II SA/Lu 416/25

II SA/Lu 416/25 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2025-10-23
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-07-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Brygida Myszyńska-Guziur
Grzegorz Grymuza
Joanna Cylc-Malec /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
art. 28 ust.2, art. 3 pkt 20, art. 36a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 145 par 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Sędzia WSA Brygida Myszyńska-Guziur Protokolant Referent stażysta Martyna Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2025 r. sprawy ze skargi J. K. i I. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] maja 2025 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty [...] z dnia [...]., znak: [...]
Uzasadnienie
Wojewoda decyzją z dnia 6 maja 2025 r., po rozpatrzeniu odwołania J. A. K. - [...] i I. D. K. – K. utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 24 stycznia 2025r. odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji własnej z 27 lutego 2023 r.
Decyzją tą (z 27 lutego 2023r.) organ I instancji zmienił w trybie art. 36 a ustawy z dnia 7 lipca 1994r.- Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2025r., poz. 418, dalej jako "pr. bud.") na wniosek T. D. P. T. i Wspólnicy spółka komandytowa decyzję z 15 kwietnia 2021r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą dla T. D. P. T. i Wspólnicy Sp. J. pozwolenia na budowę zespołu dwóch budynków mieszkalnych wielorodzinnych wraz z obsługą komunikacyjną (ciągami pieszymi, drogami dojazdowymi, drogą pożarową, miejscami postojowymi (57 miejsc) i utwardzeniem terenu) i instalacjami zewnętrznymi (oświetleniem zewnętrznym, liniami niskiego napięcia, doziemną instalacją kanalizacji deszczowej, wpustami kanalizacji deszczowej, zbiornikiem retencyjno-rozsączającym, doziemną instalacją wodociągową i doziemną instalacją kanalizacji sanitarnej) i wewnętrznymi (elektryczną, centralnego ogrzewania, wodnokanalizacyjną) na działce nr ewid. [...] położonej w obrębie ewidencyjnym "P." w mieście K. przy ul. [...] w części dotyczącej m. in. nazwy inwestora, projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego.
W dniu 19 września 2024 r. do Starostwa Powiatowego w K. wpłynęły wnioski I. K. - K. i J. K. - S. o wznowienie postępowania zakończonego tą decyzją, podnosząc że bez własnej winy nie brały w nim udziału, pomimo tego że są użytkownikami wieczystymi działki nr ewid. [...], a także działek o nr nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], sąsiadujących z działką nr ewid. [...], stanowiącej drogę publiczną, na której realizowana jest inwestycja.
Skarżące podnosiły, że projekt drogi na działce nr ewid. [...] oraz jego realizacja wyłączają możliwość dojazdu do ich działki nr ewid. [...], gdyż na granicy działki utworzono miejsca postojowe; poza tym zgodnie z uzgodnieniem projektu zabudowy ich działki, w miejscu zaplanowanych miejsc postojowych, ma znajdować się wyjazd z garaży wybudowanych na ich działce; zarzuciły, że podniesiono poziom drogi (nr [...]), co uniemożliwia korzystanie z ich działki nr ew. [...] i naraża ich działkę na zalewanie; podniosły też, że na część ich działki wybudowano bez ich zgody mur oporowy.
Postanowieniem z dnia 14 listopada 2024r. organ wznowił postępowanie, a następnie wydał wskazaną wyżej decyzję z 24 stycznia 2025r. o odmowie uchylenia swojej ostatecznej decyzji z 27 lutego 2023 r. stwierdzając, że działka skarżących nie znajduje się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji, a w konsekwencji nie przysługuje im przymiot strony w postępowaniu.
W odwołaniu skarżące zarzucały organowi naruszenie:
- art. 17 ust.4a pkt 2 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o ułatwieniach w przygotowaniu i realizacji inwestycji mieszkaniowych oraz inwestycji towarzyszących (Dz.U. dalej jako "u.p.r.i.m.") oraz § 18 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2022r., poz. 1225, dalej jako "rozporządzenie ws. w.t.") bowiem w projekcie nie przewidziano wymaganej tymi przepisami minimalnej liczby miejsc postojowych, a część miejsc urządzono w ramach drogi publicznej (gminnej), a nie na działce objętej inwestycją;
- art. art. 7, 7a, 8 § 1 i 10 § 1 k.p.a., bowiem dopuszczono realizację miejsc postojowych w ramach drogi publicznej oraz częściowo na nieruchomości skarżących, pozbawiając tę nieruchomość uprzednio uzgodnionego dostępu do drogi publicznej oraz ustalonego sposobu zabudowy;
- art. 10 § 1 Kpa poprzez niezapewnienie odwołującym czynnego udziału w każdym stadium postępowania, oraz nie umożliwienie przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Wojewoda nie uwzględnił odwołania i wskazaną na wstępie decyzją z dnia 6 maja 2025r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu przedstawił regulacje prawne, w tym omówił przesłanki i tryb wznowienia postępowania (art. 145 k.p.a i nast.); stwierdził, że skarżące zachowały termin do złożenia wniosku o wznowienie (art. 148 § 2 k.p.a.).
Podzielił stanowisko organu I instancji, że skarżące nie posiadają przymiotu strony (w rozumieniu art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 pr. bud.) w postępowaniu zakończonym decyzją z 27 lutego 2023r., bowiem ich nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji. Zgodnie z opisem do projektu zagospodarowania działki, inwestycja obejmuje budowę dwóch budynków mieszkalnych wielorodzinnych z parkingami, obsługą komunikacyjną i utwardzeniem terenu oraz placem zabaw i murem oporowym, instalacjami wewnętrznymi i zewnętrznymi na działce nr nr ewid. [...] i [...] oraz lokalizację 33 miejsc postojowych wraz z drogą dojazdową na działkach nr nr ewid. [...], [...] przy ul. [...] w K.; budowę rozpoczęto zgodnie z decyzją z 15 kwietnia 2021 r.; teren ogrodzono, oczyszczono i rozpoczęto wykop pod budynek A. Zmiana pozwolenia na budowę obejmowała natomiast: zmianę wysokości budynków poprzez zwiększenie liczby kondygnacji nadziemnych z pięciu na sześć, zmianę rzędnej parteru budynku B, zmianę zagospodarowania terenu poprzez zmianę lokalizacji budynków i ciągów pieszych, schodów terenowych, miejsc postojowych, placu zabaw i miejsca rekreacji, zaprojektowanie muru oporowego w formie palisady przy granicy z działką drogową nr nr ewid. [...], zwiększenie zakresu opracowania o działki nr nr ewid. [...], [...], [...] oraz zmianę sposobu wentylacji budynku z grawitacyjnej na mechaniczną.
Wojewoda stwierdził, że skarżące - J. K. oraz I. K. brały udział w postępowaniu w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pierwotnego pozwolenia na budowę z dnia 15 kwietnia 2021 r.
Wyjaśnił, że obecnie przedmiotem sporu jest realizacja miejsc postojowych zlokalizowanych przy granicy działki skarżących nr ewid. [...], które zostały objęte decyzją z 27 lutego 2025r. o zmianie pozwolenia na budowę, wydaną na podstawie art. 36a ust. 1 pr. bud. Z przepisu art. 36 a ust.3 pr. bud. wynika, że przepisy art. 32-35 stosuje się odpowiednio do zakresu tej zmiany, co - zdaniem Wojewody - dotyczy także ustalania stron postępowania toczącego się w trybie art. 36a ust. 1 pr. bud. Postępowanie takie jest odrębnym postępowaniem w stosunku do pierwotnego postępowania o zatwierdzenie projektu budowlanego, a zatem ustalanie obszaru oddziaływania i kręgu stron takiego postępowania powinno być ściśle powiązane z zakresem zmian w projekcie lub odstępstw od niego. Wojewoda podkreślił przy tym, że nie zawsze właściciel, użytkownik wieczysty lub zarządca nieruchomości bezpośrednio graniczącej z terenem inwestycji będzie mógł być stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę; rozstrzygają to okoliczności konkretnej sprawy (wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2023 r., sygn. II OSK 2012/20).
Wojewoda podniósł, że zgodnie z projektem zagospodarowania terenu, dla planowanej inwestycji na terenie działek objętych inwestycją tj. nr nr ewid. [...] i [...], zaprojektowano dwa niezależne parkingi obejmujące 63 stanowiska, a dodatkowo na działkach drogowych 33 miejsca postojowe, w ten sposób zapewniono wymagane 96 miejsc postojowych zgodnie z przepisami planu miejscowego. W projekcie budowlanym znajduje się pismo Burmistrza Miasta K. z 17 stycznia 2023 r. uzgadniające rozwiązania projektowe budowy 33 miejsc parkingowych przy ul. [...] w K. wraz z drogą dojazdową na działkach nr nr ewid. [...], [...], [...], obręb P. w K..
Skarżące kwestionują budowę 11-stu z tych miejsc, zlokalizowanych wzdłuż granicy ich działki nr ewid. [...]. W związku z tym przy badaniu, czy działka ta leży w obszarze oddziaływania w rozumieniu art. 3 pkt 20 pr. bud. w zw. z art. 28 ust. 2 pr. bud., należy mieć na uwadze przepis § 19 ust. 1, 2 i 4 rozporządzenia ws. w.t. Przepis ten określa odległości stanowisk postojowych od wskazanych obiektów budowlanych (ust.1) i granicy działki budowlanej (ust.2), przewidując jednocześnie, że zachowanie odległości, o których mowa w ust. 2, nie jest wymagane w przypadku, gdy sąsiednia działka jest działką drogową, a taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie, ponieważ sporne miejsca postojowe zostały zaprojektowane w liniach rozgraniczających pasa drogowego na działce nr ewid. [...]. Wojewoda podkreślił, że stanowiska postojowe dla użytkowników budynku należy zasadniczo sytuować na tej samej działce budowlanej, jednak w orzecznictwie wskazuje się, że mogą być zaprojektowane również na sąsiedniej nieruchomości, w tym także na działce drogowej, co wynika właśnie z przepisu § 19 ust. 4 rozporządzenia w/s w.t. W konsekwencji Wojewoda podzielił stanowisko organu I instancji, że skarżące nie posiadają przymiotu strony w przedmiotowym postępowaniu; organy nie znalazły żadnych innych przepisów, które wprowadzałyby prawne ograniczenia w zabudowie ich działki w związku z realizacją miejsc postojowych w pasie rozgraniczającym ulicę.
Zdaniem Wojewody, planowana inwestycja nie pozbawi skarżących możliwości korzystania z ich działki, gdyż sporne miejsca postojowe nie są zlokalizowane wzdłuż jej całej długości, a więc działka ta ma dostęp do drogi publicznej.
Ponadto stwierdził, że projekt budowlany nie przewiduje wykonania muru oporowego na ich działce nr ewid. [...]. Mur oporowy w formie palisady został bowiem zaprojektowany na działce nr ewid. [...] w granicy z działką nr ewid. [...], a ewentualne przekroczenie granicy przez inwestora może stanowić naruszenie przepisów prawa cywilnego, natomiast nie stanowi podstawy do uznania skarżących za strony postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie [...] i [...] reprezentowane przez adwokata, domagały się uchylenia decyzji organów obu instancji, podnosząc takie same zarzuty, jak w odwołaniu, tj. zarzuty naruszenia:
- art. 28 ust. 2 pr. bud. poprzez błędne uznanie, że skarżące nie są stroną postępowania o pozwolenie na budowę, pomimo tego, że ich nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji, gdyż bez przekroczenia granicy ich nieruchomości nie ma możliwości wykonania miejsc postojowych spełniających wymogi określone prawem, w tym w zakresie ich szerokości; ponadto postępowanie dotyczy realizacji miejsc postojowych ze znacznym podniesieniem poziomu działki drogowej ponad poziom ich działki, a realizacja miejsc postojowych uniemożliwia uprzednio uzgodniony dojazd do nieruchomości skarżących;
- art. 17 ust. 4a pkt 2 u.p.r.i.m. i § 18 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia w/s w.t. poprzez ustalenie mniejszej liczby miejsc postojowych, niż wymagane w tych przepisach oraz zatwierdzenie urządzenia miejsc postojowych poza zagospodarowywaną działką, w ramach drogi publicznej (gminnej);
- przepisów postępowania tj. art. art. 7, 7a, 8 § 1, 10 § 1 oraz 107 § 3 k.p.a. w związku z wymienionymi przepisami prawa materialnego; uzasadniając naruszenie tych przepisów skarżące podniosły, że organy nie uwzględniły inwentaryzacji geodezyjnej oraz dokumentacji fotograficznej ich działki nr ew. [...], z których wynika, że pozwolenie na budowę dopuszcza realizowanie na tej działce prac oraz obiektów budowlanych z przekroczeniem jej granic na głębokość do 3,14 m oraz ze zmianą poziomu działek o ponad 40 cm;
- § 19 rozporządzenia w/s w.t. poprzez niezasadne stwierdzenie, że sporne miejsca zostały przewidziane w pasie drogowym, a nie na działce skarżących.
Pełnomocnik skarżących wniósł również o "dopuszczenie dowodu z pisma Starosty [...] w przedmiocie wygaśnięcia decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę na działce skarżących na okoliczność uznania inwestora za stronę postępowania w tożsamym stanie faktycznym i prawnym", jednak nie dołączył tego pisma.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ decyzje organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie.
Istota sporu sprowadzała się do ustalenia, czy skarżące posiadały przymiot strony w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją z dnia 27 lutego 2023r. zmieniającą decyzję z 15 kwietnia 2021r. o pozwoleniu na budowę, w którym skarżące nie brały udziału bez własnej winy, co stanowiło podstawę wznowienia tego postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.).
Krąg stron w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę określają przepisy art. 28 ust. 2 pr. bud. w zw. z art. 3 pkt 20 pr. bud., które organy prawidłowo przytoczyły i omówiły. Dla porządku należy w tym miejscu przypomnieć, że stosownie do art. 28 ust. 2 pr. bud. stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, zaś stosownie do art. 3 pkt 20 pr. bud. "obszar" oddziaływania obiektu" to teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. W orzecznictwie sądowym przyjęto, że przez przepisy odrębne, o których mowa w art. 3 pkt 20 pr. bud. należy rozumieć przepisy techniczno-budowlane, przepisy materialnego prawa administracyjnego z zakresu ochrony środowiska, ochrony zabytków, ochrony przyrody, prawa wodnego, ochrony przeciwpożarowej, gospodarki odpadami, a także akty prawa miejscowego. Podkreśla się przy tym, że do wyznaczenia obszaru oddziaływania obiektu nie mają zastosowania przepisy prawa cywilnego dotyczące ochrony prawa własności, ponieważ sam fakt oddziaływania nieruchomości, na której projektowana jest inwestycja, na nieruchomość sąsiednią nie uzasadnia objęcia tej nieruchomości obszarem oddziaływania obiektu (por. wyrok NSA z 12 września 2023 r., II OSK 3024/20; podobnie wyrok WSA w Gliwicach z 25 października 2024 r., II SA/Gl 798/24; wyrok WSA w Rzeszowie z 10 października 2024 r., II SA/Rz 681/24). Ograniczenia w zabudowie, o których mowa w art. 3 pkt 20 pr. bud. odnoszą się więc zasadniczo do takiego wpływu na nieruchomość, który uniemożliwia lub ogranicza wykonywanie robót budowlanych (w tym budowę obiektów budowlanych) z uwagi na niespełnianie przepisów techniczno-budowlanych i innych przepisów szczególnych, które stawiają wprost wymogi dotyczące zabudowy, w tym w szczególności wymogi dotyczące odległości obiektów budowlanych od innych obiektów lub od granicy, odpowiedniego nasłonecznienia czy zacieniania.
Powyższe zasady ustalania kręgu stron postępowania w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę obowiązują również we wznowionym postępowaniu toczącym się w trybie art. 145 § 1 i nast. k.p.a. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przeważa bowiem - podzielane przez niniejszy skład orzekający - stanowisko, że zarówno w sprawie pozwolenia na budowę prowadzonej w trybie zwykłym, jak i trybach nadzwyczajnych, krąg podmiotów uznanych za strony powinien być ustalony na podstawie art. 28 ust. 2 pr. bud. (zob. wyrok NSA z 21 stycznia 2025r., II OSK 824/22; wyrok NSA z dnia 26 marca 2024 r., sygn. akt II OSK 1710/21).
W rozpatrywanej sprawie – dla oceny przymiotu strony skarżących istotne było również to, że zaskarżona decyzja dotyczy decyzji o pozwoleniu na budowę wydanej w trybie art. 36a pr. bud., a więc zatwierdzającej projekt zamienny w związku z istotnymi odstępstwami od pierwotnie udzielonego pozwolenia na budowę (decyzją z 15 kwietnia 2021r.). Zdaniem bowiem organów, status strony w postępowaniu toczącym się trybie art. 36a pr. bud. ulega modyfikacji, ponieważ obszar oddziaływania powinien być ustalany w powiązaniu z zakresem zmian w projekcie.
Z poglądem tym należy się zgodzić, jednak – wbrew stanowisku organów – wyłącznie z zastrzeżeniem, że w postępowaniu prowadzonym w tym trybie nie mogą być pominięte osoby uznane za strony w postępowaniu pierwotnym.
"Decyzja zmieniająca pierwotne pozwolenie na budowę stanowi nowy akt administracyjny, choć między wymienionymi rozstrzygnięciami zachodzą powiązania treściowe (merytoryczne). Postępowanie w sprawie o zmianę pozwolenia na budowę w trybie art. 36a ust. 1 pr. bud. nie stanowi kontynuacji postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę. Konsekwentnie zatem organ administracji publicznej wydający decyzję o zmianie pozwolenia na budowę musi ponownie określić krąg podmiotów legitymujących się przymiotem strony. Nie może on poprzestać na przejęciu ustaleń poczynionych w toku postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę. Uwaga ta nie zmienia natomiast ogólnego wniosku, że stronami postępowania zainicjowanego na podstawie art. 36a ust. 1 pr. bud. są co do zasady podmioty, które były stronami wcześniejszego postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, o ile nadal dysponują tytułem prawnym do nieruchomości, wskazanym w art. 28 ust. 2 pr. bud. (...) Postępowanie w sprawie zmiany pozwolenia na budowę jest procedurą odrębną od postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę. Procedura ta dotyczy obiektu budowlanego jako pewnej całości, a nie części, która aktualnie jest realizowana przez inwestora. Za taką konkluzją przemawia fakt, że ustawodawca posługuje się w art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 pr. bud. wyrażeniem "obszar oddziaływania obiektu", a nie "obszar oddziaływania budowy (rozbudowy, inwestycji)". W przeciwnym razie inwestor, który uzyskał pozwolenie na realizację obiektu budowlanego, którego oddziaływanie zamykało się na jego działce, mógłby w zasadzie dowolnie rozbudowywać tę konstrukcję z wyłączeniem możliwości ochrony interesu osób trzecich. (...). Słusznie zatem (...) wskazano na naruszenie (...) art. 28 ust. 2 pr. bud. przez uznanie, że stroną postępowania byli wyłącznie właściciele, użytkownicy wieczyści i zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania rozbudowy, a nie całej inwestycji. (wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 2018r., II OSK 2751/17). "Organ administracji publicznej wydający decyzję o zmianie pozwolenia na budowę musi ponownie określić krąg podmiotów legitymujących się przymiotem strony i nie może poprzestać na przejęciu ustaleń poczynionych w toku postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę. Sytuacja tutaj wskazana determinuje obowiązek organu zbadania, czy inne jeszcze podmioty, poza tymi, których nieruchomości leżą w obszarze oddziaływania obiektu, ustalonym w postępowaniu o pozwolenie na budowę, winny być uznane za strony tego postępowania. Przy ustaleniu, czy krąg stron winien ulec poszerzeniu w stosunku do pierwotnego pozwolenia na budowę, organ winien mieć na uwadze modyfikacje wprowadzone w zmienionym projekcie budowlanym. Nie może jednak badania obszaru oddziaływania inwestycji ograniczyć wyłącznie do wprowadzonych w projekcie zmian, pomijając zakres (dotyczyć to może np. rozszerzenia obszaru oddziaływania inwestycji) całej inwestycji. (...) Procedura zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę dotyczy każdorazowo obiektu budowlanego jako pewnej całości, a nie części, która aktualnie jest realizowana przez inwestora. Ustalając krąg stron postępowania w przedmiocie zmiany decyzji ostatecznej o pozwoleniu na budowę organ winien uwzględnić obszar oddziaływania obiektu budowlanego jako całości jednakże w kształcie wynikającym ze zmian, jakie w stosunku do pierwotnego projektu zamierza wprowadzić inwestor. W efekcie stronami postępowania w przypadku zmiany pozwolenia na budowę będą właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu w kształcie w jakim ma być on zrealizowany w wyniku wprowadzonych zmian, a nie jedynie w obszarze oddziaływania tych zmian (por. wyrok NSA z dnia 15 września 2020 r., II OSK 1311/20). Stanowisko to jest aprobowane także przez doktrynę - patrz A. Ostrowska (w:) Prawo budowlane. Komentarz, wyd. III, red. A. Gliniecki, W. 2016, art. 36 (a) - teza 25; A. Kosicki (w:) Prawo budowlane. Komentarz pod redakcją, red. A. Plucińska-Filipowicz, M. Wierzbowski, Warszawa 2016 Wydanie 2, art. 36 (a) - teza 5 (zob. wyrok NSA z 22 listopada 2022r., II OSK 4018/19; podobnie NSA w wyroku z 10 sierpnia 2022 r., II OSK 2439/19, a także wyrok WSA w Gorzowie Wlk. z 10 kwietnia 2025r., sygn. akt II SA/Go 61/25).
Biorąc pod uwagę przedstawione wyżej poglądy należy stwierdzić, że w rozpatrywanej sprawie organy błędnie zawęziły krąg stron postępowania, przyjmując, że choć skarżące bezspornie były stronami postępowania zakończonego wydaniem pierwotnej decyzji z dnia 15 kwietnia 2021r. udzielającej T. D. P. T. i Wspólnicy Sp. J. pozwolenia na budowę, to jednak nie posiadały takiego przymiotu w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia 27 lutego 2023r. wydaną na podstawie art. 36a pr. bud. dotyczącą tej samej inwestycji.
Już tylko z tego powodu ich ocena, że skarżące nie posiadały statusu strony w postępowaniu, w którym wydano decyzję z 27 lutego 2023r. było nietrafne.
Ponadto należy zauważyć, że stwierdzenie przez organy, że biorąc pod uwagę zakres projektowanych zmian, działka skarżących nr ewid. [...] nie jest objęta obszarem oddziaływania projektowanego budynku, nie znajduje odzwierciedlenia w dokumentacji projektowej. W projekcie zamiennym z lipca 2022r. (III. Rozwiązania w zakresie branży architektonicznej, k. 133) wprost bowiem wskazano, że działka nr [...] znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu w związku z ograniczeniami w zabudowie wynikającymi z § 60 rozporządzenia ws. w.t. dotyczącego zacieniania; potwierdza to także rysunek pn. "Obszar oddziaływania" (II. Projekt zagospodarowania terenu, k. 58), z którego wynika, że zarówno budynek A, jak i budynek B będą częściowo zacieniać sporną działkę, co organy całkowicie pominęły.
Wydanie decyzji o odmowie uchylenia decyzji z dnia 27 lutego 2023r. wyłącznie z tego powodu, że skarżące nie posiadają przymiotu strony w postępowaniu, w którym decyzja ta została wydana, bez rozpoznania sprawy co do istoty, było więc wadliwe. Z przepisów art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 149 § 1 k.p.a. wynika, że po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania właściwy organ przeprowadza postępowanie co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Stwierdzenie, że zachodzi podstawa wznowienia, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. że w postępowaniu nie brała udziału strona, nie oznacza obowiązku uchylenia decyzji dotychczasowej. Organ powinien w takiej sytuacji rozpoznać sprawę co do istoty w granicach podstawy wznowienia. "Przyznanie podmiotowi statusu strony ze względu na spełnienie przesłanek z art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 pr. bud. tj. wobec ustalenia, że projektowany obiekt może wprowadzać ograniczenia w zabudowie nieruchomości tej strony, nie oznacza że decyzja zatwierdzająca projekt i udzielająca pozwolenia na budowę nie może być wydana. Przymiot strony zgodnie z art. 28 ust. 2 tej ustawy nie jest zależny od tego, czy oddziaływanie zamierzonej inwestycji na nieruchomości sąsiednie przekracza w tym względzie normy, lecz wynika z samego faktu oddziaływania na przestrzeń objętą prawem do nieruchomości (por. wyrok NSA z 21 lutego 2019 r., sygn. II OSK 848/17, LEX nr 2641295), a także z potrzeby zbadania oddziaływania na przestrzeń objętą prawem do nieruchomości sąsiednich. Ustalenie stron w postępowaniu o pozwolenie na budowę zawiera pewien element potencjalności. Stroną tego postępowania powinny być zatem nie tylko osoby, których prawa zostają naruszone określonym rozwiązaniem projektowym, ale też takie osoby, na których nieruchomości obiekt projektowany może oddziaływać, a w postępowaniu administracyjnym organ ma obowiązek sprawdzić, czy spełniono wszystkie wymagania wynikające z przepisów prawa budowlanego i przepisów odrębnych (por. wyrok NSA z 16 stycznia 2019 r., II OSK 848/18, LEX nr 2631981). Przymiot ten posiadają zatem nie tylko osoby, których prawa zostają naruszone określonym rozwiązaniem projektowym, ale także te, na których nieruchomości obiekt projektowany może oddziaływać, nawet jeżeli z projektu wynika, że spełniono wszystkie wymagania aktualnie wynikające z przepisów prawa budowlanego i przepisów odrębnych. Niedopuszczalne jest uzależnianie przymiotu strony wyłącznie od negatywnego oddziaływania inwestycji na prawa osób trzecich, czy też od stwierdzenia bezprawnego naruszenia ich interesu prawnego. Sama potencjalna możliwość spowodowania oddziaływania inwestycji na nieruchomości sąsiednie jest wystarczającą przesłanką do uzyskania przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę (por. wyrok NSA z 19 grudnia 2018 r., sygn. II OSK 236/17; tak WSA w Warszawie w wyroku z 14 września 2022r., sygn. akt VII SA/WA 955/22). W przypadku zatem ustalenia, że strona nie brała udziału w postępowaniu bez własnej winy (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), obowiązkiem organu jest odniesienie się do uwag pominiętej strony, dotyczących istoty sprawy. Zapewnienie podmiotowi, którego interesy są zagrożone w związku z planowaną inwestycją, udziału w postępowaniu dotyczącym udzielenia pozwolenia na budowę w charakterze strony, służy wyłącznie ochronie jej praw, a nie blokowaniu wykonywania praw przysługujących innemu podmiotowi - inwestorowi. Obowiązkiem organów jest odniesienie się do jej zastrzeżeń i wyjaśnienie jej wątpliwości.
Z przedstawionych powodów Sąd uchylił decyzje organów obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a", "c" i art. 135 p.p.s.a. jako wydane z naruszeniem art. 7 i 77 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 pr. bud. i art. 3 pkt 20 pr. bud.
Rozpatrując sprawę ponownie organ uwzględni przedstawioną przez Sąd ocenę statusu strony przysługującego skarżącym, a następnie rozpozna sprawę co do istoty. Organ ustosunkuje się więc do ich zarzutów, w szczególności do złożonej przez nie wraz z pismem z 22 stycznia 2025r. dokumentacji ("inwentaryzacji geodezyjnej", k. 100-117), z której – ich zdaniem - wynika, że sporne miejsca postojowe będą musiały być częściowo urządzone na ich działce w pasie o szerokości 3,14m – kwestia ta jest istotna do ustalenia, czy inwestor posiada prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Należy wyjaśnić, że ze względu na to, że powodem uchylenia decyzji organów obu instancji było odmówienie przez organy skarżącym przymiotu strony, a więc konieczne jest przeprowadzenie ponownego postępowania administracyjnego z ich udziałem, Sąd nie rozpatrywał zarzutów skargi dotyczących istoty sprawy - zarzuty te powinny być rozpatrzone przez organy.
Z tych względów, orzeczono, jak w sentencji wyroku.