II SA/LU 146/25

II SA/Lu 146/25 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2025-06-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Anna Ostrowska
Grzegorz Grymuza
Jerzy Parchomiuk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne
Ochrona przyrody
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 1478
art. 1 ust. 2, art. 40 ust. 1, art. 40 ust. 3, art. 44 ust. 1, art. 83a ust. 1, art. 83 f ust. 14 pkt 2
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Asesor sądowy Anna Ostrowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi W. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2025 r., znak: [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec zamiaru usunięcia drzewa oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną do sądu decyzją z 24 stycznia 2025 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako: Kolegium), po rozpatrzeniu odwołania W. C. (dalej jako: skarżący), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. z 20 grudnia 2024 r. w przedmiocie sprzeciwu wobec zamiaru usunięcia drzewa.
Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:
W dniu 10 grudnia 2024 r. do organu I instancji wpłynęło zgłoszenie skarżącego w sprawie zamiaru usunięcia drzewa gatunku lipa, o obwodzie pnia 255 cm, rosnącego na terenie działki nr [...], położonej przy ul. [...] w L..
Po przeprowadzeniu oględzin nieruchomości (17 grudnia 2024 r.), decyzją z 20 grudnia 2024 r. organ I instancji wniósł sprzeciw wobec zamiaru usunięcia ww. drzewa, wskazując w uzasadnieniu, że drzewo spełnia kryteria uznania za pomnik przyrody.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił organowi wadliwe ustalenia faktyczne w sprawie, podnosząc, że drzewo zagraża budynkowi znajdującemu się na ww. działce (korzenie rozsadzają ścianę). Ponadto, wbrew twierdzeniu organu, sporne drzewo nie spełnia określonych w przepisach prawa kryteriów uznania za pomnik przyrody.
Po rozpatrzeniu odwołania, wskazaną na wstępie decyzją z 24 stycznia 2025 r., Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, że w sprawie wystąpiły przesłanki do wniesienia sprzeciwu, gdyż sporne drzewo spełnia kryteria kwalifikacyjne do uznania za pomnik przyrody. Stanowi egzemplarz o znacznych walorach przyrodniczych
i krajobrazowych, wyróżniający się spośród innych, okolicznych drzew. Jest cennym starodrzewem. Kondycja drzewa jest bardzo dobra, jego budowa – poprawna, charakterystyczna dla gatunku. Drzewo zasługuje na zachowanie i ochronę. Kolegium podkreśliło, że wniesienie sprzeciwu nie zamyka drogi do uzyskania zezwolenia na usunięcie drzewa. Skarżący może, po uzyskaniu waloru prawomocności decyzji, wystąpić z wnioskiem o zezwolenie na usunięcie drzewa, który będzie wymagał przeprowadzenia postępowania z uwzględnieniem wszystkich okoliczności sprawy, w tym podnoszonych przez skarżącego przesłanek wynikających z istnienia zagrożenia dla ludzi i mienia, w tym istniejącego na działce budynku.
W skardze do sądu administracyjnego na decyzję Kolegium W. C., reprezentowany przez pełnomocnika profesjonalnego podniósł zarzuty naruszenia:
(1) art. 7 w zw. z art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej jako: k.p.a.), poprzez niewyczerpujące zebranie i nierozważenie materiału dowodowego w sprawie, przejawiające się w nieustaleniu czy przedmiotowe drzewo spełnia kryteria uznania je za pomnik przyrody przewidziane w § 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 4 grudnia 2017 r. w sprawie kryteriów uznawania tworów przyrody żywej i nieożywionej za pomniki przyrody (Dz. U. z 2017 r., poz. 2300; dalej jako: rozporządzenie), co naruszyło zasadę prawdy obiektywnej;
(2) art. 11 w zw. z art. 107 § 1 pkt 6) k.p.a., poprzez niewskazanie przez organy, na jakiej podstawie uznały, że doszło do realizacji przesłanek uznania przedmiotowego drzewa za pomnik przyrody w świetle kryteriów przewidzianych w §1 pkt 2 rozporządzenia, co naruszyło zasadę przekonywania;
(3) art. 10 § 1 w zw. z art. 79 § 1 i 2 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, w sytuacji gdy wyznaczenie i przeprowadzenie oględzin przedmiotowego drzewa miało miejsce z naruszeniem wymaganych we wskazanym przepisie terminów, co naruszyło prawo skarżącego do czynnego udziału w sprawie;
(4) art. 8 w zw. z art. 14 § 1a w zw. z art. 67 § 1 i 2 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 83f ust. 7 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2024 r., poz. 1478, ze zm.; dalej jako u.o.p.), poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, w sytuacji, gdy zaniechano sporządzenia protokołu z czynności oględzin przedmiotowego drzewa, co naruszyło zasadę zaufania do władzy publicznej oraz zasadę pisemności postępowania;
(5) art. 10 § 1 w zw. z art. 79a § 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, w sytuacji gdy zaniechano poinformowania skarżącego o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów czym naruszono prawo strony do czynnego udziału w sprawie;
(6) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że zrealizowana została przesłanka wniesienia sprzeciwu w postaci spełnienia kryteriów uznania przedmiotowego drzewa za pomnik przyrody przewidzianych w § 1 pkt 2 rozporządzenia, w sytuacji gdy okoliczności sprawy, w tym przeprowadzony w sprawie dowód z oględzin nie wskazuje na takie okoliczności;
(7) § 1 pkt 2 rozporządzenia w zw. z art. 83f ust. 14 pkt 2 u.o.p., poprzez wadliwą wykładnię, prowadzącą do błędnego przekonania, że katalog cech wskazanych w omawianym przepisie ma charakter otwarty i może być interpretowany rozszerzająco, w sytuacji gdy brak jest podstaw do wykładni rozszerzającej w tym zakresie;
(8) art. 83f ust. 14 pkt 2 u.o.p., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu
I instancji, która została wydana z przekroczeniem granic uznania administracyjnego
i którą cechuje dowolność w podejmowaniu zaskarżonej decyzji w oderwaniu od okoliczności sprawy, a w szczególności słusznego interesu strony.
Mając na uwadze tak sformułowane zarzuty pełnomocnik skarżącego zażądał uchylenia decyzji organów obydwu instancji oraz zasądzenia od Kolegium na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko i argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024 r. poz. 935, dalej jako: p.p.s.a.; wniosek skarżącego zawarty w skardze, organ nie żądał przeprowadzenia rozprawy).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje:
Skarga podlegała oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do oceny, czy spełnione zostały przesłanki do wniesienia przez organ I instancji sprzeciwu wobec zgłoszonego przez skarżącego zamiaru usunięcia drzewa.
Przypominając dla porządku zasadnicze ramy prawne sporu należy wskazać, że co do zasady usunięcie drzewa z terenu nieruchomości wymaga zezwolenia w formie decyzji (art. 83a ust. 1 u.o.p.). Od powyższej zasady ustawodawca przewidział wyjątki, wprowadzając całkowite zwolnienie z obowiązku, względnie złagodzoną formę reglamentacji w postaci wymogu dokonania zgłoszenia, wobec którego właściwy organ może wnieść sprzeciw. Jednym z takich wyjątków jest przypadek usuwania drzew lub krzewów, które rosną na nieruchomościach stanowiących własność osób fizycznych
i są usuwane na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej (art. 83f ust. 1 pkt 3a u.o.p.). Jeżeli drzewo przekracza rozmiar określony w przepisach (wg obwodu pnia drzewa mierzonego na wysokości 5 cm), właściciel nieruchomości jest obowiązany dokonać zgłoszenia zamiaru usunięcia drzewa do właściwego organu. W rozpoznawanej sprawie, biorąc pod uwagę gatunek drzewa (lipa) oraz obwód pnia (320 cm na wysokości 5 cm), bezspornie skarżący miał obowiązek dokonania zgłoszenia (art. 83f ust. 4 pkt 3 u.o.p.).
W takim przypadku, organ, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zgłoszenia dokonuje oględzin w celu ustalenia nazwy gatunku drzewa oraz obwodu pnia, z których sporządza się protokół (art. 83f ust. 6 i 7). Po dokonaniu oględzin organ, w terminie 14 dni od dnia oględzin może, w drodze decyzji administracyjnej, wnieść sprzeciw. Usunięcie drzewa może nastąpić, jeżeli organ nie wniósł sprzeciwu w tym terminie (art. 83f ust. 8 u.o.p.). Na bieg terminu może wpływać konieczność uzupełnienia zgłoszenia, jednak kwestia ta nie występuje w rozpoznawanej sprawie.
Jakkolwiek użycie w art. 83f ust. 8 u.o.p. słowa "może" sugerowałoby działanie organu w ramach uznania administracyjnego, to jednak wniesienie sprzeciwu nie w każdym przypadku bazuje na takim mechanizmie. Ustawodawca uregulował dwie odrębne grupy przypadków, w których sprzeciw jest wnoszony. W przypadku, gdy zgłoszenie dotyczy usunięcia drzewa objętego obowiązkiem uzyskania zezwolenia na usunięcie oraz w przypadku nieuzupełnienia zgłoszenia, właściwy organ obligatoryjnie wnosi sprzeciw (art. 83f ust. 15 u.o.p.). Przesłanki te nie występują w rozpoznawanej sprawie.
W drugiej grupie przypadków, wniesienie sprzeciwu opiera się już niewątpliwie na uznaniu administracyjnym (organ "może wnieść sprzeciw"), aczkolwiek luz decyzyjny organu jest ograniczony ustawowym określeniem przesłanek (choć częściowo opartych na pojęciach niedookreślonych, o czym w dalszych wywodach uzasadnienia). Zgodnie z art. 83f ust. 14 u.o.p., organ może wnieść sprzeciw po pierwsze, w przypadkach lokalizacji drzewa: (a) na nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków, (b) na terenie przeznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na zieleń lub chronionym innymi zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, (c) na terenach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5. Po drugie – w przypadku spełnienia przez drzewo kryteriów, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 40 ust. 3, tj. kryteriów uznania danego tworu za pomnik przyrody.
W rozpoznawanej sprawie sprzeciw organu I instancji został oparty właśnie na ostatniej z przytoczonych przesłanek.
Art. 40 ust. 3 ustawy, do którego odsyła art. 83 f ust. 14 pkt 2 u.o.p. wyraża delegację ustawową do wydania rozporządzenia określającego kryteria uznawania tworów przyrody żywej i nieożywionej za pomniki przyrody.
Przywoływane już wyżej rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 4 grudnia 2017 r. w sprawie kryteriów uznawania tworów przyrody żywej i nieożywionej za pomniki przyrody, w odniesieniu do drzew przewiduje dwa kryteria uznawania za pomnik przyrody – pierwsze ma charakter ścisły i odwołuje się do obwodu pnia na wysokości 130 cm (§ 1 ust. 1; szczegóły, w zależności od gatunku drzewa, określa załącznik do rozporządzenia). Drugie kryterium ma już charakter otwarty, gdyż odwołuje się do pojęć ocennych, mających charakter niedookreślony – wyróżnianie się wśród innych drzew tego samego rodzaju lub gatunku w skali kraju, województwa lub gminy, ze względu na obwód pnia, wysokość, szerokość korony, wiek, występowanie w skupiskach, w tym w alejach lub szpalerach, pokrój lub inne cechy morfologiczne, a także inne wyjątkowe walory przyrodnicze, naukowe, kulturowe, historyczne lub krajobrazowe.
Interpretacja pojęć użytych w akcie wykonawczym musi uwzględniać treść przepisu ustawy, który stanowi podstawę do wydania rozporządzenia. Przywołane regulacje rozporządzenia stanowią wykonanie przepisu ustawy o ochronie przyrody, w świetle którego pomnikami przyrody są pojedyncze twory przyrody żywej i nieożywionej lub ich skupiska o szczególnej wartości przyrodniczej, naukowej, kulturowej, historycznej lub krajobrazowej oraz odznaczające się indywidualnymi cechami, wyróżniającymi je wśród innych tworów, okazałych rozmiarów drzewa, krzewy gatunków rodzimych lub obcych, źródła, wodospady, wywierzyska, skałki, jary, głazy narzutowe oraz jaskinie (art. 40 ust. 1 u.o.p.).
Bezsporne w rozpoznawanej sprawie jest, że drzewo, którego dotyczy zgłoszenie, nie spełniało ściślejszego kryterium wyrażonego w § 1 ust. 1 rozporządzenia, gdyż jego obwód – na wysokości 130 cm, wskazanej w rozporządzeniu – wynosił 255 cm, przy wymaganym dla tego gatunku (lipa) – zgodnie z poz. 6 w tabeli załącznika – wymiarze obwodu – 300 cm.
Kluczowa dla rozpoznawanej sprawy jest zatem kwestia, czy organy prawidłowo zinterpretowały i zastosowały art. 83f ust. 14 pkt 2 u.o.p. w zw. z § 1 ust. 2 rozporządzenia.
Dla prawidłowej interpretacji i zastosowania przywołanych przepisów kluczowe są następujące argumenty.
Po pierwsze, bezspornie formalnoprawny status drzewa, tj. czy została podjęta uchwała rady gminy o ustanowieniu pomnika przyrody (art. 44 ust. 1 u.o.p.) nie ma znaczenia determinującego dopuszczalność wniesienia sprzeciwu na podstawie art. 83f ust. 14 pkt 2 u.o.p. Przepis ten odwołuje się do spełnienia materialnych kryteriów uznania za pomnik, a nie do tego, czy taki status formalnie został nadany.
Po drugie, jak już wskazano, kwalifikacja drzewa jako pomnika przyrody, w tym przypadku opiera się na kryteriach ocennych, mających charakter – przynajmniej w części – pojęć niedookreślonych. Charakterystyczną cechą pojęć niedookreślonych stosowanych przez prawodawcę jest konieczność nadania im konkretnej treści w odniesieniu do konkretnego przypadku. Tym samym, to, czy dane drzewo spełnia kryteria uznania z pomnik przyrody, wymaga dokonania ocen w uwarunkowaniach odnoszących się do konkretnego przypadku.
Po trzecie, wniesienie sprzeciwu wobec zamiaru zgłoszenia usunięcia drzewa, w oparciu o art. 83f ust. 14 pkt 2 u.o.p. w zw. z § 1 ust. 2 rozporządzenia, następuje w warunkach pewnego luzu decyzyjnego organu, wynikającego z jednej strony z uznania administracyjnego, z drugiej – z ocennych przesłanek kwalifikacji drzewa jako pomnika przyrody.
Korzystając z przyznanego luzu decyzyjnego organ powinien dążyć do ważenia kolidujących interesów – z jednej strony interesu właściciela, zainteresowanego usunięciem drzewa, z drugiej – interesu publicznego, sprecyzowanego w określonych ustawowo celach ochrony przyrody (art. 1 ust. 2 u.o.p.), obejmujących m.in. ochronę walorów krajobrazowych, zieleni w miastach i wsiach oraz zadrzewień (pkt 5).
Jak wskazuje się w orzecznictwie, organ wydaje decyzję w przedmiocie wniesienia sprzeciwu do zamiaru usunięcia drzewa, kierując się aksjologią wyrażoną w ustawie i w zasadach demokratycznego państwa prawnego. Wartościami, które są tu brane pod uwagę jest zatem ochrona przyrody a także ochrona zdrowia i życia ludzkiego, bezpieczeństwa korzystania własnej nieruchomości (por. wyrok WSA w Krakowie z 14 lutego 2019 r. II SA/Kr 1502/18; wyrok WSA w Gdańsku z 24 lipca 2024 r., II SA/Gd 310/24; wyroki WSA w Warszawie z 11 lipca 2024 r., IV SA/Wa 877/24; z 24 września 2024 r., IV SA/Wa 742/24; z 28 stycznia 2025 r., IV SA/Wa 2400/24).
Po piąte, istota mechanizmu prawnego reglamentacji usunięcia drzewa w trybie zgłoszenia i sprzeciwu wskazuje jednoznacznie, że jest to procedura o charakterze uproszczonym, z założenia ustawodawcy przewidziana do stosowania w prostych przypadkach, nie wymagających skomplikowanych ocen, ani długotrwałego postępowania wyjaśniającego. Materiał stanowiący podstawę do rozstrzygnięcia sprawy tworzy jedynie treść zgłoszenia właściciela oraz wyniki oględzin. Ustawodawca wprowadził krótkie terminy dokonywania czynności i wydawania rozstrzygnięć (21 dni od zgłoszenia na dokonanie oględzin, następnie 14 dni na wydanie decyzji w przedmiocie wniesienia sprzeciwu). Rozstrzygnięcie bardziej skomplikowanego przypadku, wymagającego szerszego zakresu postępowania wyjaśniającego, nie wykluczając konieczności powołania biegłego dendrologa, nie jest możliwe w takich uproszczonych ramach. W związku z tym, jak wskazuje się w orzecznictwie, wniesienie sprzeciwu umożliwia w takiej sytuacji organowi wnikliwe zbadanie dopuszczalności wycięcia drzewa lub drzew w przypadkach bardziej skomplikowanych, co mogłoby się okazać niemożliwe w krótkim terminie, jaki organ ma na wniesienie tegoż sprzeciwu. W ten sposób zabezpieczone jest zachowanie stanowiącej jedną z kluczowych zasad szeroko rozumianego prawa ochrony środowiska tzw. zasady ostrożności (por. wyrok WSA w Poznaniu z 11 stycznia 2023 r., II SA/Po 627/22; wyroki WSA w Warszawie z 19 maja 2023 r., IV SA/Wa 463/23; z 3 października 2023 r., IV SA/Wa 1386/23).
Jednocześnie przyjęte rozwiązania równoważą interes publiczny i interes właściciela nieruchomości, gdyż wydanie ostatecznej decyzji administracyjnej w przedmiocie wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia usunięcia drzewa, stanowi podstawę wystąpienia z wnioskiem o wydanie zezwolenia (art. 83f ust. 16 u.o.p.), a więc do rozstrzygnięcia sprawy usunięcia drzewa, w zwykłym, podstawowym do tego trybie. Negatywne rozstrzygnięcie w trybie uproszczonym zgłoszenia i sprzeciwu w żaden sposób nie determinuje sytuacji prawnej właściciela, przesuwa jedynie w czasie ostateczne rozstrzygnięcie, dając możliwość rozważenia bardziej skomplikowanego przypadku w standardowym trybie.
Uwzględniając powyższe argumenty, sąd doszedł do przekonania, że w rozpoznawanej sprawie wnosząc sprzeciw do zgłoszenia zamiaru usunięcia drzewa, organ I instancji nie przekroczył granic przyznanego mu luzu decyzyjnego, nie ma zatem podstaw do uznania, że wydane w sprawie rozstrzygnięcia naruszają prawo.
Niewątpliwie drzewo będące przedmiotem zgłoszenie nie spełniało formalnego, sztywnego kryterium uznania za pomnik przyrody wskazanego w § 1 ust. 1 rozporządzenia, jednak argumentacja organów, bazująca na ustaleniach poczynionych w toku oględzin przekonująco uzasadnia, że drzewo może spełniać bardziej otwarte kryteria z § 1 ust. 2 rozporządzenia. Jest to drzewo o bardzo dużych rozmiarach, uwzględniając charakterystykę gatunkową – na wysokości 130 cm obwód pnia lipy wynosi 255 cm, zaś na niższej wysokości – 5 cm – aż 320 cm. Rozmiary drzewa zbliżają się bardzo wyraźnie do wartości kwalifikujących "automatycznie" do uznania za pomnik przyrody. Drzewo o takich rozmiarach w sposób ewidentny wyróżnia się spośród innych należących do tego samego gatunku. Rozmiar wskazuje jednoznacznie na zaawansowany wiek lipy. Jednocześnie stan fizyczny drzewa został opisany jako bardzo dobry, pomimo zaawansowanego wieku nie dostrzeżono uszczerbków wskazujących na obumieranie czy istotne choroby.
W tej sytuacji stwierdzenia organu I instancji, że jest to "cenny starodrzew", "wyróżniający się spośród okolicznych drzew", a w konsekwencji, że "z uwagi na osiągnięte wysokie parametry dendrometryczne zasługuje na zachowanie i ochronę" w pełni mieści się w granicach prawidłowego korzystania z przyznanego przez ustawodawcę luzu decyzyjnego (ocennego), z pewnością nie jest rozstrzygnięciem arbitralnym, lecz racjonalnie uzasadnionym, bazującym na odpowiednim wyważeniu interesu publicznego oraz interesu właściciela, z uwzględnieniem poprawki na uproszczonym "szybki" tryb postępowania, jakim jest tryb zgłoszenia i sprzeciwu.
Wnosząc sprzeciw do zgłoszenia zamiaru usunięcia drzewa organ I instancji nie naruszył słusznego interesu właściciela, również w aspekcie podnoszonych w toku postępowania argumentów odnoszących się do potencjalnego zagrożenia stanu technicznego obiektów znajdujących się na działce. Weryfikacja podnoszonych przez skarżącego argumentów (ze względu na bliską odległość korzenie drzewa mają rozsadzać ściany budowli podziemnej – piwnicy znajdującej się na działce) nie jest możliwa w uproszczonym trybie zgłoszenia i sprzeciwu. Wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zdecydowanie szerszym zakresie, aniżeli uproszczone oględziny w trybie art. 86f ust. 6 u.o.p., sprowadzające się do ustalenia gatunku drzewa i jego rozmiarów. Ocena stanu technicznego obiektów znajdujących się na działce może wymagać posiadania wiadomości specjalistycznych, co oznaczałoby konieczność wywołania opinii biegłego. Konieczne jest poczynienie ustaleń w kwestii charakteru zabudowań znajdujących się na działce, ich stanu technicznego i możliwości racjonalnego zagospodarowania. Trudno zaakceptować usunięcie okazałego, wyróżniającego się egzemplarza drzewa dla potencjalnego ratowania obiektu nie nadającego się już do żadnego racjonalnego użytku, de facto wymagającego rozbiórki ze względu na stan techniczny nie związany w żaden sposób z istniejącym drzewem. Są to kwestie wymagające dużo szerszego zakresu postępowania wyjaśniającego, a następnie głębszego namysłu nad tym, w jaki sposób w tej sprawie wyważyć interes właściciela, dążącego do usunięcia drzewa oraz interes publiczny, przemawiający za ochroną tak dorodnego, wyróżniającego się egzemplarza lipy.
Jak już wskazano wyżej, ostateczne negatywne rozstrzygnięcie w kwestii zgłoszenia (sprzeciw organu) niczego nie determinuje – właściciel ma zapewnioną pełną ochronę swojego słusznego interesu poprzez złożenie wniosku o wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa (art. 83f ust. 16 u.o.p.). Co więcej, gdyby argumenty skarżącego w kwestii negatywnego wpływu na istniejące na działce zabudowania okazały się zasadne, skarżący skorzystałby z ustawowego zwolnienia z obowiązku uiszczenia opłaty za usunięcie drzewa (art. 86 ust. 1 pkt 4 u.o.p.).
Konkludując: decyzja organu I instancji o wniesieniu sprzeciwu do zamiaru usunięcia drzewa była zgodna z prawem, mieściła się w pełni w granicach przyznanego organowi luzu decyzyjnego. Kolegium nie miało zatem żadnych podstaw do uchylenia rozstrzygnięcia organu I instancji.
Powyższe argumenty przesądzają o niezasadności zarzutów skargi, względnie o tym, że nie stanowią one wystarczającego powodu do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Nietrafne są zarzuty naruszenia zasady prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Z powyższych argumentów wynika, że organy w należy sposób zebrały
i prawidłowo rozważyły zebrany materiał dowodowy, a konkluzja co do tego, że drzewo spełnia kryteria wskazane w § 1 ust. 2 rozporządzenia mieściła się w pełni w zakresie luzu decyzyjnego wynikającego z obowiązujących przepisów. Argumentacja organów w tym zakresie przedstawiona w uzasadnieniu jest odpowiednia, nie można zatem, postawić skutecznie zarzuty wadliwości uzasadnień, czy naruszenia zasady przekonywania (art. 11 w zw. z art. 107 § 1 pkt 6) k.p.a.). Chybione są tym samym również oparte na podobnej argumentacji (błędna ocena przesłanek uznania drzewa za spełniające kryteria z rozporządzenia) zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego – § 1 pkt 2 rozporządzenia w zw. z art. 83f ust. 14 pkt 2 u.o.p. Organy dokonały prawidłowej, a nie wadliwie rozszerzającej wykładni ww. przepisów, mieszcząc się w granicach przyznanego im luzu decyzyjnego.
W kwestii zarzutów odnoszących się do przeprowadzonych w sprawie oględzin, należy zauważyć, że jakkolwiek żaden przepis ustawy o ochronie przyrody nie wyłącza zastosowania zasady czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym (art. 10 k.p.a.) oraz szczegółowych jej przejawów w postępowaniu dowodowym (art. 79, art. 79a k.p.a.), to oceniając potencjalne naruszenie tych regulacji należy brać poprawkę na wskazany już wyżej, uproszczony i przyspieszony tryb postępowania, jakim jest zgłoszenie zamiaru usunięcia drzewa i sprzeciw wobec tego zgłoszenia. Jakkolwiek zatem również w tym postępowaniu obowiązuje zasada czynnego udziału stron
i szczegółowe obowiązki organu wynikające z tej zasady, to zapewnienie stronie udziału w oględzinach (art. 79 k.p.a.), a zwłaszcza informowanie strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału, w tym powiadomienie o przesłankach zależnych od strony, które nie zostały spełnione (art. 79a k.p.a.) może być niemożliwe do zrealizowania w pełnym zakresie, z uwagi na krótkie, sztywne terminy przeprowadzenia oględzin, a następnie wydania decyzji w sprawie (art. 83f ust. 6 i 8 u.o.p.). W związku z tym, organ I instancji powinien był zawiadomić skarżącego o dacie przeprowadzenia oględzin, nawet jeśli dotrzymanie terminu z art. 79 § 1 k.p.a. nie byłoby możliwe. Niedopełnienie tego obowiązku nie miało jednak wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie w sprawie, nie doszło również do istotnego naruszenia praw procesowych skarżącego. Skarżący w toku postępowania przedstawił swoje stanowisko w sprawie w treści odwołania. Jak już wskazano wyżej – analiza argumentów podniesionych w odwołaniu, w szczególności odnoszących się do negatywnego wpływu drzewa na stan techniczny obiektów znajdujących się na działce, jest możliwa dopiero w trybie postępowania zwykłego, zainicjowanego wnioskiem o udzielnie zezwolenia na usunięcie drzewa. Nie sposób też przypisać organom naruszenia art. 79a k.p.a. bowiem rozstrzygnięcie negatywne dla skarżącego (wniesienie sprzeciwu) było wynikiem przesłanek obiektywnych, a nie przesłanek zależnych od skarżącego jako strony postępowania.
Zarzut naruszenia zasad ochrony zaufania i zasady pisemności (art. 8 w zw. z art. 14 § 1a w zw. z art. 67 § 1 i 2 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 83f ust. 7 u.o.p.) jest niezrozumiały – w aktach administracyjnych znajduje się protokół z oględzin drzewa, przeprowadzonych w dniu 17 grudnia 2024 r. (k. 4-6 akt adm. I inst.). Nie sposób zatem zrozumieć, na czym pełnomocnik skarżącego opiera twierdzenie, że nie sporządzono protokołu. Jeśli zarzut miałyby opierać się na argumencie, że strona nie brała udziału w sporządzaniu protokołu, to argument ten jest tym bardziej chybiony. Czym innym jest niezawiadomienie strony o oględzinach, co miało miejsce, ale bez wpływu na rozstrzygnięcie, a czym innym sporządzenie protokołu, który niezaprzeczalnie znajduje się w aktach.
Przedstawione wyżej argumenty wskazują na to, że wniesienie sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru usunięcia drzewa stanowiło rozstrzygnięcie w pełni mieszczące się w zakresie luzu decyzyjnego organu I instancji, wynikającego z obowiązujących regulacji prawnych, oparte na należytym wyważeniu interesu publicznego i interesu skarżącego (z uwzględnieniem specyfiki trybu zgłoszeniowego), zatem niezasadny jest zarzut naruszenia art. 83f ust. 14 pkt 2 u.o.p. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji
Mając powyższe na uwadze, nie znajdując podstaw do zakwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 151 p.p.s.a., sąd oddalił skargę.