II SA/Lu 587/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Chełmie oraz decyzję Wójta Gminy Ruda-Huta w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego dla J. J. Skarżący ubiegał się o świadczenie z tytułu rezygnacji z pracy w gospodarstwie rolnym w celu opieki nad matką. Organy odmówiły, opierając się m.in. na przepisach dotyczących wieku powstania niepełnosprawności oraz na fakcie, że skarżący figurował w ewidencji producentów rolnych do końca 2023 r. Sąd uznał, że organy obu instancji dopuściły się naruszenia przepisów prawa, w szczególności zasady prawdy obiektywnej, poprzez błędną ocenę stanu faktycznego. Kluczową kwestią była weryfikacja oświadczenia skarżącego o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego. Sąd podkreślił, że sam wpis do ewidencji producentów rolnych nie jest wystarczający do zanegowania tego oświadczenia, zwłaszcza gdy skarżący nie pobierał dopłat rolnych od wielu lat. Wskazano na potrzebę zbadania m.in. rzeczywistej daty wydzierżawienia gruntów, podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników oraz kwestii podatkowych. Sąd uchylił obie decyzje, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wskazówek sądu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących świadczenia pielęgnacyjnego dla rolników, weryfikacja oświadczenia o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego, znaczenie wpisu do ewidencji producentów rolnych, dopłat rolnych, dzierżawy gruntów i ubezpieczenia KRUS.
Dotyczy specyficznej sytuacji rolników ubiegających się o świadczenie pielęgnacyjne, z uwzględnieniem przepisów przejściowych po zmianie ustawy o świadczeniu wspierającym.
Zagadnienia prawne (3)
Czy fakt figurowania w ewidencji producentów rolnych do końca 2023 r. stanowi wystarczającą przesłankę do odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, mimo oświadczenia o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego i braku pobierania dopłat?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sam wpis do ewidencji producentów rolnych nie jest wystarczający do zanegowania zgodności z prawdą oświadczenia o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego, jeśli inne okoliczności (np. brak pobierania dopłat od lat) wskazują na rzeczywiste zaprzestanie działalności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy błędnie oparły się na samym wpisie do ewidencji producentów rolnych, nie weryfikując wystarczająco innych dowodów wskazujących na zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego, takich jak brak pobierania dopłat od wielu lat.
Jak należy interpretować przepis art. 63 ust. 1 ustawy o świadczeniu wspierającym w kontekście spraw, w których prawo do świadczenia pielęgnacyjnego powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., a wniosek został złożony w tym okresie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Prawo do świadczenia powstało do 31 grudnia 2023 r., jeśli wszystkie przesłanki pozytywne i negatywne zostały spełnione do tej daty. Wniosek złożony do końca 2023 r. należy rozpoznać według przepisów dotychczasowych, pod warunkiem spełnienia wszystkich przesłanek do tej daty.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że dla zastosowania przepisów dotychczasowych kluczowe jest, aby wszystkie przesłanki przyznania świadczenia były spełnione do końca 2023 r., co oznacza usunięcie przesłanek negatywnych.
Czy wydzierżawienie gospodarstwa rolnego, potwierdzone umową złożoną w urzędzie gminy dopiero po pewnym czasie, stanowi dowód zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego w kontekście świadczenia pielęgnacyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wymaga to weryfikacji rzeczywistej daty zawarcia umowy dzierżawy i jej wpływu na podleganie ubezpieczeniu społecznemu rolników oraz obowiązek podatkowy.
Uzasadnienie
Sąd wskazał na wątpliwości dotyczące daty zawarcia umowy dzierżawy i jej wpływu na status rolnika, co wymaga dalszych ustaleń faktycznych.
Przepisy (17)
Główne
u.ś.r. art. 17 § ust. 1 pkt 4, ust. 2
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje m.in. synowi, który zaprzestał prowadzenia gospodarstwa rolnego w celu sprawowania opieki nad matką.
u.ś.r. art. 17b § ust. 1 i ust. 2
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Rolnicy ubiegający się o świadczenia muszą zaprzestać prowadzenia gospodarstwa rolnego, co potwierdza się oświadczeniem.
Pomocnicze
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym art. 63 § ust. 1
W sprawach o świadczenie pielęgnacyjne, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe.
u.u.s.r. art. 1 § ust. 1 w zw. z art. 6 pkt 1
Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników
Definicja rolnika podlegającego ubezpieczeniu społecznemu.
u.u.s.r. art. 38 § pkt 1
Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników
Domniemanie prowadzenia działalności rolniczej przez właściciela lub dzierżawcę gruntów rolnych, jeśli umowa dzierżawy jest potwierdzona przez wójta.
Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym art. 3 § ust. 3
Podatnikiem podatku rolnego jest dzierżawca, jeżeli grunty zostały wydzierżawione na podstawie umowy zawartej stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej i działania dla dobra publicznego.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi uzasadnienia decyzji.
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek należytego i wyczerpującego informowania stron.
k.p.a. art. 10 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada czynnego udziału stron w postępowaniu.
k.p.a. art. 79a § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek informowania o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów.
k.p.a. art. 8 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy publicznej.
p.p.s.a. art. 119 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, jeżeli uznał za zasadne uchylenie decyzji organu odwoławczego.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie decyzji z powodu naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie decyzji z powodu naruszenia przepisów prawa materialnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie art. 17 ust. 1b pkt 1 i 2 u.ś.r. poprzez błędne przyjęcie, że istnienie wpisu w ewidencji producentów rolnych stanowi o niezaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego. • Brak zastosowania art. 63 ust. 1 ustawy o świadczeniu wspierającym, co skutkowało rozpoznaniem wniosku w oparciu o niekorzystne przepisy obowiązujące od 1 stycznia 2024 r. • Naruszenie przepisów k.p.a. poprzez pominięcie zasady należytego informowania stron, zaniechanie wyjaśnienia warunków uzyskania świadczenia oraz brak uwzględnienia interesu skarżącego.
Godne uwagi sformułowania
"prawo powstało" należy interpretować w ten sposób, że jeżeli wniosek o świadczenie pielęgnacyjne został złożony do końca 2023 r. (jak w rozpoznawanej sprawie), należy go rozpoznać z zastosowaniem przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych w dotychczasowym brzmieniu, pod warunkiem, że wszystkie ustawowe przesłanki przyznania świadczenia zostały spełnione do końca 2023 r. • Istota sporu w rozpoznawanej sprawie leży w kwestii spełnienia kluczowej dla uzyskania wnioskowanego świadczenia przesłanki istnienia bezpośredniego związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z prowadzenia przez skarżącego gospodarstwa rolnego i niepodejmowaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. • Świadczenie pielęgnacyjne [...] nie jest przyznawane za samą opiekę nad osobą niepełnosprawną, [...] lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia czy kontynuowania zatrudnienia albo innej pracy zarobkowej z powodu konieczności sprawowania tej opieki. • Argumentacja zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazuje jednoznacznie, że jedyną przesłanką negatywną dla Kolegium był bezsporny fakt, że do dnia 31 grudnia 2023 r. skarżący figurował w ewidencji producentów rolnych. • Prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy wymaga prawidłowego ustalenia jej stanu faktycznego. Sprawy dotyczące świadczeń pielęgnacyjnych, o które ubiegają się osoby prowadzące gospodarstwo rolne, charakteryzują się dość złożonym stanem faktycznym. […]
Skład orzekający
Jerzy Parchomiuk
przewodniczący sprawozdawca
Grzegorz Grymuza
sędzia
Anna Ostrowska
asesor sądowy
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących świadczenia pielęgnacyjnego dla rolników, weryfikacja oświadczenia o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego, znaczenie wpisu do ewidencji producentów rolnych, dopłat rolnych, dzierżawy gruntów i ubezpieczenia KRUS."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rolników ubiegających się o świadczenie pielęgnacyjne, z uwzględnieniem przepisów przejściowych po zmianie ustawy o świadczeniu wspierającym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego świadczenia socjalnego i pokazuje złożoność przepisów dla rolników, a także sposób, w jaki sądy weryfikują oświadczenia stron w kontekście przepisów przejściowych.
“Rolnik ubiegał się o świadczenie pielęgnacyjne. Czy wpis do rejestru wystarczy, by odmówić pomocy?”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.