II SA/Lu 122/26Zawieszenie postępowania pytanie prejudycjalne ochrona środowiska
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał sprawę ze skargi Stowarzyszenia Obrony Górek Czechowskich na uchwałę Rady Miasta Lublin w sprawie uchwalenia zintegrowanego planu inwestycyjnego (ZPI). Podstawowym zagadnieniem proceduralnym była legitymacja skargowa Stowarzyszenia, które nie wykazało własnego, indywidualnego interesu prawnego, lecz powoływało się na cele statutowe i reprezentowanie interesów społeczności lokalnej. Rada Miasta wniosła o odrzucenie skargi z powodu braku legitymacji. Sąd, analizując polskie prawo (art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym) oraz prawo unijne (Konwencja z Aarhus, Karta Praw Podstawowych), dostrzegł potrzebę wykładni przepisów UE w kontekście dopuszczalności skargi organizacji społecznej na akt normatywny, jakim jest ZPI. Sąd uznał, że dotychczasowy paradygmat oceny legitymacji skargowej, oparty na prawie własności, może być niewystarczający do ochrony praw związanych ze środowiskiem. W związku z tym, na podstawie art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu UE, sąd skierował do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytanie prejudycjalne dotyczące interpretacji przepisów Konwencji z Aarhus i Karty Praw Podstawowych w kontekście dopuszczalności skargi organizacji społecznej. Do czasu rozstrzygnięcia pytania przez TSUE, postępowanie w sprawie zostało zawieszone na podstawie art. 124 § 1 pkt 5 P.p.s.a.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaKwestie legitymacji skargowej organizacji społecznych w sprawach planowania przestrzennego i ochrony środowiska, znaczenie prawa UE dla interpretacji przepisów krajowych, możliwość skierowania pytania prejudycjalnego do TSUE.
Orzeczenie zawiesza postępowanie i oczekuje na rozstrzygnięcie TSUE. Dotyczy specyficznej sytuacji organizacji społecznej skarżącej uchwałę planistyczną.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organizacja społeczna, działająca w imieniu członków zainteresowanej społeczności lokalnej, posiada legitymację skargową do zaskarżenia uchwały organu gminy w sprawie zintegrowanego planu inwestycyjnego, jeśli prawo krajowe uzależnia dopuszczalność skargi od wykazania przez podmiot wnoszący skargę naruszenia jego własnego, indywidualnego i bezpośredniego interesu prawnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd zawiesił postępowanie i skierował pytanie prejudycjalne do TSUE w celu ustalenia, czy przepisy Konwencji z Aarhus i Karty Praw Podstawowych UE sprzeciwiają się regulacjom prawa krajowego, które wykluczają dopuszczalność skargi organizacji społecznej na uchwałę planistyczną bez wykazania własnego, indywidualnego interesu prawnego.
Uzasadnienie
Sąd dostrzegł, że polskie prawo wymaga od organizacji społecznych wykazania własnego, indywidualnego interesu prawnego do zaskarżenia uchwały, co jest trudne do spełnienia w sprawach ochrony środowiska. Jednocześnie prawo UE (Konwencja z Aarhus) gwarantuje dostęp do wymiaru sprawiedliwości w sprawach środowiskowych. Sąd uznał, że interpretacja tych przepisów przez TSUE jest niezbędna do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy i potencjalnej zmiany dotychczasowego paradygmatu oceny legitymacji skargowej.
Czy uchwała Rady Miasta Lublin w sprawie uchwalenia zintegrowanego planu inwestycyjnego narusza przepisy dotyczące ochrony środowiska, w szczególności ochronę gatunków zwierząt objętych ścisłą ochroną (np. chomika europejskiego)?
Odpowiedź sądu
Sąd nie rozstrzygnął merytorycznie zarzutów dotyczących naruszenia przepisów ochrony środowiska, ponieważ najpierw musi zostać rozstrzygnięta kwestia dopuszczalności skargi.
Uzasadnienie
Merytoryczna ocena skargi jest możliwa dopiero po stwierdzeniu, że skarga jest dopuszczalna, co zależy od rozstrzygnięcia pytania prejudycjalnego dotyczącego legitymacji skargowej Stowarzyszenia.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (13)
Główne
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Podstawa do skierowania pytania prejudycjalnego do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
p.p.s.a. art. 124 § § 1 pkt 5
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zawieszenia postępowania w sprawie do czasu rozstrzygnięcia pytania prejudycjalnego.
Konwencja z Aarhus art. 9 § ust. 2 i 3
Konwencja o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do wymiaru sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska
Przepisy dotyczące dostępu do wymiaru sprawiedliwości dla członków zainteresowanej społeczności.
Karta art. 47
Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej
Prawo do skutecznego środka prawnego przed sądem.
u.s.g. art. 101 § ust. 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Warunek wniesienia skargi do sądu administracyjnego – naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia.
p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 5a
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do odrzucenia skargi, jeżeli interes prawny lub uprawnienie skarżącego nie zostały naruszone.
Pomocnicze
Konwencja z Aarhus art. 2 § ust. 5
Konwencja o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do wymiaru sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska
Definicja 'zainteresowanej społeczności' i organizacji pozarządowych.
u.s.g. art. 101 § ust. 2a
Ustawa o samorządzie gminnym
Możliwość wniesienia skargi w imieniu grupy mieszkańców.
u.p.z.p. art. 14 § ust. 8
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Plan miejscowy jako akt prawa miejscowego.
u.p.z.p. art. 37ea § ust. 3
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Zintegrowany plan inwestycyjny jako szczególna forma planu miejscowego.
ustawa środowiskowa art. 46 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Wymóg strategicznej oceny oddziaływania na środowisko dla projektów planów wyznaczających ramy dla późniejszej realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
P.b. art. 35 § ust. 1 pkt 1 lit. a
Ustawa – Prawo budowlane
Zgodność projektu zagospodarowania działki z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
dyrektywa siedliskowa art. 12
Dyrektywa Rady 92/43/EWG
Ochrona gatunków zwierząt.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Potrzeba wykładni prawa UE w celu rozstrzygnięcia kwestii legitymacji skargowej organizacji społecznej w sprawach planowania przestrzennego i ochrony środowiska.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Stowarzyszenia oparta na uchwale NSA II OPS 1/25 (dotyczącej uczestników postępowania, nie legitymacji skargowej). • Argumentacja Stowarzyszenia oparta na bezpośrednim stosowaniu Konwencji z Aarhus bez uwzględnienia przepisów krajowych. • Argumentacja Stowarzyszenia oparta na wyroku ETPC w sprawie Verein KlimaSeniorinnen, która nie pozwala na tak daleko idącą korektę prawa krajowego.
Godne uwagi sformułowania
nie można wykluczyć konieczności zmiany paradygmatu podejścia do legitymacji skargowej podmiotów takich jak organizacje społeczne • nie jest wystarczający, aby chronić uprawnienia naruszone ingerencjami w środowisko, wywodzone z prawa do życia w czystym (bezpiecznym) środowisku • rozluźnienie surowych wymagań w zakresie legitymacji skargowej grozi zalewem wymiaru sprawiedliwości trudną do oszacowania 'falą' skarg i roszczeń • ZPI nie jest w krajowym porządku prawnym kwalifikowany jako decyzja administracyjna, lecz jako akt normatywny, stąd nie dotyczą go gwarancje wynikające z art. 6 Konwencji.
Skład orzekający
Joanna Cylc-Malec
przewodniczący
Brygida Myszyńska-Guziur
członek
Jerzy Parchomiuk
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Kwestie legitymacji skargowej organizacji społecznych w sprawach planowania przestrzennego i ochrony środowiska, znaczenie prawa UE dla interpretacji przepisów krajowych, możliwość skierowania pytania prejudycjalnego do TSUE."
Ograniczenia: Orzeczenie zawiesza postępowanie i oczekuje na rozstrzygnięcie TSUE. Dotyczy specyficznej sytuacji organizacji społecznej skarżącej uchwałę planistyczną.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dostępu do wymiaru sprawiedliwości dla organizacji społecznych w kontekście ochrony środowiska i planowania przestrzennego, z potencjalnym wpływem na orzecznictwo TSUE.
“Czy organizacje ekologiczne mogą skutecznie bronić środowiska przed planami zagospodarowania? Sąd pyta TSUE o dostęp do wymiaru sprawiedliwości.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.