II SA/Lu 43/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 14 listopada 2022 r., która uchyliła decyzję Burmistrza Opola Lubelskiego z 15 czerwca 2022 r. odmawiającą przyznania zasiłku rodzinnego i dodatku z uwagi na niespełnienie kryterium dochodowego. Organ pierwszej instancji wliczył dochody męża skarżącej, S. W., mimo że nie prowadzili wspólnego gospodarstwa domowego, co przekroczyło kryterium dochodowe. Skarżąca odwołała się, podnosząc, że jej małżeństwo z S. W. jest fikcyjne od 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie wyroku WSA w Lublinie z 17 lutego 2022 r. (sygn. akt II SA/Lu 953/21), uchyliło decyzję Burmistrza i przyznało skarżącej zasiłek rodzinny oraz dodatek z tytułu urodzenia dziecka na okres od 1 sierpnia 2021 r. do 31 października 2021 r. Skarżąca wniosła jednak skargę do WSA, zarzucając m.in. dwukrotne przyznanie zapomogi z tytułu urodzenia dziecka oraz żądając wyrównania zasiłków od wcześniejszych dat. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, związany oceną prawną wyrażoną w poprzednim wyroku (art. 170 i 153 p.p.s.a.), oddalił skargę. Sąd uznał, że SKO prawidłowo zastosowało się do wskazań sądu, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przyznając świadczenia, ponieważ małżeństwo skarżącej z S. W. miało charakter formalny i nie tworzyli oni wspólnoty dochodów. Sąd wyjaśnił również, że dodatek z tytułu urodzenia dziecka i becikowe to dwa różne świadczenia, a okres przyznania zasiłków był zgodny z datą złożenia wniosku i okresem zasiłkowym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia 'rodzina' i 'wspólnota dochodów' na potrzeby świadczeń rodzinnych, zwłaszcza w kontekście formalnych małżeństw i separacji faktycznych.
Orzeczenie jest związane oceną prawną z poprzedniego wyroku WSA w tej samej sprawie, co ogranicza jego nowość. Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy dochody męża, z którym strona nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego i który nie zamieszkuje z nią, powinny być wliczane do kryterium dochodowego przy ustalaniu prawa do zasiłku rodzinnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli małżeństwo ma charakter formalny i nie tworzą oni wspólnoty dochodów.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że w sytuacji, gdy małżeństwo ma charakter formalny, a małżonkowie nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego, dochody męża nie powinny być wliczane do dochodów rodziny przy ustalaniu prawa do zasiłku rodzinnego, aby uniknąć sankcjonowania fikcji prawnej i pokrzywdzenia dzieci.
Czy dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka i jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia dziecka (becikowe) są tym samym świadczeniem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, są to dwa różne świadczenia przyznawane na innej podstawie prawnej.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka (art. 8 pkt 1 u.ś.r.) i jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia dziecka (becikowe, art. 15b u.ś.r.) są odrębnymi świadczeniami, mimo że mogą mieć tę samą kwotę.
Jaki jest okres przyznawania świadczeń rodzinnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Świadczenia rodzinne przyznaje się na okres zasiłkowy (od 1 listopada do 31 października następnego roku kalendarzowego), począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek, do końca okresu zasiłkowego.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wskazując, że data złożenia wniosku i koniec okresu zasiłkowego determinują okres, na jaki mogą być przyznane świadczenia.
Przepisy (12)
Główne
p.p.s.a. art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy.
u.ś.r. art. 3 § pkt 12
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Definicja 'wspólnoty dochodowej'.
u.ś.r. art. 3 § pkt 16
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Definicja 'rodziny'.
u.ś.r. art. 4 § ust. 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Cel zasiłku rodzinnego.
u.ś.r. art. 8 § pkt 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka.
u.ś.r. art. 15b
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia się dziecka (becikowe).
u.ś.r. art. 24 § ust. 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Okres zasiłkowy.
u.ś.r. art. 24 § ust. 2
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Ustalanie prawa do świadczeń rodzinnych.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 250 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokatów art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c
Argumenty
Skuteczne argumenty
Małżeństwo skarżącej z mężem ma charakter formalny i nie tworzą oni wspólnoty dochodów, co uzasadnia nieuwzględnianie dochodów męża przy ustalaniu kryterium dochodowego. • Dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka i becikowe to dwa różne świadczenia. • Okres przyznania zasiłków rodzinnych jest zgodny z datą złożenia wniosku i okresem zasiłkowym.
Odrzucone argumenty
Żądanie przyznania zasiłków rodzinnych za okres wcześniejszy niż wynika to z daty złożenia wniosku. • Twierdzenie, że dodatek z tytułu urodzenia dziecka został przyznany po raz drugi.
Godne uwagi sformułowania
nie można pominąć, że zgodnie z art. 4 ust. 1 tej ustawy zasiłek rodzinny ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka, a zatem przysługuje tylko temu z rodziców, który nie tylko uiszcza wymagane środki pieniężne na utrzymanie dziecka, ale - jako członek rodziny dziecka - łączy wszystkie swoje dochody z dochodami pozostałych członków rodziny (w tym np. matki dziecka lub samego dziecka), wchodząc w ten sposób w skład "rodziny" w rozumieniu art. 3 pkt 16 ww. ustawy. • ojciec dziecka niezamieszkujący wspólnie z dzieckiem nie może zostać uznawany automatycznie za osobę uprawnioną do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku lub za członka rodziny osoby uprawnionej do tego rodzaju świadczeń. • Przyjęcie odmiennego stanowiska byłoby w istocie sankcjonowaniem fikcji prawnej.
Skład orzekający
Joanna Cylc-Malec
przewodniczący
Marcin Małek
sprawozdawca
Grzegorz Grymuza
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'rodzina' i 'wspólnota dochodów' na potrzeby świadczeń rodzinnych, zwłaszcza w kontekście formalnych małżeństw i separacji faktycznych."
Ograniczenia: Orzeczenie jest związane oceną prawną z poprzedniego wyroku WSA w tej samej sprawie, co ogranicza jego nowość. Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest faktyczne funkcjonowanie rodziny, a nie tylko formalne więzi, przy ustalaniu prawa do świadczeń socjalnych. Jest to ciekawy przykład zastosowania prawa w złożonych sytuacjach życiowych.
“Czy formalne małżeństwo wystarczy, by stracić prawo do zasiłku? Sąd wyjaśnia, co liczy się naprawdę.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.