II SA/Lu 475/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2024-10-24
NSAAdministracyjneWysokawsa
warunki zabudowyzagospodarowanie przestrzenneochrona przyrodyobszar chronionego krajobrazuzakaz zabudowyład przestrzennyrolnictwobudynki gospodarczeWSA Lublin

WSA w Lublinie oddalił skargę na decyzję SKO w Lublinie odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla budowy dwóch budynków gospodarczych na działce położonej w Czerniejowskim Obszarze Chronionego Krajobrazu, ze względu na zakaz zabudowy w pasie 100m od zbiornika wodnego.

Skarżący P.M. domagał się ustalenia warunków zabudowy dla budowy dwóch budynków gospodarczych do obsługi rolnictwa na działce położonej przy ul. [...] w L.. Organy administracji odmówiły, wskazując na zakaz zabudowy w pasie 100m od Zalewu Z. w ramach Czerniejowskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu oraz brak spełnienia przesłanek z art. 61 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. WSA w Lublinie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów, że planowana inwestycja narusza przepisy o ochronie przyrody i ład przestrzenny, a wyjątki od zakazu zabudowy nie mają zastosowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę P.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie, która utrzymała w mocy decyzję o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie dwóch budynków gospodarczych do obsługi rolnictwa. Działka inwestycyjna znajduje się w granicach Czerniejowskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu, w 100-metrowym pasie od linii brzegowej Zalewu Z., co wiąże się z zakazem lokalizowania obiektów budowlanych. Sąd uznał, że zakaz ten, ustanowiony rozporządzeniem Wojewody Lubelskiego, jest wiążący i nie zachodzą w sprawie wyjątki od niego, takie jak prowadzenie racjonalnej gospodarki rolnej czy lokalizacja w ciągu istniejącej zabudowy. Analiza wykazała, że planowana inwestycja nie spełnia kryteriów racjonalnej gospodarki rolnej, a jej lokalizacja w tym miejscu nie jest uzasadniona ekonomicznie ani organizacyjnie. Ponadto, planowane budynki o znacznych gabarytach naruszałyby ład przestrzenny i mogłyby stanowić barierę ekologiczną. Sąd podkreślił również, że planowana zabudowa nie spełnia wymogów zasady dobrego sąsiedztwa i ładu przestrzennego, a także napotyka na ograniczenia związane z sąsiedztwem obszaru kolejowego. Skarga została oddalona, a sąd nie dopatrzył się naruszeń przepisów postępowania administracyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, ponieważ obowiązuje zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w tym pasie, a planowana inwestycja nie spełnia kryteriów wyjątku dla obiektów służących racjonalnej gospodarce rolnej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zakaz zabudowy w pasie 100 m od zbiornika wodnego, wynikający z rozporządzenia Wojewody Lubelskiego, jest wiążący. Planowane budynki gospodarcze nie kwalifikują się jako obiekty służące racjonalnej gospodarce rolnej, a ich lokalizacja naruszałaby ład przestrzenny i funkcję korytarza ekologicznego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

u.p.z.p. art. 61 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe tylko przy łącznym spełnieniu warunków, w tym zgodności z przepisami odrębnymi (pkt 5) i zasady dobrego sąsiedztwa (pkt 1). Spełnienie tych warunków nie obliguje organu do pozytywnego rozstrzygnięcia.

u.p.z.p. art. 59 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Wymaga ustalenia warunków zabudowy w drodze decyzji w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Rozporządzenie nr 40 Wojewody Lubelskiego z dnia 17 lutego 2006 r. w sprawie Czerniejowskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu art. 5 § 1

Zakazuje lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych.

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2

Sąd kontroluje zaskarżone akty pod względem zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz granicami danej sprawy.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji w przypadku naruszenia prawa materialnego lub procesowego.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi.

Pomocnicze

u.o.p. art. 23 § 2

Ustawa o ochronie przyrody

Podstawa do wyznaczenia obszaru chronionego krajobrazu.

u.o.p. art. 24 § 1

Ustawa o ochronie przyrody

Określa zakazy właściwe dla obszaru chronionego krajobrazu, w tym zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie 100 m od linii brzegów wód.

Rozporządzenie nr 40 Wojewody Lubelskiego z dnia 17 lutego 2006 r. w sprawie Czerniejowskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu art. 5 § 5

Wyjątek od zakazu, jeśli obiekty są lokalizowane w obszarach wyznaczonych w studium/planie lub w ciągach istniejącej zabudowy.

u.o.t.k. art. 53 § 2

Ustawa o transporcie kolejowym

Budowle i budynki mogą być usytuowane w odległości nie mniejszej niż 10 m od granicy obszaru kolejowego.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.

k.p.a. art. 8 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Zakaz odstępowania od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym bez uzasadnionej przyczyny.

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Planowana inwestycja narusza zakaz zabudowy w pasie 100 m od zbiornika wodnego w ramach Czerniejowskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu. Planowana inwestycja nie spełnia kryteriów racjonalnej gospodarki rolnej. Planowana inwestycja narusza zasadę dobrego sąsiedztwa i ład przestrzenny. Kształt i wymiary działki oraz odległość od obszaru kolejowego uniemożliwiają realizację planowanej inwestycji. Planowana inwestycja jest sprzeczna z przepisami odrębnymi (ustawa o ochronie przyrody, rozporządzenie Wojewody).

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 61 u.p.z.p. poprzez niezastosowanie. Niezastosowanie wyjątku od zakazu zabudowy dla obiektów służących racjonalnej gospodarce rolnej. Niezastosowanie wyjątku od zakazu zabudowy w przypadku lokalizacji w ciągu zabudowy. Naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu wnioskodawców. Odstąpienie od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw (art. 8 § 2 k.p.a.). Naruszenie art. 9 k.p.a. poprzez nieinformowanie stron. Naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie zebrania materiału dowodowego. Naruszenie art. 77 § 5 k.p.a. (nieistniejący przepis). Istotne braki w uzasadnieniu faktycznym decyzji (art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a.).

Godne uwagi sformułowania

Wszelkie odstępstwa od zakazu, jako wyjątki, podlegają wykładni ścieśniającej. Przez obiekty służące racjonalnej gospodarce rolnej należy rozumieć wyłącznie obiekty funkcjonalnie z nią związane służące do prowadzenia nowoczesnej przemyślanej i efektywnej gospodarki. Pojęcie racjonalnej gospodarki rolnej nie może być używane zamiennie z pojęciem gospodarstwa rolnego. Niezgodne z zasadą ładu przestrzennego i zrównoważonego rozwoju będzie pogłębianie zróżnicowania terenu, na którym ma być sytuowana nowa inwestycja. Przede wszystkim zaś pod pojęciem istniejącej zabudowy [...] rozumieć należy zabudowę już istniejącą, a więc zabudowę zrealizowaną (wykonaną). W żadnym razie pojęcia zabudowy istniejącej nie można utożsamiać z zabudową dopiero planowaną i to na etapie wydania warunków zabudowy.

Skład orzekający

Jacek Czaja

przewodniczący

Maciej Gapski

członek

Grzegorz Grymuza

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących warunków zabudowy w obszarach chronionych, zasady racjonalnej gospodarki rolnej jako wyjątku od zakazu zabudowy, oraz zasady ładu przestrzennego i dobrego sąsiedztwa."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej (położenie w obszarze chronionym, bliskość zbiornika wodnego i obszaru kolejowego) oraz konkretnego rozporządzenia Wojewody Lubelskiego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy konfliktu między rozwojem rolniczym a ochroną środowiska, co jest aktualnym tematem. Pokazuje, jak przepisy o ochronie przyrody mogą ograniczać inwestycje, nawet te związane z rolnictwem.

Budowa na terenach chronionych: Czy rolnictwo zawsze ma pierwszeństwo przed przyrodą?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Lu 475/24 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2024-10-24
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-06-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Grzegorz Grymuza /sprawozdawca/
Jacek Czaja /przewodniczący/
Maciej Gapski
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 977
art. 1, art. 61 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r.  o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja Sędziowie Asesor sądowy Maciej Gapski Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca) Protokolant Referent Kinga Kościejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2024 r. sprawy ze skargi P. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 15 kwietnia 2024 r., znak: SKO.41/4472/LI/2023 w przedmiocie warunków zabudowy oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 15 kwietnia 2024 r., znak SKO.41/4472/LI/2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie, po rozpatrzeniu odwołania P. M., utrzymało w mocy, wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta Lublin, decyzję nr 271/23 z dnia 5 czerwca 2023 roku, znak: PL-LP-1.6730.53.2023 o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji budowlanej polegającej na budowie dwóch budynków gospodarczych do obsługi rolnictwa na działce [...] (obręb: [...] - Z. K. [...], arkusz: [...]) położonej przy ul. [...] w L..
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w sprawie, której stan faktyczny i prawny przedstawia się następująco:
Wnioskiem z dnia 15 stycznia 2023 r., złożonym w dniu 17 marca 2023 r., B. M. wystąpiła o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie dwóch budynków gospodarczych – magazynowych do obsługi rolnictwa na działce [...] (obręb: [...] - Z. K. [...], arkusz: [...] położonej przy ul. [...] w L..
Po rozpatrzeniu wniosku B. M., decyzją nr 271/23 wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta Lublin przez Zastępcę Dyrektora Wydziału Planowania Urzędu Miasta Lublin w dniu 5 czerwca 2023 roku, znak: PL-LP-1.6730.53.2023 organ pierwszej instancji odmówił ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji budowlanej polegającej na budowie dwóch budynków gospodarczych do obsługi rolnictwa na działce [...] (obręb: [...] - Z. K. [...]. arkusz: [...] położonych przy ul. [...] w L..
Organ pierwszej instancji oznaczył linie rozgraniczające teren inwestycji linią koloru czerwonego oraz literami: A, B, C, D - A na mapie zasadniczej stanowiącej załącznik nr 1 do decyzji oraz wskazał, iż, zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wnioskowana inwestycja wymaga ustalenia warunków zabudowy w drodze decyzji. W dalszej kolejności organ wyjaśnił, że wydanie decyzji o warunkach zabudowy uzależnione jest od łącznego spełnienia warunków wskazanych w art. 61 ust. 1 pkt 1-6 w/w ustawy. Organ wskazał, iż szerokość frontu terenu objętego wnioskiem wynosi 114 m, stąd obszar analizowany wyznaczony został w promieniu 342 m od jego granic. W obszarze analizowanym występuje ekstensywna zabudowa: zagrodowa i mieszkaniowa jednorodzinna oraz tereny rekreacyjne i usługowe zlokalizowane przy Zelewie Z. . Występująca w obszarze analizowanym zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna położona jest wyłącznie przy ul. [...] i jest obsługiwana od tej ulicy. Po zachodniej stronie ul. [...] występują dwa siedliska rolne, które położone są w znacznej odległości od terenu inwestycji i stanowią koniec zabudowy ciągnącej się od ul. [...]. Od działki nr [...] w kierunku południowym nie występują żadne zabudowania po tej stronie ul. [...]. Po wschodniej stronie ul. [...] zlokalizowane jest jedno siedlisko rolne - na działce nr [...]. Jest to zabudowa incydentalna, zrealizowana poza ciągiem istniejącej zabudowy. Ponadto organ wskazał, iż nieruchomość objęta jest zakazem zabudowy ustanowionym rozporządzeniem nr 40 Wojewody Lubelskiego z dnia 17 lutego 2006 r. w sprawie Czerniejowskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu, zaś w sprawie nie występują wyjątki od tego zakazu. Z uwagi na powyższe organ odmówił ustalenia warunków zabudowy.
W wyniku odwołania wniesionego przez P. M. w sprawie orzekało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie, które decyzją z dnia 15 kwietnia 2024 r., znak SKO.41/4472/LI/2023 utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji budowlanej polegającej na budowie dwóch budynków gospodarczych do obsługi rolnictwa na działce [...] położonej przy ul. [...] w L..
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, odwołując się do art. 59 ust. 1 i art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wyjaśniło, że zadaniem ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w tym jej art. 61, jest ochrona ładu przestrzennego, która ma na celu powstrzymanie zabudowy nie dającej się pogodzić z zabudową już istniejącą na terenach, gdzie nie ma planu zagospodarowania przestrzennego. Celem art. 61 u.p.z.p. jest zagwarantowanie ładu przestrzennego, określonego w art. 2 pkt 1 ustawy jako ukształtowania przestrzeni, która tworzy harmonijną całość oraz uwzględnia w przyporządkowanych relacjach wszelkie uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, gospodarczo-społeczne, środowiskowe, kulturowe oraz kompozycyjno- estetyczne.
Organ wskazał, że zgodnie z art. 61 ust. 5a w/w ustawy w sprawie obszar analizy został wyznaczony dookoła terenu inwestycji w odległości 342 m od jego granic z uwagi na szerokość frontu terenu objętego wnioskiem (114 m). Działka objęta wnioskiem położona jest po zachodniej stronie ul. [...], na terenie zlokalizowanym między Zalewem Z. a obszarem kolejowym. W obszarze analizowanym występuje ekstensywna zabudowa: zagrodowa i mieszkaniowa jednorodzinna oraz tereny rekreacyjne i usługowe zlokalizowane przy Zelewie Z.. Występująca w obszarze analizowanym zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna położona jest wyłącznie przy ul. [...] i jest obsługiwana od tej ulicy. Po zachodniej stronie ul. [...] występują dwa siedliska rolne, które położone są w znacznej odległości od terenu inwestycji i stanowią koniec zabudowy ciągnącej się od ul. [...]. Od posesji nr [...] (działki nr [...]) w kierunku południowym nie występują żadne zabudowania po tej stronie ul. [...]. Po wschodniej stronie ul. [...] zlokalizowane jest jedno siedlisko rolne - na działce nr [...]. Jest to zabudowa incydentalna, zrealizowana poza ciągiem istniejącej zabudowy.
Kolegium podkreśliło, że teren inwestycji położony jest w granicach Czerniejowskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu ustanowionego rozporządzeniem nr 40 Wojewody Lubelskiego z dnia 17 lutego 2006 r. (Dz. Urz. Woj. Lub. z 2006 r. Nr 65, poz. 1225). Obszar ten wyznaczony został na podstawie art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U.2022.916 t.j. ze zm.) który stanowi, iż wyznaczenie obszaru chronionego krajobrazu następuje w drodze uchwały sejmiku województwa, która określa jego nazwę, położenie, obszar, sprawującego nadzór, ustalenia dotyczące czynnej ochrony ekosystemów oraz zakazy właściwe dla danego obszaru chronionego krajobrazu lub jego części, wybrane spośród zakazów wymienionych wart. 24 ust. 1, wynikające z potrzeb jego ochrony. Zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 8 ww. rozporządzenia na Obszarze zakazuje się lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej (zakaz ten wymieniony został w art. 24 ust. 1 pkt 8 ustawy o ochronie przyrody). Powyższy zakaz nie dotyczy obiektów lokalizowanych w obszarach wyznaczonych w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin lub w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gmin lub w ciągach istniejącej zabudowy (§ 5 ust. 5 rozporządzenia).
Jak wskazał organ cała działka nr [...] położona jest w zasięgu 100 m od linii zbiornika wodnego, Zalewu Z.. Tym samym, na terenie inwestycji obowiązuje zakaz zabudowy ustanowiony rozporządzeniem nr 40 Wojewody Lubelskiego z dnia 17 lutego 2006 r.
W ocenie Kolegium stwierdzić należało także, że w sprawie nie zachodzą wyjątki od wskazanego zakazu. W tym zakresie, Kolegium w całości poparło i przyjęło jako własne ustalenia organu pierwszej instancji.
W myśl § 5 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Wojewody Lubelskiego wyjątkiem od ustanowionego zakazu objęte są obiekty służące prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej. Wyjątek ten nie dotyczy zatem każdego rodzaju działalności rolnej, ale tylko takiej, która jest racjonalna. Za racjonalna gospodarkę rolną należy uznać takie gospodarowanie, w ramach którego działanie jest logiczne i przede wszystkim ekonomicznie uzasadnione. Zgodnie z wyrokiem WSA w Warszawie z 1 września 2019 r. (sygn. akt VII SA/Wa 815/21) "Wszelkie odstępstwa od zakazu, jako wyjątki, podlegają wykładni ścieśniającej, co w tym kontekście oznacza, że przez obiekty służące racjonalnej gospodarce rolnej należy rozumieć wyłącznie obiekty funkcjonalnie z nią związane służące do prowadzenia nowoczesnej przemyślanej i efektywnej gospodarki." Pojęcie racjonalnej gospodarki rolnej obejmuje zatem tylko te obiekty budowlane o charakterze gospodarczym, które są funkcjonalnie powiązane z prowadzoną gospodarką rolną, a lokalizacja obiektu w pasie ochronnym danego zbiornika wodnego powinna być szczególnie uzasadniona względami organizacyjnymi i ekonomicznymi. Trzeba też zaznaczyć, że pojęcie "racjonalnej gospodarki rolnej" nie może być używane zamiennie z pojęciem "gospodarstwa rolnego".
Z akt sprawy nie wynika, iż wnioskowane budynki gospodarcze muszą być zlokalizowane dokładnie na przedmiotowym terenie ze względu na uwarunkowania gospodarcze. Zgodnie z przedłożonymi dokumentami, działalność rolnicza wnioskodawczym koncentruje się na terenie innych gmin (oświadczenie - k. 17 oraz 29 akt). Ponadto jest ona współwłaścicielką działek sąsiadujących z działką objętą inwestycją, tj. działek nr [...] i [...]. Połowa działki nr [...] oraz większość działki nr [...] znajduje się poza zasięgiem 100 m od linii zbiornika wodnego, jakim jest Zalew Z.. Brak jest zatem uzasadnienia dla lokalizacji przedmiotowych obiektów na terenie objętym ochroną - w 100 m pasie od zbiornika wodnego. Ponadto zgodnie z danymi przedstawionymi we wniosku będą to obiekty wysokie (do 12,0 m) o dużej powierzchni zabudowy (ok. 500 - 600 m2 każdy). Uwzględniając wnioskowaną szerokość elewacji frontowej każdego z budynków na poziomie 20,0 m - 30,0 m oraz kształt terenu inwestycji, wnioskowane obiekty zajmować będą praktycznie całą szerokość działki objętej wnioskiem. Wnioskowana inwestycja o tak dużych rozmiarach stanowić będzie barierę dla migracji zwierząt, a pas ochronny od zbiornika wodnego zatraci w tym miejscu funkcję korytarza ekologicznego, jaką pełni stosownie do art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody. Uwzględniając powyższe wnioskowane budynki gospodarcze nie można uznać za obiekty służące prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej. Planowane przedsięwzięcie nie może być także zaliczone do inwestycji związanych z prowadzeniem racjonalnej gospodarki leśnej czy rybackiej.
Jak wyjaśniło Kolegium teren inwestycji nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z obowiązującym Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta [...] (Uchwała nr 283/YIII/2019 Rady Miasta Lublin z dnia 1 lipca 2019 r.) większość przedmiotowej nieruchomości znajduje się na terenach zieleni urządzonej związanej z wypoczynkowymi i rekreacyjnymi potrzebami społeczeństwa (w tym zieleń działkowa). Część wschodnia przedmiotowej działki (pas terenu wzdłuż ul. [...]) znajduje się na terenie drogi zbiorczej. Cała działka położona jest w granicach Ekologicznego Systemu Obszarów Chronionych, a więc na terenie wykluczonym z zabudowy.
Teren inwestycji znajduje się także poza ciągiem istniejącej zabudowy. Zarówno od południa jak i od północny przedmiotowa działka sąsiaduje z niezabudowanymi gruntami ornymi. Siedlisko rolne położone po przeciwnej stronie ulicy, tj. na działce nr [...], stanowi zabudowę incydentalną, którą nie można uznać za "ciąg istniejącej zabudowy".
Przeprowadzona analiza zagospodarowania terenu wykazała, iż nie jest możliwe zastosowanie w niniejszej sprawie żadnego z odstępstw od zakazu wskazanego w § 5 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia nr 40 Wojewody Lubelskiego z dnia 17 lutego 2006 r. w sprawie Czerniejowskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu. Wnioskowana inwestycja nie spełnia zatem warunku określonego w art. 61 ust. 1 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym: jest sprzeczna z przepisami odrębnymi, tj. z art. 23 ust. 2 i art. 24 ust. 1 pkt 8 ustawy o ochronie przyrody i § 5 ust. 1 pkt 8 ww. rozporządzenia.
Ponadto Organ II instancji zauważył, że teren inwestycji od strony zachodniej sąsiaduje z obszarem kolejowym. Zgodnie z art. 53 ust. 2 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz.U.2023.602 t.j.) budowle i budynki mogą być usytuowane w odległości nie mniejszej niż 10 m od granicy obszaru kolejowego. Uwzględniając niezbędne poszerzenie ul. [...] do parametrów drogi powiatowej oraz usytuowanie istniejących budynków mieszkalnych względem pasa drogowego, praktycznie nie jest możliwe zrealizowanie wnioskowanych budynków z zachowaniem obowiązującej odległości od obszaru kolejowego.
Co więcej, tego typu obiekty budowalne o wskazanych parametrach nie występują w obszarze analizowanym (obliczenia wskaźników zabudowy - k. 71 akt). Tym samym realizacja wnioskowanej inwestycji naruszałyby ład przestrzenny w obszarze analizowanym.
Odnosząc się do argumentacji odwołania, Kolegium podkreśliło, iż przeprowadzona analiza nie daje podstaw do ustalenia warunków zabudowy dla wnioskowanej przez stronę inwestycji, w sprawie zaś zostały wykorzystane aktualne mapy przyjęte do zasobu geodezyjnego pod numerem: 1905-197/2007.
Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego została zaskarżona przez P. M. (dalej także jako "skarżący") do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.
W skardze zarzucono naruszenie przepisów prawa poprzez odmowę ustalenia wnioskowanych warunków zabudowy, podczas gdy w sprawie zaistniały wszystkie przesłanki pozwalające na ich ustalenie, w szczególności zarzucono:
• naruszenie przepisu art. 61 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez jego niezastosowanie i w rezultacie wydanie decyzji odmownej,
• Par. 5 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia nr 40 Wojewody lubelskiego z dnia 17.02.2006 r. (Dz.Urz. Woj. lubelskiego z 2006 r. Nr 65, poz. 1225) poprzez niezastosowanie odstępstwa o którym mowa w tym przepisie dotyczącego obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej,
• Par. 5 ust. 5 rozporządzenia nr 40 Wojewody lubelskiego z dnia 17 .02.2006 r. (Dz.Urz. Woj. lubelskiego z 2006 r. Nr 65, poz. 1225) poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy planowane budynki będą się znajdowały w ciągu zabudowy.
• Art. 7 kpa poprzez nieuwzględnienie w postępowaniu i w zaskarżonych decyzjach słusznego interesu wnioskodawców.
• Art. 8 § 2 kpa poprzez odstąpienie od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym poprzez odmowę ustalenia warunków zabudowy, w okolicznościach, gdy dla sąsiednich działek takowe warunki ustalono.
• Art. 9 kpa nieinformowanie stron postępowania o okolicznościach faktycznych dotyczących decyzji o warunkach zabudowy wydanych dla działek sąsiednich.
• Art. 77 § 1 kpa poprzez zaniechanie zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
• Art. 77 § 5 kpa poprzez niezakomunikowanie stronie faktów znanych z urzędu, tj faktów o wydaniu decyzji o warunkach zabudowy dla szeregu sąsiednich działek położonych przy ul. [...].
• art. 107 § 1 pkt 6 kpa poprzez istotne braki w uzasadnieniu faktycznym decyzji, dotyczące zignorowania planowanej i w dacie wydania decyzji przez organ II instancji już realizowanej zabudowy na działkach sąsiednich oraz zignorowania argumentacji wnioskodawczyni wskazującej we wniosku, że planowane budynki mają służyć racjonalnej gospodarce rolnej.
Wskazując na takie zarzuty w skardze wniesiono o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie kosztów według norm przypisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.) sąd kontroluje zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz granicami danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. - dalej jako: "p.p.s.a."). Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, nawet jeżeli nie zostały podniesione w skardze. Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, jej zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uchylenie decyzji następuje w szczególności w przypadku, gdy zaskarżony akt narusza przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
Skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana bez naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozstrzygając w sprawie organ nie naruszył także przepisów prawa materialnego.
Już w tym miejscu należy podkreślić, że ustalenia faktyczne poczynione przez organ administracji znajdują potwierdzenie w niewadliwie zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, wobec czego materiał ten należało uznać za wystarczający do podjęcia prawidłowej i zgodnej z prawem decyzji w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy.
Organ administracji dokonał także właściwej wykładni przepisów prawa materialnego, jak też prawidłowo zastosował normy prawne do ustalonego w sprawie stanu faktycznego.
W myśl przepisu art. 7 k.p.a., organ administracji podejmuje wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, zaś zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a., obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Przez rozpatrzenie całego materiału dowodowego należy rozumieć uwzględnienie wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, jak i uwzględnienie wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych dowodów, a mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności. Ocena dowodów powinna być dokonana na podstawie całego zebranego materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.).
Organ administracyjny jest więc zobowiązany na podstawie przytoczonych przepisów do podjęcia wszelkich niezbędnych czynności proceduralnych w celu zebrania pełnego materiału dowodowego, dopiero bowiem wówczas może ocenić, czy dana okoliczność została wyjaśniona i udowodniona.
W rozpoznawanej sprawie organ administracji nie naruszył wskazanych reguł postępowania. Organ zebrał wyczerpująco cały materiał dowodowy, rozważył go i poddał ocenie, zgodnie z regułami wynikającymi z przepisów art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Ustalił dokładnie stan faktyczny i wyjaśnił wszystkie istotne okoliczności niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy, mając na względzie treść mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa.
Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ wziął pod uwagę wszystkie okoliczności, oświadczenia i dokumenty świadczące o sytuacji prawnej i faktycznej inwestora.
Ustalenia organu w tym zakresie nie budzą zastrzeżeń. Ustalenia te wynikają bowiem z przeprowadzonych w sprawie i wskazanych w uzasadnieniu decyzji dowodów.
Organ nie naruszył dyspozycji art. 6 k.p.a.
Zasada legalizmu (praworządności) oznacza, że organ musi działać na podstawie i w granicach prawa.
W sprawie organ działał na podstawie przepisów obowiązującego prawa.
Nie można także uznać, by doszło do naruszenia art. 8 § 1 i 2 k.p.a. Prowadzone w sprawie postępowanie nie naruszało zasad proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Brak jest także jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że w sprawie organy odstąpiły od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym.
Organ nie naruszył także dyspozycji art. 107 § 1 k.p.a. albowiem uzasadnienie zaskarżonej decyzji zwiera wszystkie elementy wymagane powyższym przepisem, co w pełni umożliwia przeprowadzenie kontroli sądowej wydanego przez organ rozstrzygnięcia.
Zaskarżonym rozstrzygnięciem Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji budowlanej polegającej na budowie dwóch budynków gospodarczych do obsługi rolnictwa na działce [...] położonej przy ul. [...] w L..
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r., poz. 977 ze zm. - dalej jako "u.p.z.p.").
W przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sposób zagospodarowania i warunki zabudowy terenu ustala się w drodze decyzji o warunkach zabudowy na wniosek inwestora (art. 4 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 59 ust. 1, art. 52 ust. 1 i art. 64 ust. 1 u.p.z.p.). Wydanie decyzji musi poprzedzać postępowanie wyjaśniające, przeprowadzone przez właściwy organ w zakresie spełnienia przesłanek z art. 61 ust. 1 u.p.z.p.
Zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku, gdy co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu.
Jak trafnie wskazuje się w piśmiennictwie prawniczym poprawna wykładnia gramatyczna art. 61 ust. 1 jest niezwykle trudna ze względu na brak spójności tych przepisów z art. 59 ust. 1 u.p.z.p. oraz konieczność odniesienia ich do przepisów rozporządzenia w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ([...] (red.), [...] (red.), Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz, Opublikowano: WKP 2023, System Informacji Prawnej Lex). Trudności te przejawiają się już choćby w kwestii właściwej interpretacji pojęcia "działka sąsiednia", występującego w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wątpliwości budzi sam charakter decyzji o warunkach zabudowy jako decyzji uznaniowej lub związanej.
Bazując na zawartym w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. sformułowaniu o możliwości wydania decyzji o warunkach zabudowy w przypadku łącznego spełnienia warunków określonych w tym przepisie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie rozpoznającym sprawę opowiada się za stanowiskiem odmawiającym decyzji o warunkach zabudowy charakteru stricte związanego.
Jak się wydaje kwestię tę trafnie ocenił [...] w przywoływanym wyżej komentarzu do ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wskazując, że decyzja o warunkach zabudowy nie jest aktem administracyjnym o charakterze związanym ani uznaniowym, jest wydawana na podstawie i w granicach prawa, w warunkach dość szerokiego luzu decyzyjnego (władzy dyskrecjonalnej) spowodowanego choćby przepisami samego art. 61 ust. 1 u.p.z.p., ale także i koniecznością dokonania ustaleń na podstawie analizy stanu faktycznego i przepisów ustaw szczególnych, jak i oceny zgodności zamierzonej inwestycji z podstawowymi zasadami planowania i zagospodarowania przestrzennego wyrażonymi w art. 1 u.p.z.p. czy też zasadami konstytucyjnymi warunkującymi te procesy.
Brak wypełnienia warunków określonych w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. wyklucza możność wydania decyzji o warunkach zabudowy, natomiast ich spełnienie nie obliguje w sposób bezwzględny organu do pozytywnego rozstrzygnięcia w tym przedmiocie.
W szczególności w sytuacji, gdy istnieje co najmniej jeden podobny obiekt organ ma obowiązek rozważyć pozostałe przesłanki, określone w ustawie oraz aktach wykonawczych do ustawy, determinujące możliwość wydania warunków zabudowy (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 sierpnia 2013 r., sygn. akt II OSK 838/12).
Do okoliczności, których zaistnienie skutkować winno odmową wydania warunków zabudowy, zaliczyć należy również naruszenie planowaną inwestycją istniejącego na danym terenie ładu przestrzennego.
Jak trafnie bowiem wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 832/16 jeżeli uwzględnienie żądania podmiotu występującego o ustalenie warunków zabudowy nie da się pogodzić z wymogiem zachowania ładu przestrzennego na określonym obszarze, tej kategorii ogólnej powinno zostać nadane pierwszeństwo.
Naczelną zasadą planowania i zagospodarowania przestrzennego wynikającą z art. 1 u.p.z.p., jest zasada ładu przestrzennego i zrównoważonego rozwoju.
Elementem ładu przestrzennego, o którym mowa w art. 1 u.p.z.p., pozostaje również, statuowana w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., zasada dobrego sąsiedztwa, zwaną także zasadą podobieństwa (kontynuacji).
Celem zasady dobrego sąsiedztwa jest ochrona ładu przestrzennego, przy czym zasada ta powinna być interpretowana urbanistycznie, gdyż jej podstawowym zadaniem pozostaje zachowanie ładu urbanistycznego.
Jak trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 czerwca 2013 r., sygn. akt II OSK 305/12, celem zasady dobrego sąsiedztwa jest zagwarantowanie ładu przestrzennego, jako takiego ukształtowania przestrzeni, który tworzy harmonijną całość oraz uwzględnia w przyporządkowanych relacjach wszelkie uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, gospodarczo-społeczne, środowiskowe, kulturowe oraz kompozycyjno-estetyczne. Powstająca w sąsiedztwie zabudowanej już działki nowa zabudowa powinna odpowiadać charakterystyce urbanistycznej (kontynuacja funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, linii zabudowy i intensywności wykorzystania terenu) i architektonicznej (gabarytów i formy architektonicznej, obiektów budowlanych) zabudowy już istniejącej.
Niezgodne z zasadą ładu przestrzennego i zrównoważonego rozwoju będzie pogłębianie zróżnicowania terenu, na którym ma być sytuowana nowa inwestycja.
Celem przepisu art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. pozostaje więc kontynuacja zabudowy i zagwarantowanie ładu przestrzennego danego obszaru tworzącego urbanistyczną całość.
Jak wskazano już wyżej zaskarżonym rozstrzygnięciem Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji budowlanej polegającej na budowie dwóch budynków gospodarczych do obsługi rolnictwa na działce [...] położonej przy ul. [...] w L..
Jak uznało Kolegium niemożność wydania żądanych warunków zabudowy spowodowana była przed wszystkim tym, że na terenie inwestycji obowiązuje zakaz zabudowy ustanowiony w § 5 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia nr 40 Wojewody Lubelskiego z dnia 17 lutego 2006 r. w sprawie Czerniejowskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu, przy czym w ocenie Kolegium w sprawie nie zachodziły wyjątki od powyższego zakazu.
W realiach przedmiotowej sprawy stanowisko takie należy w całości podzielić.
Jak wynika z mapy znajdującej się w aktach administracyjnych, z wyjątkiem niewielkiego północno-zachodniego skrawka nieruchomości, działka nr [...] leży na terenie chronionego obszaru Czerniejowskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu wyznaczonego w pasie o szerokości 100 m od linii brzegowej Zalewu Z..
Czerniejowski Obszar Chronionego Krajobrazu ustanowiony został rozporządzeniem nr 40 Wojewody Lubelskiego z dnia 17 lutego 2006 r. w sprawie Czerniejowskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu na podstawie art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody.
W § 5 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia statuowany jest zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych.
Zakaz ten dotyczy lokalizowania wszelkich obiektów budowlanych, co oznacza, że ma on zastosowanie także do obiektów, o których mowa we wniosku, a więc do budynków gospodarczych.
Skoro zaś niemalże cała działka nr [...] położona jest w granicy pasa o szerokości 100 m od linii brzegowej Zalewu Z. to oczywistym pozostaje, że przedmiotowy zakaz wyklucza możność wznoszenia na tym obszarze wszelkich obiektów budowlanych, co tym samym uniemożliwia wydanie warunków zabudowy obejmujących wykonanie na tym terenie obiektów budowlanych w postaci budynków gospodarczych.
Rozporządzenie Wojewody Lubelskiego w sprawie utworzenia Czerniejowskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu jest aktem prawa miejscowego, a zatem stanowi źródło prawa powszechnie obowiązującego na obszarze właściwości organu, który je uchwalił w rozumieniu art. 87 ust. 2 Konstytucji.
Rozporządzenie to nie zostało uchylone, ani zmienione. Nie została również stwierdzona jego nieważność.
Rozporządzenie pozostaje nadal w obrocie prawnym, co oznacza, że zawarte w nim regulacje i zakazy, muszą być uwzględniane i stosowane przez organy administracji publicznej także przy wydawaniu warunków zabudowy jako przepisy prawa powszechnie obowiązującego na terenie objętym obszarem Czerniejowskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu.
Wbrew odmiennym wywodom i zarzutom skargi stwierdzić należy, że w sprawie nie zachodzą wyjątki od powyższego zakazu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w całości podziela ustalenia i oceny Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz organu I instancji co do tego, że w sprawie nie zachodzą wyjątki od wskazanego zakazu.
W sprawie nie zachodzi żaden z wyjątków od zakazu lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegu Zalewu Z., przy czym mając na uwadze treść zarzutów skargi szerzej należy odnieść się do dwóch z tych wyjątków, a mianowicie do obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej oraz obiektów lokalizowanych w ciągach istniejącej zabudowy.
Z § 5 ust. 5 rozporządzenia nr 40 wynika, że zakaz, o którym mowa w ust. 1 pkt 8, nie dotyczy obiektów lokalizowanych w obszarach wyznaczonych w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin lub w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gmin lub w ciągach istniejącej zabudowy.
Jak trafnie wskazało to Kolegium teren inwestycji nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, natomiast zgodnie z obowiązującym Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Lublin przyjętym uchwała nr 283/VIII/2019 Rady Miasta Lublin z dnia 1 lipca 2019 r. większość przedmiotowej nieruchomości znajduje się na terenach zieleni urządzonej związanej z wypoczynkowymi i rekreacyjnymi potrzebami społeczeństwa (w tym zieleń działkowa). Część wschodnia przedmiotowej działki (pas terenu wzdłuż ul. [...]) znajduje się na terenie drogi zbiorczej. Cała działka położona jest w granicach Ekologicznego Systemu Obszarów Chronionych, a więc na terenie wykluczonym z zabudowy.
W obowiązującym studium obszar całej działki nr [...] objęty został Ekologicznym Systemem Obszarów Chronionych, co w świetle postanowień studium wyklucza na tym terenie możność lokalizacji zabudowy kubaturowej.
Nie można także uznać, by planowane obiekty lokalizowane były w ciągach istniejącej zabudowy, a więc, by w sprawie miał zastosowanie wyjątek, o którym mowa w § 5 ust. 5 in fine rozporządzenia nr 40.
Jak wyjaśnił to organ odwoławczy objęta wnioskiem działka nr [...] położona jest po zachodniej stronie ul. [...], na terenie zlokalizowanym między Zalewem Z. a obszarem kolejowym. W obszarze analizowanym występuje ekstensywna zabudowa: zagrodowa i mieszkaniowa jednorodzinna oraz tereny rekreacyjne i usługowe zlokalizowane przy Zelewie Z.. Występująca w obszarze analizowanym zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna położona jest wyłącznie przy ul. [...] i jest obsługiwana od tej ulicy. Po zachodniej stronie ul. [...] występują dwa siedliska rolne, które położone są w znacznej odległości od terenu inwestycji i stanowią koniec zabudowy ciągnącej się od ul. [...]. Od posesji nr [...] (działki nr [...]) w kierunku południowym nie występują żadne zabudowania po tej stronie ul. [...]. Po wschodniej stronie ul. [...] zlokalizowane jest jedno siedlisko rolne - na działce nr [...]. Jest to zabudowa incydentalna, zrealizowana poza ciągiem istniejącej zabudowy.
Trafnie zatem skonstatował organ, że teren inwestycji znajduje się poza ciągiem istniejącej zabudowy. Zarówno od południa, jak i od północny przedmiotowa działka sąsiaduje z niezabudowanymi gruntami ornymi. Siedlisko rolne położone po przeciwnej stronie ulicy, tj. na działce nr [...], stanowi zabudowę incydentalną, której nie można uznać za "ciąg istniejącej zabudowy".
Działka nr [...] nie graniczy z żadnymi zabudowanymi nieruchomościami. Od strony zachodniej położny jest obszar kolejowy, po którym przebiega linia kolejowa. Od strony wschodniej działka nr [...] graniczy z ul. [...], za która znajduje się pojedyncza działka zagrodowa, której zabudowa ma istotnie charakter incydentalny i nie stanowi ciągu zabudowy. Od strony południowej i północnej działka nr [...] graniczy z niezabudowanymi nieruchomościami rolnymi, przy czym z każdej z tych stron są to po trzy niezabudowane działki.
Z tego względu nie sposób jest więc przyjąć, że działka nr [...] leży w ciągach istniejącej zabudowy.
Błędnie przy tym skarżący istnienia zabudowy upatruje w fakcie wydania warunków zabudowy dla położonych ze strony północnej działek nr [...], [...] i [...].
Jeżeli chodzi o działkę nr [...] to położona jest ona w istotnym oddaleniu od działki nr [...] w związku z czym nie może ona stanowić punktu odniesienia jako zabudowa tworząca ciąg z działką nr [...].
Przede wszystkim zaś pod pojęciem istniejącej zabudowy, o której mowa w § 5 ust. 5 in fine rozporządzenia nr 40, zgodnie z językową interpretacją tego wyrażenia, rozumieć należy zabudowę już istniejącą, a więc zabudowę zrealizowaną (wykonaną).
W żadnym razie pojęcia zabudowy istniejącej nie można utożsamiać z zabudową dopiero planowaną i to na etapie wydania warunków zabudowy.
Z tego powodu faktu wydania warunków zabudowy dla działek nr [...], [...] i [...] nie można utożsamiać z istnieniem na tych nieruchomościach zabudowy, o której mowa w § 5 ust. 5 in fine rozporządzenia nr 40.
Zdaniem Sądu trafnie przyjęły także organy, że możności zlokalizowania planowanych budynków gospodarczych w obszarze ochronnym Czerniejowskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu nie uzasadnia również odwołanie do racjonalnej gospodarki rolnej.
§ 5 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia nr 40 zakazuje lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej.
Niewątpliwie więc z zakazu tego wyłączono obiekty służące prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej.
Jak trafnie wyjaśnił to organ wyjątek ten nie dotyczy zatem każdego rodzaju działalności rolnej, ale tylko takiej, która jest racjonalna, przy czym za racjonalną gospodarkę rolną należy uznać takie gospodarowanie, w ramach którego działanie jest logiczne i przede wszystkim ekonomicznie uzasadnione, zaś zgodnie z wyrokiem WSA w Warszawie z 1 września 2019 r. (sygn. akt VII SA/Wa 815/21) "Wszelkie odstępstwa od zakazu, jako wyjątki, podlegają wykładni ścieśniającej, co w tym kontekście oznacza, że przez obiekty służące racjonalnej gospodarce rolnej należy rozumieć wyłącznie obiekty funkcjonalnie z nią związane służące do prowadzenia nowoczesnej przemyślanej i efektywnej gospodarki."
Jak wskazał więc organ pojęcie racjonalnej gospodarki rolnej obejmuje tylko te obiekty budowlane o charakterze gospodarczym, które są funkcjonalnie powiązane z prowadzoną gospodarką rolną, a lokalizacja obiektu w pasie ochronnym danego zbiornika wodnego powinna być szczególnie uzasadniona względami organizacyjnymi i ekonomicznymi.
Trafnie więc uznał organ, że z akt sprawy nie wynika, iż wnioskowane budynki gospodarcze muszą być zlokalizowane dokładnie na przedmiotowym terenie ze względu na uwarunkowania gospodarcze. Zgodnie z przedłożonymi dokumentami, działalność rolnicza wnioskodawczym koncentruje się na terenie innych gmin (oświadczenie - k. 17 oraz 29 akt). Ponadto jest ona współwłaścicielką działek sąsiadujących z działką objętą inwestycją, tj. działek nr [...] i [...]. Połowa działki nr [...] oraz większość działki nr [...] znajduje się poza zasięgiem 100 m od linii zbiornika wodnego, jakim jest Zalew Z.. Brak jest zatem uzasadnienia dla lokalizacji przedmiotowych obiektów na terenie objętym ochroną - w 100 m pasie od zbiornika wodnego.
Skarżący konieczność lokalizacji budynków gospodarczych w tym konkretnie miejscu tłumaczył tym, że prowadzi działalność gospodarczą w kilkunastu lokalizacjach, zaś planowania lokalizacja dla tych celów jest optymalna ponieważ leży w przybliżeniu w równej odległości pomiędzy działkami na których obecnie jest prowadzona, bądź jest planowana uprawa.
Tłumaczenie takie nie jest racjonalne, lecz wręcz irracjonalne, jeżeli weźmie się pod uwagę lokalizację terenów, na których skarżący i wnioskodawczyni prowadzą działalność rolniczą.
Z dokumentów przedstawionych przez wnioskodawczynie dotyczących płatności obszarowych wynika, że działalność rolnicza prowadzona jest w większości poza L. (w Z. K. położne są jedynie trzy niewielkie działki, w tym działka na której projektowana jest inwestycja), na terenach takich miejscowości jak M., P., M. K., W., K. D., P. , czy Z. K. (k.16-29 akt administracyjnych).
Są to miejscowości położone z różnych stron L., w różnej odległości od L., wynoszącej od kilku kilometrów do ponad 30 km (W. , K. D.).
Działka nr [...] nie leży więc w równej odległości od tych miejscowości.
Po drugie i co istotniejsze w przypadku prowadzenia działalności rolniczej na tak zróżnicowanym obszarze nie sposób jest uznać, że zlokalizowanie budynków gospodarczych w otulinie Zalewu Z. w jakikolwiek sposób przyczyni się do bardziej efektywnego i optymalnego prowadzenia tej dzielności. Nadal bowiem w odniesieniu do licznych działek położonych na terenie powiatu opolskiego byłyby to budynki gospodarcze oddalone o ponad 30 km od użytkowanych gruntów rolnych.
Co więcej zdecydowana większość użytkowanych gruntów rolnych leży na terenie położonym na zachód od L. (według ostatniego ze złożonych wniosków o płatności obszarowe na rok 2022 wszystkie z wyjątkiem trzech działek z Z. K. – k.16-17 akt administracyjnych) w związku z czym najbardziej optymalnym byłoby zlokalizowania tych budynków na zachód od L. na terenie Gminy K. bądź w jej pobliżu.
Jak trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK 3226/18 zakres przedmiotowy pojęcia "racjonalna gospodarka rolna" obejmuje racjonalne działania ekonomiczne producenta rolnego, czyli powinna to być gospodarka rolna oparta na odpowiednich naukowych metodach, zasadach i technologiach, które są uznane jako dobre praktyki rolnicze, jak i spełniające wymagania wzajemnej zgodności, zgodnie z zasadami ochrony środowiska. Jest to także taki sposób prowadzenia tego rodzaju działalności rolniczej, który nie jest sprzeczny z celami ochronnymi ustanowionymi w przewidzianej przez ustawodawcę formie na określonym obszarze specjalnym o charakterze przyrodniczym.
Wyznaczenia lokalizacji projektowanych budynków gospodarczych w tak dużym oddaleniu od znacznej części użytkowanych gruntów rolnych nie sposób uznać za racjonalne działania ekonomiczne producenta rolnego, przy czym działania to ewidentnie godzi w chroniony obszar Zalewu Z., a więc jest sprzeczne z celami ochrony środowiska.
Z tych też względów brak jest podstaw do uznania, że w sprawie zachodziły wyjątki od statuowanego w § 5 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia nr 40 zakazu lokalizowania obiektów budowlanych, co wykluczało możność wydania żądanych warunków zabudowy.
Jak wskazano już wyżej elementem ładu przestrzennego, o którym mowa w art. 1 u.p.z.p., pozostaje również, statuowana w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., zasada dobrego sąsiedztwa, zwaną także zasadą podobieństwa (kontynuacji), której celem jest ochrona ładu przestrzennego.
Celem przepisu art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. pozostaje więc kontynuacja zabudowy i zagwarantowanie ładu przestrzennego danego obszaru tworzącego urbanistyczną całość. Niezgodne z zasadą ładu przestrzennego i zrównoważonego rozwoju będzie pogłębianie, czy też wprowadzanie zróżnicowania terenu, na którym ma być sytuowana nowa inwestycja.
Trafnie w tym kontekście zauważył organ, że z danych przedstawionych we wniosku wynika, że planowane obiekty to obiekty wysokie (do 12,0 m) o dużej powierzchni zabudowy (ok. 500 - 600 m2 każdy).
Skoro tego typu obiekty budowlane o wskazanych parametrach nie występują w obszarze analizowanym to trafnie stwierdził organ, że tym samym realizacja wnioskowanej inwestycji naruszałyby ład przestrzenny w obszarze analizowanym.
Kolegium wskazało także, że teren inwestycji od strony zachodniej sąsiaduje z obszarem kolejowym w związku z czym zgodnie z art. 53 ust. 2 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (budowle i budynki mogą być usytuowane w odległości nie mniejszej niż 10 m od granicy obszaru kolejowego. Uwzględniając niezbędne poszerzenie ul. [...] do parametrów drogi powiatowej oraz usytuowanie istniejących budynków mieszkalnych względem pasa drogowego, praktycznie nie jest możliwe zrealizowanie wnioskowanych budynków z zachowaniem obowiązującej odległości od obszaru kolejowego.
Stanowisko takie należy co do zasady podzielić.
Planowane obiekty to budynki gospodarcze o dużej powierzchni zabudowy wynoszącej 500 - 600 m2 każdy i elewacji frontowej od 20 do 30 m.
Przy takiej wielkości elewacji frontowej szerokość boku budynków musiałaby wynosić co najmniej 16,6 m (16,6 m ? 30 m (maksymalna planowana szerokość elewacji frontowej) ? 500 m2).
Działka nr [...] ma kształt prostokąta, przy czym jest działką stosunkową wąską: jak wynika z danych na geoportalu jej bok południowy ma jedynie około 24 m.
Odliczając od tego wymaganą odległość od obszaru kolejowego (10 m) oczywiste jest, że w części południowej działki nie jej możliwa lokalizacja budynku o szerokości ściany bocznej 16,6 m (24 m – 10 m = 14 m ? 16,6 m) lub większej, zwłaszcza, że od strony zachodniej działka nr [...] graniczy z ul. [...] w związku z czym istnieje także konieczność zachowania wymaganej odległości zabudowy od drogi publicznej.
Z tych też względów za nieuzasadnione uznać należy zawarte w skardze zarzuty naruszenie art. 61 u.p.z.p. oraz § 5 ust. 1 pkt 8 i ust. 5 rozporządzenia nr 40 Wojewody lubelskiego z dnia 17 lutego 2006 r.
Zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie, gdy decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi.
W sprawie wydanie decyzji o warunkach zabudowy w sposób określony we wniosku jest sprzeczne z przepisem prawa powszechnie obowiązującego § 5 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia nr 40 Wojewody Lubelskiego z dnia 17 lutego 2006 r. w sprawie Czerniejowskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu.
Za nieuzasadnione uznać należy także zawarte w skardze zrzuty naruszenia art. 8 § 2, art. 9 oraz art. 77 § 1 i 5 k.p.a.
Jak stwierdzono już wyżej w rozpoznawanej sprawie organ administracji nie naruszył wskazanych reguł postępowania. Przeciwnie organ zebrał wyczerpująco cały materiał dowodowy, rozważył go i poddał ocenie, zgodnie z regułami wynikającymi z przepisów art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Ustalił dokładnie stan faktyczny i wyjaśnił wszystkie istotne okoliczności niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy, mając na względzie treść mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa.
W szczególności organ przy rozpatrywaniu sprawy uwzględnił również to, że co do sąsiednich działek nr [...] i [...] były wydawane decyzje w sprawie ustalenia warunków zabudowy, na co wskazuje treść wyników analizy uwarunkowań zagospodarowania terenu stanowiących załącznik nr 2 do decyzji organu I instancji (strona 4 analizy – k.69 akt administracyjnych).
Nie ma także podstaw do podzielenia zawartego w skardze zarzutu odstąpienia od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym poprzez odmowę ustalenia warunków zabudowy, w okolicznościach, gdy dla sąsiednich działek takowe warunki ustalono.
Po pierwsze wydana w odniesieniu do działki nr [...] decyzja o warunkach zabudowy miała charakter odmowny, przy czym wniesione od tej decyzji skargi przez P. M. i A. M. zostały oddalono przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w sprawach sygn. akt II SA/Lu 663/20 I II SA/Lu 522/24, przy czym w tym ostatnim przypadku w sposób prawomocny.
Brak jest więc pozytywnej decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla działki nr [...].
Po drugie wprawdzie dla działek sąsiednich, w tym działek nr [...] i [...] były wydawane pozytywne decyzje o ustaleniu warunków zabudowy, jednakże z powyższego nie można wywieść wniosku o naruszeniu art. 8 § 2 k.p.a.
Zgodnie z art. 8 § 2 k.p.a. organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym.
Dla zastosowania powyższego przepisu konieczna jest tożsamość rozstrzyganych spraw, tak pod względem prawnym, jak i faktycznym.
Decyzje wydawane w stosunku do działek nr [...], [...] i [...] różniły się tak odmiennymi zamierzeniami inwestycyjnymi, które były ich przedmiotem, jak też dotyczyły rożnych od działki nr [...] nieruchomości, które miały inną powierzchnię, kształt oraz położenie.
Działki nr [...], [...] i [...], odmiennie niż działka nr [...], nie są położone w całości na terenie objętym ochroną - w 100 m pasie od Zalewu Z..
Sprawy dotyczące tych działek nie są zatem pod względem faktycznym i prawnym tożsame ze sprawą niniejszą w związku z czym nie można uznać, że przy rozpatrywaniu przedmiotowej sprawy organy odstąpiły od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym, o której mowa w art. 8 § 2 k.p.a.
Za chybione uznać należy także zarzuty naruszenia art. 9 i art. 77 § 5 k.p.a. poprzez nieinformowanie stron postępowania o okolicznościach faktycznych dotyczących decyzji o warunkach zabudowy wydanych dla działek sąsiednich oraz poprzez niezakomunikowanie stronie faktów znanych z urzędu, tj. faktów o wydaniu decyzji o warunkach zabudowy dla szeregu sąsiednich działek położonych przy ul. [...].
Wynikającej z art. 9, art. 11 i art. 77 § 4 k.p.a. zasady udzielania informacji nie można interpretować w ten sposób, by organy informowały strony o każdym przeprowadzonym dowodzie i ustalonej okoliczności faktycznej.
Okoliczność wydania dla nieruchomości sąsiednich pozytywnych decyzji o warunkach zabudowy nie miała wpływy na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnego w związku z czym brak było podstaw do informowania o tych okolicznościach stron w trybie art. 9 k.p.a.
Dodatkowo należy wskazać, że okoliczności te zostały opisane w przygotowanej w sprawie analizie uwarunkowań zagospodarowania terenu, z którą strony mogły się zapoznać w ramach czynności związanych z zakończeniem w sprawie postępowania dowodowego, o czym strony powiadomiono w trybie art. 10 § 1 k.p.a.
Jeżeli chodzi o naruszenie art. art. 77 § 5 k.p.a. to wskazać należy, że przepis ten nie posiada takiej jednostki redakcyjnej.
W kwestii zarzutu naruszenia art. 7 k.p.a. wyjaśnić należy, że konieczność uwzględnienia przy rozpatrywaniu spraw administracyjnych interesu społecznego i słusznego interesu obywateli nie może prowadzić do wydania decyzji sprzecznej z przepisami bezwzględnie obowiązującego prawa. Interes obywateli, o którym mowa w tym przepisie musi być obiektywnie słuszny. Interes taki nie ma obiektywnie charakteru słusznego w sytuacji, gdy żądane rozstrzygnięcie naruszałoby przepisy bezwzględnie obowiązującego prawa.
Z tych też względów i w związku z przywołanymi wyżej przepisami, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI