II SA/Lu 674/21 - Wyrok WSA w Lublinie Data orzeczenia 2022-01-20 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-08-31 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Sędziowie Jerzy Parchomiuk Joanna Cylc-Malec /przewodniczący sprawozdawca/ Marcin Małek Symbol z opisem 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601 Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II OSK 1714/22 - Wyrok NSA z 2023-12-07 II OZ 683/23 - Postanowienie NSA z 2023-11-23 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 1994 nr 89 poz 414 art. 30 ust.5c, art. 30 ust.2, art. 29 ust. 7 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Dz.U. 2022 poz 329 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Asesor sądowy Marcin Małek Protokolant Referent Natalia Kondraciuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi Ł. L. na decyzję Wojewody z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie przystąpienia do rozbiórki pieców kaflowych i ułożenia ogrzewania podłogowego oddala skargę. Uzasadnienie Sygn. akt II SA/Lu [...] U z a s a d n i e n i e Decyzją z dnia [...]. nr [...] Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania Ł. L. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia [...] r., znak: [...] wnoszącą sprzeciw w sprawie zamiaru rozbiórki pieców kaflowych oraz ułożenia ogrzewania podłogowego w lokalach nr [...] w budynku przy ul. [...] C w L.. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w dniu 28 grudnia 2020 r. (data wpływu 5 stycznia 2021 r.) Ł. L. dokonał zgłoszenia zamiaru rozbiórki pieców kaflowych oraz ułożenia ogrzewania podłogowego w lokalach nr [...] w budynku przy ul. [...] w L.. Postanowieniem z dnia 20 stycznia 2021 r. (uzupełnionym postanowieniem z 16 lutego 2021 r.) wydanym na podstawie art. 30 ust. 5c ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2020r., poz. 1333 ze zm.), dalej jako "pr. bud." – organ I instancji zobowiązał go do: 1) prawidłowego określenia danych identyfikacyjnych (adresowych) nieruchomości z uwagi na fakt, że w ewidencji gruntów i budynków nie występuje nieruchomość ul. [...]; 2) przedstawienia rysunku określającego usytuowanie części obiektu, w której mają nastąpić roboty budowlane, gdyż w przypadku prowadzenia robót budowlanych przy obiekcie budowlanym wpisanym do rejestru zabytków konieczne jest uzyskanie pozwolenia na budowę; 3) załączenia pełnomocnictwa dla J. L.; 4) przedłożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; 5) przedstawienia - w zależności od potrzeb - pozwoleń, uzgodnień i opinii wymaganych odrębnymi przepisami, np. decyzji L. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków; 6) przedłożenia uszczegółowionego opisu określającego zakres i sposób wykonania planowanych robót budowlanych oraz rysunków (rzuty, przekroje, schematy instalacji) - w terminie do dnia 30 marca 2021 r. Wezwanie nie zostało wykonane, dlatego wskazaną wyżej decyzją z [...]. organ I instancji wniósł sprzeciw do zgłoszenia. W odwołaniu Ł. L. zarzucił organowi, że naruszył art. 30 ust. 5 pr. bud.; podniósł, że planowane prace budowlane nie dotyczą obiektu wpisanego do rejestru zabytków. Wojewoda podzielił stanowisko organu I instancji, za prawidłowe uznając wezwanie skarżącego do uzupełnienia zgłoszenia. Wojewoda stwierdził, że nieruchomość położona przy ul. [...] w L. objęta jest ochroną z dwóch podstaw: na stronie internetowej Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w L. znajduje się obwieszczenie nr [...] L. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 12 stycznia 2021r. (Dz. Urz. Woj. Lub. z 2021 r., poz. 324), z którego wynika, że wpisem do rejestru (pod nr [...]) objęty jest zespół urbanistyczny Starego Miasta i Śródmieścia Miasta L., w granicach wg opisów w decyzjach i zał. planów oraz że odrębnym wpisem (pod nr [...]) objęta jest zabudowa posesji przy ul. [...]: dwie zespolone kamienice oraz dwie oficyny boczne i oficyna od ul. [...]. Ponadto w aktach organu I instancji znajduje się kopia decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w L. z dnia [...] r. o wpisie do rejestru zabytków zabudowy posesji przy ul. [...] obejmującej: "kamienice G. [...] i G. [...] (...) dwutraktową oficynę od strony ul. [...] i dwie nowsze oficyny boczne". Z powyższego - zdaniem Wojewody - wynika, że nieruchomość przy ul. [...] położona jest na terenie objętym tzw. wpisem obszarowym (zespół urbanistyczny Starego Miasta i Śródmieścia Miasta L.) i tzw. wpisem indywidualnym, tzn. obejmującym konkretne obiekty. Wojewoda zwrócił uwagę, że powyższa decyzja z dnia [...]. dotyczy obiektów o adresach: G. [...] i G. [...] zaś skarżący Ł. L. dokonał zgłoszenia robót budowlanych w kamienicy przy ul. [...]. W związku z tym wymagane było jednoznaczne określenie usytuowania tej kamienicy, dlatego za w pełni słuszne uznał Wojewoda zobowiązanie skarżącego przez organ I instancji postanowieniem z 20 stycznia 2021 r. do prawidłowego określenia danych identyfikacyjnych (adresowych) nieruchomości oraz do przedstawienia rysunku określającego usytuowanie części obiektu budowlanego, w której mają nastąpić prace, tym bardziej, że w ewidencji gruntów i budynków nie występuje nieruchomość pod takim adresem (ul. G. [...]). W ocenie Wojewody, również w pozostałym zakresie wezwanie było uzasadnione. Organ wyjaśnił, że ze względu na specyfikę postępowania zgłoszeniowego, nie było możliwe wezwanie skarżącego do nadesłania pełnomocnictwa na podstawie art. 64 k.p.a., dlatego konieczne było wykorzystanie trybu art. 30 ust. 5c pr. bud. Ponadto stwierdził, że wyznaczony na wykonanie wezwania termin nie był zbyt krótki. Jednocześnie Prawo budowlane nie przewiduje możliwości wydłużenia terminu określonego postanowieniem wydanym na podstawie art. 30 ust. 5c. Gdyby więc organ wydłużył taki termin, mógłby się narazić na zarzut wydania decyzji o sprzeciwie z uchybieniem 21-dniowego terminu określonego w art. 30 ust. 5 i 5d pr. bud. Dodał, że obecnie obowiązujące przepisy epidemiczne nie przewidują wstrzymania biegu terminów administracyjnych z mocy prawa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Ł. L. domagał się uchylenia decyzji organów obu instancji, zarzucając ich wydanie z naruszeniem art. 30 ust. 5 i 5c pr. bud. w zw. z art. 80 ust. 1 pkt 2, art. 81 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 82 ust. 3 pr. bud. i art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 138 § 1 k.p.a. poprzez bezpodstawne utrzymanie w mocy decyzji wnoszącej sprzeciw, pomimo tego, że wniosek (zgłoszenie) był kompletny, a wezwanie skarżącego do uzupełnienia zgłoszenia było bezzasadne, zaś organ błędnie przyjął, że rozbiórka pieców kaflowych oraz ułożenie ogrzewania podłogowego w lokalach nr [...] i nr [...] budynku przy ul. [...] w L. dotyczy obiektu wpisanego do rejestru zabytków, ponieważ obiekt ten nie jest wpisany do rejestru zabytków. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza obowiązujących przepisów. Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji był art. 30 ust. 5 w zw. z art. 30 ust. 5c i 5d pr. bud. Zgodnie z tymi przepisami, organ administracji architektoniczno-budowlanej, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zgłoszenia, może, w drodze decyzji, wnieść sprzeciw (ust. 5). W razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada na zgłaszającego, w drodze postanowienia, obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia - wnosi sprzeciw w drodze decyzji (ust. 5c). Nałożenie obowiązku, o którym mowa w ust. 5c, przerywa bieg terminu, o którym mowa w ust. 5 (ust.5d). W świetle przytoczonych przepisów nie budzi wątpliwości, że organ musi, a nie tylko może, wnieść sprzeciw, jeśli pomimo wezwania (postanowieniem) inwestor nie uzupełni braków zgłoszenia. W orzecznictwie przyjmuje się, że z brakami sprzeciwu mamy do czynienia wówczas, gdy nie jest możliwa jego prawidłowa weryfikacja z obowiązującymi przepisami, przede wszystkim z wymaganiami prawa budowlanego. Chodzi więc o takie "dokumenty, które są konieczne w świetle ustaleń faktycznych oraz wymagane przepisami pr. bud. lub ustaw szczegółowych" (wyrok WSA w Poznaniu z 24 czerwca 2021 r., IV SA/Po 245/21’ wyrok WSA w Warszawie z 12 marca 2020 r., VII SA/Wa 2440/19). "Strona ma obowiązek opracowania zgłoszenia w taki sposób, aby była możliwa jego weryfikacja z wymogami pr. bud." (wyrok WSA w Gdańsku z 9 lutego 2022 r., II SA/Gd 634/21). Zgłoszenie skarżącego z 5 stycznia 2021r. (data wpływu do organu I instancji) zawierało takie braki. Skarżący w zgłoszeniu wskazał na zamiar wykonania następujących robót budowlanych: "wymiana pieców kaflowych i założenie ogrzewania podłogowego, rozbiórka starych pieców, rozbiórka starych podłóg drewnianych i ułożenie ogrzewania podłogowego w pomieszczeniach". Wskazał przy tym, że roboty mają być wykonane w domu przy ul. [...], nr [...] i [...] Do zgłoszenia załączył odręcznie sporządzony szkic prac, na którym naniósł trzy piece przeznaczone do rozbiórki oraz korytarz; wskazał na lokalizację prac: ul. [...] "[...]". W świetle natomiast art. 30 ust. 2 pr. bud. (w brzmieniu obowiązującym w dacie dokonania zgłoszenia przez skarżącego), zgłoszenie powinno określać rodzaj, zakres, miejsce i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia. Ponadto – stosownie do ust. 2a tego przepisu - do zgłoszenia należy dołączyć: 1) oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 (tj. oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane), 2) odpowiednie szkice lub rysunki - w zależności od potrzeb; 3) pozwolenia, uzgodnienia i opinie, których obowiązek dołączenia wynika z przepisów odrębnych ustaw, w szczególności decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, zgodnie z art. 72 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko 4) projekt zagospodarowania działki lub terenu wraz z opisem technicznym instalacji, wykonany przez projektanta posiadającego odpowiednie uprawnienia budowlane w przypadku: a) budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 9, 23 i 30, oraz b) instalowania, o którym mowa w art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. e; 5) projekt zagospodarowania działki lub terenu, wykonany przez projektanta posiadającego wymagane uprawnienia budowlane, w przypadku budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 27 i 28". Skuteczność dokonanego zgłoszenia, a więc możliwość prowadzenia robót budowlanych na jego podstawie, uzależniona jest nie tylko od jego kompletności, ale także od tego, czy roboty mają być wykonywane w obiekcie budowlanym lub w terenie wpisanym do rejestru zabytków. Wynika to z art. 29 ust. 7 pr. bud., który stanowi, że roboty budowlane, o których mowa w ust. 1-4, wykonywane: 1) przy obiekcie budowlanym wpisanym do rejestru zabytków - wymagają decyzji o pozwoleniu na budowę, 2) na obszarze wpisanym do rejestru zabytków - wymagają dokonania zgłoszenia - przy czym do wniosku o decyzję o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia należy dołączyć pozwolenie właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków wydane na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Zgłoszenie dokonane przez skarżącego nie było kompletne, gdyż na podstawie danych w nim zawartych oraz danych wskazanych na załączonym szkicu, nie dało się jednoznacznie stwierdzić, czy objęte zgłoszeniem roboty budowalne nie zostały przewidziane w obiekcie lub w terenie wpisanym do rejestru zabytków. Skarżący wskazał, że roboty będą realizowane w budynku przy ul. [...] "[...]", podczas gdy takiej nieruchomości (pod takim adresem) nie ma w ewidencji gruntów i budynków. Jednocześnie organ wskazał, że zarówno budynek, jak i obszar obejmujący nieruchomość przy ul. [...] mają charakter zabytkowy. W rejestrze zabytków Wojewoda pod nr [...] i nr [...] znajdują się odpowiednio: "Zespół urbanistyczny Starego Miasta i Śródmieścia Miasta L., w granicach wg opisów w decyzjach i na załączonych planach" oraz "Zabudowa posesji przy ul. [...]: kamienica nr [...], kamienica nr [...], dwie oficyny boczne i oficyna od ul. [...]". Zabudowa posesji przy ul. [...] w L. obejmująca kamienice G. [...] i G. [...] została również objęta decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w L. z dnia [...] r. o wpisie do rejestru zabytków zabudowy (k. 117, 119 akt admin.). W świetle tych dokumentów konieczne stało się doprecyzowanie położenia obiektu budowlanego (pomieszczeń), w których skarżący zaplanował przeprowadzenie robót objętych spornym zgłoszeniem: od oceny, czy obiekt (obszar) ten podlega ochronie konserwatorskiej uzależniona była skuteczność zgłoszenia. Prawidłowo więc organ postanowieniem z [...]. (k.15) skierował do skarżącego wezwania o treści sformułowanej w pkt 1, 2, 5 oraz 6 tego postanowienia. K. było także wezwanie go do złożenia oświadczenia o posiadanym prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane (stosownie do art. 30 ust. 2a w zw. z art. 32 ust. 4 pkt 2 pr. bud.): skarżący podnosił, że jest współwłaścicielem nieruchomości, której dotyczy planowana inwestycja, ale tego nie wykazał (poza tym z akt wynika, że skarżący mieszka przy ul. [...], a nie przy ul. [...] C). Uzasadnione było także wezwanie skarżącego do dołączenia pełnomocnictwa dla J. L., który w zgłoszeniu został wskazany jako jego pełnomocnik (k.1 akt admin.). Nie ulega wątpliwości, że skarżący nie uzupełnił istotnych braków zgłoszenia, dlatego organ zobowiązany był wnieść sprzeciw do zamiaru zgłoszenia. W skardze skarżący podnosi natomiast wyłącznie jeden zarzut, że obiekt, którego dotyczy zgłoszenie, nie jest wpisany do rejestru zabytków, w związku z tym należało zgłoszenie uznać za kompletne. Zarzut nie jest usprawiedliwiony, ponieważ skarżący nie sprecyzował dostatecznie położenia tego obiektu, nie wyjaśnił na jakiej działce (o jakim numerze) się on znajduje i pod jakim adresem. W ewidencji nieruchomości i budynków nie ma nieruchomości pod adresem G. [...] Jednocześnie kamienice na nieruchomościach pod adresem G. [...] i [...] oraz pozostałe obiekty przy ul. [...] (dwie oficyny boczne i oficyna od ul. [...]) zostały wpisane do rejestru zabytków. Prawidłowa ocena charakteru obiektu, w którym skarżący planuje wskazane w zgłoszeniu prace budowlane, zależy od dokładnego określenia o jaki obiekt (jego część) w zgłoszeniu chodzi. Skarżący pomimo wezwania nie wyjaśnił tego – w lakonicznym piśmie z 12 lutego 2021r. (k.25 akt admin.) podniósł, że trwa zbieranie dokumentacji wskazanej przez organ oraz "nadmienił, że jedynie fasada oraz dach budynku mają status zabytku". Taka odpowiedź nie umożliwiła organowi ustalenia dokładnego położenia spornego obiektu i prawidłowej oceny jego charakteru. Następnie w związku z zakreśleniem przez organ terminu wykonania wezwania (do 30 marca 2021r.), odrębnym uzupełniającym postanowieniem z 16 lutego 2021r. (k.28 akt admin.), wydanym na podstawie art. 111 i art. 142 k.p.a., skarżący wniósł w piśmie z 30 marca 2021r. (k. 37 akt admin.) o przedłużenie tego terminu o 14 dni ze względu na stan epidemii. Podkreślić należy, że skarżący tego pisma nie podpisał (k.44 akt admin.). Natomiast identycznej treści, podpisane pismo złożyli J. L., działający jako pełnomocnik skarżącego, który jednak nie złożył wymaganego pełnomocnictwa oraz Spółka E. Sp. z o.o. w L. (podpis J. L.), która nie była stroną postępowania. W związku z tym, organ nie był zobowiązany do rozpatrywania tych wniosków. Niezależnie od tego organ odwoławczy trafnie zauważył, że we wnioskach tych w ogóle nie umotywowano potrzeby wydłużenia terminu na wykonanie wezwania, przy czym nie można pominąć, że termin ten był dłuższy od terminu załatwienia sprawy przez organ administracyjny (miesiąca) - Ł. L. otrzymał postanowienie nakładające na niego obowiązek uzupełnienia zgłoszenia w dniu 5 lutego 2021r., zaś termin na wykonanie tego obowiązku został wyznaczony do 30 marca 2021r. Skarżący miał więc na to niemal 2 miesiące (a więc tyle, co organ administracyjny na załatwienie sprawy szczególnie skomplikowanej – art. 35 § 3 k.p.a.). Nie można też pominąć, że w wezwaniu chodziło o uzupełnienie zgłoszenia poprzez określenie lokalizacji obiektu, w którym skarżący zaplanował sporne roboty, a także złożenie oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane i pełnomocnictwa, przy czym skarżący podnosił, że obiekt nie jest obiektem zabytkowym, co wiązałoby się z koniecznością uzyskania zgody właściwego organu na przeprowadzenie w nim robót budowlanych. W ocenie Sądu, w zakreślonym terminie możliwe było uzupełnienie zgłoszenia we wskazanym zakresie, a stan pandemii w żaden sposób tego nie ograniczał. W świetle powyższego należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a zarzuty skargi nie zostały należycie umotywowane. W związku z tym Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Pełny tekst orzeczenia
II SA/Lu 674/21
Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.