również ponosi odpowiedzialność za niewpisanie przez kierowcę symbolu państwa miejsca rozpoczęcia lub zakończenia dziennego okresu pracy, to zamieściłby takowy wpis. Naruszenie to – zgodnie z wyrokami sądów – dotyczy braku wpisów manualnych dotyczących przebytej drogi. Strona zarzuciła, że poprzez wadliwą interpretację przepisów organ "po raz kolejny szuka w sposób bezprawny pieniędzy". Dodała, że konstrukcja tachografu cyfrowego powodowała, że po zalogowaniu karty kierowcy zapisywał się automatycznie wpis kraj rozpoczęcia PL. Po odczycie karty po 28 dniach i przeprowadzonej analizie dokonano wymiany tachografu na nowy, czym przedsiębiorca dopełnił wszystkich czynności i procedur.
Skarżący zarzucił, że organ zbagatelizował wykonywanie przez kontrolowane pojazdy przewozów płodów rolnych. W wyjaśnieniach przekazanych do kontroli znajduje się oświadczenie o użytkowaniu pomocniczo pojazdów w celu wykorzystywania ich przez gospodarstwo rolne. Przedsiębiorca posiada grunty rolne, na których uprawiane są zboża oraz łąki, z których pozyskuje siano. W rozpatrywanym przypadku odbywał się zbiór ziaren i przewóz siana, a dane zapisane na tachografie jasno wskazują, że pojazdem przewożono cyklicznie ładunek z pola do gospodarstwa,
z minimalną prędkością. Jedynym błędem kierowcy było to, że nie wprowadził
w tachografie funkcji OUT. Na tę okoliczność organ powinien przesłuchać skarżącego
i jego żonę. Podniósł, że na przewóz drogami niepublicznymi nie potrzebował wypisywania dokumentu "WZ". Podczas przewozu siana kierowcy mieli napisane na kartce papieru "Przewóz siana", ale dokument nie został zarchiwizowany, bo nie ma takiego wymogu. Podobnie było z naprawą pojazdów – większość napraw skarżący dokonuje sam, ponieważ posiada warsztat na bazie firmy.
Ostatecznie strona podała, że zasada oficjalności wymaga, aby w toku postępowania organy administracji publicznej podejmowały wszelkie niezbędne kroki do wyjaśnienia i załatwienia sprawy i dopuszczały jako dowód wszystko, co może się przyczynić do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. Ponadto zgodnie
z zasadą prawdy obiektywnej organy mają obowiązek zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego w ten sposób, by ustalone na jego podstawie okoliczności faktyczne odpowiadały rzeczywistości. Na podstawie art. 80 k.p.a. organ zobowiązany jest rozstrzygać w oparciu o wszystkie dowody zgromadzone w aktach sprawy,
a dowody powinien rozpatrzeć we wzajemnej łączności. Skarżący wskazał, że zaskarżona decyzja powinna być uchylona z uwagi na: nieustalenie przez organ rzeczywistego stanu faktycznego, nieprawidłową ocenę stanu faktycznego oraz nieuwzględnienie przez organ przewożonych płodów rolnych. Dodatkowo organ nie wyjaśnił w sposób nienasuwający wątpliwości wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia. Końcowo, strona zarzuciła, że została pozbawiona praw wynikających z art. 81 k.p.a.
Decyzją z [...] r., Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "GITD", "organ odwoławczy") uchylił zaskarżoną decyzję w całości i nałożył karę pieniężną w wysokości 15.000 zł.
W uzasadnieniu GITD przytoczył przepisy mające w sprawie zastosowanie i opisał przebieg postępowania. Zweryfikował ponownie każde ze stwierdzonych przez organ pierwszej instancji naruszeń.
Odnośnie do naruszenia polegającego na niezgłoszeniu w formie pisemnej,
w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia, zmiany danych w wymaganym terminie (lp. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d.) powołał treść art. 7a u.t.d. i wskazał, że w przypadku pojazdu o nr rejestracyjnym [...](2) strona dokonała stosownego zgłoszenia 17 stycznia 2023 r., a przejazdy były wykonywane pojazdem począwszy od 26 lipca 2022 r. W przypadku pojazdu o nr rejestracyjnym [...](1) strona dokonała zgłoszenia również 17 stycznia 2023 r., natomiast dowód rejestracyjny dla pojazdu został wydany 31 sierpnia 2022 r. Okoliczności te ustalono na podstawie informacji uzyskanych ze Starostwa Powiatowego w M., danych cyfrowych z kart kierowców oraz tachografów, kopii dowodów rejestracyjnych i oświadczenia strony
z 24 stycznia 2023 r. Z uwagi na powyższe organ nałożył karę w wysokości 1.600 zł.
Odnośnie do naruszenia polegającego na skróceniu wymaganego regularnego okresu odpoczynku dziennego (lp. 5.5.1 załącznika nr 3 do u.t.d.), na podstawie analizy okazanych kart kierowcy GITD stwierdził trzy naruszenia skrócenia czasu odpoczynku o czas do 1 godziny, za co nałożył karę w wysokości 300 zł. Odnośnie zaś do naruszenia polegającego na skróceniu wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego (lp. 5.7.1 załącznika nr 3 do u.t.d.), organ odwoławczy wyjaśnił, że analiza okazanych do kontroli danych z kart kierowcy wykazała sześć przypadków naruszenia skrócenia wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego o czas do 1 godziny, za co nałożył karę w wysokości 900 zł. Za naruszenie polegające na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas do mniej niż 30 minut (lp. 5.11.1 załącznika nr 3 do u.t.d.) organ odwoławczy nałożył karę w wysokości 400 zł.
GITD, odnośnie do naruszenia polegającego na skróceniu obowiązkowej przerwy
w pracy w przypadku, gdy czas pracy wynosi od 6 do 9 godzin (lp. 5.17 załącznika nr 3 do u.t.d.), stwierdził cztery takie naruszenia o czas do mniej niż 10 minut; 15 naruszeń
o czas od 10 minut do 20 minut oraz 25 naruszeń o czas od 20 minut. Za wszystkie te naruszenia organ nałożył karę w wysokości 5.200 zł, z kolei za naruszenia polegające na skróceniu obowiązkowej przerwy w pracy w przypadku, gdy czas pracy wynosi powyżej 9 godzin (lp. 5.18 załącznika nr 3 do u.t.d.), GITD nałożył karę 1.900 zł (jedno skrócenie przerwy o czas do mniej niż 15 minut i dwanaście przypadków skrócenia przerwy o czas od 25 minut).
Odnośnie do naruszenia polegającego na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, który nie został sprawdzony lub poddany przeglądowi przez warsztat posiadający zezwolenie (lp. 6.1.5 załącznika nr 3 do u.t.d.), organ odwoławczy wyjaśnił, że na podstawie danych z tachografu zainstalowanego
w pojeździe o nr rejestracyjnym [...](1), kart kierowców oraz dowodu rejestracyjnego ww. pojazdu ustalił, iż od dnia 31 sierpnia 2022 r. pojazdem wykonywano przewozy drogowe bez zmiany numeru rejestracyjnego pojazdu i bez wykonania przeglądu okresowego, co miało miejsce dopiero 29 września 2022 r. Za to naruszenie nałożono na skarżącego karę w wysokości 1.000 zł.
Odnośnie do naruszenia polegającego na niewłaściwej obsłudze lub odłączeniu homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi (lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d.), GITD na podstawie danych przekazanych do kontroli ustalił, że 5 listopada 2022 r. pojazdem o nr rejestracyjnym [...](1) wykonywano przejazdy bez zalogowanej karty kierowcy, w tym przejazdy ciągłe wynoszące 42 minuty, 24 minuty i 58 minut, za co nałożono kawę w wysokości 5.000 zł.
Organ odwoławczy nałożył także karę 3.000 zł za stwierdzone naruszenie posługiwania się przez kierowcę kartą kierowcy, która nie jest jego własną kartą (lp. 6.3.3 załącznika nr 3 do u.t.d.). Wyjaśnił, że na podstawie danych z tachografu oraz danych z systemu e-toll ustalono, że o godzinie 15:23 kierowca K. W. wyjął swoją kartę kierowcy z urządzenia rejestrującego, a następnie o godzinie 15:24 do urządzenia zalogowano kartę kierowcy K. K.; zmiana kart nastąpiła na trasie Gdańsk węzeł Południe – Gdańsk Straszyn – Kolonia Ostrowicka.
Odnośnie do naruszenia polegającego na niedopuszczalnym wyjęciu wykresówek lub karty kierowcy, mające wpływ na rejestrację danych (lp. 6.3.5 załącznika nr 3 do u.t.d.), GITD wskazał na jedenaście naruszeń, za co nałożył karę
w wysokości 3.000 zł. Wszystkie dotyczyły pojazdu o nr rejestracyjnym [...](2) i miały miejsce w okolicach węzła rogowego Gdańsk Port. We wskazanych jedenastu okresach w tachografie zarejestrowane zostały pojazdy wraz z inną pracą, bez rejestrowania tych aktywności na karcie kierowcy K. W. Kierowca rejestrował swoją aktywność na karcie do rozpoczęcia okresów naruszenia, następnie wyjął kartę z tachografu, a pojazdy i okresy innej pracy uzupełnił na karcie jako odpoczynek.
Odnośnie do naruszenia polegającego na niespełnieniu wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy (lp. 6.3.8 załącznika nr 3 do u.t.d.) organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z przepisami od 2 lutego 2022 r. kierowca na początku pierwszego postoju po przekroczeniu granicy państwa członkowskiego wprowadza również symbol państwa, do którego wjechał. Niespełnienie tego wymogu przepisy sankcjonują karą w wysokości 50 zł za każdy wpis. Po ponownej analizie danych z kart kierowcy zatrudnionych u skarżącego, GITD stwierdził 11 takich naruszeń, wobec czego nałożył karę w wysokości 550 zł. Stwierdził również jedno naruszenie obowiązku terminowego pobierania danych z karty kierowcy (lp. 6.3.17 załącznika nr 3 do u.t.d.), nakładając za to naruszenie karę 500 zł.
Ostatecznie, odnośnie do naruszenia polegającego na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego (lp. 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d.), organ ustalił, że ważność badania technicznego pojazdy Scania o nr rejestracyjnym
[...](2) upłynęła 25 października 2022 r., natomiast kolejne badanie techniczne przeprowadzono dopiero 22 listopada 2022 r. Wobec tego nałożono karę 2.000 zł.
Organ odwoławczy podsumował, że łączna kara za wszystkie ww. naruszenia wyniosła 25.350 zł, jednak z uwagi na treść art. 92a ust. 5 pkt 1 u.t.d. została ona ograniczona do kwoty 15.000 zł.
Odnosząc się do zarzutów odwołania GITD stwierdził, że postępowanie przed organem pierwszej instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów procedury administracyjnej. Nie zgodził się ze skarżącym, że został on pozbawiony możliwości czynnego udziału w postępowaniu. Organ pierwszej instancji na bieżąco informował go o stanie sprawy, jak również wzywał do przedkładania dokumentów
i wyjaśnień; skarżący w toku postępowania składał liczne pisma. Organ odwoławczy za chybiony uznał zarzut odwołania dotyczący naruszenia lp. 6.3.3 i wyjaśnił, że doświadczenie wskazuje, że zmiana kierowców w pojeździe zajmuje dłużej niż
1 minutę, a zgromadzony przez organ pierwszej instancji materiał dowodowy pozostaje wystarczający do ustalenia stanu faktycznego w sposób niepozostawiający żadnych wątpliwości. GITD nie podzielił też argumentacji skarżącego w zakresie naruszenia
lp. 6.3.5; wyjaśnienia strony, że w każdym z 11 przypadków wylogowanie karty oznaczało zakończenie przejazdu pozostaje w sprzeczności z danymi lokalizacyjnymi oraz danymi z tachografu. Ponadto dalsza jazda kierowcy prowadziłaby do skrócenia odpoczynku dobowego. Odnosząc się do twierdzenia przedsiębiorcy, że naruszenie lp. 6.3.8 nie obejmuje obowiązku wprowadzenia kraju rozpoczęcia i zakończenia dziennego czasu prowadzenia pojazdu wyjaśnił, że art. 2 ust. 2 rozporządzenia 165/2014 nie wprowadza definicji legalnej pojęcia "dane". Lp. 6.3.8 załącznika nr 3 do u.t.d. odnosi się natomiast do ręcznego wprowadzania danych przez kierowcę na kartę kierowcy, a obowiązek taki statuuje art. 34 ust. 7 rozporządzenia nr 165/2014, zgodnie z którym kierowca wprowadza w tachografie cyfrowym symbole państw, w których rozpoczyna i kończy dzienny okres pracy. Wykładnia tego przepisu jasno wskazuje, że chodzi o ręczne wprowadzenie danych przez kierowcę. GITD nie uwzględnił również wyjaśnień skarżącego dotyczących naruszenia 6.2.1 – przejazdów, które nie zostały zarejestrowane na karcie kierowcy. Podał, że 5 listopada 2022 r. stwierdzono 3 przejazdy, które trwały: 42 minuty, 24 minuty i 58 minut. Strona w toku postępowania nie przedłożyła żadnych oświadczeń, że użyczała w tym czasie pojazdów osobom trzecim, jak też nie przedłożyła żadnych dowodów potwierdzających jej twierdzenia, że przejazdy dotyczyły płodów rolnych, albo że były to przejazdy po terenie wewnętrznym przedsiębiorstwa lub że były to przewozy w celu dokonania napraw. Przedłożona faktura za naprawę z 4 listopada 2022 r. również na to nie wskazuje, a ponadto naprawa została dokonana przez warsztat w O. – ok. 60 km od bazy przedsiębiorcy znajdującej się w S.
Ostatecznie GITD wyjaśnił, że w sprawie nie stwierdzono okoliczności uzasadniających zastosowanie przepisów egzoneracyjnych z art. 92b i 92c u.t.d. Przepisy te wymagają wykazania przez przedsiębiorcę szczególnych okoliczności, i to na stronie spoczywa ciężar udowodnienia wystąpienia szczególnych okoliczności, mogących stanowić podstawę odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Na gruncie rozpoznawanej sprawy, w ocenie organu odwoławczego, do żadnych okoliczności wyłączających odpowiedzialność przedsiębiorcy nie doszło.
W skardze na powyższą decyzję GITD, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji
i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i zarzucił jej naruszenie:
- art. 6 k.p.a., gdyż decyzja została wydana bez poszanowania obowiązującego prawa;
- art. 7 k.p.a., ponieważ organ administracji publicznej wydał decyzję bez podjęcia wszelkich czynności mających na celu dogłębne wyjaśnienie stanu faktycznego
i obowiązujących w tym zakresie przepisów;
- art. 8 k.p.a., ponieważ sposób przeprowadzenia postępowania podważył zaufanie do władzy publicznej;
- prawa materialnego, poprzez błędne zastosowanie przez organ pierwszej instancji przepisów u.t.d., stwierdzając naruszenia: niespełnienie wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy; nieudostępnienie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek oraz pobranych i przechowywanych danych
z karty kierowcy i tachografu cyfrowego; niedopuszczalne wyjęcie wykresówek lub karty kierowcy, mające wpływ na rejestrację danych; posługiwanie się przez kierowcę kartą kierowcy, która nie jest jego własną; niewłaściwa obsługa lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi.
W uzasadnieniu skargi podniósł, że organ pierwszej instancji w sposób bezprawny, nie zważając na fundamentalne przepisy k.p.a., wydał decyzję o nałożeniu kary finansowej. Nie umożliwiono stronie "rozpatrzenia prawidłowego trybu wniosków". Zarzucił, że organ nie zapewnił stronie czynnego udziału w postępowaniu i odebrał całkowicie prawo do ostatecznego wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Tym bardziej, że strona zgłaszała wnioski dowodowe, które miały kardynalne znaczenie
w sprawie. Skarżący zarzucił, że organ nieprawidłowo zweryfikował naruszenie dotyczące posługiwania się przez kierowcę kartą kierowcy, która nie jest jego własną kartą i powtórzył wyjaśnienia przedstawione w odwołaniu – kierowcy umówili się
w wyznaczonym miejscu postojowym i zmienili, prawidłowo wylogowując i zalogowując do tachografu. Rozważania organu dotyczące tego, jak dostał się w umówione miejsce drugi kierowca są absurdalne; przed rozpoczęciem zadania przewozowego pojazdem
o nr rejestracyjnym [...](1) K. K. pracował pojazdem o nr rejestracyjnym [...](2), który uległ awarii, co potwierdzają dane z karty kierowcy i wyjaśnienia strony. Dowiedziawszy się, że K. W. po zakończeniu pracy zamierza udać się na zakupy do Trójmiasta ustalili, żeby nie tracić czasu i pieniędzy, ponieważ kierowcy przejeżdżali niedaleko siebie, to jeden kierowca zastąpi drugiego w pojeździe. Dodał, że argumentacja organu jest nielogiczna i to na organie ciąży obowiązek udowodnienia winy przedsiębiorcy. Działania organu są podyktowane wyłącznie względami fiskalnymi. Zarzucił, że pomimo wnioskowania o przesłuchanie kluczowych świadków – K. W. i K. K., organy odmówiły przeprowadzenia tych czynności. Czynności przeprowadzone podczas kontroli w siedzibie przedsiębiorstwa polegały wyłącznie na pobraniu dokumentacji oraz plików źródłowych przez inspektorów. Podczas czynności kontrolnych nie uwzględniono żadnych wyjaśnień i wniosków strony, a kontrola polegała wyłącznie na przekazaniu dokumentów. W prowadzonym postępowaniu zauważył bierność i niechęć urzędu
w wyjaśnieniu wątpliwości związanych ze stwierdzonymi naruszeniami. Dodał, że organ ma obowiązek uwzględniania każdego złożonego przed nim wniosku, a zaniechanie tego może stanowić naruszenie prawa i naruszenie obowiązku wynikającego z art. 77 § 1 k.p.a.
W dalszej części uzasadnienia skarżący wskazał, że organ całkowicie zbagatelizował wykonywanie przez kontrolowane pojazdy przewozu płodów rolnych. Już w wyjaśnieniach przekazanych podczas kontroli w firmie znajduje się oświadczenie o użytkowaniu pomocniczo pojazdów w celu wykorzystywania przez gospodarstwo rolne. Przedsiębiorca posiada gospodarstwo rolne i w rozpatrywanym przypadku odbywał się zbiór ziaren i przewóz siana. Dane zapisane na tachografie jasno wskazują, że pojazdem przewożono cyklicznie ładunek z pola do gospodarstwa rolnego, gdzie znajduje się magazyn. Zarzucił, że organ zbagatelizował oświadczenia K. K. dotyczące zamiany z drugim kierowcą oraz A. P. dotyczące wykonywania przejazdów na terenie wewnętrznym, które przemawiają na korzyść skarżącego. Dodał, że jego firma od lat kładzie nacisk na profesjonalizm i jakość świadczonych usług i nieustannie dąży do tego, aby wszystkie zadania przewozowe były realizowane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
Ostatecznie skarżący skonkludował, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy na uwzględnienie zasługują takie aspekty jak:
- nieprawidłowa ocena stanu faktycznego – w toku postępowania doszło do nieprawidłowej oceny zgromadzonych dowodów oraz okoliczności, co miało bezpośredni wpływ na wynik sprawy. Ocena ta nie odzwierciedla rzeczywistego stanu rzeczy, co skutkowało nieuzasadnionym nałożeniem sankcji na przedsiębiorcę;
- celowe pominięcie wniosków dowodowych, w tym wyjaśnień strony. W procesie decyzyjnym zignorowane zostały kluczowe wnioski dowodowe i wyjaśnienia. Taka sytuacja nie tylko podważa rzetelność postępowania, ale również uniemożliwia pełną
i sprawiedliwą ocenę sprawy;
- mylne i bezpodstawne stwierdzenie naruszeń z załącznika nr 3 do u.t.d. Stwierdzenia te bazują na niepełnej i błędnej interpretacji dostępnych dowodów. Przedsiębiorstwo dokłada wszelkich starań, aby zapewnić przestrzeganie przepisów dotyczących czasu pracy kierowców, przepisów PRD, a przedstawione zarzuty nie znajdują odzwierciedlenia w rzeczywistej działalności przedsiębiorstwa.
Podkreślił, że strona została pozbawiona możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, czym organ naruszył art. 81 u.t.d., co stanowi istotne uchybienie proceduralne..
W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Zaznaczył, że protokół kontroli, będący podstawowym dowodem w sprawie, zapewnia możliwość przedstawienia przez kontrolowanego własnej wersji zdarzeń. Protokół kontroli jest w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. dokumentem urzędowym. Dokument ten sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w zakresie ich działania stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. GITD podkreślił również że przeprowadził kompleksowe postępowanie dowodowe i dokonał oceny okoliczności istotnych
w sprawie, a skarżący miał zapewniony udział w każdym stadium postępowania. Dodał, że obowiązkiem przedsiębiorcy, jako profesjonalisty, jest prawidłowe zabezpieczenie
i zorganizowanie zadania przewozowego, a później jego kontrola. W odpowiedzi na zarzuty strony, GITD wskazał, że skarżący w składanych wyjaśnieniach ograniczył się do podnoszenia tez kwestionujących własną odpowiedzialność, bez przytaczania równolegle dowodów na ich poparcie. Dodał również, że przeprowadzenie wnioskowanych przez stronę dowodów nie mogło stanowić podstawy do zmiany zaskarżonego rozstrzygnięcia, ponieważ ustawodawca w art. 76 § 1 i 2 k.p.a. przyjął domniemanie zgodności z prawdą tego, co zostało stwierdzone w dokumencie przez organ, a domniemanie to może być obalone jedynie przez przeprowadzenie dowodu przeciwko treści dokumentu. Podniósł nadto, że w postępowaniu administracyjnym ciężar przeprowadzenia dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi dla siebie skutki prawne. Prowadzi to do konkluzji, że nałożony na organy obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie zwalnia strony postępowania od współdziałania w realizacji tego obowiązku. Organ nie ma jednak obowiązku poszukiwania dowodów, gdy twierdzenia strony są zbyt ogólnikowe lub lakoniczne.
Pismem z 20 czerwca 2024 r. do postępowania sądowoadministarcyjnego – na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 1 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o Rzeczniku Małych i Średnich Przedsiębiorców (Dz. U. z 2023 r. poz. 1668, dalej jako: "ustawa o Rzeczniku") – wstąpił Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców. W swoim stanowisku w sprawie zarzucił organowi rażące naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 oraz art. 11 k.p.a.
Rzecznik wyjaśnił, że GITD w całości uchylił decyzję organu pierwszej instancji
i nałożył na przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 15.000 zł, czyli w takiej samej wysokości jak WITD, co w konsekwencji oznacza, że organ odwoławczy uchylając zaskarżoną decyzję nie zmienił decyzji organu pierwszej instancji. Również w treści uzasadnienia GITD trudno doszukać się z jakiego powodu decyzja została uchylona,
a wręcz wskazać należy, że na stronie 44 uzasadnienia znajduje się twierdzenie, że "organ odwoławczy nie dopatrzył się uchybień w prowadzonym przez organ pierwszej instancji postępowaniu, jednocześnie stwierdzając, że zostało ono przeprowadzone
z poszanowaniem przepisów procedury administracyjnej. Organ zebrał obszerny materiał dowodowy w sprawie, który został wszechstronnie rozpatrzony. Stan faktyczny został w przeważającej większości ustalony prawidłowo". Wskazuje to na uchybienie przez organ odwoławczy art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 107 § 1 pkt 6 w zw. z art. 11 k.p.a. Powołując stosowne orzecznictwo, Rzecznik stwierdził, że uzasadnienie powinno być sporządzone w taki sposób, aby jednoznacznie można było poznać tok rozumowania organu i ocenić prawidłowość rozstrzygnięcia, zwłaszcza w sytuacji gdy organ orzeka na niekorzyść strony. Brak wskazania w przedmiotowej sprawie powodów uchylenia decyzji i nałożenia analogicznej kary jak organ pierwszej instancji, prowadzi do wniosku, że uzasadnienie jest wadliwe, a tym samym rozstrzygnięcie jest wadliwe ponieważ opiera się na niepowiązanym z rozstrzygnięciem uzasadnieniu i z tego względu decyzja winna być uchylona. Podkreślił, że wadliwe uzasadnienie stanowi także naruszenie zasady przekonywania określonej w art. 11 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności
z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zaskarżona decyzja może podlegać uchyleniu tylko w przypadku, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy – w myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako: "p.p.s.a."). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego
w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowanej wykładni tych przepisów.
Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że pomimo dostrzeżonych uchybień procesowych i częściowo błędnego uzasadnienia, zaskarżona decyzja ma oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym, który stanowił podstawę do nałożenia na skarżącego orzeczonej kary pieniężnej w wysokości 15.000 zł. Stwierdzone bowiem uchybienia organu odwoławczego nie miały wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia.
Podstawę prawną wymierzenia kary administracyjnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym stanowi art. 92a ust. 1 u.t.d., w którym ustawodawca ustanowił odpowiedzialność administracyjną podmiotów wykonujących transport drogowy. Odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny. Nie jest ona uzależniona od winy i dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego, a zatem określona w art. 92a u.t.d. kara jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Sankcja administracyjna ma przede wszystkim znaczenie prewencyjne, a jej istotą jest przymuszenie
do respektowania nakazów i zakazów. Celem tej kary jest zapewnienie przestrzegania przez przedsiębiorców przepisów służących bezpieczeństwu powszechnemu,
tj. zapewnieniu wykonywania transportu w sposób gwarantujący bezpieczeństwo na drogach, ochronę życia i zdrowia ludzkiego. Z tego punktu widzenia system sankcji przewidzianych przez przepisy u.t.d. stanowi przejaw interwencjonizmu państwowego
w sferę, która została uznana przez ustawodawcę za szczególnie istotną (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 31 sierpnia 2023 r., sygn. akt II GSK 1330/22, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej jako: CBOSA).
Z powyższego jednoznacznie wynika, że za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność przedsiębiorca i to na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi
w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje. Art. 92a ust. 1 u.t.d ustanawia zatem domniemanie odpowiedzialności przedsiębiorcy.
Przeprowadzona w przedsiębiorstwie skarżącego kontrola wykazała szereg naruszeń przepisów u.t.d., skutkujących nałożeniem kar za naruszenie przepisów tej ustawy. Skarżący kwestionował w postępowaniu przed organami administracyjnymi oraz w skardze wniesionej do tutejszego Sądu nałożenie kar na podstawie lp. 6.3.8, 6.3.5, 6.3.3. i 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. Przeprowadzona przez Sąd kontrola wykazała, że stwierdzenia naruszeń w tym zakresie ustalono na podstawie zupełnego
i prawidłowo zgromadzonego materiału dowodowego sprawy, który mógł stanowić podstawę wydania zaskarżonej decyzji.
Pierwszy z zarzutów skarżącego dotyczył niespełnienia wymogu ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy. Zdaniem strony, ręczne wpisywanie danych, o których mowa w lp. 6.3.8 załącznika nr 3 do u.t.d. nie dotyczy wpisów dotyczących "symbolu państwa miejsca rozpoczęcia lub zakończenia dziennego okresu pracy". Skarżący wywodzi, iż opis naruszenia zawarty w ww. lp. 6.3.8 załącznika nr 3 do u.t.d. nie wymienia wpisu "symbolu państwa miejsca rozpoczęcia lub zakończenia dziennego okresu pracy", tak jak to czyni w przypadku naruszenia wymienionego w lp. 7.12 załącznika nr 1 do u.t.d., co świadczy o intencji ustawodawcy, bo gdyby prawodawca miał na myśli objęcie sankcją braku takiego wpisu, to zamieściłby takowy wpis. Argumentacji tej tutejszy Sąd nie podziela. Należy co prawda przyznać rację stronie, że samo lp. 6.3.8 załącznika nr 3 do u.t.d. rzeczywiście nie precyzuje tego, brak wpisania jakich konkretnie danych podlega sankcji administracyjnej. Nie oznacza to jednak, że brak szczegółowego opisu naruszenia obowiązku ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy oznacza brak odpowiedzialności za to naruszenie. Należy mieć na względzie, że rygorystyczne zasady wykonywania działalności transportowej, określone są nie tylko przepisami krajowymi u.t.d., ale zostały ukształtowane z uwzględnieniem obowiązujących w tej sferze przepisów unijnych. Słusznie zatem organ odwoławczy ustalił karę przewidzianą za naruszenie obowiązku ręcznego wprowadzenia danych na wykresówkę lub kartę kierowcy w powiązaniu z art. 34 ust. 7 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego
i Rady (UE) nr 165/2014 z 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych
w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85
w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady
w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. UE L 60 z 28.2.2014, s. 1), który nakłada na każdego kierowcę pojazdu obowiązek wpisywania informacji obejmujących symbole państw, w których rozpoczyna i kończy dzienny okres pracy.
Kolejny zarzut dotyczył naruszenia przez organy lp. 6.3.3 załącznika nr 3 do u.t.d. – to jest wymierzenia kary za posługiwanie się przez kierowcę kartą kierowcy, która nie jest jego własną kartą. Skarżący i w odwołaniu, i w skardze twierdził, że w jego przedsiębiorstwie nikt nie używa cudzych kart kierowcy, a wszyscy kierowcy posługują się swoimi własnymi kartami. Wyjaśnił w jakich okolicznościach doszło do wyjęcia karty kierowcy K. W. i zastąpienie jej kartą kierowcy K. K. Zdaniem przedsiębiorcy, ustalenia organu są absurdalne i wyimaginowane, a organ błędnie nie zwrócił się do niego
o wyjaśnienie tego naruszenia. Również ten zarzut należy uznać za bezzasadny. Ustalenia organu w tym zakresie zostały dokonane na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, a skarżący nie przedstawił w tym zakresie żadnych innych dowodów, które mogłyby obalić dowód z tychże dokumentów. Organy natomiast ustaleń dokonały na podstawie danych z tachografu oraz danych z systemu e-toll, które w ocenie Sądu były wystarczające do ustalenia stanu faktycznego w tym zakresie. Twierdzenia przedsiębiorcy dotyczące rzekomej zamiany osób prowadzących pojazd i ich kart kierowców oraz przyczyn tej zmiany są gołosłowne i nie znajdują odzwierciedlenia w zebranym w sprawie materiale dowodowym. Okoliczności podnoszone przez skarżącego mogły zostać przez niego uprawdopodobnione, choćby takimi dokumentami jak paragony przedstawione przez K. W. z dokonanych zakupów, czy faktura za usługę lawetowania zepsutego pojazdu, którym pierwotnie miał się poruszać K. K., a który to uległ awarii. GITD w sposób jasny i przekonujący wyjaśnił natomiast dlaczego nie dał wiary wyjaśnieniom strony i wskazał dokumenty, na których oparł swoje rozstrzygnięcie.
Następny zarzut skarżącego odnosił się do nieprawidłowego zastosowania
lp. 6.3.5 załącznika nr 3 do u.t.d., który przewiduje karę pieniężną 3.000 zł za niedopuszczalne wyjęcie wykresówek lub karty kierowcy, majce wpływ na rejestrację danych. Naruszenie to dotyczy sytuacji, w której kierowca przystępując do realizacji przewozu, umieszcza kartę kierowcy/wykresówkę w tachografie, a następnie ją wyjmuje z tachografu przed ukończeniem przewozu, a skutkiem takiego działania jest niepełny obraz przewozu (czasu pracy kierowcy, odległości, prędkości). Zgodnie z art. 34 ust. 1 powołanego rozporządzenia nr 165/2014, kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd począwszy od przejęcia pojazdu. Wykresówki, ani karty kierowcy nie wyjmuje się z urządzenia rejestrującego przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów lub konieczne jest wprowadzenie symbolu państwa przy przekroczeniu granicy. Jak wynika z akt sprawy, stwierdzone naruszenia dotyczyły pojazdu
o nr rejestracyjnym [...](2) i miały miejsce w okolicach węzła drogowego Gdańsk Port. W przypadkach tych we wskazanych 11 okresach w tachografie zostały zarejestrowane pojazdy wraz z inną pracą, bez rejestrowania tych aktywności na karcie kierowcy K.W. Kierowca rejestrował swoją aktywność na karcie do rozpoczęcia okresów naruszenia, następnie wyjął kartę z tachografu, a pojazdy i okresy innej aktywności uzupełnił jako odpoczynek.
Skarżący podnosił, iż wymierzenie kary na podstawie lp. 6.3.5 załącznika nr 3
do u.t.d. było nieuzasadnione z tego powodu, że w dniach, w których organ stwierdził wyjęcie wykresówek lub karty kierowcy pojazd był użytkowany na terenie wewnętrznym przez osobę współpracującą z przedsiębiorcą, której pojazd został użyczony w celach naprawczych. Pojazd nie był zatem wykorzystywany do wykonywania transportu drogowego. Ponadto pojazd był użytkowany na potrzeby gospodarstwa rolnego, które strona posiada. Również te wyjaśnienia skarżącego w ocenie Sądu są nieprzekonujące i nie znajdują potwierdzenia w materiale zgromadzonym w sprawie. Jak wynika z akt sprawy, we wskazanych 11 okresach w tachografie zostały zarejestrowane pojazdy wraz z inną pracą, bez rejestrowania tych aktywności na karcie kierowcy K. W. Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów, które przeczyłyby ustaleniom dokonanym w tym zakresie przez organy. Jego twierdzenie dotyczące użyczenia pojazdu A. P. oraz wykorzystywania pojazdu w celach innych niż wykonywanie transportu drogowego są ogólnikowe, nie zostały potwierdzone umową użyczenia, ani w żaden inny sposób. Co prawda do odwołania strona załączyła szereg faktur wystawionych przez Scania Polska S.A., ale tylko faktura z 4 listopada 2022 r. pokrywa się z datą stwierdzonego naruszenia. Dodatkowo jest to faktura za części (2x sworzeń zawiasu, tuleja, zestaw do przeglądu), a nie za usługę i naprawę pojazdu.
Słusznie organ odwoławczy stwierdził, że skarżący, jako właściciel pojazdu, którym był wykonywany transport drogowy w kontrolowanym okresie był zobowiązany do ewidencjonowania użytkowania i wykazania kto pojazdem kierował i w jakim celu. Tymczasem twierdzenia skarżącego, że w podane dni z pojazdu korzystał w celach innych niż wykonywanie transportu drogowego oraz jako rolnik nie ma pokrycia
w materiale dowodowym i z tego powodu organ miał podstawy, by uznać je za niewiarygodne. Skarżący bezspornie nie jest rolnikiem, a podmiotem wykonującym transport drogowy. Nie mogło mieć więc do niego zastosowania wyłączenie z art. 13 ust. 1 lit. b) rozporządzenia (WE) nr 561/2006, którego naruszenie zarzucił, w sytuacji, gdy przedsiębiorca nie wykazał, że pojazd był używany do celów wymienionych w ww. przepisie. Okoliczności tej nie zmienia fakt, że małżonka strony posiada gospodarstwo rolne. Zważyć trzeba, że ustawodawca nakłada na podmiot wykonujący przewóz drogowy konkretne obowiązki i określa konsekwencje ich naruszenia, opisane
w zaskarżonej decyzji. Z tego powodu przedsiębiorca nie może zasłaniać się ogólnymi twierdzeniami, ale powinien dokładnie wykazać, z należytą starannością, okoliczności użytkowania pojazdu wykorzystywanego do prowadzonej działalności. Skarżący tego nie uczynił. W ocenie tutejszego Sądu nie wykazał, że pojazd w spornym okresie był używany przez własne gospodarstwo rolne do przewozu w ramach własnej działalności gospodarczej rzeczy w promieniu do 100 m od bazy własnego przedsiębiorstwa. Przedsiębiorca nie wyjaśnił w które z dni, gdy stwierdzono naruszenia wykonywał przejazdy naprawcze, w które dni przejazdy wewnętrzne, a w które dni przejazdy
w gospodarstwie rolnym. Dlatego organy orzekające zasadnie przypisały mu odpowiedzialność za naruszenia przewidziane w lp. 6.3.5. załącznika nr 3 do u.t.d.
Nie zasługiwał na uwzględnienie także zarzut skarżącego dotyczący wymierzenia kary za naruszenie, o którym mowa w lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d., czyli z tytułu niewłaściwej obsługi lub odłączenia sprawnego technicznie tachografu, skutkującego nierejestrowaniem na wykresówce lub karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi. Kara ta została wymierzona w związku ze stwierdzeniem przez organ, na podstawie danych przedstawionych przez przedsiębiorcę, że
5 listopada 2022 r. pojazdem o numerze rejestracyjnym [...] (1) wykonywano przejazdy bez zalogowanej karty kierowcy, w tym przejazdy ciągłe wynoszące 42 minuty, 24 minuty, i 58 minut. Mimo iż skarżący zarzucał nieprawidłowe zastosowanie w jego sprawie ww. lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d., to nie uzasadnił w ogóle na czym miałyby polegać uchybienia organu w tym zakresie.
Reasumując, tutejszy Sąd stwierdził, że organ odwoławczy prawidłowo wymierzył karę pieniężną z tytułu wszystkich stwierdzonych naruszeń, nie tylko tych kwestionowanych przez stronę. Sąd – nie będąc bowiem związanym zarzutami
i wnioskami skargi – dokonał pełnej kontroli zaskarżonej decyzji. Kontrola ta wykazała, że wszystkie stwierdzone przypadki naruszenia przepisów u.t.d. zostały przez organ ustalone na podstawie zebranych dokumentów i znajdują odzwierciedlenie w aktach sprawy. Istotnym dowodem w przedmiotowej sprawie jest protokół kontroli z 14 lutego 2023 r., sporządzony w przepisanej formie i przez uprawnionych funkcjonariuszy publicznych, który w zakresie ich działania stanowi dokument urzędowy i zgodnie z art. 76 § 1 k.p.a. stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Nie oznacza to, że ustalenia protokołu kontroli są bezwzględnie wiążące. Ustawodawca w art. 76 § 3 k.p.a., dopuszcza możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego, ale skarżący z możliwości tej nie skorzystał. Tutejszy Sąd podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego i przyjmuje jako własne, że protokół korzysta z "podwyższonej" mocy dowodowej w zakresie jego treści. Fakty w nim ustalone mogą być obalone przez stronę, ale przez wykazanie sporządzenia tego dokumentu z naruszeniem prawa, a nie kwestionowanie zawartych w nim ustaleń bez przedstawienia dowodu ich nieprawidłowości. Zatem w tym zakresie strona powinna uczestniczyć aktywnie w postępowaniu, a nie tylko twierdzić, że ustalenia faktyczne sprawy są niepełne i niewłaściwie ocenione (por. wyrok NSA z 3 marca 2023 r., sygn. akt II GSK 6/20, LEX nr 3587778), tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie. Co więcej, skarżący w przedmiotowym protokole kontroli nie wniósł zastrzeżeń, wskazując, że "do naruszeń odniesie się po analizie". Protokół wraz z załącznikiem do niego, który stanowił już wykaz naruszeń, został przez stronę podpisany bez zastrzeżeń, a w ocenie Sądu już wtedy skarżący mógł udzielić pracownikom organu wyjaśnień naruszenia posługiwania się nie swoją kartą kierowcy.
Zważyć należy, że skarżący nie kwestionował w ogóle naruszeń opisanych
w lp. 1.5, 9.1; 6.5.1; 6.3.17; 6.3.16; 6.3.14; 5.11.1; 5.5.1; 5.7.1; 5.17.1; 5.17.2; 5.17.3; 5.18.2 oraz 5.18.3 załącznika nr 3 do u.t.d., za które ustalono należną karę pieniężną, po jej weryfikacji przez GITD, na łączną sumę 15.000 zł. Tutejszy Sąd również nie znalazł podstaw do ich kwestionowania, nie ma więc potrzeby szerszego omawiania ww. przypadków. Zarówno podstawa faktyczna, jak i podstawa prawna dotycząca tych naruszeń została prawidłowo przedstawiona i wyjaśniona przez organ odwoławczy
w obszernym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Konkludując podkreślić trzeba, że ustawodawca nakłada na podmiot wykonujący przewóz drogowy konkretne obowiązki i określa konsekwencje ich naruszenia, opisane w zaskarżonej decyzji. Z tego względu przedsiębiorca nie może zasłaniać się ogólnikowymi twierdzeniami wskazującymi na brak jego winy, ale powinien dokładnie
i starannie wykazać okoliczności użytkowania pojazdu wykorzystywanego do prowadzonej działalności, a swoje twierdzenia poprzeć stosownymi dowodami. O ile należy zgodzić się ze skarżącym, że to na organach ciąży obowiązek udowodnienia faktów związanych z naruszeniem przez stronę przepisów u.t.d., to bez przedstawienia przez stronę dowodów mogących podważyć ustalenia organów, nie jest możliwe przyjęcie twierdzeń co do braku podstaw uznania jej odpowiedzialności i nałożenia kary pieniężnej (wyrok WSA w Kielcach z 25 listopada 2021 r., sygn. akt I SA/Ke 491/21, LEX nr 3271931). Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów w tym zakresie, dlatego organy orzekające zasadnie przypisały mu odpowiedzialność administracyjną za naruszenia opisane szczegółowo w decyzji. Co do okoliczności nieprzesłuchania przez organy wnioskowanych świadków stwierdzić należy, że organ może odmówić przeprowadzenia dowodu, gdy dowód został zgłoszony przez stronę na okoliczność nie mającą znaczenia dla sprawy lub na okoliczność już dostatecznie wyjaśnioną innymi dowodami, jeżeli strona zgłosiła go po zakończeniu stadium postępowania dowodowego (zob. A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2024). Organy w niniejszym postępowaniu stwierdziły prawidłowo, że zebrane w toku postępowania dokumenty mają wystarczającą moc dowodową, aby wydać stosowne rozstrzygnięcie.
Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi dotyczących naruszenia przez organy przepisów postępowania stwierdzić należy, że w sprawie nie został naruszony art. 6, art. 7, art. 8, a w szczególności art. 10 k.p.a. Organy na każdym etapie postępowania zapewniały skarżącemu czynny udział w postępowaniu, o czym świadczy liczna korespondencja kierowana do strony w zakresie złożenia wyjaśnień i informująca o zakończeniu postępowania dowodowego. Świadczą o tym również pisma pochodzące od samego przedsiębiorcy, zawierające jego wyjaśnienia i wnioski. Z akt sprawy wynika, że organy administracyjne przeprowadziły wyczerpujące postępowanie wyjaśniające, z zachowaniem zasad określonych w przepisach k.p.a., a w oparciu
o zgromadzony materiał dowodowy ustaliły wszystkie istotne okoliczności do rozstrzygnięcia sprawy, a swoje stanowisko uzasadniły, dokonując prawidłowej wykładni prawa materialnego mającego zastosowanie w sprawie. Nie sposób szczegółowo odnieść się do zarzutów skarżącego dotyczących naruszenia przepisów art. 6, art. 7 oraz art. 8 k.p.a. w sytuacji, gdy skarżący poza powołaniem się na naruszenie wyszczególnionych w skardze artykułów k.p.a. nie sprecyzował na czym naruszenie to miałoby polegać. Z akt sprawy wynika natomiast, że organy prawidłowo zastosowały zarówno przepisy proceduralne, jak i prawa materialnego.
Ostatecznie zgodzić trzeba się też z organami orzekającymi, że skarżący nie wykazał, aby zaistniały przesłanki uzasadniające wyłączenie odpowiedzialność przedsiębiorcy z tytułu stwierdzonych naruszeń i zastosowanie w sprawie art. 92b i art. 92c u.t.d. Podkreślić bowiem należy, że odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem na gruncie art. 92a u.t.d. ma charakter administracyjny, jest ona bezwzględna, obiektywna, co oznacza, że powstaje przez sam fakt zaistnienia bezprawności – naruszenia zakazu lub nakazu określonego w przepisie prawa administracyjnego (wyrok NSA z 17 maja 2022 r., sygn. akt II GSK 1980/18, LEX nr 3359829).
Końcowo podnieść należy, że zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej za każde naruszenie. Odnosząc się więc do zarzutu Rzecznika, tj. naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. wyjaśnić należy, że podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 92a ust. 5 pkt 1 u.t.d., który pozwalał na orzeczenie dokładnie kary w maksymalnej wysokości 15.000 zł. Jak wynika z akt sprawy, GITD orzekł na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. z uwagi na rozbieżności rachunkowe pomiędzy stwierdzonymi przezeń naruszeniami, a karą wyliczoną przez organ pierwszej instancji. W istocie uchybieniem procesowym organu odwoławczego było to, że nie wyjaśnił on w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w sposób jasny, dlaczego uchylił decyzję organu pierwszej instancji i orzekł co do istoty sprawy
w sytuacji, gdy wysokość wymierzonej kary jest taka sama jak wymierzona przez WITD. Uchybienie to nie miało jednak wpływu na wynik sprawy. Prawidłowo bowiem organ odwoławczy zauważył, że w przypadku naruszenia lp. 5.17 załącznika nr 3 do u.t.d., WITD nałożył karę za 14 naruszeń skrócenia obowiązkowej przerwy w pracy
w przypadku, gdy czas pracy wynosi od 6 do 9 godzin o czas od 10 minut do mniej niż 20 minut oraz za 24 naruszenia skrócenia obowiązkowej przerwy w pracy w przypadku, gdy czas pracy wynosi od 6 do 9 godzin o czas od 20 minut, podczas gdy naruszeń tych było odpowiednio 15 oraz 25 naruszeń. Mając jednak na względzie zasadę zakazu reformationis in peius wynikającą z art. 139 k.p.a. utrzymał za stwierdzone naruszenia karę w wysokości 5.200 zł.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako niezasadną.