Orzeczenie · 2025-06-03

II SA/LU 146/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Miejsce
Lublin
Data
2025-06-03
NSAochrona środowiskaŚredniawsa
ochrona przyrodydrzewapomnik przyrodysprzeciwusunięcie drzewaprawo administracyjneWSAdecyzja administracyjna

Sprawa dotyczyła skargi W. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy sprzeciw Prezydenta Miasta L. wobec zamiaru usunięcia drzewa gatunku lipa. Skarżący podnosił zarzuty naruszenia przepisów KPA, w tym wadliwego ustalenia stanu faktycznego i braku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, stwierdzając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Sąd wyjaśnił, że sprzeciw wobec usunięcia drzewa może być wniesiony, gdy drzewo spełnia kryteria uznania za pomnik przyrody, nawet jeśli nie posiada formalnego statusu. W ocenie Sądu, lipa o obwodzie 320 cm na wysokości 5 cm, mimo iż nie spełniała ścisłego kryterium obwodu na wysokości 130 cm (255 cm zamiast 300 cm), wyróżniała się walorami przyrodniczymi i krajobrazowymi, uzasadniającymi wniesienie sprzeciwu w trybie uproszczonym. Sąd podkreślił, że tryb zgłoszenia i sprzeciwu jest procedurą uproszczoną, a ewentualne zagrożenia dla budynku skarżącego wymagają rozpatrzenia w zwykłym trybie wniosku o zezwolenie na usunięcie drzewa.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących sprzeciwu wobec usunięcia drzewa, kryteriów uznania za pomnik przyrody oraz zasad prowadzenia postępowania w trybie uproszczonym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji drzewa o znaczących walorach, ale nieprzekraczającego ścisłych kryteriów pomnika przyrody, oraz procedury zgłoszenia i sprzeciwu.

Zagadnienia prawne (2)

Czy drzewo o obwodzie 255 cm na wysokości 130 cm, mimo iż nie spełnia ścisłego kryterium obwodu 300 cm dla lipy, może zostać uznane za pomnik przyrody na podstawie ogólnych kryteriów walorów przyrodniczych i krajobrazowych, uzasadniających wniesienie sprzeciwu wobec jego usunięcia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, drzewo może zostać uznane za pomnik przyrody na podstawie ogólnych kryteriów, jeśli wyróżnia się walorami przyrodniczymi i krajobrazowymi, co uzasadnia wniesienie sprzeciwu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kryteria uznania drzewa za pomnik przyrody zawarte w rozporządzeniu mają charakter otwarty i wymagają oceny w kontekście konkretnego przypadku. Drzewo o znacznym obwodzie i dobrym stanie fizycznym, wyróżniające się spośród innych, zasługuje na ochronę, nawet jeśli nie spełnia ścisłych wymogów metrycznych.

Czy w trybie zgłoszenia zamiaru usunięcia drzewa i sprzeciwu organu administracji naruszono zasady postępowania administracyjnego, w tym prawo strony do czynnego udziału w sprawie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, choć mogło dojść do pewnych uchybień proceduralnych w zakresie zawiadomienia o oględzinach, nie miały one wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie i nie naruszyły istotnie praw skarżącego, który mógł przedstawić swoje stanowisko w odwołaniu, a kwestie zagrożenia dla budynku wymagają odrębnego postępowania.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że tryb zgłoszenia i sprzeciwu jest procedurą uproszczoną z krótkimi terminami. Choć organ powinien był zawiadomić o oględzinach, brak ten nie wpłynął na wynik sprawy. Analiza potencjalnych zagrożeń dla zabudowy wymaga szerszego postępowania, a nie trybu zgłoszeniowego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy sprzeciw wobec zamiaru usunięcia drzewa.

Przepisy (19)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o.p. art. 83f § ust. 14

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 4 grudnia 2017 r. w sprawie kryteriów uznawania tworów przyrody żywej i nieożywionej za pomniki przyrody art. 1 § ust. 2

Pomocnicze

u.o.p. art. 40 § ust. 1

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

u.o.p. art. 40 § ust. 3

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

u.o.p. art. 83a § ust. 1

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

u.o.p. art. 83f § ust. 14

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

u.o.p. art. 83f § ust. 16

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 4 grudnia 2017 r. w sprawie kryteriów uznawania tworów przyrody żywej i nieożywionej za pomniki przyrody art. 1 § ust. 1

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 14 § § 1a

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 67 § § 1 i 2 pkt 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 79 § § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 79a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 6

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Drzewo, mimo braku spełnienia ścisłych kryteriów obwodu, posiada walory przyrodnicze i krajobrazowe uzasadniające uznanie go za pomnik przyrody w ramach otwartych kryteriów. • Tryb zgłoszenia i sprzeciwu jest procedurą uproszczoną, a kwestie potencjalnego zagrożenia dla zabudowy wymagają odrębnego, szerszego postępowania.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów KPA poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego, niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego, brak pouczenia strony, wadliwe uzasadnienie decyzji. • Błędna wykładnia przepisów dotyczących kryteriów uznania drzewa za pomnik przyrody.

Godne uwagi sformułowania

drzewo spełnia kryteria kwalifikacyjne do uznania za pomnik przyrody • Stanowi egzemplarz o znacznych walorach przyrodniczych i krajobrazowych, wyróżniający się spośród innych, okolicznych drzew. • Jest cennym starodrzewem. • Kwalifikacja drzewa jako pomnika przyrody, w tym przypadku opiera się na kryteriach ocennych, mających charakter – przynajmniej w części – pojęć niedookreślonych. • wniesienie sprzeciwu umożliwia w takiej sytuacji organowi wnikliwe zbadanie dopuszczalności wycięcia drzewa lub drzew w przypadkach bardziej skomplikowanych, co mogłoby się okazać niemożliwe w krótkim terminie, jaki organ ma na wniesienie tegoż sprzeciwu. • rozstrzygnięcie bardziej skomplikowanego przypadku, wymagającego szerszego zakresu postępowania wyjaśniającego, nie wykluczając konieczności powołania biegłego dendrologa, nie jest możliwe w takich uproszczonych ramach.

Skład orzekający

Jerzy Parchomiuk

przewodniczący sprawozdawca

Grzegorz Grymuza

sędzia

Anna Ostrowska

asesor sądowy

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących sprzeciwu wobec usunięcia drzewa, kryteriów uznania za pomnik przyrody oraz zasad prowadzenia postępowania w trybie uproszczonym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji drzewa o znaczących walorach, ale nieprzekraczającego ścisłych kryteriów pomnika przyrody, oraz procedury zgłoszenia i sprzeciwu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje konflikt między prawem właściciela do dysponowania swoją nieruchomością a interesem publicznym ochrony przyrody, a także analizuje złożoność interpretacji przepisów dotyczących pomników przyrody.

Czy okazałe drzewo na Twojej działce może stać się pomnikiem przyrody? Sąd wyjaśnia, kiedy sprzeciw wobec jego wycinki jest uzasadniony.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst