II SA/Lu 48/25

II SA/Lu 48/25 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2025-04-03
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-01-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Bartłomiej Pastucha /sprawozdawca/
Grzegorz Grymuza
Jacek Czaja /przewodniczący/
Symbol z opisem
6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne
Ochrona przyrody
Sygn. powiązane
III OSK 1552/25 - Postanowienie NSA z 2025-10-01
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 1478
art. 83, art. 84
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 155
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Asesor sądowy Bartłomiej Pastucha (sprawozdawca) Protokolant Specjalista Agnieszka Wojtas po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi C. W. i K. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Chełmie z dnia 4 grudnia 2024 r. znak: SKO.II.41/963/OP/2024 w przedmiocie opłaty pieniężnej za usunięcie drzew oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia 4 grudnia 2024 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania K. W. i C. W. (dalej także jako "skarżący"), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia 12 września 2024 r. znak: [...] w przedmiocie naliczenia opłaty za usunięcie drzew.
Stan sprawy przedstawia się następująco.
Decyzją z dnia 18 lutego 2022 r. znak: [...] Prezydent Miasta C., po rozpatrzeniu wniosku skarżących z dnia 18 stycznia 2022 r., udzielił skarżącym zezwolenia na usunięcie 2 drzew z nieruchomości położonych przy ul. [...] w C., oznaczonych jako działki ewidencyjne nr [...] i [...] (pkt 1). Jednocześnie organ ustalił opłatę za usunięcie drzewa wymienionego w pkt 1 ppkt 2 na kwotę 5 970,00 zł (pkt 4) oraz odroczył termin uiszczenia ww. opłaty do dnia 31 grudnia 2026 r. (pkt 6). W pkt 7 decyzji organ zobowiązał K. i C. małż. W. do wykonania nasadzeń zastępczych w ilości 2 szt. drzew z gatunku grab pospolity lub jesion pensylwański o określonych obwodach pnia i wysokości, w terminie do dnia 31 grudnia 2023 r. na działce nr [...] położonej przy ul. [...] w C.. Ponadto organ zobowiązał inwestorów do przedłożenia informacji o terminie, gatunku drzew i krzewów oraz dokładnej lokalizacji wykonanych nasadzeń zastępczych w terminie 14 dni od daty ich posadzenia, nie później jednak niż do dnia 14 stycznia 2024 r. (pkt 8).
Pismem z dnia 19 lutego 2024 r. Prezydent Miasta C. wezwał skarżących do przedłożenia, w terminie 14 dni, informacji o zrealizowaniu nasadzeń zastępczych, powołując się na treść pkt 7 i 8 ww. decyzji z dnia 18 lutego 2022 r.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący złożyli pismo z dnia 26 lutego 2024 r., w którym wyjaśnili, że teren objęty decyzją planują wykorzystać pod budowę osiedla mieszkaniowego. Wskazali, że z powodu konieczności zmiany projektu osiedla "potrzebują więcej czasu". W związku z powyższym zwrócili się z prośbą o "przesunięcie" terminu wykonania nasadzeń zastępczych do 31 grudnia 2026 r.
W dniu 11 kwietnia 2024 r. organ pierwszej instancji, przy udziale skarżących, przeprowadził oględziny terenu objętego decyzją. W wyniku oględzin potwierdzono usunięcie 1 drzewa objętego zezwoleniem. Jednocześnie stwierdzono brak wykonania nasadzeń zastępczych.
Decyzją z dnia 12 września 2024 r. Prezydent Miasta C., na podstawie art. 83c ust. 3 i art. 84 ust. 7 i 8 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2023 r. poz. 1336 ze zm., aktualny t.j. – Dz. U. z 2024 r. poz. 1478 ze zm., dalej jako "u.o.p."), naliczył opłatę na usunięcie drzewa opisanego w pkt 1 ppkt 2 decyzji z dnia 18 lutego 2022 r. (z gatunku jesion pensylwański) w wysokości 5 970,00 zł oraz zobowiązał skarżących do uiszczenia ww. opłaty w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.
W uzasadnieniu organ przedstawił dotychczasowy stan sprawy, a następnie - odnosząc się do prośby skarżących o przedłużenie terminu wykonania nasadzeń zastępczych - wyjaśnił, że zmiana decyzji ostatecznej zezwalającej na usunięcie drzew może nastąpić wyłącznie, gdy nie upłynął określony w zezwoleniu termin na wykonanie nasadzeń zastępczych. Organ podkreślił, że obowiązek zrealizowania nasadzeń zastępczych oraz poinformowania o jego wykonaniu połączono z konkretnymi terminami. Przy czym nasadzenia zastępcze nie mają wpływu na realizację uprawnienia w postaci wycinki drzew, ale na to czy strona uprawniona do wycinki skorzysta ze zwolnienia z opłaty za realizację uprawnienia. Organ wyjaśnił, że o ile wydając zezwolenie na wycięcie drzew i krzewów, można je uzależnić od wykonania nasadzeń zastępczych (co wynika wprost z art. 83c ust. 3 u.o.p.), o tyle jeśli organ nalicza opłaty za usunięcie drzew lub krzewów oraz uzależnia wydanie zezwolenia na to usunięcie od przesadzenia albo wykonania nasadzenia zastępczego, to odracza termin uiszczenia opłaty za jego usunięcie na okres 3 lat od dnia upływu terminu wskazanego w zezwoleniu na przesadzenie lub wykonanie nasadzeń zastępczych (art. 83 ust. 3 u.o.p.) Zgodnie zaś z art. 84 ust. 7 u.o.p., w przypadku niewykonania nasadzeń zastępczych, o których mowa w treści ust. 3 lub części z nich, zgodnie z zezwoleniem na usunięcie drzew lub krzewów, naliczona opłata jest przeliczana w sposób proporcjonalny do liczby drzew lub powierzchni krzewów, które nie wykonane zgodnie z zezwoleniem. Zdaniem organu, wnioskodawca mając wiedzę o powstałych opóźnieniach w trakcie realizacji inwestycji, powinien mieć na uwadze wcześniejsze złożenie wniosku o zmianę terminu dokonania nasadzeń i wówczas wniosek ten odniósłby zamierzony skutek. Tymczasem organ nie otrzymał żadnej informacji o dokonaniu nasadzeń zastępczych w wyznaczanym terminie (do dnia 14 stycznia 2024 r.) oraz nie otrzymał wniosku o wydłużenie terminu wykonania nasadzeń zastępczych. Uchybienie terminu na wykonanie nasadzeń aktualizuje natomiast obowiązek poniesienia opłaty.
W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji skarżący podnieśli, że "rośliny zostały zakupione i nasadzone w terminie (...) w miejscu tymczasowym, gwarantujemy dobrostan drzew i krzewów", a zatem "została zapewniona tzw. stała równowaga biologiczna, co jest istotą nasadzeń i co przyświeca wycince". Skarżący podtrzymali wniosek o przedłużenie terminu "przesadzenia roślinności na ul. [...] i ul. [...]" do dnia 31 grudnia 2026 r.
W piśmie z dnia 31 października 2024 r., zatytułowanym jako "Uwagi do odwołania", skarżący zarzucili, że organ pierwszej instancji wadliwie przeprowadził kontrolę wyłącznie na działce przy ul. [...], a nie w szkółce, gdzie drzewa obecnie rosną. Wnieśli o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia wraz z ewentualnym przeprowadzeniem kontroli w szkółce, w której obecnie rosną drzewa przeznaczone do przesadzenia na ul. [...].
Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie znalazło podstaw do jego uwzględnienia i wskazaną na wstępie decyzją ostateczną z dnia 4 grudnia 2024 r. (zaskarżoną do Sądu) utrzymało w mocy decyzje Prezydenta Miasta C. z dnia 12 września 2024 r.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że nałożenie w decyzji obowiązku wykonania nasadzeń zastępczych przyjmuje formę prawną warunku, od którego zależy obowiązek uiszczenia opłaty za tytułu usunięcia drzew. Nasądzenia zastępcze nie mają wpływu na realizację uprawnienia w postaci wycinki drzew, ale na to czy strona uprawniona do wycinki skorzysta ze zwolnienia z opłaty za realizację uprawnienia (wyrok WSA w Białymstoku z dnia 25 kwietnia 2019 r. sygn. akt II SA/Bk 514/18). W przypadku wydania decyzji zezwalającej na usunięcie drzew pod warunkiem ich przesadzenia lub zastąpienia innymi i w związku z tym odroczenia terminu uiszczenia opłaty za ich usunięcie w trybie art. 84 ust. 3 u.o.p., a następnie stwierdzenia niewykonania tego warunku w wyznaczonym w decyzji terminie, zgodnie z art. 84 ust. 7 u.o.p. musi być podjęte rozstrzygnięcie o pobraniu opłaty (wyrok WSA w Lublinie z dnia 20 grudnia 2018 r. sygn. akt II SA/Lu 902/18). Kolegium podkreśliło, że decyzja wydawana w oparciu o art. 84 ust. 7 u.o.p. ma charakter związany, gdyż organ bada jedynie wykonanie nasadzeń zgodnie z zezwoleniem, w każdym aspekcie wskazanym w tym zezwoleniu. Przepis ten nie różnicuje odstępstw od warunków określonych w zezwoleniu. Organ odwoławczy podzielił przy tym stanowisko organu pierwszej instancji, wedle którego wnioskodawca, mając wiedzę o powstałych opóźnieniach w trakcie realizacji inwestycji, powinien mieć na uwadze wcześniejsze złożenie wniosku o zmianę terminu dokonania nasadzeń i wówczas wniosek ten odniósłby zamierzony skutek. Organ nie otrzymał jednak od skarżących ani informacji o wykonaniu nasadzeń zastępczych, ani też wniosku o wydłużenie terminu do ich wykonania.
C. W. i K. W. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na decyzję organu odwoławczego. W skardze skarżący podnieśli następujące zarzuty wobec zaskarżonej decyzji:
- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia poprzez nieprawidłowe przyjęcie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze za organem pierwszej instancji, że skarżący nie dokonali nasadzeń zastępczych, w sytuacji, gdy nasadzenia te z przyczyn technicznych zostały opłacone i dokonane w wyznaczonym terminie w miejscu tymczasowym, gwarantującym dobrostan drzew i krzewów (szkółce sadowniczej oddalonej o ok. 2 km od przedmiotowej działki);
- naruszenie prawa materialnego w postaci art. 84 ust. 7 u.o.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i dokonanie oceny stanu faktycznego zaistniałego w sprawie jedynie w oparciu o wykładnię formalno-techniczną tego przepisu, z całkowitym pominięciem stanu faktycznego uwzględniającego podstawowe założenia ustawy w kontekście zapewnienia równowagi biologicznej i związanej z tym kompensacji przyrodniczej,
- nieuwzględnienie rażącej niewspółmierności naliczonej opłaty w kwocie 5 970,00 zł w odniesieniu do faktycznych kosztów nasadzeń zastępczych (410 zł powiększony o koszt robocizny i opieki nad roślinami), do których zobowiązani zostali skarżący i których dokonali w ustawowym terminie w miejscu tymczasowym.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji z dnia 12 września 2024 r., ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ odwoławczy.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze
w C. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone
w zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia 2 kwietnia 2024 r., złożonym na rozprawie sądowej w dniu 3 kwietnia 2024 r. (do sprawy niniejszej oraz drugiej sprawy ze skargi skarżących zarejestrowanej pod sygnaturą II SA/Lu 47/25), skarżący uzupełnili skargi o zarzut naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., co miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Ponadto wytknęli zaskarżonym decyzjom:
1) pominięcie dowodów - 21 drzew wskazanych w decyzji nadal rośnie, a część roślin usunięto z działki należącej do Miasta. Usunięcie dotyczyło m.in. drzewa nr 64 i krzewów na 64,5 m2 z działki nienależącej do skarżących i nie przez nich usuniętych, a w decyzji obciążono skarżących;
1a) pominięto urzędowe mapy sporządzone przed decyzją przez Wydział Ochrony Środowiska, co narusza art. 77 § 1 i 80 k.p.a. - organ nie ocenił całości dowodów;
2) obowiązek zasadzeń został rozpoczęty - zakupiono sadzonki i objęto je opieką. Brak fizycznych nasadzeń wynika z trwającej budowy na przemienionej działce;
3) opłata jest rażąco nieproporcjonalna do kosztów zakupu drzewek, co narusza zasadę proporcjonalności i sprawiedliwości społecznej;
4) skarżący nie uchylają się od obowiązku - uiścili opłatę warunkowo i zakupili sadzonki;
5) po raz pierwszy zetknęli się z instytucją nasadzeń i nie mieli świadomości obowiązku zgłoszenia zakupu w terminie 14 dni;
6) działali na podstawie ważnej decyzji administracyjnej - nie naruszono prawa.
Wskazując na powyższe, skarżący podtrzymali wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zażądali zwrotu "warunkowo uiszczonej" opłaty za usunięcie drzew.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta przebiega w trybie uregulowanym przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), przy czym w świetle art. 134 § 1 tej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W toku badania legalności zaskarżonego aktu administracyjnego sąd ocenia, czy akt ten jest zgodny z przepisami prawa materialnego oraz, czy w istotny sposób nie narusza przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz w ustawach szczególnych przepisów postępowania administracyjnego.
Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów Sąd stwierdził, że skarga jest niezasadna. Zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji z dnia 12 września 2024 r. nie naruszają bowiem prawa.
Materialnoprawną podstawę kontrolowanych w niniejszej sprawie rozstrzygnięć organów obu instancji stanowią przepisy ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (u.o.p.).
W myśl art. 84 ust. 1 u.o.p. posiadacz nieruchomości ponosi opłaty za usunięcie drzewa lub krzewu. Opłaty naliczane są w zezwoleniu na usunięcie drzewa lub krzewu i pobierane przez organ właściwy do wydania tego zezwolenia (ust. 2).
Powyższe przepisy wprowadzają zasadę, iż usunięcie drzew lub krzewów na podstawie stosownego zezwolenia wiąże się z obowiązkiem poniesienia opłaty. Okoliczność ta jest o tyle istotna, że wyznacza zasadniczy kierunek interpretacji tych regulacji prawnych, które umożliwiają odstępstwo od tej reguły. Jeśli bowiem ustawodawca w określonych przypadkach umożliwia odroczenie czy nawet umorzenie takiej opłaty, to nastąpić to może wyłącznie w sytuacji, gdy strona spełni wszystkie wymagania określone w przepisach oraz udzielonym jej zezwoleniu na usunięcie drzew.
W myśl art. 83c ust. 3 u.o.p. wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu może być uzależnione od określonych przez organ nasadzeń zastępczych lub przesadzenia tego drzewa lub krzewu.
Stosownie zaś do art. 84 ust. 3 u.o.p., w przypadku naliczenia opłaty za usunięcie drzewa lub krzewu oraz uzależnienia wydania zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu od przesadzenia tego drzewa lub krzewu albo wykonania nasadzeń zastępczych, organ właściwy do wydania zezwolenia odracza termin uiszczenia opłaty za jego usunięcie na okres 3 lat od dnia upływu terminu wskazanego w zezwoleniu na jego przesadzenie lub wykonanie nasadzeń zastępczych.
Zgodnie z art. 84 ust. 4 u.o.p., jeżeli przesadzone albo posadzone drzewa lub krzewy zachowały żywotność po upływie okresu, o którym mowa w ust. 3, lub nie zachowały żywotności z przyczyn niezależnych od posiadacza nieruchomości, należność z tytułu ustalonej opłaty za usunięcie drzew lub krzewów podlega umorzeniu.
Z kolei art. 84 ust. 7 u.o.p. stanowi, że w przypadku niewykonania nasadzeń zastępczych lub części z nich, zgodnie z zezwoleniem na usunięcie drzewa lub krzewu, naliczona opłata jest przeliczana w sposób proporcjonalny do liczby drzew lub powierzchni krzewów, które nie zostały wykonane zgodnie z zezwoleniem. Decyzje w tej sprawie wydaje organ właściwy do wydania zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu (ust. 8).
Z powyższych regulacji wynika, że jednym z wyjątków od zasady ponoszenia opłaty za usunięcie drzew lub krzewów, jest wykonanie nasadzeń zastępczych. W takiej sytuacji dochodzi do odroczenia terminu uiszczenia opłaty za usunięcie drzew lub krzewów, naliczonej w udzielonym zezwoleniu na ich usunięcie, z jednoczesnym nałożeniem na stronę obowiązku wykonania nasadzeń zastępczych w określonym miejscu i w określonym terminie. W przypadku wykonania tego obowiązku oraz ustalenia, że posadzone drzewa lub krzewy zachowały żywotność po upływie 3 lat od upływu terminu do wykonania nasadzeń lub nie zachowały żywotności z przyczyn niezależnych od posiadacza nieruchomości, należność z tytułu ustalonej opłaty za usunięcie drzew lub krzewów podlega umorzeniu. Zarazem jednak ustawodawca przesądził, że w przypadku niewykonania nasadzeń zastępczych zgodnie z zezwoleniem, następuje pobranie opłaty ustalonej w zezwoleniu. Opłata jest przeliczana w sposób proporcjonalny do liczby drzew lub powierzchni krzewów, które nie zostały wykonane zgodnie z zezwoleniem.
Zatem w przypadku wydania decyzji zezwalającej na usunięcie drzew lub krzewów pod warunkiem ich przesadzenia lub zastąpienia innymi i w związku z tym odroczenia terminu uiszczenia opłaty za ich usunięcie w trybie art. 84 ust. 3 u.o.p., a następnie stwierdzenia niewykonania tego warunku w wyznaczonym w decyzji terminie, zgodnie z art. 84 ust. 7 u.o.p. musi być podjęte rozstrzygnięcie o pobraniu opłaty (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 20 grudnia 2018 r., sygn. akt II SA/Lu 902/18). Jak słusznie wskazano w zaskarżonej decyzji, rozstrzygnięcie takie ma charakter związany, zaś przewidziany w art. 84 ust. 7 u.o.p. obowiązek pobrania przez organ opłaty ustalonej w zezwoleniu aktualizuje się każdorazowo w przypadku "niewykonania nasadzeń zastępczych lub części z nich, zgodnie z zezwoleniem". Tym samym bezskuteczny upływ terminu wykonania nasadzeń zastępczych rodzi skutek materialnoprawny z art. 84 ust. 7 u.o.p. w postaci konieczności pobrania opłaty. Innymi słowy zastosowanie w takim przypadku znajdzie reguła ogólna z art. 84 ust. 1 u.o.p. w postaci obowiązku poniesienia opłaty.
Należy podkreślić, że przepis art. 84 ust. 7 u.o.p. wyraźnie odnosi wykonanie nasadzeń zastępczych do treści decyzji udzielającej zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów, nie pozostawiając jej adresatom pola do interpretacji sposobu ich wykonania (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 5 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Gd 790/20). Jedynie zatem wykonanie nasadzeń zastępczych zgodnie z warunkami określonymi w zezwoleniu może być podstawą do skorzystania z dobrodziejstwa w postaci braku obowiązku uiszczenia opłaty za usunięcie drzew lub krzewów naliczonej w zezwoleniu. W konsekwencji z "niewykonaniem nasadzeń zastępczych" w rozumieniu art. 84 ust. 7 u.o.p. mamy do czynienia nie tylko w przypadku niewykonania nasadzeń zastępczych w ogóle, lecz również w sytuacji naruszenia w tym zakresie warunków zezwolenia. Sytuacja niewykonania nasadzeń zastępczych wystąpi więc również w przypadku, gdy wprawdzie nasadzeń zastępczych dokonano, lecz w innym miejscu, niż określono w zezwoleniu, bądź też dokonano ich po upływie terminu wyznaczonego w zezwoleniu (por. wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2023 r., sygn. akt III OSK 3051/21; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 4 marca 2021 r., sygn. akt II SA/Wr 552/20).
Odnosząc powyższe uwagi do okoliczności niniejszej sprawy, w pierwszej kolejności należy odnotować, że w sprawie bezsporne jest, iż Prezydent Miasta C. decyzją z dnia 18 lutego 2022 r. (k. 14-15 akt adm.) udzielił skarżącym zezwolenia na usunięcie 2 drzew, przy czym za usunięcie jednego z nich (opisanego w pkt 1 ppkt 2 ww. decyzji) ustalił opłatę w wysokości 5 970,00 zł, której termin uiszczenia odroczył do dnia 31 grudnia 2026 r. Jednocześnie organ zobowiązał skarżących do wykonania nasadzeń zastępczych w ilości 2 szt. drzew z gatunku grab pospolity lub jesion pensylwański, w terminie do dnia 31 grudnia 2023 r., na działce nr [...] położonej przy ul. [...] w C.. Ponadto organ zobowiązał inwestorów do przedłożenia informacji o terminie, gatunku drzew i krzewów oraz dokładnej lokalizacji wykonanych nasadzeń zastępczych w terminie 14 dni od daty ich posadzenia, nie później jednak niż do dnia 14 stycznia 2024 r.
Powyższa decyzja precyzyjnie zatem określała warunki realizacji przez skarżących nasadzeń zastępczych, jako podstawy do umorzenia ustalonej w tej decyzji opłaty za usunięcie drzewa, której płatność została odroczona. Jednoznacznie określono w niej zarówno ilość i rodzaj nasadzeń, jak i miejsce ich wykonania oraz termin realizacji tego obowiązku. Zgromadzony w postępowaniu administracyjnym materiał dowodowy, w tym zwłaszcza protokół z przeprowadzonych w dniu 11 kwietnia 2024 r. oględzin, nie pozostawia natomiast wątpliwości, iż pomimo upływu wyznaczonego terminu do wykonania nasadzeń zastępczych, skarżący obowiązku tego nie wykonali sposób określony w zezwoleniu. Nie wykonali bowiem żądnych nasadzeń zastępczych na wskazanej w decyzji z dnia 18 lutego 2022 r. działce nr [...] przy ul. [...] w C.. O wykonaniu przedmiotowego obowiązku nie może świadczyć okoliczność dokonania przez skarżących w grudnia 2023 r. zakupu drzew z odroczonym terminem odbioru i dokonania ich nasadzeń w miejscu tymczasowym, tj. w Gospodarstwie Szkółkarskim. Taki sposób realizacji obowiązku wykonania nasadzeń zastępczych nie jest bowiem zgodny z treścią decyzji z dnia 18 lutego 2022 r. Natomiast, ani Sąd ani organy administracji, w ramach kontroli dokonania nasadzeń rekompensacyjnych, nie są upoważnione do oceny, czy odmienny sposób wykonania zlecenia jest bardziej korzystny dla środowiska, czy też nie, jak tego oczekują skarżący, bowiem takie kompetencje nie wynikają z przepisów prawa. Rolą organu jest sprawdzenie realizacji zlecenia, zgodnie z jego treścią wynikającą z decyzji o zezwoleniu na usunięcie drzewa. W niniejszej sprawie organy obowiązek ten prawidłowo wykonały, zaś przeprowadzone w sprawie postępowanie wyjaśniające spełnia wymogi określone w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Organy w wyniku przeprowadzonych oględzin ustaliły bowiem ponad wszelką wątpliwości, że skarżący nie wykonali żądnych nasadzeń zastępczych na terenie wskazanym w pkt 7 decyzji z dnia 18 lutego 2022 r. (na działce nr [...] przy ul. [...] w C.), co wobec upływu wyznaczonego w tej decyzji terminu było wystarczającą podstawą do zastosowania art. 84 ust. 7 u.o.p. poprzez zobowiązanie skarżących do uiszczenia ustalonej w zezwoleniu opłaty za usunięcie drzew. Wbrew stanowisku skarżących, organy nie miały podstaw do przeprowadzenia dodatkowych oględzin w miejscu tymczasowego zasadzenia zakupionych przez nich drzew, albowiem nie był to teren przeznaczony w decyzji z dnia 18 lutego 2022 r. do wykonania nasadzeń zastępczych. Odnosząc się natomiast do argumentów skarżących, wedle których wykonanie nasadzeń w miejscu wskazanym w ww. decyzji nie jest do tej pory możliwe ze względu na przedłużający się proces inwestycyjny (budowa osiedla mieszkaniowego), wypada przywołać wyrażane w orzecznictwie stanowisko, iż podmiot profesjonalnie realizujący przedsięwzięcie polegające na budowie zespołu budynków mieszkalnych, na który nakłada się obowiązek nasadzeń, w razie trudności obiektywnych uniemożliwiających dokonanie nasadzeń we wskazanych miejscach przed upływem terminu do wykonania nasadzeń może zawsze wystąpić o skorygowanie miejsc nasadzeń występując do właściwego organu (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 1 grudnia 2022 r., sygn. akt II SA/Sz 277/22). Tego rodzaju działań skarżący nie podjęli.
W tych okolicznościach, skoro faktu dokonania przez skarżących zakupu drzew i krzewów przeznaczonych na nasadzenia zastępcze i umieszczenia ich w miejscu tymczasowym (Gospodarstwie Szkółkarskim), nie można uznać za czyniącego zadość obowiązkowi wskazanemu w pkt 7 decyzji z dnia 18 lutego 2022 r., już tylko drugorzędne znaczenie ma niewykonanie przez skarżących również obowiązku z pkt 8 tej decyzji, tj. przedłożenia organowi informacji o terminie, gatunku drzew i krzewów oraz dokładnej lokalizacji wykonanych nasadzeń zastępczych w terminie 14 dni od daty ich posadzenia, nie później jednak niż do dnia 14 stycznia 2024 r. Ubocznie jedynie należy zauważyć, że skoro obowiązek ten został jednoznacznie sformułowany w decyzji udzielającej skarżącym zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów, która to decyzja została skarżącym prawidłowo doręczona w dniu 22 lutego 2022 r. (potwierdzenie odbioru przy k. 14 akt adm.), niezrozumiałe jest twierdzenie skarżących, iż nie byli oni świadomi powyższego obowiązku.
Podkreślenia wymaga, że przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja o naliczeniu opłaty, wydana na podstawie art. 84 ust. 7 u.o.p. Sąd ocenia więc jedynie, czy organy zasadnie stwierdziły, iż skarżący nie wykonali zgodnie z decyzją z dnia 18 lutego 2022 r. obowiązku realizacji nasadzeń zastępczych i w związku z tym nałożyły na skarżących obowiązek poniesienia ustalonej w zezwoleniu opłaty. Poza kontrolę Sądu wykraczają natomiast poszczególne postanowienia decyzji udzielającej zezwolenie. Nie mogą zatem odnieść zamierzonego skutku w postaci uwzględnienia skargi zarzuty skarżących kwestionujące ilość drzew objętych udzielonym zezwoleniem, jak też zarzuty kwestionujące wysokość opłaty naliczonej w zezwoleniu. Odnosząc się w tym miejscu do twierdzenia skarżących, iż zezwoleniem objęto m.in. drzewo zlokalizowane poza nieruchomością będącą ich własnością (tj. na działce należącej do Gminy-Miasto C.), jedynie ubocznie wypada zauważyć, że ww. decyzja została wydana na wniosek skarżących z dnia 18 stycznia 2022 r. (k. 1-7 akt adm.) i była z owym wnioskiem zgodna. Co więcej, jej wydanie zostało poprzedzone przeprowadzeniem oględzin, podczas których szczegółowo opisano drzewa i krzewy objęte wnioskiem i oznaczone na załączonej do niego mapie (protokół oględzin – k. 10-13 akt adm.). Wydana decyzja nie była przez skarżących kwestionowana (zaskarżona) w żadnej części – ani w zakresie wymienionych w jej treści drzew i krzewów objętych zezwoleniem na usunięcie, ani w zakresie naliczonej opłaty za usunięcie drzew, ani też w zakresie nałożonego na skarżących obowiązku wykonania nasadzeń zastępczych, w tym warunków realizacji tego obowiązku, tj. wyznaczonego miejsca do dokonania nasadzeń zastępczych oraz terminu na realizację tego obowiązku. W konsekwencji przedmiotowa decyzja - w takim kształcie, jako wskazano powyżej - stała się ostateczna i jako taka funkcjonuje w obrocie prawnym. Jeżeli zaś nawet część drzew objętych zezwoleniem na usunięcie, nie była zlokalizowana na działkach będących własnością skarżących, nie przesądza to o wadliwości w tej części udzielonego zezwolenia, albowiem takowe może zostać udzielone również posiadaczowi nieruchomości (art. 84 ust. 1 u.o.p.).
Odnosząc się do zarzutu skarżących wskazującego na niewspółmierność naliczonej opłaty za usunięcie drzew względem kosztów nasadzeń zastępczych, raz jeszcze podkreślić należy, że ustalenie wysokości przedmiotowej opłaty dokonywane jest na etapie postępowania o udzielenie zezwolenia na usunięcie drzew. W niniejszej sprawie wysokość naliczonej skarżącym opłaty została określona w decyzji z dnia 18 lutego 2022 r., według stawek określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 3 lipca 2017 r. w sprawie wysokości stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów (Dz. U. z 2017 r. poz. 1330). Jak już wyżej wskazano, skarżący nie kwestionowali ww. decyzji również w zakresie wysokości ustalonej w niej opłaty. Kwota opłaty żądanej od skarżących obecnie w trybie art. 84 ust. 7 u.o.p., jest zaś odzwierciedleniem jej wysokości określonej w decyzji z dnia 18 lutego 2022 r. Przedmiotowa opłata podlegałaby obniżeniu jedynie w przypadku częściowego wykonania nasadzeń zastępczych wskazanych w ww. decyzji – w sposób proporcjonalny do liczby nasadzonych drzew i krzewów (art. 84 ust. 7 in fine u.o.p.). Skoro zaś skarżący nie dokonali żadnych nasadzeń zastępczych w miejscu określonym w powyższej decyzji, to tym samym nie zachodziły podstawy do miarkowania wysokości ustalonej opłaty. Przy czym podstawy ku temu nie dawało również ustalenie, że skarżący nie usunęli jeszcze jednego z drzew objętych zezwoleniem udzielonym decyzją z dnia 18 lutego 2022 r. Realizacja uprawnienia w postaci wycinki drzew nie ma bowiem znaczenia dla naliczenia opłaty w trybie art. 84 ust. 7 u.o.p., które determinowane jest wyłącznie ustaleniem braku realizacji nasadzeń zastępczych. Ustalenie to nie wpływa przy tym na uprawnianie do usunięcia drzew wynikające z zezwolenia, a jedynie na możliwość umorzenia opłaty z tego tytułu.
Końcowo należy podzielić stanowisko organów co do braku możliwości uwzględnienia wniosku skarżących o zmianę określonego w decyzji z dnia 18 lutego 2022 r. terminu wykonania nasadzeń zastępczych poprzez jego przedłużenie do dnia 31 grudnia 2026 r. Należy w tym względzie zauważyć, że skarżący z wnioskiem takim wystąpili już po upływie terminu wyznaczonego w ww. decyzji (po 31 grudnia 2023 r.), tj. dopiero w reakcji na pismo organu pierwszej instancji z dnia 19 lutego 2024 r. wzywające skarżących do przedłożenia informacji o wykonanych nasadzeniach. Tymczasem zmiana terminu wykonania nasadzeń zastępczych, określonego w decyzji udzielającej zezwolenia na usunięcie drzew, co do zasady jest możliwa w trybie art. 155 k.p.a., jednak przestaje być dopuszczalna wraz z upływem wyznaczonego terminu. Dla zastosowania powyższego przepisu konieczne jest bowiem istnienie obowiązku, z którego wykonaniem powiązano termin. Tym samym upływ terminu na wykonanie nasadzeń zastępczych, wyklucza możliwość jego zmiany (przedłużenia) na zasadzie art. 155 k.p.a., a tym samym wyklucza ocenę, czy przesłanki materialnoprawne w postaci interesu społecznego i indywidualnego strony przemawiają za zmianą tego terminu (por. wyroki NSA: z dnia 14 czerwca 2016 r., sygn. akt II OSK 2468/14; z dnia 13 stycznia 2015 r., sygn. akt II OSK 134/14; z dnia 27 stycznia 2017 r., sygn. akt II OSK 1165/15; wyrok WSA w Białymstoku z dnia 25 kwietnia 2019 r. sygn. akt II SA/Bk 514/19).
Podsumowując, dokonana przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji nie potwierdziła trafności zarzutów skarżących wskazujących na jej wydanie z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego oraz przepisów prawa materialnego. Sąd w granicach badanej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, nie stwierdził tego rodzaju naruszeń prawa procesowego i materialnego, które miałyby uzasadniać uwzględnienie skargi.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
Powołane w uzasadnieniu niniejszego wyroku orzecznictwo sądowoadministracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.