II SA/Lu 1399/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2004-04-14
NSAochrona środowiskaŚredniawsa
choroba zawodowaochrona zdrowiainspekcja sanitarnamaszynistkakręgosłupukład nerwowypostępowanie administracyjneuzasadnienie orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Inspektora Sanitarnego w sprawie choroby zawodowej maszynistki, uznając, że uzasadnienie orzeczenia lekarskiego było niewystarczające.

Skarżąca, maszynistka z wieloletnim stażem, domagała się stwierdzenia choroby zawodowej z powodu schorzeń kręgosłupa i układu nerwowego. Organ inspekcji sanitarnej odmówił, wskazując, że rozpoznane schorzenia nie znajdują się w wykazie chorób zawodowych. Sąd uchylił decyzję, stwierdzając, że uzasadnienie orzeczenia lekarskiego Instytutu Medycyny Pracy było lakoniczne i nie wyjaśniało wystarczająco przyczyn choroby obwodowego układu nerwowego, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Sprawa dotyczyła skargi B. P., maszynistki pracującej od 1965 do 2002 roku, na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego utrzymującą w mocy decyzję o braku podstaw do stwierdzenia u niej choroby zawodowej. Skarżąca cierpiała na dyskopatię szyjną i lędźwiową, zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa oraz niewydolność krążenia naczyń podstawy mózgu. Organ inspekcji sanitarnej odmówił stwierdzenia choroby zawodowej, ponieważ wymienione schorzenia nie były uwzględnione w obowiązującym wykazie chorób zawodowych. Nawet ponowne badania w Instytucie Medycyny Pracy nie doprowadziły do rozpoznania choroby zawodowej, choć stwierdzono organiczne uszkodzenie ośrodkowego układu nerwowego prawdopodobnie pochodzenia naczyniowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że naruszono przepisy k.p.a. Sąd wskazał, że orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy było lakoniczne i nie zawierało wystarczającego uzasadnienia co do przyczyn powstania choroby obwodowego układu nerwowego, co uniemożliwiło weryfikację rozumowania biegłego. Sąd podkreślił, że do stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest spełnienie dwóch warunków: choroba musi być wymieniona w wykazie, a także spowodowana czynnikami szkodliwymi w środowisku pracy. W przypadku skarżącej, mimo że schorzenia nie były wprost wymienione, sąd uznał, że uzasadnienie orzeczenia lekarskiego nie wykluczało możliwości spowodowania choroby obwodowego układu nerwowego przez ucisk na pnie nerwów, zwłaszcza w kontekście zmian zwyrodnieniowych kręgosłupa. Sąd nakazał organowi odwoławczemu uzupełnienie postępowania poprzez uzyskanie szczegółowego uzasadnienia orzeczenia lekarskiego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, ale wymaga to szczegółowego uzasadnienia medycznego, które wykaże związek przyczynowo-skutkowy, nawet jeśli choroba nie jest bezpośrednio wymieniona w wykazie, a jedynie wynika z następstw narażenia zawodowego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że nawet jeśli schorzenia nie są wprost wymienione w wykazie chorób zawodowych, to jeśli istnieją przesłanki wskazujące na ich związek z warunkami pracy (np. ucisk na pnie nerwów spowodowany monotypowymi ruchami i zmianami zwyrodnieniowymi kręgosłupa), należy to szczegółowo zbadać i uzasadnić w orzeczeniu lekarskim.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych § § 1 ust. 1

Za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy.

Pomocnicze

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach § § 10

Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej art. 37

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 2

Sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97

Sprawy wniesione do NSA przed 1 stycznia 2004 r. podlegają rozpoznaniu przez WSA.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewystarczające uzasadnienie orzeczenia lekarskiego Instytutu Medycyny Pracy co do przyczyn choroby obwodowego układu nerwowego.

Odrzucone argumenty

Argumenty organu odwoławczego o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej z uwagi na nieujęcie schorzeń w wykazie.

Godne uwagi sformułowania

Orzeczenia lekarskie w postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej mają charakter opinii biegłego i z samej istoty tego dowodu wynika, że oprócz konkluzji winny zawierać uzasadnienie zajętego stanowiska. Sąd nie może uznać takiego uzasadnienia za dostatecznie wyjaśniające przyczynę powstania stwierdzonej u skarżącej choroby obwodowego układu nerwowego, a opierając się na samej konkluzji orzeczenia nie ma możliwości sprawdzenia, na jakich przesłankach biegły oparł tą konkluzję i sprawdzenia prawidłowości jego rozumowania.

Skład orzekający

Maria Wieczorek

przewodniczący

Marek Zalewski

członek

Małgorzata Fita

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ważność wymogu szczegółowego uzasadnienia orzeczeń lekarskich w sprawach o choroby zawodowe oraz możliwość uznania choroby za zawodową, nawet jeśli nie jest wprost wymieniona w wykazie, pod warunkiem wykazania związku przyczynowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań o stwierdzenie chorób zawodowych i wymogów formalnych orzeczeń lekarskich.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe uzasadnienie medyczne w postępowaniach administracyjnych i jak sąd może interweniować, gdy brakuje dowodów lub są one niewystarczająco przedstawione.

Czy choroba nieujęta w wykazie może być zawodowa? Sąd wskazuje na kluczową rolę uzasadnienia medycznego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Lu 1399/03 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2004-04-14
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-11-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Małgorzata Fita /sprawozdawca/
Marek Zalewski
Maria Wieczorek /przewodniczący/
Symbol z opisem
620  Ochrona zdrowia, w tym sprawy dotyczące chorób zawodowych, zakładów opieki zdrowotnej, uzdrowisk, zawodu lekarza, pielęg
Hasła tematyczne
Zatrudnienie
Ochrona zdrowia
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 132 poz 1115
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach.
Dz.U. 1983 nr 65 poz 294
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek, Sędziowie Sędzia NSA Marek Zalewski, Asesor WSA Małgorzata Fita (spr.), Protokolant Ewa Lachowska, po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2004 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej K. S. sprawy ze skargi B. P. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2003 r. Nr[...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję.
Uzasadnienie
·
Zaskarżoną decyzją Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...], Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 37 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tj. Dz.U. z 1998 r., Nr 90, poz. 575) i § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. (w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132, poz. 1115) po rozpatrzeniu odwołania B. P. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] sierpnia 2003 r., Nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia u niej choroby zawodowej utrzymano przedmiotową decyzję organu I Instancji w mocy.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, iż zarzuty odwołania B. P. dotyczące nie uwzględnienia podczas wydawania decyzji przez organ inspekcji sanitarnej I stopnia warunków jej pracy nie mogą być uwzględnione.
Mając na uwadze przepis par. 1 ust 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 65, poz. 294 ze zm.) za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym - załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy: Z powyższego przepisu wynika, ,że do rozpoznania i stwierdzenia choroby zawodowej spełnione muszą być dwa nierozłączne warunki tj. rozpoznana choroba musi być wymieniona w Wykazie chorób zawodowych i spowodowana winna być czynnikami szkodliwymi dla zdrowia występującymi w środowisku pracy.
Z przeprowadzonego postępowania epidemiologicznego wynika, że B. P. od 1965 r. do 2002 r. pracowała na stanowisku maszynistki, z tego ponad 20 lat z Jednostce Wojskowej [...]. W czasie pisania na maszynie narażona była na uciążliwość wynikającą z wykonywania ruchów monotypowych kończyn górnych.
Z orzeczenia lekarskiego Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r. Poradni Chorób Zawodowych WOMP wynika, że u B. P. rozpoznano następujące jednostki chorobowe: dyskopatię szyjną (C5 - C6) i lędźwiową (L5 – S1), zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa oraz niewydolność krążenia naczyń podstawy mózgu. Z powodu nie zamieszczenia wyżej wymienionych schorzeń w Wykazie chorób zawodowych, choroby zawodowej u skarżącej nie rozpoznano.
Choroby zawodowej nie rozpoznał również Instytut Medycyny Pracy, do którego B. P. została skierowana na swój wniosek na ponowne badania.
Rozpoznane przez Instytut Medycyny Pracy schorzenia nie są wymienione w Wykazie chorób zawodowych.
Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy stwierdził, iż decyzja organu I instancji o braku podstaw do stwierdzenia w B. P. choroby zawodowej jest merytorycznie poprawna.
Na przedmiotową decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego B. P. złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie, w której wniosła o ponowne rozpatrzenia sprawy.
W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Na podstawie art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Materialno - prawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej stanowią przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 1983 r., Nr 65, poz. 294) w związku z § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. z 2002 r., Nr 132, poz. 1115) obowiązującego od 3 września 2002 r ..
Zgodnie z przepisem § 1 ust. 1 cyt. rozporządzenia' Rady Ministrów za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy.
Przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie epidemiologiczne wykazało, że B. P. od 1965 r. do 2002 r. pracowała na stanowisku maszynistki, a jej praca powodowała wymuszoną pozycję ciała i związana była z jednostajnym powtarzaniem ruchów i zaangażowaniem tych samych gryp mięśni.
W wyniku badania skarżącej Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy - Poradnia Chorób Zawodowych rozpoznał w niej dyskopatię szyjną (C5 - C6) i lędźwiową (L5 - S1), zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa oraz niewydolność krążenia naczyń podstawy mózgu. Choroby zawodowej u B. P. nie rozpoznał, ponieważ przedmiotowe schorzenia nie figurowały w Wykazie chorób zawodowych.
Na wniosek skarżącej, została ona ponownie przebadana w Instytucie Medycyny Pracy, który w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] czerwca 2003 r. rozpoznał u niej organiczne uszkodzenie ośrodkowego układu nerwowego prawdopodobnie pochodzenia naczyniowego, niedowład połowiczy lewostronny niewielkiego stopnia, zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa z dyskopatią L5 - S 1 oraz zespół korzeniowo - szyjny i lędźwiowo krzyżowy prawdopodobnie objawowy w wywiadzie.
Mając na uwadze, że rozpoznane u skarżącej choroby nie są wymienione w załączniku do cyt. rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, a mianowicie w punkcie 12, gdzie wymienia się jako następstwo przewlekłych chorób ruchu wywołanych sposobem wykonywania pracy i nadmiernym przeciążeniem enumeratywnie: zapalenie pochewek ścięgnistych i kaletek maziowych, uszkodzenie łękotki, mięśni i przyczepów ścięgnistych, martwice kości nadgarstka, zapalenie nadkłykci kości ramieniowej 1 zmęczeniowe złamanie kości, uzasadnionym jest w tej części stwierdzić o braku podstaw do stwierdzenia u niej choroby zawodowej.
Jednak w pkt 13 wykazu chorób zawodowych wymienione są przewlekłe choroby obwodowego układu nerwowego wywołane uciskiem na pnie nerwów. W orzeczeniu Instytutu Medycyny Pracy rozpoznano u skarżącej m.in. organiczne uszkodzenie ośrodkowego układu nerwowego prawdopodobnie pochodzenia naczyniowego. Nie ustosunkowano się dokładnie do przyczyn powstania tej jednostki chorobowej, która zdaniem sądu poprzez wskazanie jedynie na prawdopodobieństwo jej pochodzenia, nie wyklucza, iż może być spowodowana "uciskiem na pnie nerwów", zwłaszcza w sytuacji, gdy u badanej stwierdzono jednocześnie zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa.
Orzeczenia lekarskie w postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej mają charakter opinii biegłego i z samej istoty tego dowodu wynika, że oprócz konkluzji winny zawierać uzasadnienie zajętego stanowiska.
W przedmiotowym orzeczeniu Instytut Medycyny Pracy lakonicznie stwierdza, iż wyniki przeprowadzonych badań, analiza dokumentacji lekarskiej dołączonej do skierowania oraz ocena narażenia w aspekcie sposobu wykonywania pracy, nie upoważniają do rozpoznania choroby narządu ruchu, ani obwodowego układu naczyniowego z uciążliwością wynikającą z wykonywania ruchów monotypowych kończyn górnych, podczas zatrudnienia na stanowisku maszynistki.
Sąd nie może uznać takiego uzasadnienia za dostatecznie wyjaśniające przyczynę powstania stwierdzonej u skarżącej choroby obwodowego układu nerwowego, a opierając się na samej konkluzji orzeczenia nie ma możliwości sprawdzenia, na jakich przesłankach biegły oparł tą konkluzję i sprawdzenia prawidłowości jego rozumowania.
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia art. 7 i 77 k.p.a., przy czym naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Z tych też względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) należało orzec jak w sentencji.
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ odwoławczy powinien uzupełnić postępowanie poprzez uzyskanie szczegółowego uzasadnienia orzeczenia lekarskiego w części dotyczącej choroby ośrodkowego układu nerwowego u skarżącej.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI