II SA/Ol 202/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku P. K. o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad matką, J. K., legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organy administracji obu instancji odmówiły przyznania świadczenia, argumentując, że skarżący nie wykazał, iż sprawuje stałą i osobistą opiekę nad matką w takim zakresie, który uniemożliwiałby mu podjęcie pracy zarobkowej. Podkreślono, że pomoc świadczona przez skarżącego (zakupy, pomoc w przygotowaniu posiłków, opał) miała charakter doraźnego wsparcia, a nie opieki wykluczającej zatrudnienie. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, podzielił stanowisko organów. Zgodnie z orzecznictwem, świadczenie pielęgnacyjne jest rekompensatą za rezygnację z pracy z powodu konieczności sprawowania opieki, a nie za sam fakt sprawowania opieki. Sąd stwierdził, że skarżący nie wykazał istnienia związku przyczynowo-skutkowego między niepodejmowaniem zatrudnienia a zakresem faktycznie świadczonej opieki, która mogła być świadczona poza godzinami pracy. W związku z tym skarga została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących świadczenia pielęgnacyjnego, w szczególności wymogu istnienia związku przyczynowo-skutkowego między rezygnacją z pracy a zakresem sprawowanej opieki.
Dotyczy konkretnego stanu faktycznego, gdzie zakres opieki nie był wystarczający do uznania jej za wykluczającą zatrudnienie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobie, która sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, ale zakres tej opieki nie wyklucza możliwości podjęcia przez nią zatrudnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje tylko wtedy, gdy zakres sprawowanej opieki wyklucza możliwość podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, co oznacza istnienie związku przyczynowo-skutkowego między niepodejmowaniem pracy a koniecznością sprawowania opieki.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pomoc świadczona przez skarżącego matce miała charakter doraźnego wsparcia w codziennych czynnościach, a nie opieki o takim charakterze i wymiarze, który uniemożliwiałby podjęcie pracy zarobkowej. Brak jest związku przyczynowo-skutkowego między niepodejmowaniem zatrudnienia a zakresem niezbędnych czynności opiekuńczych.
Czy pomoc w codziennych czynnościach, takich jak zakupy czy przynoszenie opału, stanowi podstawę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taka pomoc, świadczona poza godzinami pracy, nie jest podstawą do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, ponieważ nie wyklucza możliwości podjęcia zatrudnienia.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że świadczenie pielęgnacyjne jest rekompensatą za rezygnację z pracy z powodu konieczności sprawowania opieki, a nie za sam fakt sprawowania opieki. Pomoc w codziennych czynnościach, która nie uniemożliwia podjęcia pracy, nie spełnia tej przesłanki.
Przepisy (7)
Główne
u.ś.r. art. 17 § 1
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje m.in. innym osobom, na których ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności lub orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa oddalenia skargi.
u.ś.r.
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Tekst jednolity: Dz.U. 2023 poz 390
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Tekst jednolity: Dz.U. 2023 poz 259
Pomocnicze
u.ś.r. art. 3 § 22
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Definicja stałej i osobistej opieki nad osobą niepełnosprawną.
k.r.o.
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Przepisy dotyczące obowiązku alimentacyjnego.
p.p.s.a. art. 134
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zakres sprawowanej opieki nie wyklucza możliwości podjęcia zatrudnienia. • Brak związku przyczynowo-skutkowego między niepodejmowaniem pracy a koniecznością sprawowania opieki. • Pomoc świadczona przez skarżącego ma charakter doraźnego wsparcia, a nie opieki stałej i osobistej.
Odrzucone argumenty
Skarżący sprawuje stałą i osobistą opiekę nad matką, co uniemożliwia mu podjęcie pracy. • Wywiad środowiskowy nie oddał pełnego obrazu sytuacji. • Złożenie wniosku o świadczenie pielęgnacyjne jest uzasadnione po śmierci ojca.
Godne uwagi sformułowania
świadczenie pielęgnacyjne nie jest przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawną matką, gdyż wynika ona z prawnego i moralnego obowiązku dziecka względem rodzica, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania • świadczenie pielęgnacyjne ma być rekompensatą za rezygnację z pracy z uwagi na konieczność opieki nad osobą bliską, która jej wymaga • pomoc matce sprowadzała się do zwykłego wsparcia rodzica w codziennych czynnościach
Skład orzekający
Marzenna Glabas
przewodniczący
Piotr Chybicki
sprawozdawca
Grzegorz Klimek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących świadczenia pielęgnacyjnego, w szczególności wymogu istnienia związku przyczynowo-skutkowego między rezygnacją z pracy a zakresem sprawowanej opieki."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego, gdzie zakres opieki nie był wystarczający do uznania jej za wykluczającą zatrudnienie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje częsty problem interpretacyjny dotyczący świadczeń pielęgnacyjnych i wymagań stawianych opiekunom. Jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem socjalnym i administracyjnym.
“Świadczenie pielęgnacyjne: czy zwykła pomoc matce wystarczy, by zrezygnować z pracy?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.