II SA/Kr 83/21

II SA/Kr 83/21 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2021-04-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jacek Bursa
Małgorzata Łoboz /przewodniczący sprawozdawca/
Tadeusz Kiełkowski
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III OSK 7534/21 - Wyrok NSA z 2025-01-22
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargi
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 283
art 63 ust 1 , art 64 ust 1 , 65 ust 3 , art 66 ust 1 , art 68
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j.
Dz.U. 2019 poz 1839
par 3 ust 1 pkt 39 i 40 a
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znaczącą oddziaływać na środowisko
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łoboz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski Sędzia WSA Jacek Bursa po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 kwietnia 2021 r. sprawy ze skarg D. S. i S. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2020r., znak [...] w przedmiocie stwierdzenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oddala skargi.
Uzasadnienie
Burmistrz Gminy K. postanowieniem z dnia 21.07.2020 r., znak [...], na podstawie art. 63 ust. 1, ust. 4, art. 64 ust. 1, art. 66 ust. 1, art. 68 ustawy z dnia 3.10.2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 283 ze zm.), oraz § 3 ust. 1 pkt 40 oraz § 3 ust. 1 pkt 39 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10.09.2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839), na wniosek [...]" Z. J., po zasięgnięciu opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. z dnia 27.04.2020 r. znak: [...], opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia 21.04.2020 r., znak: [...], [...] oraz opinii Dyrektora Zarządu Zlewni w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 26.06.2020 r. znak: [...]:
- w punkcie I stwierdził obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia pn.: "Wznowienie eksploatacji i przeróbki wapieni dewońskich z udokumentowanych złóż [...] oraz [...] zlokalizowanego na terenie działek ewid. nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obręb D.",
- w punkcie II organ ustalił zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko w ten sposób, że raport powinien spełniać wymagania określone w art. 66 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko i przy szczegółowym uwzględnieniu zagadnień określonych w pkt II. ppkt. 1-13 postanowienia.
W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że przedsięwzięcie zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 39 i pkt. 40a rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Organ wyjaśnił, że pozyskał do akt sprawy opinie Państwowego Inspektora Sanitarnego w K., Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. w których stwierdzono, że planowane przedsięwzięcie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Wskazano także na opinię Dyrektora Zarządu Zlewni w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w której, w odniesieniu od objętego ochroną stanu wód, stwierdzono brak obowiązku przeprowadzenia takiej oceny. Dalej odniesiono się do rodzaju i charakteru planowanej inwestycji, położenia inwestycji, procesów produkcyjnych jakie odbywać się będą na terenie inwestycji, ustalono możliwość wystąpienia kumulacji oddziaływania przedsięwzięcia z innymi przedsięwzięciami i ich wpływu na migrację fauny. Określono sposób wykorzystywania wody oraz jej zapotrzebowania na etapie budowy przedsięwzięcia oraz w fazie eksploatacji. Określono ryzyko wystąpienia poważnej awarii na terenie inwestycji. Wskazano, że jedyne negatywne skutki takiego zdarzenia to zagrożenie życia i zdrowia pracowników, możliwość wycieku lokalnego części paliwa i oleju, nie zagrażające środowisku naturalnemu. Podobnie ewentualna katastrofa budowlana, nie będzie miała wpływu na środowisko. Ustalono neutralność materiałów budowlanych użytych do wybudowania inwestycji. Wykluczono także możliwość wystąpienia katastrofy powodzi dla przedmiotowej inwestycji z uwagi na fakt, że teren inwestycji jest odpowiednio wysoko, nie występują również w sąsiedztwie istotne cieki wodne. Określono ryzyko wystąpienia pożaru i ustalono środki zaradcze.
W wyniku całościowej analizy stwierdzono, że eksploatację powierzchniową na złożu [...] szczególnie na tak znacznej powierzchni, należy uznać za istotną ingerencję środowiskową i przyczynę zmiany lokalnych uwarunkowań przyrodniczych (siedliskowych) oraz ingerencję w uwarunkowania bardzo cenne pod względem historycznym i kulturowym. Eksploatacja spowoduje ponadto znaczne przeobrażenie przestrzeni krajobrazowej o wysokim stopniu naturalności oraz może mieć wpływ na lokalne powiązania migracyjne.
Stwierdzono też, że z uwagi na zakres i lokalizację przedsięwzięcia w związku z działalnością kopalni, mogą wystąpić niekorzystne zmiany w środowisku oraz w infrastrukturze technicznej (drogi) co może powodować konflikty społeczne. Na tej podstawie stwierdzono, że zachodzi konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia, która winna wykazać możliwość realizacji i eksploatacji przedmiotowego przedsięwzięcia bez negatywnego wpływu na poszczególne komponenty środowiska oraz sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko.
Zażalenia na przedmiotowe postanowienie wnieśli S. K. oraz D. S..
S. K. zarzucił nieprawidłowości w działaniu organu I instancji polegające na braku informowania stron postępowania o wydanym postanowieniu przez nieumieszczenie informacji na tablicach ogłoszeń w miejscu zamieszkania stron, a także braku precyzyjności postanowienia w zakresie wszystkich aspektów przedsięwzięcia, dającego dużą dowolność interpretacji na korzyść inwestora, a ze szkodą dla środowiska, w tym m.in. brak wskazania wariantów przedsięwzięcia, które należy ocenić biorąc pod uwagę zasadę przezorności w postępowaniach środowiskowych (art. 6 ust.2 ustawy Prawo ochrony środowiska), zwłaszcza, że planowane przedsięwzięcie leży na terenie chronionym Parku Krajobrazowego [...], w bezpośrednim sąsiedztwie obszaru Natura 2000 [...], nad zbiornikiem chronionych wód podziemnych [...], w chronionej zlewni rzeki [...] oraz 20 metrów od zamieszkałych zabudowań. Żalący się wytknął także bezpodstawne ograniczenie w treści uzasadnienia postanowienia zakresu raportu wskazanego art. 63 ustawy, szczególnie w zakresie oddziaływania na środowisko wodne, bez przeprowadzenia analizy i sporządzenia raportu, co sugeruje inwestorowi niejako pominięcie wnikliwej analizy wpływu przedsięwzięcia w tym zakresie.
D. S. zarzuciła, że w postanowieniu został pominięty "Wariant 0 - niepodejmowanie przedsięwzięcia". W jej ocenie poważne wątpliwości budzi pozyskiwanie kruszywa i jego przeróbka w obrębie Parku Krajobrazowego, na terenie bezpośrednio przylegającym do rezerwatu przyrody [...] i jednocześnie jednej z enklaw obszaru Natura 2000 "Dolinki [...]". W sprawie nie została uwzględniona także propozycja wprowadzenia rozwiązań dot. działalności edukacyjnej i rekreacyjnej. W pkt. II ppkt. 3, 5 postanowienia nie wskazano przykładów podobnych pobliskich inwestycji działających lub będących w realizacji. W pkt. II ppkt. 10 nie wskazano wpływu wzmożonego, skumulowanego ruchu kołowego z Kopalni w C. i D. na życie mieszkańców nie tylko D., os. [...], K., ale również na bezpieczeństwo wszystkich użytkowników drogi [...], m.in. z miejscowości ościennych i turystów. Nie wskazano konieczności analizy hałasu i zapylenia wynikających z ruchu kołowego. Nie uwzględniono ewentualnej kumulacji wpływu ruchu kołowego na użytkowane drogi, w sytuacji gdyby okazały się prawdziwe informacje, że drogą przez las będzie wywożony urobek z Kopalni w C.. Nie ma też informacji na temat drogi alternatywnej dla drogi gminnej nr [...], podczas gdy droga już w obecnym stanie, przy planowanym przedsięwzięciu nie gwarantuje bezpieczeństwa dla pieszych i samochodów ciężarowych. W postanowieniu nie ma też propozycji alternatywy dla mobilnego zakładu przeróbczego w postaci hali, w której kruszenie generowałoby mniejszy hałas i pylenie. Nie zobowiązano inwestora do przeprowadzenia analizy wpływu inwestycji na rozwój działalności turystycznej i rekreacyjnej na terenach ościennych, w tym agroturystyki. Strona zarzuciła też, że nie wskazano kroków, jakie powinien podjąć inwestor w związku ze skutkami wznowienia eksploatacji w postaci uszkodzenia budynków, dróg oraz przyległej infrastruktury gazowej, wodociągowej. Wreszcie żaląca się wskazała na ryzyko spadku wartości okolicznych nieruchomości.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem
z dnia 12.10.2020 r., znak: [...], na podstawie art. 63 ust. 1 i ust. 4, art. 64 i art. 65, art. 66, art. 68 ust. 1 i 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, § 3 ust. 1 pkt 39 i pkt 40a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10.09.2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w zw. z art. 123, 124, 144 w związku oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14.06.1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 256), utrzymało w całości w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji prawidłowo stwierdził, że przedsięwzięcie zaliczone zostało do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Zgodnie z regulacją zawartą w art. 63 ust. 1 ustawy obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględniając łącznie wszystkie kryteria szczegółowo określone w przedmiotowym przepisie, w tym rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia. W postanowieniu, organ określa jednocześnie zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (art. 63 ust. 4 ustawy), stosując przepis art. 68 ustawy.
W przedmiotowej sprawie, przed wydaniem przedmiotowego postanowienia, mając na uwadze art. 64 ust. 1 ustawy organ I instancji zasięgnął opinii organów współdziałających w przedmiotowej sprawie. Organy opiniodawcze: Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. oraz Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w K. podkreśliły konieczność sporządzenia raportu.
Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w K. w opinii z dnia 27.04.2020 r. wskazał na istotną ingerencję środowiskowej inwestycji jako przyczyny zmiany lokalnych uwarunkowań przyrodniczych (siedliskowych). Uwzględnił ingerencję inwestycji w uwarunkowania bardzo cenne pod względem historycznym i kulturowym, odnotowując, że złoże to ma charakter unikatowego o wysokiej wartości historycznej. Kierowano się także przeobrażeniami przestrzeni krajobrazowej do jakich dojdzie w związku z eksploatacją. Stanowisko to zostało szeroko uzasadnione w treści opinii.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. w opinii z dnia 21.04.2020 r. stwierdzającej potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko kierował się natomiast potrzebą ochrony zdrowia i życia ludzi, ochrony powietrza atmosferycznego, ochrony przed hałasem. W kontekście ochrony tych dóbr uwzględnił, że złoża znajdują się w obszarze zurbanizowanym (w bliskim sąsiedztwie zabudowań), a wjazd realizowany będzie od drogi gminnej. Następnie dokonał analizy inwestycji według przedłożonej w Karcie Informacyjnej charakterystyki i stwierdził, że raport winien wykazać, czy wielkość wydobycia i rodzaj prowadzonej działalności nie wpłynie na jakość powietrza atmosferycznego, mając na uwadze fakt, że inwestycja usytuowana będzie w sąsiedztwie terenów zabudowy mieszkalnej i terenów rolnych, oraz fakt, że transport kruszywa następował będzie drogą gminną (służącą głownie mieszkaniowym). Pogorszenie jakości powietrza może wpłynąć niekorzystnie na zdrowie i życie mieszkańców. Podobnie stwierdzono, że ze względu na używany sprzęt i planowany przerób surowca, raport powinien wykazać, czy wznowienie eksploatacji złóż i wprowadzana technologia zakładu nie będzie źródłem hałasu emitowanym do otoczenia i czy w związku z tym nie będzie pogarszać jakości życia mieszkańców obecnie zamieszkujących tereny przyległe.
Zdaniem Kolegium zagadnienia, na które zwróciły uwagę obydwa wyspecjalizowane organy współdziałające, mieszczą się w katalogu uwarunkowań określonych w art. 63 ust. 1 u.u.i.ś. i przez to dają podstawę do nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedmiotowego przedsięwzięcia. Wszystkie poruszane przez ww. organy kwestie zostały następnie uwzględnione przez organ I instancji w treści skarżonego postanowienia.
W przedmiotowej sprawie, wbrew zarzutom żalących się, nie zaistniały podstawy do stwierdzenia istnienia negatywnego wpływu planowanego przedsięwzięcia na możliwość osiągnięcia celów środowiskowych dla jednolitych części wód powierzchniowych, jednolitych części wód podziemnych oraz obszarów chronionych, o których mowa w art. 56, art. 59 i art. 61 ustawy z dnia 20.07.2017 r. Prawo wodne. Dyrektor Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Zarząd Zlewni w K. wydał w tym zakresie wyczerpującą i szeroką opinię w dniu 26.06.2020 r. stwierdzając, że ze względu na potrzeby ochrony zasobów wodnych nie zachodzi podstawa sporządzania raportu oddziaływania na środowisko. Organ ten wskazał jednocześnie, jakie warunki należy zawrzeć w samej decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych, które zapewnią należytą ochronę środowiska w tym zakresie. Kolegium zwróciło uwagę, że opinia ta poprzedzona została szerokim badaniem charakterystyki inwestycji jej rozmiarów i położenia inwestycji. Organ opiniodawczy na potrzeby szczegółowego zbadania sprawy, uznał za potrzebne uzupełnienie karty informacyjnej dołączonej do wniosku o szereg dodatkowych informacji dotyczących tych parametrów inwestycji, z którymi może wiązać się jej wpływ na zasoby wodne objęte ochroną. W opinii tej również wypowiedziano się w kontekście wszelkich kryteriów jakie powinno się uwzględniać, oceniając zasadność sporządzenia takiego raportu z punktu widzenia ochrony zasobów wodnych. Opinia ta została następnie szeroko przeanalizowana przez organ I instancji, co znalazło wyraz w uzasadnieniu postanowienia. Kolegium stwierdziło w związku z tym, że zarzuty podnoszone przez żalące się strony, w których wskazuje się na konieczność rozszerzenia wymogów z art. 66 ustawy o dodatkowe zagadnienia raportu w kwestii wpływu inwestycji na chronione zasoby wodne, należy uznać za chybione i nie poparte żadną argumentacją merytoryczną. Oparcie ww. zarzutów jedynie na potrzebie uwzględnienia zasady przezorności organów, w sytuacji gdy dostarczony do akt kompletny materiał dowodowy, skrupulatnie oceniony przez wyspecjalizowany organ, przeczy występowaniu takiego negatywnego wpływu inwestycji na chronione zasoby wodne, jest niewystarczające.
Kolegium nie znalazło podstaw do kwestionowania zakresu raportu. Podkreśliło, że zgodnie ze skarżonym postanowieniem raport powinien zostać przedstawiony w pełnym zakresie przewidzianym w art. 66 ustawy. Organ nie skorzystał z uprawnienia ograniczenia tego zakresu, na co zezwala mu art. 68 ust. 1 ustawy. Co więcej, w oparciu o pozyskane opinie zawarł w postanowieniu dodatkowe szczegółowe wymagania (zawarte w pkt II ppkt 1-13 postanowienia), stosując przepis art. 68 ust. 2 pkt 2 ustawy.
Kolegium nie zgodziło się z opinią żalących się, że ww. szczególne wymagania są niewystarczające, bowiem powinny być one bardziej precyzyjnie sformułowane. Argumentowało, że skorzystanie z kompetencji z art. 68 ust. 2 pkt 2 u.u.i.ś. i zobowiązanie inwestora do dostarczenia dodatkowych danych dotyczących przedsięwzięcia opiera się na uznaniu organu.
W przedmiotowej sprawie, uzasadnienie skarżonego postanowienia dostarcza wszelkich niezbędnych informacji, które pozwalają stwierdzić, że szeroko przenalizowano wszelkie uwarunkowania wg kryteriów określonych w art. 63 ust. 1 ustawy i jednocześnie zweryfikować poprawność tych działań.
Organ odwoławczy wyjaśnił w postanowieniu, że określając zakres raportu kierował się usytuowaniem, charakterem i skalą oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, co znajduje potwierdzenie w uzasadnieniu postanowienia. Uwzględnił, że przedsięwzięcie polega na eksploatacji i przeróbce wapieni dewońskich z udokumentowanych złóż [...] oraz [...] oraz że ze względu na znaczną powierzchnię eksploatacji, inwestycja wiąże się z istotną ingerencją środowiskową i stanowić będzie przyczynę zmiany lokalnych uwarunkowań przyrodniczych (siedliskowych) oraz ingerencję w uwarunkowania bardzo cenne pod względem historycznym i kulturowym (złoże unikatowe o wysokiej wartości historycznej). Uwzględniono też, że eksploatacja spowoduje znaczne przeobrażenie przestrzeni krajobrazowej o wysokim stopniu naturalności oraz może mieć wpływ na lokalne powiązania migracyjne. Z uwagi na zakres i lokalizację przedsięwzięcia w związku z działalnością kopalni, mogą wystąpić niekorzystne zmiany w środowisku oraz w infrastrukturze technicznej (drogi). Te spostrzeżenia legły u podstaw nałożenia obowiązku sporządzenia raportu w pełnym w zakresie, określonym w art. 66 ustawy. Kolegium wyjaśniło, że rzeczą autora tego projektu pozostanie opracowanie raportu o wyczerpującej treści odpowiadającej określonym w tym przepisie wymogom.
W kolejnych zaś podpunktach punktu II postanowienia (ppkt 1-13) organ I instancji ustalił oraz wskazał na elementy, które wymagają szczegółowej analizy, posiłkując się w tym zakresie również postanowieniami organów opiniujących. Wśród tych elementów znajdują się także kwestie, których brak odwołujący zarzucili. W podpunkcie 1 podkreślono, że raport ten winien uwzględniać w równym stopniu etapy: prac przygotowawczych zmierzających do udostępnienia złoża, eksploatacji, ale także i rekultywacji złoża. Zwrócono zatem uwagę, że każdy z tych etapów jest równie istotny z punktu widzenia oceny oddziaływania na środowisko. Wskazano ponadto na konieczność określenia szczegółowego zakresu planowanych robót związanych z realizacją przedsięwzięcia, a ponadto przedstawienia planowanego sposobu rekultywacji terenu poeksploatacyjnego, akcentując przy tym potrzebę zminimalizowania oddziaływań negatywnych i konieczność zachowania części złoża. Kolejny podpunkt (2) doprecyzowuje ramy opisu elementów przyrodniczych, na które może wpływać inwestycja, stawiając wymóg dokładności i aktualności oraz określając niezbędne okresy badań. W następnym zaś podpunkcie (3) organ dookreślił wymogi dotyczące analizy wpływu planowanego przedsięwzięcia na środowisko przyrodnicze, akcentując uwzględnienie gatunków i siedlisk chronionych, które mogą być zagrożone oraz uwzględnienie lokalnych walorów krajobrazowych, a także uwzględnienie uwarunkowań gruntowo-wodnych. Rozwinięto dalej ten wymóg, ponownie podkreślając, że należy brać pod uwagę każdy z etapów związanych z planowanym inwestycją (etap przygotowania i eksploatacji złoża, jak i rekultywacji), przy czym eksploatacja i jej wpływ winna być rozpatrywana tak na poziomie składowania urobku, jego przeróbki, jak i transportu. To wskazuje na szeroko zamierzone przez organ kierunki oceny oddziaływania inwestycji na środowisko.
Wbrew twierdzeniom żalących się organ I instancji zajął się także kwestią bliskiego sąsiedztwa innych podobnych inwestycji. Nakazano uwzględnienie w ww. analizie pełnego zakresu oddziaływania inwestycji na środowisko, wynikającego z trwałego wyłączenia terenu z obecnego użytkowania przyrodniczego oraz z emisji akustycznej, pyłowej i in., a następnie uwzględnienie kumulacji oddziaływań wraz ze znajdującymi się w pobliżu innymi przedsięwzięciami. Jest to następstwem uwzględnienia bliskości Kamieniołomu w D. i Kamieniołomu w C.. Organ stwierdzając możliwość wystąpienia skumulowanego oddziaływania na zmianę warunków migracji fauny, zagrożenia migracji płazów przez drogę obsługującą kamieniołom, migracji nietoperzy dodał dodatkowe wymogi, poza ogólnie sformułowanymi z art. 66 ustawy. Ponadto organ dostrzegając wpływ inwestycji na regionalne i lokalne powiązania migracyjne wprowadził wymóg analizy tego wpływu przy uwzględnieniu także wpływu podobnych pobliskich inwestycji (tak ppkt5). W uzasadnieniu postanowienia badając powyższe uwarunkowania wymieniono i opisano dokładnie nadmienione w ppkt 3 i 5 inne podobne inwestycje. Brak dokładnego ich wyliczenia w samej sentencji postanowienia, nie ma wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia.
Podnoszone w zażaleniu kwestie konieczności uwzględnienia wpływu planowanej inwestycji na obszary chronione - Park Krajobrazowy [...], rezerwat przyrody Dolina [...] obszar sieci natura 2000 [...] również zostały przez organ uwzględnione w ppkt. 4 postanowienia raportu, gdzie organ wskazał na konieczność wielopłaszczyznowego zbadania tego wpływu, wymieniając szczegółowo poszczególne płaszczyzny tej analizy.
Wskazując zaś w kolejnym podpunkcie (6) postanowienia obowiązek przedstawienia działań minimalizujących i kompensujących negatywny wpływ przedsięwzięcia na środowisko przyrodnicze i krajobrazowe, zwrócono uwagę, że powyższe działania zaradcze winny być proponowane zarówno dla etapu przygotowania do eksploatacji, jak i samej eksploatacji, omówiono także kwestię propozycji monitoringu porealizacyjnego.
Kolegium nie miało zastrzeżeń dot. postawionego w ppkt. 7 postanowienia wymogu przeprowadzenia analizy wariantowej. Organ zaakcentował, że analiza ta winna uwzględniać różne możliwości realizacji rozwiązania w zakresie wydobycia, przeróbki materiału lub rekultywacji złoża. Podstawowe zasady i wymogi w zakresie wariantowania przedsięwzięcia (rodzaje wariantów) zostały natomiast szczegółowo uregulowane w art. 66 ust. 1 pkt. 5-7 do którego autor raportu obowiązany jest się zastosować. Kolegium podkreśliło, że przepis art. 68 ust. 2 pkt. 2 lit. b stwarza po stronie organu uprawnienie do wskazania rodzaju wariantów alternatywnych wymagających zbadania, a nie obowiązek. Organ uznał, działając w ramach uznania administracyjnego, że analizowane w sprawie uwarunkowania nie dostarcza podstaw do zawarcia takich szczegółowych wskazań, a Kolegium nie znalazło podstaw do zakwestionowania powyższego. Zarzuty wskazując na niedostateczność postanowienia w tym zakresie, pozostają chybione.
Zdaniem Kolegium także pozostałe kwestie poruszone w zażaleniu, dotyczące potrzeby uwzględniania wpływu przedsięwzięcia na wzmożony ruch kołowy na drogę powiatową, obsługującą także okolicznych mieszkańców (w tym strony postępowania) generowany przez przedsięwzięcie zostało dostatecznie określone ramami ppkt. 10 postanowienia. Z kolei podnoszony także w zażaleniu wpływ oddziaływania inwestycji na otoczenie i znajdujące się w pobliżu zabudowania, a tym na zdrowie i życie ludzi, zostało uwzględnione w ppkt. 8, 9, w których odpowiednio akcentuje się konieczność rzetelnej analizy stanu jakości powietrza oraz szczegółowej analizy akustycznej. Wymogi te zostały wsparte dodatkowymi wskazówkami zawartymi w ppkt. 11 postanowienia. Uzasadnienie postanowienia w którym wskazuje się na możliwość niekorzystnych zmiany w środowisku, w tym najbliższym otoczeniu, jak również w infrastrukturze technicznej (drogi) co może powodować konflikty społeczne, wskazuje, że również te uwarunkowania były szeroko badane w sprawie.
Kolegium podkreśliło, że postanowienie to otwiera etap przeprowadzenia oceny oddziaływania inwestycji na środowisko, w toku którego kolejne merytoryczne kwestie dotyczące oceny środowiskowej zgłaszane przez strony mogą być uwzględniane w kontekście końcowego wyniku sprawy środowiskowej. Sporządzony raport podlega dalszemu badaniu. Strona może także podnosić takie zarzuty także w ewentualnym odwołaniu od decyzji środowiskowej.
Odnosząc się natomiast do formułowanego w zażaleniu formalnego zarzutu niewłaściwego informowania stron o toczącym się postępowaniu oraz o ww. postanowieniu Kolegium stwierdziło, że nie dopatrzyło się w tym względzie naruszeń treści art. 49 § 1 k.p.a. w zw. z art. 74 ust. 3 ustawy. W przedmiotowej sprawie zarówno obwieszczenie z dnia 24.03.2020 r. o wszczęciu postępowania i wystąpieniu do organów opiniujących o stosowne opinie, jak i obwieszczenie z dnia 21.07.2020 r. o wydaniu przedmiotowego postanowienia wywieszono na tablicach ogłoszeń Urzędu Miasta K. (jest to forma publicznego ogłoszenia zwyczajowo przyjęta w tej Gminie i stosowana przez organy Gminy). Ponadto obwieszczenie umieszczono na stronach internetowych Biuletynu Informacji Publicznej, zapewniając tym samym możliwość zapoznania się z obwieszczonym zawiadomieniem, bez potrzeby udania się do właściwego Urzędu Gminy. Wypełniono zatem należycie obowiązki z ww. przepisu. Żalący się nie może zatem skutecznie podnosić, że brak wywieszenia obwieszczenia także w miejscowości której zamieszkują strony, uchybia tym przepisom oraz, że doprowadzono w ten sposób do naruszenia treści art. 10 k.p.a.
Na opisane wyżej postanowienie osobne skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożyli: D. S. oraz S. K..
D. S. zarzuciła niezgodność z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisami ustawy o udostępnianiu Informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, a także niezgodność z zapisami Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego oraz liczne braki. W szczególności zarzuciła: brak właściwego poinformowania stron postępowania o wszczęciu postępowania i wydanym postanowieniu przez nie umieszczenie informacji na tablicach ogłoszeń w miejscu zamieszkania stron, co jest przyjętym sposobem informowania i nie przesłanie informacji listownej oraz brak dokładnego określenia zakresu przedsięwzięcia które należy zbadać w ramach oceny oddziaływania na środowisko i przygotowania raportu.
Skarżąca wniosła o uchylenie postanowień wydanych przez organy obydwu instancji oraz zwrot kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skarżąca rozwinęła zarzuty wskazując, że w karcie informacyjnej przedsięwzięcia brakuje istotnych elementów, które organ powinien uzupełnić przed wydaniem decyzji, przez co ocena oddziaływania na środowisko będzie niepełna lub niezgodna z możliwymi wariantami. I tak w karcie informacyjnej zostały pominięte różne możliwe warianty w tym "Wariant 0 - niepodejmowanie przedsięwzięcia i przeznaczenie na cele edukacyjno-rozrywkowe)" oraz wariant, w którym całość lub większość wydobytej skały będzie podlegała przeróbce na zestawach mobilnych, generujących znacząco wyższe negatywne oddziaływanie w porównaniu do zakładu zamkniętego (który został przeznaczony wyłącznie na przeróbkę tzw. galanterii). Poważne wątpliwości budzi pozyskiwanie kruszywa i jego przeróbka w obrębie Parku Krajobrazowego, na terenie bezpośrednio przylegającym do rezerwatu przyrody Dolina [...] i jednocześnie jednej z enklaw obszaru Natura 2000 "[...]". Wycinka drzewostanu i krzewów pod eksploatację to strata dla środowiska, krajobrazu. Podczas rozmów z inwestorem i Burmistrzem Gminy K. w trakcie zebrania z mieszkańcami, była wysuwana propozycja działalności edukacyjnej i rekreacyjnej. Nie została ona uwzględniona w postanowieniu.
W pkt. II ppkt. 3, 5 nie wskazano konieczności analizy skumulowanej podobnych pobliskich inwestycji działających lub będących w realizacji. Obawy mieszkańców potęguje fakt skumulowanego wpływu, który wynika z poszerzenia działalności sąsiadujących bezpośrednio kamieniołomów w C. i D..
W pkt. II ppkt. 10 nie wskazano konieczności zbadania wpływu wzmożonego, skumulowanego ruchu kołowego z Kopalni w [...] na życie mieszkańców nie tylko [...], os. [...] K. ale również na bezpieczeństwo wszystkich użytkowników drogi [...], m.in. z miejscowości ościennych i turystów. Nie wskazano konieczności analizy hałasu i zapylenia wynikających z ruchu kołowego. Tymczasem droga nie jest przystosowana do poruszania się na taka skalę m.in. samochodów ciężarowych oraz osobowych, rowerzystów i pieszych. Nie wskazano konieczności analizy alternatywnej drogi transportu w stosunku dla drogi gminnej nr [...]. Droga w obecnym stanie i przy planowanym przedsięwzięciu nie gwarantuje bezpieczeństwa dla pieszych i samochodów ciężarowych. Organy administracji nie wskazały konieczności przeprowadzenia przez inwestora analiz, które badają wpływ inwestycji na realizację planów związanych z rozwojem działalności turystycznej i rekreacyjnej na terenie naszej i ościennych miejscowości, w tym agroturystyki. Z uwagi na bardzo bliską odległość planowanego przedsięwzięcia od najbliższych zabudowań (kilkanaście metrów) oraz bliskość zabudowań od proponowanej drogi transportu (od 1 metra), organy administracji nie wskazały na konieczność szczegółowej analizy oddziaływania pod kątem możliwego uszkodzenia budynków, przyległej infrastruktury gazowej, wodociągowej. Organy nie wskazały na konieczność dokładnej analizy wpływu planowanego przedsięwzięcia na wody powierzchniowe i gruntowe które znajdują się w chronionej zlewni rzeki [...] oraz na znajdujący się pod planowaną inwestycją chroniony zbiornik wód podziemnych. Na terenie miejscowości D. w tym planowanego przedsięwzięcia istnieją ograniczenia w zakresie swobodnej gospodarki wodnej i ściekowej zapisane w Miejscowym Planie Zagospodarowania Przestrzennego.
Skargę wniósł również S. K., domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia organu I instancji.
Skarżący zarzucił brak wnikliwego rozpatrzenia wszystkich aspektów sprawy w tym podniesionych zarzutów, naruszenie zapisów kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, a także niezgodność z zapisami Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego oraz liczne braki. W szczególności zarzucił:
- brak poinformowania stron postępowania o wszczęciu postępowania środowiskowego i sposobie przekazywania informacji dotyczących tego postępowania, a w konsekwencji brak właściwego poinformowania stron o wydanym postanowieniu, m.in. przez nie umieszczenie informacji na tablicach ogłoszeń w miejscu zamieszkania stron, co jest przyjętym sposobem informowania w miejscowości zamieszkania strony skarżącej oraz innych stron postępowania;
- wydanie postanowienia dla niejasnej i niepełnej karty informacyjnej przedsięwzięcia (art. 62a ust.1), co uniemożliwia analizę kryteriów, o których mowa w art. 63 ust. 1 ustawy lub uniemożliwia dokładne określenie zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko zgodnie z art. 69 ustawy;
- naruszenie zasady przezorności w postępowaniach środowiskowych (art. 6 ust.2 ustawy Prawo ochrony środowiska) przez brak dokładnego ustalenia i określenia zakresu przedsięwzięcia i wszystkich jego aspektów, które należy zbadać w ramach oceny oddziaływania na środowisko i przygotowania raportu, w tym przede wszystkim brak wskazania możliwych wariatów przeróbki materiału skalnego, dające dużą dowolność interpretacji na korzyść inwestora (wnioskodawcy postępowania), a ze szkodą dla środowiska;
- bezpodstawne ograniczanie w treści uzasadnienia wydanego postanowienia, zakresu raportu wskazanego art. 63 ustawy, szczególnie w zakresie oddziaływania na środowisko wodne, bez przeprowadzenia analizy i sporządzenia raportu, co sugeruje inwestorowi niejako pominięcie wnikliwej analizy wpływu przedsięwzięcia w tym zakresie.
Skarżący wniósł o uchylenie postanowień wydanych w I i II instancji oraz zwrot kosztów postępowania. Domagał się przy tym zobligowania organu decyzyjnego do ponownego uzgodnienia decyzji z PGW Wody Polskie oraz w zakresie oddziaływania na środowisko wodne po sporządzeniu raportu OOŚ (o oddziaływaniu na środowisko).
W uzasadnieniu skargi skarżący podał, że kwestionuje bezpodstawne ograniczanie zakresu raportu oraz braki lub niejasność karty przedsięwzięcia uniemożliwiające dokładne wyznaczenie zakresu raportu, a tym samym dokładną analizę wszystkich kryteriów oddziaływania zapisanych w ustawie. Planowane przedsięwzięcie z uwagi na położenie wymaga starannej oceny w pełnym zakresie, a nie ograniczonym bezpodstawnymi zapisami organu decyzyjnego i organów opiniujących. Burmistrz wydał postanowienie o konieczności przygotowania raportu, ale nie poinformował stron postępowania w sposób wyczerpujący i umożliwiający im podjęcie informacji o wszczęciu postępowania i sposobie przekazywania informacji o podejmowanych decyzjach czym naruszono art. 9 i art. 10 kpa. Informowanie o czynnościach tylko przez nieczytelny BIP na stronie internetowej urzędu oraz tablice ogłoszeń wewnątrz zamkniętego z powodu pandemii przez dłuższy czas Urzędu Gminy (w tym także w czasie opublikowania ogłoszeń), uniemożliwiło stronom nieposługującym się środkami komunikacji elektronicznej na powzięcie informacji o wszczęciu postępowania i wydanym postanowieniu. Dotyczy to również stron nie zamieszkujących gminę K., które w ogóle nie są świadome że toczy się postępowanie dotyczące ich interesu prawnego i w którym są stroną. Organ odstąpił od zwyczajowego informowania o toczącym się postępowaniu na tablicach ogłoszeń w miejscowościach planowanego przedsięwzięcia.
Organy administracji nie ustaliły pełnego możliwego zakresu przedsięwzięcia, w tym w szczególności zakresu i sposobu przeróbki eksploatowanego złoża, Karta informacyjna przedsięwzięcia nie zawiera jasno określonych możliwych ze względu na strukturę i jakość złoża wariantów eksploatacji i przeróbki. Organy nie wnioskowały o ich uzupełnienie. W postanowieniu nie ma precyzyjnie wskazanych wariantów, których wpływ na środowisko należy zbadać. Warianty wskazane przez inwestora nie uwzględniają wszystkich prawdopodobnych sytuacji. Brak między innymi zbadania wariantu, w którym cały lub większa część urobku będzie podlegała przeróbce w mobilnych otwartych zestawach kruszących, których negatywne oddziaływanie na środowisko w zakresie hałasu i zapylenia jest znacząco większe niż zamkniętego zakładu przeróbczego. Jest to wysoce prawdopodobne ze względu na brak spójności skał i spękania wynikające z robot strzałowych realizowanych do lat 80-tych poprzedniego wieku (zaniechanie wydobycia) oraz robót strzałowych w istniejących w pobliżu kopalniach [...], co może uniemożliwić realizację przeróbki bloków skalnych w zamkniętym zakładzie przeróbczym i zmusić inwestora do przeróbki surowca przez kruszenie w otwartych zestawach mobilnych. Przyjęte przez inwestora założenia w karcie informacyjnej przedsięwzięcia, co do proporcji związanej z przeróbką po pierwsze nie mają żadnych podstaw w badaniach i po drugie nie wskazują jak będzie wykonywana przeróbka tzw. białej galanterii (czy też będzie wykonywana na mobilnych otwartych kruszarkach). Ponadto brak wskazania wariantów ograniczonych obszarowo ze względu na występujące tereny chronione na obszarze planowanego przedsięwzięcia lub jego bezpośrednim sąsiedztwie. W zakresie oddziaływania na środowisko wodne opinia PGW Wody Polskie nie ma żadnych podstaw. Po pierwsze nie ma jeszcze raportu oddziaływania na środowisko, a po drugie brak jest informacji w karcie przedsięwzięcia o stosowanych chemicznych materiałach do kruszenia złoża, ich ilości i wpływie na środowisko, brak jest informacji czy teren umożliwia stosowanie separatorów wód opadowych i zanieczyszczonych środkami ropopochodnymi, a środki te mogą zanieczyścić zarówno chronione wody powierzchniowe (zlewnia rzeki [...]) jak i chronione wody głębinowe. Na uwagę zasługuje fakt że obowiązek ochrony wód powierzchnych jak i głębinowych jest wskazany w Miejscowym Planie Zagospodarowania Przestrzennego dla terenu planowanego przedsięwzięcia. W związku z tym uzgodnienie wodno-prawne powinno nastąpić po przygotowaniu raportu i przeprowadzeniu jego dokładnej analizy, a nie przed jak to zrobił organy I instancji i uzgadniający PGW Wody Polskie ograniczając tym samym raport.
W odpowiedzi na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło oddalenie skarg i podtrzymało swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Rozpoczynając, wyjaśnić należy, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.), stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie skargi na postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Dokonana w myśl powyższych zasad kontrola zaskarżonego postanowienia wykazała, że rozstrzygnięcie odpowiada prawu, a zarzuty podniesione w skargach nie zasługują na uwzględnienie.
Na wstępie wskazać należy, że sprawa została rozpoznana przez sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, bez przeprowadzenia rozprawy i udziału stron, stosownie do treści art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może zostać rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Przedmiotem niniejszego postępowania jest ocena prawidłowości postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12.10.2020 r., znak: [...], utrzymującego w mocy postanowienie Burmistrza Gminy K. z dnia 21.07.2020 r., w którym stwierdzono obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia pn.: "Wznowienie eksploatacji i przeróbki wapieni dewońskich z udokumentowanych złóż [...] I" zlokalizowanego na terenie działek ewid. nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obręb D.", przy określeniu zakresu tego raportu.
Podstawą materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia były przepisy ustawy z dnia 3.10.2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 283 ze zm. – zwana dalej "ustawą"). W kontrolowanym postępowaniu prawidłowo ustalono, że objęte postępowaniem przedsięwzięcie należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 39 i 40 ppkt a) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839). Dla tego typu przedsięwzięć decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wydawana po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko - w ramach której sporządza się raport oddziaływania na środowisko, bądź też bez przeprowadzenia takiej oceny - wyłącznie na podstawie dołączonej do wniosku karty informacyjnej przedsięwzięcia (por. art. 80 ust. 1 i art. 84 ust. 1 ustawy o udostępnianiu do informacji o środowisku). Kryteria oceny powyższej kwestii zostały określone w art. 63 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Zgodnie z art. 65 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku uzasadnienie postanowienia, o którym mowa w art. 63 ust. 1, niezależnie od wymagań wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego, powinno zawierać informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1, uwzględnionych przy wydaniu postanowienia. Istotne jest również, że stosownie do przepisu art. 64 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku postanowienie, o którym mowa w art. 63 ust. 1, wydaje się po zasięgnięciu opinii: 1) regionalnego dyrektora ochrony środowiska; 2) organu, o którym mowa w art. 78, w przypadku przedsięwzięć wymagających decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1-3, 10-19 i 21-27, oraz uchwały, o której mowa w art. 72 ust. 1b; 3) organu właściwego do wydania pozwolenia zintegrowanego na podstawie ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, jeżeli planowane przedsięwzięcie kwalifikowane jest jako instalacja, o której mowa w art. 201 ust. 1 tej ustawy; 4) organu właściwego do wydania oceny wodnoprawnej, o której mowa w przepisach ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne.
Stosownie do tych wymagań przed wydaniem zaskarżonego postanowienia uzyskano opinie: Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. z dnia 27.04.2020 r. (podtrzymaną w piśmie z dnia 3.07.2020 r.), Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia 21.04.2020 r. (podtrzymaną w piśmie z dnia 9.07.2020 r.), Dyrektora Zarządu Zlewni w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 26.06.2020 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska i Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny stwierdzili potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko,.
Organ I instancji nakazał sporządzenie raportu odpowiadającego wymogom określonym w art. 66 ustawy, doprecyzowując zakres raportu o wytyczne z opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. z dnia 27.04.2020 r., które wprost zostały przejęte do treści postanowienia. Należy przypomnieć, że ustawodawca w art. 66 ust. 1 w sposób drobiazgowy określił jakie konkretne elementy powinien zawierać raport. Uzupełnieniem powyższego przepisu jest regulacja zawarta w art. 68 ustawy. Zgodnie z art. 68 ust. 1 organ, określając zakres raportu, uwzględnia stan współczesnej wiedzy i metod badań oraz istniejące możliwości techniczne i dostępność danych. Z kolei art. 68 ust. 2 stanowi, że organ, określając zakres raportu, może - kierując się usytuowaniem, charakterem i skalą oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko:
1) odstąpić od wymagań co do zawartości raportu, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 4, 13, 15 i 16; nie dotyczy to dróg publicznych oraz linii kolejowych - będących przedsięwzięciami mogącymi zawsze znacząco oddziaływać na środowisko;
2) wskazać:
a) rodzaje wariantów alternatywnych wymagających zbadania,
b) zakres i szczegółowość wymaganych danych pozwalających scharakteryzować przedsięwzięcie, rodzaje oddziaływań oraz elementy środowiska wymagające szczegółowej analizy, zakres i metody badań.
W ocenie Sądu organy obydwu instancji w sposób prawidłowy ustaliły stan faktyczny sprawy i dokonały właściwej jego oceny. Sąd w całości podziela ustalenia i ocenę sprawy przedstawioną w uzasadnieniach zapadłych rozstrzygnięć. Wydane przez organ I instancji postanowienie w pełni uwzględnia stanowisko wyrażone przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. w piśmie
z dnia 27.04.2020 r. w którym stwierdzono, że należy przeprowadzić ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wykonując raport w pełnym zakresie zgodnie z art. 66 ustawy o udostępnianiu informacji, z uwzględnieniem w równym stopniu etapów: prac przygotowawczych zmierzających do udostępnienia złoża, eksploatacji i rekultywacji złoża.
Na potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko wskazał także właściwy inspektor sanitarny. W opinii z dnia 21.04.2020 r. zaakcentowano, że raport jest konieczny z uwagi na ochronę zdrowia i życia ludzi, ochrony powietrza atmosferycznego, ochrony przed hałasem. W uzasadnieniu podniesiono, że w trakcie działalności zakładu może dojść do ewentualnego zanieczyszczenia powietrza, stąd raport winien wskazywać czy wielkość wydobycia i rodzaj prowadzonej działalności nie wpłynie na jakość powietrza na przedmiotowym terenie, ze szczególnym uwzględnieniem faktu, że transport kruszywa będzie odbywał się drogą gminną, co może wpłynąć niekorzystnie na zdrowie i życie mieszkańców. Podkreślono również, że ze względu na stosowanie mobilnego zestawu krusząco-sortującego usytuowanego w wyrobisku, używanie ciężkiego sprzętu oraz przesypywanie urobku na terenie otwartym zasadne jest zbadanie, czy wygenerowany w ten sposób hałas nie będzie powodował pogorszenia jakości życia mieszkańców. Wytyczne Inspektora Sanitarnego nie zostały wprost ujęte przy określaniu zakresu raportu, jednak sporządzenie raportu z uwzględnieniem zakresu określonego w pkt II ppkt 8-11 pozwoli na udzielenie wyczerpującej odpowiedzi również na wątpliwości sygnalizowane przez inspektora sanitarnego. Ponadto zakres raportu określony w art. 66 ustawy jest tak szeroko ujęty, że powyższe zagadnienia będące przedmiotem szczególnej uwagi Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. winny zostać omówione w raporcie z uwagi na brzmienie: art. 66 ust. 1 pkt 1c (przewidywane rodzaje i ilości emisji, w tym odpadów, wynikające z fazy realizacji i eksploatacji lub użytkowania planowanego przedsięwzięcia), art. 66 ust. 1 pkt 6a (porównanie oddziaływań analizowanych wariantów na: ludzi, rośliny, zwierzęta, grzyby i siedliska przyrodnicze, wodę i powietrze), art. 66 ust. 1 pkt 8 (opis metod prognozowania zastosowanych przez wnioskodawcę oraz opis przewidywanych znaczących oddziaływań planowanego przedsięwzięcia na środowisko, obejmujący bezpośrednie, pośrednie, wtórne, skumulowane, krótko-, średnio- i długoterminowe, stałe i chwilowe oddziaływania na środowisko, wynikające z: a) istnienia przedsięwzięcia, b) wykorzystywania zasobów środowiska, c) emisji), art. 66 ust. 1 pkt 15 (analiza możliwych konfliktów społecznych związanych z planowanym przedsięwzięciem).
W ocenie Sądu sporządzenie raportu w oparciu o treść art. 66 ustawy z uwzględnieniem stanowiska przedstawionego przez organy opiniujące pozwoli na dokonanie wyczerpujących ustaleń odnośnie oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko. Podkreślić wypada, że określenie zakresu raportu odpowiada regulacji z art. 68, w szczególności dodatkowe warunki mieszczą się w zakresie określonym w art. 68 ust. 2 pkt 2b). Brak jest podstaw do postawienia organowi skutecznego zarzutu nie skorzystania w szerszym zakresie z regulacji zamieszczonej w art. 68 ust. 2 pkt 2 ustawy. Jak wyjaśnił NSA w wyroku z dnia 18.11.2016 r., sygn. II OSK 346/15, LEX nr 2237965: "Skorzystanie z kompetencji z art. 68 ust. 2 pkt 2 u.u.i.ś. i zobowiązanie inwestora do dostarczenia dodatkowych danych dotyczących przedsięwzięcia opiera się na uznaniu organu, z zastrzeżeniem, że ten powinien kierować się "usytuowaniem, charakterem i skalą oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko". Poza tak ogólną treścią przepis ten nie zawiera żadnych innych przesłanek, które w konkretnym przypadku nakazywałyby organowi zobowiązać inwestora do uzupełnienia raportu w taki czy inny sposób. Konstrukcja omawianej regulacji zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego skłania do przyjęcia, że w przypadku art. 68 ust. 2 pkt 2 u.u.i.ś. pozostawiono uznaniu organu, czy nałoży na wnioskującego o decyzję środowiskową dodatkowe obowiązki, czy nie. Świadczy to tym także to, że w przepisie tym użyto słowa "organ... może". W konsekwencji więc organ a priori nie naruszy prawa, nawet jeżeli nie skorzysta z przyznanej mu w art. 68 ust. 2 pkt 2 u.u.i.ś. kompetencji." Jak słusznie zauważyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze, organ I instancji określając zakres raportu kierował się usytuowaniem, charakterem i skalą oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, co znajduje potwierdzenie w uzasadnieniu postanowienia. Uwzględniono zatem, że przedsięwzięcie polega na eksploatacji i przeróbce wapieni dewońskich z udokumentowanych złóż [...] oraz [...] oraz że ze względu na znaczną powierzchnię eksploatacji, inwestycja wiąże się z istotną ingerencją środowiskową i stanowić będzie przyczynę zmiany lokalnych uwarunkowań przyrodniczych (siedliskowych) oraz ingerencję w uwarunkowania bardzo cenne pod względem historycznym i kulturowym (złoże unikatowe o wysokiej wartości historycznej). Uwzględniono też, że eksploatacja spowoduje znaczne przeobrażenie przestrzeni krajobrazowej o wysokim stopniu naturalności oraz może mieć wpływ na lokalne powiązania migracyjne. Istnieje ryzyko wystąpienia niekorzystnych zmian w środowisku oraz negatywnego oddziaływania na komfort życia okolicznych mieszkańców. Dostrzegając powyższe zagrożenia organ I instancji uznał za zasadne nałożenie obowiązku sporządzenia raportu w pełnym w zakresie, określonym w art. 66 ustawy, dodatkowo akcentując szczególne okoliczności opisywane przez organy opiniujące. Takie działanie należy ocenić jako prawidłowe.
Nadto w kwestii zarzutów skarżących dotyczących niewystarczającego określenia wariantów przedsięwzięcia należy zauważyć, że w art. 66 ust. 1 pkt 5) ustawy wskazano, że raport winien zawierać opis wariantów uwzględniający szczególne cechy przedsięwzięcia lub jego oddziaływania, w tym: a) wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego, b) racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska - wraz z uzasadnieniem ich wyboru; dalsze zasady i wymogi w zakresie wariantowania przedsięwzięcia zostały szczegółowo uregulowane w art. 66 ust. 1 pkt. 6-7 ustawy, a zatem muszą zostać uwzględnione w raporcie. Dodatkowo w postanowieniu w punkcie II ppkt 7) nakazano szczególne uwzględnienie analizy wariantowej przedsięwzięcia , uwzględniającej różne możliwe do realizacji rozwiązania w zakresie wydobycia, przeróbki materiału lub rekultywacji złoża. W karcie informacyjnej na stronie 28 opisano warianty przedsięwzięcia (wariant 0 i dwa warianty przedsięwzięcia). W tym kontekście nie znajduje uzasadnienia żądanie przez skarżących nakazania opracowania jeszcze innego wariantu (wariantu w którym całość lub większość wydobytej skały będzie podlegała przeróbce na zestawach mobilnych, generujących znacząco wyższe negatywne oddziaływania w porównaniu do zakładu zamkniętego), który przewiduje w istocie jeszcze większe obciążenia dla środowiska i który nie jest przedmiotem zainteresowania inwestora.
Niezrozumiały jest zarzut skargi dotyczący nie wskazania w pkt. II ppkt. 3 i 5 postanowienia konieczności analizy skumulowanej podobnych pobliskich inwestycji działających lub będących w realizacji. Wbrew twierdzeniom skarżących w treści kwestionowanych zapisów wprost zaakcentowano potrzebę zbadania nakładania się oddziaływań inwestycji o podobnym charakterze. Niezależnie od powyższego wypada zaznaczyć, że obowiązek analizy zjawiska kumulacji wynika również z art. 66 ust. 1 pkt 3b ustawy, który stanowi, że raport winien zawierać informacje na temat powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych, zrealizowanych lub planowanych, dla których wydano decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia - w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem.
W kwestii pominięcia analizy alternatywnej drogi transportu w stosunku dla drogi gminnej nr [...] należy wyjaśnić, że w karcie informacyjnej na stronie 19 znalazło się następujące twierdzenie: "odcinek drogi gminnej przebiegający przez miejscowość D. ma długość około 1 kilometra. Droga powiatowa nr [...] stanowi na dzień dzisiejszy jedyną możliwość oraz technologicznie i ekonomicznie uzasadnioną trasę wywozu asortymentu produkowanego w [...]". W tej sytuacji niecelowe jest nakładanie na inwestora obowiązku poszerzonej analizy tego zagadnienia. Z art. 66 jak i dodatkowych warunków wynikających z postanowienia (pkt II ppkt 10) wynika, że kwestia transportu po drodze gminnej i powiatowej powinna być wnikliwie rozpatrzona w raporcie pod kątem uciążliwości, hałasu i emisji.
Nie zasługiwał na uwzględnienie również zarzut dotyczący braku szczegółowej analizy oddziaływania pod kątem możliwego uszkodzenia budynków, przyległej infrastruktury gazowej, wodociągowej. Ani inwestor ani żaden z wyspecjalizowanych organów nie wskazywali na zagrożenia w tym zakresie, stąd brak jest podstaw do nałożenia dodatkowych obowiązków tylko dlatego, że skarżący wyrazili niczym nie poparte obawy.
Bezzasadne okazały się zarzuty w przedmiocie niewystarczającej analizy wpływu planowanego przedsięwzięcia na wody powierzchniowe i gruntowe. Skarżący ignorują fakt, że organy oparły się na stanowisku wyrażonym przez Wody Polskie w piśmie z dnia 26.06.2020 r. w którym organ nie dostrzegł potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko oraz poprzestał na zasygnalizowaniu zagadnień na które organ winien zwrócić uwagę przy wydaniu decyzji kończącej postępowanie. Podkreślenia wymaga, że Zarząd Zlewni w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie to organ dysponujący wysoko wykwalifikowaną kadrą urzędniczą oraz dostępem do map, opracowań i innych materiałów źródłowych, natomiast uwagi skarżących nie zostały poparte merytorycznymi argumentami. Zajęte w sprawie stanowisko odnośnie oddziaływania przedsięwzięcia na wody powierzchniowe i gruntowe zostało poprzedzone dociekliwą analizą przedłożonej karty informacyjnej o czym świadczyć może fakt, że Wody Polskie wezwały inwestora o dodatkowe, szczegółowe wyjaśnienia. Dopiero po ich uzyskaniu wydano opinię w tej sprawie. Obawy skarżących w zakresie ograniczenia raportu w odniesieniu do oddziaływania inwestycji na wody powierzchniowe i gruntowe są bezpodstawne.
Odnosząc się do zastrzeżeń skarżących dotyczących poczynionych przez inwestora założeń co do planowanego sposobu przeróbki wydobytego materiału należy wskazać, że zbytnia ogólnikowość przedłożonej karty informacyjnej w niektórych obszarach uzasadnia obowiązek przedłożenia raportu, w którym te istotne kwestie zostaną doprecyzowane. Strony będą mogły brać aktywny udział w postępowaniu, a zatem będą mogły reagować gdy okaże się, że proponowane rozwiązania są niedookreślone, bądź też że raport pomija pewne istotne źródła hałasu i czy inne formy oddziaływania negatywnego na środowisko. W odpowiedzi na zarzut wydania postanowienia na podstawie niejasnej i niepełnej karty informacyjnej przedsięwzięcia (art. 62a ust.1), warto przytoczyć pogląd wyrażony przez P. O. w komentarzu do ustawy do ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko pod red. Tomasza Filipowicza, Alicji Plucińskiej-Filipowicz, Marka Wierzbowskiego, wydanie 2, rok: 2002 r. (art. 62a) gdzie wskazano: "Rozważając zakres i szczegółowość informacji zawartych w karcie informacyjnej przedsięwzięcia należy brać pod uwagę cel prezentacji tych informacji. Nie jest nim prowadzenie oceny oddziaływania na środowisko, a podjęcie rozstrzygnięcia co do obowiązku prowadzenia tej oceny. (...) Jedynym celem karty informacyjnej przedsięwzięcia jest przesądzenie o konieczności prowadzenia oceny, ewentualnie określenie zakresu raportu o oddziaływaniu na środowisko. Jeżeli organ ma wątpliwości co do rzetelności danych przedstawionych w karcie informacyjnej przedsięwzięcia lub nie zgadza się z przedstawionymi w karcie informacyjnej przedsięwzięcia potencjalnymi oddziaływaniami przedsięwzięcia lub zaproponowanymi przez wnioskodawcę sposobami ochrony środowiska, to sposobem rozstrzygnięcia tych zagadnień jest przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko. (...) Raport jest dokumentem znacznie obszerniejszym treściowo, bardziej szczegółowym oraz podlegającym weryfikacji zarówno przez wyspecjalizowane organy, jak i zainteresowane społeczeństwo. Warunki określające treść raportu oraz tryby jego weryfikacji określone są ustawowo. Efektem oceny oddziaływania na środowisko nie jest tylko opisanie stanu środowiska oraz zakresu oddziaływań związanych z realizacją planowanego przedsięwzięcia, ale również znalezienie takich wariantów realizacji przedsięwzięcia, które prowadzą do redukcji lub uniknięcia negatywnych oddziaływań wynikających z jego realizacji. Dlatego część procesu oceny, która co do zasady nie jest opisana wprost w przepisach prawa, polega na doborze rozwiązań projektowych przedsięwzięcia właśnie na etapie sporządzania raportu oceny oddziaływania na środowisko."
Natomiast w odniesieniu do niewłaściwego poinformowania stron o toczącym się postępowaniu (brak obwieszczenia w sposób zwyczajowo przyjęty) należy wskazać, że art. 74 ust. 3 ustawy stanowi, że jeżeli liczba stron postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub innego postępowania dotyczącego tej decyzji przekracza 10, stosuje się art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego. W art. 49 § 1 Kpa wskazano, że jeżeli przepis szczególny tak stanowi, zawiadomienie stron o decyzjach i innych czynnościach organu administracji publicznej może nastąpić w formie publicznego obwieszczenia, w innej formie publicznego ogłoszenia zwyczajowo przyjętej w danej miejscowości lub przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej właściwego organu administracji publicznej. Z powyższego przepisu wynika, że organ może wybrać pomiędzy określonymi w przepisie wariantami dokonywania zawiadamiania stron, nie ma natomiast obowiązku stosowania ich wszystkich jednocześnie. Trafnie ujął to Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku w Białymstoku z dnia 21.01.2019 r. sygn. II SA/Bk 792/18: "W przepisie art. 49 § 1 KPA ustawodawca postanowił o publicznym obwieszczeniu, innej formie publicznego ogłoszenia zwyczajowo przyjętej w danej miejscowości lub udostępnieniu w BIP na stronie internetowej organu. Wskazanie tych trzech rodzajów zawiadomienia następuje przy użyciu alternatywy nierozłącznej "lub", która – w odróżnieniu od alternatywy rozłącznej "albo" - oznacza możliwość wystąpienia tylko jednego z elementów alternatywy lub tylko drugiego, ale także możliwość wystąpienia ich obu. W konsekwencji, przepis art. 49 § 1 KPA należy interpretować nie jako wymagający zastosowania wyłącznie jednej ze wskazanych w nim form publicznego ogłoszenia, ale jako wymagający zastosowania takich wymienionych w nim rodzajów zawiadomienia (wszystkich lub tylko niektórych), które zrealizują cel przepisu, czyli skuteczne poinformowanie stron o wydaniu decyzji. Wymaga to uwzględnienia okoliczności konkretnej sprawy." Organ dokonał obwieszczenia na tablicach ogłoszeń Urzędu Miasta, jak również w Biuletynie Informacji Publicznej. Taki sposób zawiadomienia stron postępowania należy uznać za wystarczający. Skarżący biorą czynny udział w postępowaniu, w szczególności w terminie wnosili przewidziane przepisami środki zaskarżenia. Oznacza to, że zastosowana przez organy forma zawiadomienia nie spowodowała ograniczenia ich praw.
Tytułem podsumowania należy wskazać, że przedłożona przez inwestora karta informacyjna zawierała wszystkie wymagane ustawą elementy (art. 62a ustawy), na żądanie organów działających w sprawie została uzupełniona. Ustalenie zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko w nawiązaniu do wymagań określonych w art. 66 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, z uwzględnieniem dodatkowych zagadnień określonych w pkt II. ppkt. 1-13 postanowienia organu I instancji odpowiadało prawu.
Mając na względzie powyższe rozważania Wojewódzki Sąd Administracyjny w oparciu o treść art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.