II SA/Kr 864/23

II SA/Kr 864/23 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-09-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Joanna Człowiekowska /sprawozdawca/
Mirosław Bator
Monika Niedźwiedź /przewodniczący/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Monika Niedźwiedź Sędziowie: WSA Joanna Człowiekowska (spr.) WSA Mirosław Bator po rozpoznaniu w dniu 26 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. B. i R. B. na postanowienie Wojewody Małopolskiego z dnia 15 maja 2023 r. znak: WI-I.7840.8.13.2023.MO w przedmiocie stwierdzenia wniesienia odwołania z uchybieniem terminu skargę oddala
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 15 maja 2023 r. znak: WI-I.7840.8.13.2023.MO, działając na podstawie art. 134 kpa oraz art. 80 ust. 1, art. 81 ust.1 pkt 2 i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2023 r., poz. 682) Wojewoda Małopolski stwierdził, że odwołanie B. B. i R. B. od decyzji Starosty Myślenickiego z dnia 1 marca 2023 r. znak: AB.6740.1164.2022.MT zostało wniesione z uchybieniem terminu dla jego wniesienia, określonego w art. 129 §2 k.p.a.
W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że decyzją z dnia 1 marca 2023 r., znak: AB.6740.1164.2022.MT Starosta Myślenicki zmienił ostateczną decyzję z dnia 15 października 2021 r. znak: AB.6740.1065.2021.MR o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę dla wiaty zadaszeniowej pod pilarkę taśmową wraz z zewnętrzną infrastrukturą techniczną obejmującą wewnętrzny układ komunikacyjny, na działkach nr [...] i [...] w miejscowości L., gmina Lubień.
Organ wyjaśnił, że B. B. i R. B. - właściciele działki bezpośrednio sąsiadującej z terenem przedmiotowej inwestycji nie brali udziału
w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia 1 marca 2017 r. i nie otrzymali statusu stron ww. postępowania. W dniu 24 marca 2023 r. (data nadania) B. B. i R. B., działając przez profesjonalnego pełnomocnika wnieśli jednak odwołanie od ww. decyzji.
Organ podał, że zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie od decyzji wnosi się
w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Z kolei strona, która nie brała udziału w postępowaniu przed organem l instancji, może wnieść odwołanie
w terminie otwartym do wniesienia odwołania dla stron, którym decyzję doręczono. Zgodnie zaś z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. W związku z powyższym podstawowym obowiązkiem organu odwoławczego przed merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy jest ustalenie czy odwołanie zostało wniesione przez podmiot mający legitymację do skorzystania z odwołania oraz czy odwołanie złożone zostało w terminie. Za niedopuszczalne należy uznać rozpatrzenie odwołania, które zostało złożone przez podmiot nie będący stroną postępowania administracyjnego lub odwołania złożonego po terminie. Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu stanowi rażące naruszenie prawa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt: II OSK 2673/17).
Organ ustalił, że kwestionowana decyzja zawierała prawidłowe pouczenie
o terminie i trybie wniesienia odwołania. W przedmiotowej sprawie jedyną stroną postępowania był Inwestor- reprezentowany przez swojego pełnomocnika - B. Z.-Ś., która w jego imieniu dnia 6 marca 2023 r. osobiście odebrała ww. decyzję (akta organu l instancji, karta nr 16).
Oznacza to, że termin do złożenia odwołania od tej decyzji upłynął po czternastu dniach od dokonania tej czynności tj. 20 marca 2023 r.
Tymczasem, jak wynika z akt sprawy, odwołanie złożone zostało 24 marca 2023 r. przez pełnomocnika p. B. B. i p R. B. (nie będących stronami w postępowaniu w sprawie udzielenia przedmiotowego pozwolenia na budowę). Zatem, zdaniem organu odwoławczego zostało ono wniesione z uchybieniem ustawowego terminu do jego wniesienia.
Na powyższe postanowienie B. B. i R. B. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie przepisów:
- art. 129 §2 w zw. z art. 28 kpa w zw. z art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, poprzez błędne uznanie, iż termin na wniesienie odwołania od decyzji upłynął, mimo że w rzeczywistości nie została ona nawet doręczona stronom postępowania,
- art. 7 kpa poprzez całkowite pominięcie przez organ przy załatwianiu sprawy słusznego interesu obywateli.
W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że skarżący są właścicielami sąsiadującej
z inwestycją działki o numerze [...], zabudowanej domem jednorodzinnym oraz działek [...] i [...]. Podnieśli, że przeznaczenie działek przez inwestora pod prowadzenie działalności związanej z obróbką drewna powoduje, że tereny nieruchomości przyległych do działek objętych przedmiotową inwestycją pozostają w jej obszarze oddziaływania. W świetle powyższego, skarżący posiadający tytuł prawny do działek położonych w strefie oddziaływania inwestycji, winni być stronami przedmiotowego postępowania. Skarżący nie brali jednak udziału w postępowaniu,
a decyzja Starosty Myślenickiego nr 115/2023 z dnia 1 marca 2023 r. nie została im nigdy doręczona.
Jak wskazali skarżący, w dniu 16 marca 2023 r. powzięli informację o treści kwestionowanej decyzji i jej załącznikach, a w dniu 24 marca 2023 r. złożyli odwołanie.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz.1634, dalej: P.p.s.a.), sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a.
Skarga okazała się bezzasadna, bowiem zaskarżone postanowienie wydane zostało zgodnie z obowiązującym prawem.
Podstawę prawną kontrolowanego postanowienia stanowi art. 134 ustawy
z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie Dz. U. z 2023, poz. 775, dalej k.p.a.), zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.
Jak słusznie wskazał Wojewoda Małopolski warunkiem skuteczności czynności procesowej – wniesienia odwołania – jest zachowanie ustawowego terminu do jego dokonania. Uchybienie terminowi uniemożliwia organowi odwoławczemu rozpatrzenie sprawy. Wobec tego, przed merytorycznym rozpatrzeniem odwołania obowiązkiem organu było ustalenie, czy odwołanie wniesione zostało w terminie. Termin ten określa art. 129 § 2 k.p.a., zgodnie z którym odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Stosowne pouczenie znalazło się w decyzji Starosty Myślenickiego z dnia 1 marca 2023 r. znak: AB.6740.1164.2022.
Decyzja Starosty Myślenickiego z dnia 1 marca 2023 r. została doręczona jedynej stronie postępowania dnia 6 marca 2023 r. (k. 16 akt organu I inst.). Doręczenie było prawidłowe i skuteczne w świetle art. 40 k.p.a.
Wobec powyższego należało uznać, że termin do wniesienia odwołania rozpoczął bieg 7 marca 2023 r. (wtorek), a upłynął 20 marca 2023 r. (poniedziałek). Tymczasem odwołanie skarżących zostało złożone w dniu 24 marca 2023 r. (data stempla pocztowego), a więc po upływie ustawowego terminu.
Strona skarżąca w swojej skardze do Sądu co do zasady nie podważała skuteczności doręczenia jedynej stronie postępowania decyzji organu I instancji. Argumentacja strony skarżącej dotyczy głównie wykazania, że winna być stroną postępowania z uwagi na zasięg oddziaływania inwestycji, która ma ujemny wpływ na jej nieruchomość.
W tym miejscu zauważyć należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych, które Sąd rozpoznający niniejszą skargę w pełni podziela, wielokrotnie podkreślano, że wniesienie odwołania przez stronę, która została pominięta w postępowaniu administracyjnym i której organ nie doręczył i nie ogłosił decyzji, jest możliwe z tym zastrzeżeniem, że odwołanie takie może być wniesione w terminie, który biegnie dla stron postępowania, którym tę decyzję doręczono. W przypadku wielości stron postępowania, termin do wniesienia odwołania rozpocznie bieg dla strony pominiętej w postępowaniu od daty ostatniego doręczenia. W razie nieskorzystania przez strony z prawa do wniesienia odwołania w terminie określonym w art. 129 § 2 k.p.a. decyzja w myśl art. 16 § 1 k.p.a. staje się ostateczna, niezależnie od tego, czy organ doręczył lub ogłosił ją wszystkim tym podmiotom, które winny być stronami. Natomiast decyzja ostateczna może być wzruszona tylko w trybie nadzwyczajnym. Po upływie ustawowego terminu do wniesienia odwołania osoba, która w postępowaniu
w I instancji nie brała udziału, nie ma prawa do wniesienia odwołania, przysługuje jej natomiast prawo żądania wznowienia postępowania przewidziane w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (por. wyroki NSA: z 15 grudnia 2021 r., II OSK 118/19; z 28 kwietnia 2020 r., II OSK 1335/19; z 24 maja 2016 r., II OSK 2275/14; z 4 sierpnia 2015 r., II OSK 2296/14; z 26 stycznia 2015 r., II OSK 1624/13; z 22 maja 2014 r., II OSK 3046/12; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Podsumowując, zdaniem sądu organ odwoławczy zasadnie przyjął, że brak jest możliwości merytorycznego rozpoznania odwołania wniesionego przez skarżących. Odnosząc się natomiast do kwestii legitymacji procesowej słusznie zauważył, że ochrona jej praw może nastąpić w trybie wznowienia postępowania stosownie do art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Podnoszone w skardze zarzuty nie mogły więc odnieść zamierzonego skutku.
W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.