Pełny tekst orzeczenia II SA/Ol 233/06

II SA/Ol 233/06 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2006-09-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-04-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
A.Bogusław Jażdżyk /sprawozdawca/
Adam Matuszak /przewodniczący/
Hanna Raszkowska
Symbol z opisem
6331 Zasiłek dla bezrobotnych
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędziowie Protokolant Sędzia WSA Adam Matuszak Sędzia WSA Hanna Raszkowska Asesor WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2006 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych I. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu l instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. WSA/wyr.1 - sentencja wyroku
Uzasadnienie
Decyzją z dnia "[...]" Nr "[...]" działający z upoważnienia Prezydenta Miasta zastępca Dyrektora Miejskiego Urzędu Pracy uznał D. S. z dniem 4 października 2005r. za osobę bezrobotną oraz odmówił przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 4 października 2005r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż z przedstawionych przez wnioskodawcę dokumentów wynika, że w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem w Urzędzie Pracy D. S. rozwiązał stosunek pracy na mocy porozumienia stron. W takim przypadku z mocy art. 75 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) zasiłek dla bezrobotnych przysługuje po upływie 90 dni od dnia zarejestrowania.
Od powyższej decyzji odwołanie wniósł D. S. wnosząc o zmianę decyzji i przyznanie zasiłku od dnia 1 października 2005r. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz art. 25 kc. Odwołujący się przyznał, iż faktycznie w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem się w Urzędzie Pracy tj. w dniu 15 kwietnia 2005r. rozwiązał stosunki pracy za porozumieniem stron. Wskazał jednak, iż stosownie do treści art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy z 20 kwietnia 2004r. prawo do zasiłku nie przysługuje bezrobotnemu, który w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem w powiatowym urzędzie pracy rozwiązał stosunek pracy na mocy porozumienia stron, chyba że rozwiązanie stosunku pracy na mocy porozumienia stron nastąpiło z powodu zmiany miejsca zamieszkania. Odwołujący wyjaśnił, iż powodem rozwiązania stosunków pracy w dniu 15 kwietnia 2005r. było podjęcie nowej pracy w W., którą wykonywał do 30 września 2005r. Podniósł, iż ostatnią pracę wykonywał w W., zaś rozwiązanie poprzednich stosunków pracy spowodowane było podjęciem nowej pracy w innej miejscowości. Podkreślił, iż od dłuższego czasu podejmował próby znalezienia nowej pracy w W. Podjęcie pracy w W. wiązało się ze zmianą miejsca zamieszkania. Według odwołującego się, nikt nie rezygnowałby z pracy w O. by podjąć tymczasowe zatrudnienie w odległej miejscowości. Wyjaśnił, iż miejsce zamieszkania definiuje się zgodnie z art. 25 Kodeksu cywilnego. Składa się na nie przebywanie w danej miejscowości (corpus) oraz wola przebywania (animus). Konkludując odwołujący wywiódł, iż powodem rozwiązania stosunków pracy za porozumieniem stron z dniem 15 kwietnia 2005r. było warunkowane wolą zmiany miejsca zamieszkania.
Decyzją z dnia "[...]"stycznia 2006r. nr "[...]" Wojewoda utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, iż prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, w przypadku spełnienia warunków określonych w art. 71 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Organ odwoławczy argumentował dalej, że stosownie do treści art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy z 20 kwietnia 2004r. prawo do zasiłku nie przysługuje bezrobotnemu, który w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem w powiatowym urzędzie pracy rozwiązał stosunek pracy na mocy porozumienia stron, chyba że rozwiązanie stosunku pracy na mocy porozumienia stron nastąpiło z powodu zmiany miejsca zamieszkania.
Organ odwoławczy podał, iż D. S. rejestrując się w Miejskim Urzędzie Pracy udokumentował fakt posiadania 365 dni pracy, które stanowią podstawę do uzyskania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Organ wyjaśnił, iż w aktach sprawy znajdują się dwa świadectwa pracy wystawione przez "A" R. M. w O. i "B" w O. Świadectwa te zawierają zapis, że rozwiązanie stosunku pracy z odwołującym się nastąpiło w dniu 15 kwietnia 2005r. za porozumieniem stron w oparciu o art. 30 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy. Rozwiązanie stosunku pracy 15 kwietnia 2005r. miało miejsce w okresie 6 miesięcy, o których mowa w art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy z 20 kwietnia 2004r. Okres 6 miesięcy przed rejestracją w urzędzie pracy, jak stanowi ustawa, to okres od 3 kwietnia 2005r. do 3 października 2005r. Reasumując organ wskazał, że rozwiązanie stosunków pracy za porozumieniem stron i podjęcie pracy u innego pracodawcy wymusiło konieczność zmiany miejsca zamieszkania. Tak więc zmiana miejsca zamieszkania była skutkiem rozwiązania stosunku pracy, a nie jego przyczyną.
W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Olsztynie D. S. wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i uznanie, iż skarżącemu przysługuje zasiłek dla bezrobotnych przez okres 3 miesięcy od dnia 1 października 2005r. Skarżący wskazał, iż nikt nie rozwiązuje stosunku pracy, by dopiero znaleźć nową pracę. Argumentował, iż już w odwołaniu od decyzji organu I instancji podniósł, iż rozwiązanie stosunku pracy było efektem podjęcia od 15 kwietnia 2005r. pracy w W. na co wskazuje świadectwo pracy u kolejnego pracodawcy "C". Jest rzeczą oczywistą, że podjęcie zatrudnienia w kancelarii w W. wiązało się ze zmianą miejsca zamieszkania. Tak więc odwrotnie niż twierdzi organ zmiana miejsca zamieszkania była przyczyną, a nie skutkiem rozwiązania stosunku pracy. Rozwiązanie stosunku pracy z pracodawcami w O. było konsekwencją zamiaru zmiany miejsca zamieszkania, tj. przeprowadzenia się do W., by tam kontynuować dalszą karierę zawodową. Dlatego też w okresie wcześniejszym skarżący podejmował rozmowy z różnymi pracodawcami, by w konsekwencji zatrudnić się u jednego z nich i zawrzeć umowę na czas określony od 15 kwietnia 2005r. do 30 września 2005r. Jak wskazał skarżący w chwili wniesienia skargi nadal zamieszkuje w W., a od dnia 27 września 2005r. podjął pracę u nowego pracodawcy.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. W ocenie organu odwoławczego różne mogą być sytuacje życiowe wymuszające zmianę miejsca zamieszkania (np. konieczność sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny, zmiana miejsca zamieszkania przez małżonka, zdarzenie losowe), które w konsekwencji wymuszą konieczność rozwiązania stosunku pracy z dotychczasowym pracodawcą. Przyjmując argumentację skarżącego zawartą w skardze należałoby przyjąć, iż każde zwykłe rozwiązanie stosunku pracy z dotychczasowym pracodawcą, którego powodem jest podjęcie innej pracy należałoby traktować jako okoliczność uniemożliwiającą stosowanie art. 75 ust. 1 pkt 2 wymienionej ustawy. Natomiast treść przytoczonego przepisu wskazuje na jego nadzwyczajny charakter przesłanek, których wystąpienie sprawia, że fakt rozwiązania stosunku pracy za porozumieniem stron w okresie 6 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji w urzędzie pracy, nie niesie ze sobą negatywnych skutków zasiłkowych. W niniejszej sprawie powodem rozwiązania stosunku pracy 15 kwietnia 2005r. było znalezienie nowej pracy, fakt że miejsce pracy było poza miejscem zamieszkania w sposób naturalny wymusiło konieczność zmiany miejsca zamieszkania, która miała charakter wtórny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), Sąd kontroluje zaskarżone decyzje pod kątem ich zgodności z prawem. Zatem usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego może nastąpić tylko w przypadku, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organ naruszył prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) zwanej dalej: ustawą p.p.s.a.
Problematyka przyznawania i wypłaty zasiłków dla bezrobotnych uregulowana została ustawą z 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Stosownie do treści art. 71 ust. 1 pkt 1 i 2 lit. a prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 75, jeżeli: nie ma dla niego propozycji odpowiedniej pracy, propozycji szkolenia, stażu, przygotowania zawodowego w miejscu pracy, prac interwencyjnych lub robót publicznych oraz w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni: był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, z zastrzeżeniem art. 105; w okresie tym nie uwzględnia się okresów urlopów bezpłatnych trwających łącznie dłużej niż 30 dni. W art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawodawca przewidział, iż prawo do zasiłku nie przysługuje bezrobotnemu, który w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem w powiatowym urzędzie pracy rozwiązał stosunek pracy lub stosunek służbowy za wypowiedzeniem albo na mocy porozumienia stron, chyba że porozumienie stron nastąpiło z powodu upadłości, likwidacji pracodawcy lub zmniejszenia zatrudnienia z przyczyn dotyczących zakładu pracy albo rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego za wypowiedzeniem lub na mocy porozumienia stron nastąpiło z powodu zmiany miejsca zamieszkania.
Z akt wynika, iż skarżący udokumentował fakt posiadania 365 dni, o których mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z 20 kwietnia 2004r. które stanowią podstawę do uzyskania prawa do zasiłku. Bezsporne pozostaje, iż w okresie 6 miesięcy przed dniem zarejestrowania się skarżący rozwiązał za porozumieniem stron stosunki pracy. Z dwóch znajdujących się w aktach administracyjnych świadectw pracy wynika, iż w dniu 15 kwietnia 2005r. skarżący rozwiązał stosunki pracy za porozumieniem stron z dwoma pracodawcami mającymi siedzibę w O. Z kolejnego świadectwa pracy wynika, że skarżący od 15 kwietnia 2005r. podjął pracę u pracodawcy w W. Ostatnia umowa o pracę została rozwiązana na skutek upływu czasu na jaki została zawarta z dniem 30 września 2005r., po czym skarżący w dniu 4 października 2005r. zarejestrował się jako osoba bezrobotna w Miejskim Urzędzie Pracy w O. W sprawie poza sporem stron pozostaje także, iż skarżący przeniósł się do W., by rozpocząć zatrudnienie w tej miejscowości, gdzie jak wskazał w skardze nadal zamieszkuje, a od 27 grudnia 2005r. podjął pracę u kolejnego pracodawcy.
Spór w niniejszej sprawie pomiędzy stronami sprowadza się do kwestii, co w istocie spowodowało rozwiązanie stosunku pracy za porozumieniem stron, czy było to znalezienie przez skarżącego nowej pracy w innej miejscowości i czy zmiana miejsca zamieszkania wymuszona została przez zmianę miejsca pracy, jak argumentuje organ, czy też odwrotnie zmiana miejsca zamieszkania była przyczyną rozwiązania stosunków pracy z pracodawcami w O.
Dokonując wykładni art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy z 20 kwietnia 2004r. zgodzić należy się z organem, iż przepisu tego nie można interpretować rozszerzająco, wyłącza on bowiem – jako wyjątek od zasady - ogólne przesłanki wykluczające prawo do zasiłku dla osoby bezrobotnej w przypadku rozwiązania stosunku pracy za porozumieniem stron albo za wypowiedzeniem dokonanym przez pracownika w okresie 6 miesięcy przed dniem zarejestrowania się. W przepisie tym jednak ustawodawca poza zmianą miejsca zamieszkania, która wymusza rozwiązanie stosunku pracy za wypowiedzeniem albo na mocy porozumienia stron nie zawarł żadnych innych dodatkowych kryteriów, które organ miałby badać stosując wskazany przepis. Z treści art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy z 20 kwietnia 2004r. wynika jednie, że pomimo rozwiązania stosunku pracy na 6 miesięcy przed momentem rejestracji prawo zasiłku przysługuje bezrobotnemu, który rozwiązał ów stosunek pracy z powodu zmiany miejsca zamieszkania. Wyjątkowy – jak wskazuje organ – charakter tego przepisu nie może doprowadzić do jego nadinterpretacji.
Skarżący zmienił miejsce zamieszkania przenosząc się do W., by podjąć tam zatrudnienie. Jak wskazywał zarówno w odwołaniu, jak i w skardze od dłuższego czasu podejmował rozmowy z różnymi pracodawcami, by ostatecznie podjąć pracę u jednego z nich. Jak wyjaśnił skarżący zmiana miejsca zamieszkania powodowana chęcią kontynuowania kariery zawodowej była przyczyną rozwiązania stosunków pracy na mocy porozumienia stron. Jak wskazano wyżej ustawodawca w art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy z 20 kwietnia 2004r., nie wykluczył otrzymania zasiłku dla bezrobotnych pomimo rozwiązania stosunku pracy na mocy porozumienia stron w okresie 6 miesięcy poprzedzających okres rejestracji, jeżeli rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło z powodu zmiany miejsca zamieszkania. Bez znaczenia w sprawie jest natomiast jakie powody legły u podstaw zmiany miejsca zamieszkania przez stronę, czy była to – jak chce organ – konieczność sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny, zmianą miejsca zamieszkania małżonka, czy też innym zdarzeniem losowym. Nawet więc w przypadku, gdy dana osoba rozwiązuje stosunek pracy na mocy porozumienia stron z powodu zmiany miejsca zamieszkania, kierując się chęcią podjęcia w nowym miejscu zamieszkania pracy u innego pracodawcy, przyczyna zmiany miejsca zamieszkania pozostaje bez wpływu na sytuację prawną bezrobotnego. Jak wskazano bowiem wyżej przyczyny zmiany miejsca zamieszkania nie mają znaczenia prawnego w sprawie.
Niezależnie od powyższego wskazać należy, iż za taką interpretacją przepisów ustawy przemawia także wykładnia celowościowa. Trudno bowiem przyjąć, iż racjonalny ustawodawca chciał pozbawić zasiłku osoby bezrobotne, które wykazują aktywność na rynku pracy, poszukując tej pracy w innych często odległych od dotychczasowego miejsca zamieszkania miejscowościach. Oczywistym jest, że podjęcie pracy w innej miejscowości często wiąże się z szeregiem wyrzeczeń oraz zwiększonych kosztów np. wynajęcie mieszkania, rozłąka z rodziną, przeprowadzka. Osoba taka, która zmienia miejsce zamieszkania rozwiązując z tego powodu dotychczasowy stosunek pracy, następnie podejmuje zatrudnienie u pracodawcy w innej miejscowości i traci tam pracę, nie może być w gorszej sytuacji prawnej niż bezrobotny, który zmienił miejsce zamieszkania z innych powodów, nie związanych z aktywnością zawodową.
Nie jest natomiast słuszny zarzut skarżącego, że zasiłek dla bezrobotnych winien mu zostać przyznany już z dniem 1 października 2005r. Ja wskazano wyżej ustawodawca przyjął w art. 71 ust. 1 ustawy z 20 kwietnia 2004r., iż prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy. Brak jest więc podstaw do przyznania zasiłku z początkiem miesiąca, w trakcie którego osoba rejestruje się w urzędzie pracy.
Ponownie rozpatrując sprawę organ winien mieć na uwadze wykładnię przepisów dokonaną przez Sąd.
W tym stanie rzeczy w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uchylił zaskarżoną i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji oraz z mocy art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku.