II SA/Lu 718/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę Ł. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 23 lipca 2024 r., wydaną w trybie autokontroli na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. Decyzja ta uchyliła wcześniejszą decyzję SKO z dnia 13 lutego 2024 r. i orzekła w przedmiocie opłaty produktowej za lata 2017, 2018 i 2019. Sąd uznał skargę za uzasadnioną, ale z przyczyn formalnych. Kluczowym zarzutem było wadliwe zastosowanie przez SKO instytucji autokontroli, polegające na wyjściu poza zakres skargi Prokuratora Rejonowego. Prokurator zaskarżył decyzję SKO jedynie w części dotyczącej opłaty za rok 2018, podczas gdy SKO w decyzji autokontrolnej orzekło również o opłatach za lata 2017 i 2019. Sąd podkreślił, że organ stosujący autokontrolę może orzekać jedynie w granicach skargi. Dodatkowo, SKO nie spełniło wymogu wskazania, czy działanie organu miało miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję autokontrolną z przyczyn proceduralnych, uznając za zbędne odnoszenie się do zarzutów merytorycznych. Sąd zasądził od SKO na rzecz Ł. K. zwrot kosztów postępowania, obniżając wynagrodzenie pełnomocnika.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja i stosowanie instytucji autokontroli przez organy administracji publicznej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności w kontekście granic skargi i zakresu orzekania organu.
Dotyczy specyficznej sytuacji zastosowania art. 54 § 3 p.p.s.a. przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, ale zasady dotyczące granic autokontroli są uniwersalne.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ administracji publicznej, stosując instytucję autokontroli na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a., może orzekać poza zakresem skargi wniesionej przez stronę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ stosujący autokontrolę może orzekać jedynie w granicach skargi, czyli w zakresie objętym żądaniem i zarzutami skarżącego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że instytucja autokontroli ma na celu naprawienie błędów organu w ramach zaskarżonego rozstrzygnięcia, a nie wydawanie decyzji wykraczających poza żądanie skarżącego. W przypadku częściowego zaskarżenia decyzji, organ autokontrolny może odnieść się tylko do tej części.
Czy wydanie decyzji w trybie autokontroli przez ten sam skład orzekający organu, który wydał pierwotną decyzję, prowadzi do nieważności decyzji?
Odpowiedź sądu
Nie, wydanie decyzji autokontrolnej przez ten sam skład orzeczniczy nie stanowi naruszenia prawa i nie skutkuje nieważnością decyzji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że istotą autokontroli jest skontrolowanie przez skład orzekający własnego orzeczenia, co wręcz wskazuje na powinność wydania orzeczenia przez ten sam skład. Przepis art. 54 § 3 p.p.s.a. pełni analogiczną rolę jak art. 179a p.p.s.a. w przypadku sądów administracyjnych.
Czy organ stosujący autokontrolę na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. jest zobowiązany do wskazania, czy działanie organu miało miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z art. 54 § 3 p.p.s.a., organ uwzględniając skargę w całości, musi stwierdzić, czy działanie miało miejsce bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło przepis art. 54 § 3 p.p.s.a. z tego względu, że wbrew jego jednoznacznej dyspozycji, nie orzekło, czy działanie organu miało miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa.
Przepisy (28)
Główne
p.p.s.a. art. 54 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Reguluje instytucję autokontroli organu administracji publicznej, który może uwzględnić skargę w całości w terminie 30 dni od jej otrzymania, uchylając zaskarżoną decyzję i wydając nową.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie decyzji następuje w szczególności w przypadku, gdy zaskarżony akt narusza przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
u. o. p. art. 17 § 1
Ustawa z dnia 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej
Określenie wysokości nieuiszczonej opłaty produktowej.
u. o. p. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej
Obowiązek przedsiębiorcy zapewnienia odzysku, a w szczególności recyklingu, odpadów.
u. o. p. art. 4 § 1
Ustawa z dnia 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej
Sposób wywiązania się z obowiązku odzysku i recyklingu - samodzielnie lub za pośrednictwem organizacji odzysku.
u. o. p. art. 12 § 2
Ustawa z dnia 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej
Obowiązek wpłaty opłaty produktowej w przypadku niewywiązania się z obowiązku odzysku/recyklingu.
u. o. p. art. 12 § 3
Ustawa z dnia 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej
Sposób obliczania opłaty produktowej.
u. o. p. art. 34 § 3
Ustawa z dnia 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej
Sposób obliczania opłaty produktowej.
u. o. p. art. 70
Ustawa z dnia 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej
Przedawnienie obowiązku zapłaty opłaty produktowej.
u. o. p. art. 19
Ustawa z dnia 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej
Przedawnienie obowiązku zapłaty opłaty produktowej.
u. o. p. art. 16 § 1
Ustawa z dnia 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej
Przedawnienie obowiązku zapłaty opłaty produktowej.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd kontroluje zaskarżone akty pod względem zgodności z prawem, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz granicami danej sprawy.
u. o. p. art. 11 § 2
Ustawa z dnia 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej
Masa poddanych odzyskowi i recyklingowi odpadów ustalana na podstawie dokumentu potwierdzającego recykling.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności i prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Swobodna ocena dowodów.
k.p.a. art. 81a § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Rozstrzyganie wątpliwości na korzyść strony.
k.p.a. art. 107 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi formalne decyzji - uzasadnienie.
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi formalne decyzji - uzasadnienie.
k.p.a. art. 156 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Nieważność decyzji.
k.p.a. art. 132
Kodeks postępowania administracyjnego
Postępowanie przed sądem administracyjnym.
k.p.a. art. 75 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Dowody w postępowaniu administracyjnym.
u. o. I. O. Ś. art. 2 § 1
Ustawa z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska
Definicja organu wyspecjalizowanego w dziedzinie kontroli podmiotów korzystających ze środowiska.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.
rozp. MS ws. opłat adwokackich art. 14 § 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie
Stawki minimalne opłat za czynności adwokackie.
rozp. MS ws. opłat adwokackich art. 2 § 7
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie
Stawki minimalne opłat za czynności adwokackie.
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli sądów administracyjnych.
p.u.s.a. art. 179a
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Autokontrola sądu administracyjnego pierwszej instancji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wadliwe zastosowanie przez SKO instytucji autokontroli (art. 54 § 3 p.p.s.a.) poprzez orzekanie poza zakresem skargi Prokuratora. • Niewywiązanie się przez SKO z obowiązku wskazania, czy działanie organu miało miejsce bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa w ramach autokontroli.
Odrzucone argumenty
Zarzut nieważności decyzji z powodu wydania jej w tym samym składzie orzekającym, który wydał pierwotną decyzję (uznany za niezasadny).
Godne uwagi sformułowania
Istotą autokontroli pozostaje skontrolowanie przez skład orzekający wydanego przez siebie orzeczenia (naprawienie popełnionych przy wyrokowaniu błędów i wydanie orzeczenia prawidłowego), co wręcz wskazuje na powinność wydania orzeczenia autokontrolnego przez ten sam skład orzekający. • Organ musi uwzględnić "całą" skargę, nie może jednak orzekać ponad skargę, a więc ponad to czego skarga dotyczyła.
Skład orzekający
Jacek Czaja
przewodniczący
Grzegorz Grymuza
sprawozdawca
Bartłomiej Pastucha
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie instytucji autokontroli przez organy administracji publicznej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności w kontekście granic skargi i zakresu orzekania organu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zastosowania art. 54 § 3 p.p.s.a. przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, ale zasady dotyczące granic autokontroli są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne stosowanie procedur administracyjnych, nawet w ramach tzw. autokontrolli. Pokazuje, że organy nie mogą wykraczać poza to, co zostało zaskarżone, co ma znaczenie dla pewności prawa.
“Autokontrola organu: czy można orzekać poza zakresem skargi?”
Sektor
odpady
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.