II SA/LU 110/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę Spółdzielni Mieszkaniowej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy karę pieniężną za uszkodzenie i zniszczenie drzew.
Spółdzielnia Mieszkaniowa zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy karę pieniężną za uszkodzenie i zniszczenie 22 drzew na terenie Gminy Lublin. Spółdzielnia zleciła prace pielęgnacyjne drzew rosnących na gruncie gminnym bez zgody właściciela, co doprowadziło do przycięcia koron drzew w zakresie przekraczającym dopuszczalne normy. Sąd uznał, że odpowiedzialność ponosi Spółdzielnia jako zleceniodawca, a nie wykonawca prac, a ustalenia faktyczne dotyczące uszkodzenia drzew są prawidłowe i oparte na opinii biegłego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę Spółdzielni Mieszkaniowej "B." na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie, która utrzymała w mocy decyzję Marszałka Województwa Lubelskiego o wymierzeniu Spółdzielni administracyjnej kary pieniężnej za uszkodzenie i zniszczenie łącznie 22 drzew. Drzewa te rosły na działkach stanowiących własność Gminy Lublin, a Spółdzielnia zleciła prace przy ich koronach firmie zewnętrznej bez zgody i wiedzy właściciela gruntu. Opinia biegłego dendrologa wykazała, że przycięcie koron drzew przekroczyło dopuszczalne normy (30% dla uszkodzenia, 50% dla zniszczenia), a prace nie były wykonane zgodnie ze sztuką ogrodniczą ani z powodu stanu wyższej konieczności. Sąd, opierając się na wcześniejszym prawomocnym wyroku w tej samej sprawie (II SA/Lu 128/24), uznał za wiążące ustalenia, że odpowiedzialność ponosi Spółdzielnia jako zleceniodawca, a nie wykonawca prac. Sąd podtrzymał również stanowisko, że opinia biegłego dendrologa jest wystarczająca do oceny stanu drzew w momencie wykonania prac, a późniejszy rozwój drzew nie ma znaczenia dla ustalenia faktu uszkodzenia czy zniszczenia. Instytucja odroczenia części kary za zniszczenie drzew została uznana za prawidłowo zastosowaną, z możliwością umorzenia po 5 latach, jeśli drzewa zachowają żywotność. Sąd oddalił zarzuty skargi dotyczące niewyczerpującego zebrania materiału dowodowego i błędnej oceny dowodów, w tym odmowy przeprowadzenia dodatkowej opinii biegłego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, Spółdzielnia Mieszkaniowa ponosi odpowiedzialność administracyjną jako zleceniodawca prac, nawet jeśli wykonawcą był podmiot profesjonalny, a drzewa rosły na gruncie należącym do Gminy.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 88 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody, kara pieniężna może być nałożona na podmiot, który działał bez zgody posiadacza nieruchomości. Spółdzielnia zleciła prace bez zgody Gminy Lublin, właściciela gruntu, co czyni ją odpowiedzialną.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (8)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o.p. art. 88 § ust. 1 pkt 3 i 4
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
Podstawa do wymierzenia kary pieniężnej za zniszczenie lub uszkodzenie drzew.
u.o.p. art. 87a § ust. 4 i 5
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
Definicje uszkodzenia i zniszczenia drzew.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 119 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
u.o.p. art. 88 § ust. 2
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
Podmiot odpowiedzialny za karę pieniężną.
u.o.p. art. 88 § ust. 4 i 5
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
Odroczenie terminu płatności kary za zniszczenie drzew i wysokość odroczenia.
u.o.p. art. 90
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
Właściwość organu do wydania decyzji w przypadku drzew na gruncie gminnym.
u.o.p. art. 89 § ust. 7
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
Przesłanka stanu wyższej konieczności jako okoliczność egzoneracyjna.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odpowiedzialność Spółdzielni jako zleceniodawcy prac wykonanych bez zgody właściciela gruntu. Prawidłowość ustaleń faktycznych dotyczących uszkodzenia i zniszczenia drzew na podstawie opinii biegłego dendrologa. Stan drzew bezpośrednio po pracach jest miarodajny do oceny uszkodzenia/zniszczenia. Prawidłowe zastosowanie instytucji odroczenia płatności kary za zniszczenie drzew. Brak okoliczności egzoneracyjnych (stan wyższej konieczności). Niezależność postępowania administracyjnego od postępowania karnego w zakresie kwalifikacji prawnej.
Odrzucone argumenty
Konieczność przeprowadzenia dodatkowej opinii biegłego dendrologa ze względu na upływ czasu od wykonania prac. Niewłaściwe zastosowanie art. 87a ust. 4 i 5 u.o.p. i błędna ocena stanu drzew. Zarzuty naruszenia art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. (niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego, dowolna ocena dowodów).
Godne uwagi sformułowania
Ocena czy doszło do zniszczenia lub uszkodzenia drzew dotyczy stanu drzew z daty zdarzenia, czyli z marca 2022 r. Okoliczność, czy doszło do uszkodzenia lub zniszczenia drzew należało badać właśnie bezpośrednio po wykonaniu prac w obrębie koron drzew, a nie dopiero po trzech latach od tego zdarzenia. Związki między obydwiema sprawami sprowadzają się jedynie do kwestii ustaleń faktycznych, podlegających jednak całkowicie odmiennej kwalifikacji prawnej.
Skład orzekający
Jerzy Parchomiuk
przewodniczący-sprawozdawca
Jacek Czaja
sędzia
Maciej Gapski
asesor sądowy
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie odpowiedzialności zleceniodawcy za szkody wyrządzone przez wykonawcę na cudzym gruncie bez zgody właściciela, a także interpretacja przepisów dotyczących uszkodzenia i zniszczenia drzew."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zlecenia prac przy drzewach na gruncie należącym do gminy bez jej zgody. Interpretacja przepisów o ochronie przyrody.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności prawnej za szkody w środowisku naturalnym, co jest tematem istotnym dla właścicieli nieruchomości i zarządców terenów zielonych. Pokazuje konsekwencje zlecania prac bez wymaganych zgód.
“Zleciłeś prace przy drzewach bez zgody właściciela? Zapłacisz karę, nawet jeśli zrobił to wykonawca!”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Lu 110/25 - Wyrok WSA w Lublinie Data orzeczenia 2025-10-02 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2025-03-07 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Sędziowie Jacek Czaja Jerzy Parchomiuk /przewodniczący sprawozdawca/ Maciej Gapski Symbol z opisem 6136 Ochrona przyrody Hasła tematyczne Ochrona przyrody Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 151; art. 119 pkt 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2024 poz 1478 art. 88 ust. 1 pkt 3 i 4; art. 87a ust. 4 i 5; art. 89 ust. 7 Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja Asesor sądowy Maciej Gapski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 października 2025 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "B. " z siedzibą w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 23 stycznia 2025 r., znak: SKO.41/4116/SD/2024, w przedmiocie kary pieniężnej za uszkodzenie i zniszczenie drzew oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżoną do sądu decyzją z 23 stycznia 2025 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie (dalej jako: Kolegium), po rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni [...]" z siedzibą w L. (dalej jako: skarżąca lub Spółdzielnia), utrzymało w mocy decyzję Marszałka Województwa Lubelskiego (dalej jako: Marszałek lub organ I instancji) z 10 października 2024 r. w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za uszkodzenie i zniszczenie drzew. Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy: Na skutek zawiadomień z Urzędu Miasta Lublin organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie uszkodzenia i zniszczenia łącznie 23 drzew (gatunku brzoza brodawkowata i modrzew europejski – 1 sztuka), rosnących w pasie zieleni na wysokości posesji przy ul. H. [...], [...] i [...], w obrębie działek o nr ew. [...] [...], stanowiących własność Gminy Lublin. W toku postępowania przeprowadzono oględziny, w wyniku których stwierdzono, że korony drzew uległy zredukowaniu. Ustalono, że prace zostały wykonane przez J. T. wiosną 2022 r. na zlecenie Spółdzielni, na podstawie umowy o świadczenie usług zawartej w dniu 4 stycznia 2022 r. Nieruchomości – ww. działki gruntu stanowią własność Gminy Lublin. Gmina nie wyraziła zgody na zawarcie ww. umowy, nie została zawiadomiona o planowanych pracach w obrębie koron drzew. W toku postępowania uzyskano opinię biegłego dendrologa, który stwierdził, że przycięcie koron nie było wykonane według zasad sztuki ogrodniczej i sposób najmniej szkodzący dla drzew. W stosunku do jednego z drzew biegły ocenił, że zostało ono przycięte w zakresie do 30%. W odniesieniu do pozostałych drzew biegły w 15 przypadkach stwierdził przycięcie korony w zakresie ponad 30 % (co stanowi uszkodzenie drzewa), w 7 przypadkach – w zakresie ponad 50 % masy korony wytworzonej w całym okresie ich wegetacji (co stanowi zniszczenie drzewa). Biegły stwierdził, że cięcia nie miały na celu usunięcia gałęzi chorych, nadłamanych bądź obumarłych oraz nie prowadzone były z zamiarem wykonania specjalistycznego zabiegu. Przycięcie koron przyczyniło się do obniżenia witalności, stanu zdrowotnego oraz walorów przyrodniczych drzew. Cięcia nie były podyktowane stanem wyższej konieczności i wykonane zostały w sposób drastyczny. Dodatkowo w przypadku brzóz wykonano je o niewłaściwej porze roku. Drzewa mają szansę, aby zachować żywotność, jednak kikuty konarów pozostałe na drzewach będą tworzyć odrosty, a sposób w jaki zostały przycięte będzie negatywnie wpływał na ich stan zdrowotny w najbliższych miesiącach i latach. Decyzją z 24 stycznia 2023 r., wydaną w oparciu o art. 88 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (aktualnie: Dz. U. z 2024 r., poz. 1478, ze zm.; dalej jako: u.o.p.) Marszałek wymierzył Spółdzielni administracyjną karę pieniężną za uszkodzenie oraz zniszczenie łącznie 22 sztuk drzew w wysokości 50.166 zł oraz odroczył termin płatności 70% kary za zniszczenie 7 sztuk drzew na okres 5 lat od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. Ponadto organ umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za wykonanie cięć w obrębie korony jednego drzewa bez wymaganego zezwolenia. W wyniku odwołania wniesionego przez Spółdzielnię, decyzją z 29 maja 2023 r. Kolegium uchyliło w całości decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W toku ponownego rozpatrywania sprawy organ I instancji przeprowadził ponowne oględziny drzew, odebrał wyjaśnienia od przedstawicieli Spółdzielni oraz od J. T., przesłuchał również świadków. Na podstawie poczynionych ustaleń, decyzją z 18 sierpnia 2023 r., Marszałek wymierzył J. T. administracyjną karę pieniężną za uszkodzenie oraz zniszczenie 21 sztuk drzew gatunku brzoza brodawkowata oraz 1 sztuki drzewa gatunku modrzew europejski, rosnących na ww. działkach w wysokości 50.166 zł. Ponadto organ odroczył termin płatności 70% kary za zniszczenie 7 sztuk drzew na okres 5 lat od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. W wyniku odwołania wniesionego przez J. T., decyzją z 18 stycznia 2024 r., Kolegium uchyliło decyzję Marszałka i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Od powyższej decyzji Spółdzielnia wniosła sprzeciw, który został oddalony prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 13 marca 2024 r. (II SA/Lu 128/24). W toku ponownego rozpatrywania sprawy Marszałek uzupełnił materiał dowodowy o wyrysy z ewidencji gruntów obrazujące dokładną lokalizację uszkodzonych oraz zniszczonych drzew. Spółdzielnia wniosła o uzupełnienie materiału dowodowego poprzez przeprowadzenie dowodu z uzupełniającej opinii biegłego z zakresu dendrologii celem ustalenia, jaki jest rzeczywisty zakres drzew objętych postępowaniem. Decyzją z 10 października 2024 r. Marszałek wymierzył Spółdzielni administracyjną karę pieniężną za uszkodzenie oraz zniszczenie 21 sztuk drzew gatunku brzoza brodawkowata oraz 1 sztuki drzewa gatunku modrzew europejski, rosnących na ww. działkach w wysokości 50.166 zł zgodnie ze wskazaną w decyzji kalkulacją, z czego kwota 30.360 zł stanowi karę za zniszczenie siedmiu drzew, kwota 19.806 zł stanowi karę za uszkodzenie piętnastu drzew. Ponadto organ odroczył termin płatności 70% kary za zniszczenie 7 sztuk drzew gatunku brzoza brodawkowata tj. kwotę 21.252 zł na okres 5 lat od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. Od powyższej decyzji odwołanie wniosła Spółdzielnia, podnosząc zarzuty naruszenia szeregu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej jako: k.p.a.), odnoszące się do braku wyczerpującego zebrania i oceny materiału dowodowego w sprawie, błędnej oceny dowodów, nieuwzględnienia wniosku o przeprowadzenie dowodu z uzupełniającego opinii biegłego dendrologa. Po rozpatrzeniu odwołania, wskazaną na wstępie decyzją z 23 stycznia 2025 r., Kolegium utrzymało w mocy decyzję Marszałka z 10 października 2024 r. W uzasadnieniu Kolegium podtrzymało stanowisko, że w sytuacji, gdy przedmiotem umowy pomiędzy Spółdzielnią a J. T. były prace zlecone wobec drzew rosnących na działce stanowiącej własność Gminy Lublin, administracyjna kara pieniężna może być wymierzona wyłącznie Spółdzielni. Przepis art. 88 ust. 2 u.o.p. umożliwia nałożenie kary pieniężnej na faktycznego sprawcę usunięcia drzewa, nie będącego właścicielem lub posiadaczem nieruchomości, ale nie zmienia podstawowej zasady, w świetle której, jeżeli to nie właściciel usunął lub zlecił usunięcie drzew, nałożenie kary pieniężnej było i jest możliwe wyłącznie wówczas, gdy właściciel zgadzał się na to. Z odpowiedzialności nie zwalnia Spółdzielni fakt wykonania prac przez profesjonalnego wykonawcę. W ocenie organu odwoławczego nie ma możliwości uchylenia się przez Spółdzielnię od odpowiedzialności za zniszczenie i uszkodzenie drzew, gdyż zleciła prace ww. podmiotowi bez zgody i wiedzy właściciela nieruchomości. Gmina jest właścicielem nieruchomości, natomiast Spółdzielnia zawarła umowę zlecenia, na mocy której zleciła redukcję koron drzew bez zgody (i powiadomienia) właściciela nieruchomości, na której posadowione są drzewa. Kolegium ponownie oceniło, że Spółdzielnia w żaden sposób nie wykazała także, że zlecone prace wykonano w okolicznościach uzasadnionych stanem wyższej konieczności. Kolegium uznało, że uzupełniony przez Marszałka materiał dowodowy w postaci wyrysów z ewidencji gruntów pozwala na dokonanie prawidłowych ustaleń w zakresie umiejscowienia drzew. W odniesieniu do argumentów odwołania Kolegium wskazało, że ocena czy doszło do zniszczenia lub uszkodzenia drzew dotyczy stanu drzew z daty zdarzenia, czyli z marca 2022 r. Przeprowadzone wówczas oględziny oraz opinia biegłego sporządzona w lipcu 2022 r., jak również liczna dokumentacja fotograficzna zgromadzona w aktach, bezsprzecznie wskazują na okoliczność, że doszło do zniszczenia lub uszkodzenia drzew. Podnoszona w odwołaniu okoliczność dotycząca zachowania przez drzewa żywotności została uwzględniona w postępowaniu – w rozstrzygnięciu odnoszącym się do odroczenia płatności 70% kary za zniszczenie drzew. Po upływie 5 lat od dnia, kiedy decyzja stała się ostateczna, zostanie dokonana ocena zachowania żywotności drzew i na tej podstawie wskazana część kary zostanie umorzona. Takiej możliwości nie ma w odniesieniu do kary za uszkodzenie drzew. W skardze do sądu administracyjnego na decyzję Kolegium pełnomocnik Spółdzielni podniósł zarzuty naruszenia: (1) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegającego na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, w szczególności uznaniu, że zbędne jest przeprowadzenie dowodu z uzupełniającej opinii biegłego dendrologa, w sytuacji gdy od dokonania oględzin przez biegłego dendrologa minęło niemal 3 lata tj. 3 okresy wegetacyjne, zaś drzewa wskutek upływu czasu rozwinęły się i rozrosły, co w sposób oczywisty może wpływać na wnioski opinii biegłego w zakresie ilości drzew uszkodzonych oraz ilości drzew zniszczonych oraz zakresu tych zniszczeń i uszkodzeń; opinia ta ma zatem kluczowe znaczenie dla określenia dokładnej liczby drzew uszkodzonych i zniszczonych w oparciu o aktualny stan faktyczny oraz w konsekwencji wpływa na wysokość orzeczonych kar administracyjnych; (2) art. 87a ust. 4 i 5 u.o.p., przez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że czynności pielęgnacyjne przy przedmiotowych drzewach doprowadziły do zniszczenia i uszkodzenia drzew, w sytuacji gdy materiał dowodowy na to nie wskazuje, ponieważ ocena stanu drzew powinna zostać dokonana w uwzględnieniem ich stanu badanego nie na dzień ich przycięcia tj. luty 2022 r., ale na dzień wydania decyzji administracyjnej. W oparciu o tak sformułowane zarzuty pełnomocnik Spółdzielni wniósł o uchylenie w całości decyzji organów obydwu instancji. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.). W odpowiedzi na skargę organ złożył wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, w terminie ustawowym żadna ze stron nie zażądała przeprowadzenia rozprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje: Skarga podlegała oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do oceny zgodności z prawem wymierzenia Spółdzielni administracyjnej kary pieniężnej za uszkodzenie oraz zniszczenie łącznie 22 sztuk drzew, położonych na działkach nr ew. [...] i [...], stanowiących własność G. L. (okoliczność bezsporna w sprawie). Przypominając dla porządku zasadnicze ramy prawne sporu należy wskazać, że zgodnie z art. 87a u.o.p. (w brzmieniu niezmienionym od 2015 r., a więc miarodajnym dla rozpoznawanej sprawy), prace w obrębie korony drzewa nie mogą prowadzić do usunięcia gałęzi w wymiarze przekraczającym 30% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa, chyba że mają na celu: (1) usunięcie gałęzi obumarłych lub nadłamanych; (2) utrzymywanie uformowanego kształtu korony drzewa; (3) wykonanie specjalistycznego zabiegu w celu przywróceniu statyki drzewa (ust. 2). Usunięcie gałęzi w wymiarze przekraczającym 30% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa, w celu innym niż określony w ust. 2, stanowi uszkodzenie drzewa (ust. 4). Usunięcie gałęzi w wymiarze przekraczającym 50% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa, w celu innym niż określony w ust. 2, stanowi zniszczenie drzewa (ust. 5). Z kolei zgodnie z art. 88 ust. 1 pkt 3 i 4 wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za zniszczenie drzewa lub krzewu oraz za uszkodzenie drzewa spowodowane wykonywaniem prac w obrębie korony drzewa. Kara, o której mowa w ust. 1, jest nakładana na posiadacza nieruchomości, albo właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, albo na inny podmiot, jeżeli działał bez zgody posiadacza nieruchomości (ust. 2). Termin płatności kar wymierzonych na podstawie ust. 1 pkt 3 odracza się na okres 5 lat, jeżeli stopień zniszczenia drzewa lub krzewu nie wyklucza zachowania jego żywotności (ust. 4).W przypadku, o którym mowa w ust. 4, odroczenie terminu płatności kar wymierzonych za zniszczenie korony drzewa dotyczy 70% wysokości kary (ust. 5). Z uwagi na fakt, że nieruchomość, na której rosły uszkodzone i zniszczone drzewa jest własnością Gminy Lublin, organem właściwym do wydania decyzji wymierzającej administracyjną karę pieniężną był marszałek województwa (art. 90 u.o.p.). Specyfika rozpoznawanej sprawy przejawia się w tym, że w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za zniszczenie ww. drzew było wydawanych kilka decyzji administracyjnych, z których – co kluczowe – jedna była przedmiotem kontroli sądu administracyjnego. Jak już wcześniej wskazano, od decyzji kasacyjnej Kolegium z 18 stycznia 2024 r. Spółdzielnia wniosła sprzeciw, który został oddalony prawomocnym wyrokiem Sądu z 13 marca 2024 r. w sprawie II SA/Lu 128/24. Wyrażona w powyższym prawomocnym wyroku ocena prawna, wiążąca w sprawie (art. 153 p.p.s.a.), zdeterminowała w istocie rozstrzygnięcie w kluczowych kwestiach. Należy przy tym zauważyć, że Spółdzielnia nie zaskarżyła wyroku oddalającego wniesiony przez nią sprzeciw. Przede wszystkim, w kwestii aspektu podmiotowego sprawy, Sąd w sposób wiążący uznał za prawidłowe stanowisko Kolegium, że odpowiedzialność administracyjną w rozpoznawanej sprawie ponosi Spółdzielnia, a nie bezpośredni wykonawca prac – J. T., co wynika z prawidłowej wykładni art. 88 ust. 1 u.o.p., którą sąd wyjaśnił w uzasadnieniu przywoływanego wyroku. W tym aspekcie sprawy na aktualnym etapie sporu Spółdzielnia nie formułuje już nowych zarzutów. Po drugie, Sąd wyraził stanowisko, że prawidłowe są ustalenia faktyczne dotyczące faktu zniszczenia i uszkodzenia drzew na skutek przeprowadzonych prac w obrębie korony, oparte na prawidłowej, wyczerpującej, spójnej logicznie i przekonującej opinii dendrologicznej sporządzonej przez mgr inż. M. K.. Sąd w pełni podtrzymuje swoje stanowisko, że nie ma żadnych podstaw do kwestionowania wartości dowodowej opinii. Konkluzje biegłego odnoszące się do stanu drzew nie pozostawiają żadnych wątpliwości co do tego, że doszło do uszkodzenia i zniszczenia wskazanych w opinii drzew. Powyższa opinia, wraz z pozostałym materiałem dowodowym zebranym w sprawie, w tym protokołami oględzin, w pełni wystarczały do poczynienia pełnych, wszechstronnych ustaleń faktycznych niezbędnych do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Niezasadne w związku z tym są podnoszone w skardze (a wcześniej w odwołaniu) zarzuty odnoszące się do niedopełnienia obowiązku należytego wyjaśnienia sprawy poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z uzupełniającej opinii biegłego dendrologa. Nietrafna jest argumentacja skarżącej, jakoby dowód ten był konieczny do ustalenia, czy doszło do zniszczenia lub uszkodzenia drzew. Okoliczność, czy doszło do uszkodzenia lub zniszczenia drzew należało badać właśnie bezpośrednio po wykonaniu prac w obrębie koron drzew, a nie dopiero po trzech latach od tego zdarzenia. Jest to oczywiste w świetle przytoczonych wyżej, przepisów art. 87a ust. 4 i 5 u.o.p., zawierających swoiste definicje legalne uszkodzenia i zniszczenia drzew. To stan drzew bezpośrednio po przeprowadzonych pracach jest miarodajny do oceny, czy nastąpiło usunięcie gałęzi w wymiarach przekraczających ustawowe progi (30% albo 50%), prowadzących do kwalifikacji czynu jako uszkodzenia albo zniszczenia drzewa). Argumentacja skarżącej, dotycząca zachowania przez drzewa żywotności ma znaczenie, ale w zupełnie innym aspekcie konsekwencji prawnych zniszczenia drzew. Jeżeli stopień zniszczenia drzewa lub krzewu nie wyklucza zachowania jego żywotności, termin płatności kary za zniszczenie drzewa jest odraczany na okres 5 lat, od dnia, w którym decyzja o odroczeniu terminu płatności kary stała się ostateczna, w wymiarze obejmującym 70% kary. Dopiero po upływie tego terminu konieczna będzie ponowna ocena stanu drzew. Jeżeli ocena ta doprowadzi do stwierdzenia, że zniszczone drzewa zachowały żywotność ewentualnie, że brak żywotności drzewa lub krzewu jest wynikiem przyczyn niezależnych od podmiotu ukaranego, właściwy organ wyda decyzję o umorzeniu kary. W przeciwnym wypadku – gdy zostanie stwierdzone, że drzewa obumarły przed upływem ww. terminu, karę uiszcza się niezwłocznie, chyba że drzewo lub krzew nie zachowały żywotności z przyczyn niezależnych od podmiotu ukaranego (zob. art. 88 ust. 4-7 u.o.p.). W sposób bezsporny instytucja odroczenia terminu płatności katy za zniszczenie drzew została w sprawie zastosowana prawidłowo (pkt 2 decyzji Marszałka z 10 października 2024 r.). Po trzecie, Sąd uznał za prawidłowe stanowisko Kolegium co do braku zaistnienia jakichkolwiek okoliczności egzoneracyjnych, które mogłyby zwalniać z odpowiedzialności administracyjnej Spółdzielnię jako zleceniobiorcę prac, w wyniku których doszło do uszkodzenia i zniszczenia drzew, bez zgody i wiedzy właściciela nieruchomości – Gminy Lublin. W ocenie Sądu orzekającego w sprawie II SA/Lu 128/24 pełni przekonujące są argumenty Kolegium, że zebrany w sprawie materiał dowodowy, obejmujący również zeznania świadków (osób pełniących funkcję organów, pracowników Spółdzielni, zleceniobiorcy prac), wskazuje jednoznacznie, że wykonawca nie wykroczył poza zakres zlecenia, a zatem odpowiedzialność administracyjna obciąża zleceniobiorcę, działającego bez wiedzy i zgody właściciela nieruchomości. W rozpoznawanej sprawie nie wykazano również wystąpienia jakichkolwiek okoliczności wskazujących na wystąpienie przesłanki stanu wyższej konieczności, który stanowi przesłankę ezgoneracyjną, zwalniającą z odpowiedzialności administracyjnej za uszkodzenie lub zniszczenie drzew (art. 89 ust. 7 u.o.p.). Trafnie Kolegium podniosło, że zebrany materiał dowodowy nie zawiera jakichkolwiek dowodów potwierdzających realne zagrożenie stanowiące przez drzewa. W opinii biegłego wyjaśniono, że nie zaistniała potrzeba usunięcia gałęzi obumarłych lub nadłamanych, nie zaistniała potrzeba utrzymywania uformowanego kształtu koron, czy przywrócenie statyki drzew Ocenę tą w pełni podtrzymuje skład orzekający w aktualnie rozpoznawanej sprawie, nota bene kwestia ta nie jest przedmiotem zarzutów stawianych przez Spółdzielnię na aktualnym etapie sporu. Po czwarte, skład orzekający w obecnie rozpoznawanej sprawie, w pełni podtrzymuje wyrażoną wcześniej ocenę, że skazanie bezpośredniego wykonawcy prac – J. T. prawomocnym wyrokiem sądu karnego za czyn stanowiący wykroczenie, nie ma żadnego znaczenia dla kwalifikacji prawnej ustaleń faktycznych w sprawie o wymierzenie administracyjnej kary pieniężnej. Związki między obydwiema sprawami sprowadzają się jedynie do kwestii ustaleń faktycznych, podlegających jednak całkowicie odmiennej kwalifikacji prawnej, gdyż podstawy prawne rozstrzygnięcia obydwu spraw są całkowicie odmienne. W ocenie Sądu w zaskarżonej aktualnie decyzji Kolegium z 23 stycznia 2025 r. prawidłowo utrzymało w mocy decyzję Marszałka z 10 października 2024 r. również z tego względu, że w toku ponownego rozpatrywania sprawy, organ I instancji usunął uchybienia wytknięte mu wcześniej zasadnie przez organ odwoławczy w decyzji kasacyjnej z 18 stycznia 2024 r. Przede wszystkim Marszałek prawidłowo uzupełnił materiał dowodowy sprawy o wyrys z ewidencji gruntów, na który naniesiono precyzyjnie lokalizację uszkodzonych lub zniszczonych drzew. Nie ma zatem żadnych wątpliwości co do tego, co do ilości drzew, ani co do ich położenia na działkach stanowiących własność Gminy Lublin. Wyjaśniono również rozbieżności pomiędzy zawiadomieniem złożonym w postępowaniu w sprawie o wykroczenie i ustaleniami stanowiącymi podstawę wydania decyzji administracyjnej w sprawie administracyjnej kary pieniężnej (s. 8 decyzji organu I instancji). Trzeba jednak podkreślić, że ilość drzew zniszczonych i uszkodzonych została prawidłowo ustalona w toku postępowania dotyczącego wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej i nie jest nawet kwestionowana przez strony. Prawidłowo także organ I instancji umorzył postępowanie w zakresie jednego z drzew, gdyż ustalenia w tym zakresie doprowadziły do konkluzji, że zakres prac w zakresie korony nie przekroczył progu 30%, co oznaczało, że w tym przypadku nie została spełniona przesłanka do kwalifikacji zdarzenia jako uszkodzenia drzewa. Mając powyższe na uwadze, uznając zarzuty skargi za niezasadne ze wskazanych wyżej przyczyn i nie znajdując żadnych innych podstaw do zakwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI