II SA/Kr 788/24

II SA/Kr 788/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-08-08
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-06-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Joanna Człowiekowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie: WSA Magda Froncisz WSA Joanna Człowiekowska (spr.) Protokolant: starszy referent sądowy Kamila Maśloch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi J. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 26 marca 2024 r., znak: SKO.OŚ/4170/435/2022 w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za zniszczenie drzew oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 29 listopada 2022 r. znak: OŚ.6132.7.2021, działając na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 1 i 3, ust. 2 i 3 , art. 89 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2022 r., poz. 916 ze zm.) w zw. z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 3 lipca 2017 r. (Dz. U. z 2017 r., poz. 1330) w sprawie wysokości opłat za usunięcie drzew i krzewów oraz art. 104 k.p.a. Burmistrz Miasta i Gminy S. wymierzył L. Sp. z o.o. z siedzibą w S. administracyjną karę pieniężną w wysokości [...] zł za usunięcie bez zezwolenia 53 sztuk drzew i 4922 m2 krzewów z nieruchomości w m. K. , działka nr [...].
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że podczas oględzin terenu przeprowadzonych w dniu 22 listopada 2021 r. na nieruchomości nr [...] w K. stwierdzono usunięcie drzew i krzewów w północnej części obwałowania basenu [...] zamkniętego składowiska odpadów. Usunięcie drzew i krzewów odbyło się nielegalnie, ponieważ nie było prowadzone żadne postępowanie dotyczące wydania zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów rosnących na ww. nieruchomości. Spisano z wizji notatkę służbową oraz wykonano dokumentację fotograficzną. Organ ustalił, że właścicielem nieruchomości położonej w m. K. , działka nr [...] jest L. Sp. z o.o. z siedzibą w S..
W związku z tym, że usunięcie drzew i krzewów było wykonane wraz
z mulczowaniem, zlecono wykonanie opinii dendrologicznej dotyczącej usunięcia warstwy drzew i krzewów porastających obwałowanie zamkniętego składowiska odpadów na dz. nr [...] w m. K. . Celem opracowania było zweryfikowanie czy na przedmiotowym terenie usunięto zadrzewienie lub zakrzewienie niezgodnie
z ustawą o ochronie przyrody.
Organ wskazał, że w dniu 18 marca 2022r. przeprowadzono wizję w terenie przy udziale pełnomocnika Spółki L. , pracowników Urzędu Miasta i Gminy S. oraz pełnomocnika Burmistrza Miasta i Gminy S.. W trakcie oględzin potwierdzono, iż na nieruchomości zostały wycięte drzewa oraz krzewy (górna część obwałowania skarpy). Pozostało kilkadziesiąt drzew usytuowanych w środkowej oraz najniższej części skarpy. Pomierzono obwody dwóch zniszczonych drzew (nr inwent. 6 i 13 ), natomiast z uwagi na brak kłody pozostałych, usuniętych drzew, dokonano pomiaru najmniejszych średnic pni na wysokości ok 5 cm od ziemi - 68 sztuk drzew, przy obecności pełnomocnika spółki. Ponadto pobrano próbki do analizy z numerów drzew - 10, 11, 12 i 15. Każdy pień został ponumerowany oraz wykonano dokumentację fotograficzną z pomiarów, określono w terenie i zaznaczono na mapie, który stanowi załącznik do protokołu, obszar usunięcia drzew i krzewów. Tabelka z pomiarami została dołączona do akt sprawy. W trakcie postępowania uzyskano opinię dendrologiczną wykonaną przez M. B., której egzemplarz przekazano pełnomocnikowi spółki. Nadto zgodnie z wnioskiem pełnomocnika spółki przesłuchano w jego obecności wskazanych przez niego świadków. Następnie sporządzono protokół. W dniach 17 i 18 października świadkowie przesłali drogą mailową zdjęcia przedstawiające teren, z którego zostały usunięte drzewa i krzewy. Zdjęcia dołączono do akt sprawy, a nadto przesłano pełnomocnikowi spółki.
Odnosząc się do uwag złożonych przez pełnomocnika spółki w trakcie postępowania organ wyjaśnił, że zarzut dotyczący pominięcia przez organ okoliczności, że strona nie pozostała powiadomiona o czynnościach biegłego jest bezzasadny, ponieważ opinia zlecona 14 grudnia 2021 roku nakreśliła ogólny stan terenu wraz z wyszukaniem materiałów dostępnych w innych źródłach. Kluczowe dla niniejszego postępowania było określenie ilości, gatunków oraz obwodów usuniętych drzew oraz krzewów (co wpływa na wysokość naliczenia kary administracyjnej), co odbyło się w dniu 18 marca, przy udziale pełnomocnika spółki, a następnie zostało zweryfikowane i uzgodnione z pełnomocnikiem. Również zarzuty dotyczące dat zdjęć lotniczych, wysokości nie mają wpływu na postępowanie. Dokumentują one bowiem jedynie fakt porównawczy, że w przeszłości obszar był porośnięty roślinnością drzewiastą i krzaczastą.
Organ ustalił nadto, że obwałowanie zamkniętego składowiska odpadów popiołu i żużla w m. K. , dz. nr [...] gmina S., na którym dokonano wycinki drzew i krzewów to północna część obwałowania basenu [...]. W dokumentacji urzędowej znajduje się opracowanie: Ekspertyza sanitarna w związku z zamknięciem składowania odpadów popiołu i żużla Basen [...] w B. S. koło S. wykonana w styczniu 2018 roku na zlecenie spółki L. Sp. z o.o. W ekspertyzie tej, na stronie 11 znajduje się opis: dla zabezpieczenia okolicznych terenów, na obwałowaniach składowiska, w okresie jego budowy, nadbudowy i eksploatacji utworzono strefę izolacyjną w postaci pasa nasadzeń drzewiastych i krzewiastych o szerokości ponad 10 m. Z kolei w wykonanej ekspertyzy przez M. B. oraz z oglądu podczas wizji terenowych wynika, iż większość prac została wykonana przy użyciu sprzętu typu mulczer do biomasy omijając drzewa o największym obwodzie. Na terenie o większym nachyleniu oraz w miejscach, gdzie rosły większe egzemplarze drzew prace wycinkowe dokonano przy użyciu pilarek spalinowych, koparek - w celu usunięcia karp korzeniowych. Obszar w pasie bezpośrednio graniczącym z obwałowaniem basenu [...] był porośnięty roślinnością krzewiastą - co potwierdza zdjęcie lotnicze gogle maps wykonane w porze kwitnienia bzu czarnego Sambucus nigra. Fakt ten potwierdzają także informacje zebrane przez autora opinii dendrologicznej, iż w miejscach, w których rosły krzewy znaleziono wiele szczątków krzewu bzu czarnego. Ponadto, dalsza część obwałowania, z której nie usunięto krzewów, porośnięta jest bzem czarnym. Powierzchnię z jakiej usunięto krzewy pomierzono dnia 8 grudnia 2021 r. przy użyciu odbiornika GPS marki K. . Pomiaru dokonano metodą RTK w oparciu o stacje referencyjne z wymaganą przepisami dokładnością, gdzie średni błąd pomiaru nie przekraczał wartości dp<0,05m. Powierzchnia usuniętych krzewów wyniosła 4922 m2. W pozostałych obwałowaniach skarpy dwa drzewa zostały zniszczone - numer inwentaryzacyjny numer 6 i 13, pomierzono ich obwody na 130 cm (wykonano dokumentację fotograficzną). Bryły korzeniowe znajdowały się ponad powierzchnią gleby, widoczne uszkodzenia mechaniczne. W przypadku pozostałych drzew - pomierzono najmniejszą średnicę pnia pozostawionego w gruncie i oznaczono gatunki drzew na podstawie pozostałości widocznej kory (większość to drzewa z gatunku brzoza brodawkowata). Pobrano 4 próbki drzew w celu analizy. Jedno drzewo zostało oznaczone do gatunku, natomiast trzy pozostałe do rodzaju, ze względu na brak wyraźnych cech rozpoznawczych określających cechy w obrębie gatunków. Z wyników analizy poszczególnych próbek wynikło, iż drzewo o nr inwent. 10 - topola, nr 11 - wierzba, nr 12 - klon zwyczajny, nr 15 topola. Dalsza część obwałowań, z których nie usunięto drzew, porośnięta jest drzewami z w/w gatunków (w większości są to drzewa z gatunku brzoza brodawkowata).
Zdaniem organu z zebranego materiału dowodowego wynika, iż L. R. Sp. z o. o. ponosi odpowiedzialność za usunięcie drzew i krzewów bezzezwolenia, co uzasadnia wymierzenie administracyjnej kary pieniężnej.
Organ zauważył, że w dniu 26 września 2022 r. Spółka wystąpiła z wnioskiem o wydanie zezwolenia na usunięcie 147 szt. drzew i 115 m2 krzewów z terenu działki nr [...] w m. K. z powodu kolizji z planowaną inwestycją - budowa centrum dystrybucyjnego L. S.. Do wniosku dołączono inwentaryzację drzewostanu - łącznie zakwalifikowano do usunięcia 207 szt. drzew i 115 m2 krzewów (z czego 60 szt. drzew nie podlega uzyskania zezwolenia na ich usunięcie, ze względu na obwód pnia). Powyższa okoliczność, opinia dendrologiczna jak i zeznania świadków potwierdzają fakt nielegalnego usunięcie drzew i krzewów przez L. Sp. z o.o. Organ podniósł nadto, że w trakcie postępowania Spółka nie przedłożyła żadnych dokumentów, z których wynikałoby, które konkretnie drzewa maja zostać wycięte na zlecenie spółki.
Od powyższej decyzji odwołanie wniosła L. sp. z o.o.
Decyzją z dnia 26 marca 2024 r znak: SKO.OŚ/4170/435/2022, działając na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 1 i 3 ust. 2 i 3, art. 89 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 o ochronie przyrody (Dz.U. 2023 poz. 1336 - dalej jako: u.o.p) w zw.
z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 3 lipca 2017 r. (Dz.U. z 2017 r. poz. 1330) w sprawie wysokości opłat za usunięcie drzew i krzewów oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy podał, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd co do obiektywnego charakteru odpowiedzialności administracyjnej za usunięcie drzew bez zezwolenia. Za wyłączną i wystarczającą podstawę nałożenia kary uznaje się przy tym działanie bezprawne, sprzeczne
z wymogiem uprzedniego uzyskania pozwolenia na usunięcie drzew. Wykazanie związku przyczynowego między działaniem danego podmiotu a wycięciem drzew i krzewów, spowodowanego działaniem posiadacza danej nieruchomości spełnia te przesłanki. Usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia stanowi więc delikt administracyjny, w którym nie bada się stopnia zawinienia strony. Odpowiedzialność nie jest w tej sytuacji oparta na zasadzie winy, ale ma charakter czysto obiektywny.
Zdaniem Kolegium z zebranego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że to L. Sp. z o.o. ponosi odpowiedzialność za usunięcie drzew i krzewów bez zezwolenia, co uzasadnia wymierzenie administracyjnej kary pieniężnej. Z opinii sporządzonej w dniu 31 grudnia 2021 r. przez M. B., wynika, że dokonano wycinki drzew i krzewów na działce nr [...] w miejscowości K. w Gminie S.. Główny obszar wycinki to północne obwałowanie basenu [...] Autor opinii podał, że z analizy materiałów archiwalnych (zdjęcia lotnicze google maps wykonane w porze kwitnienia bzu czarnego Sambucus nigra) oraz porównania zdjęć z roślinnością pozostałą po wycince wynika, że oznaczony na rycinie 4b obszar obejmujący swym zakresem powierzchnię 4994,57 m2 był porośnięty krzewem Sambucus nigra (bez czarny). Wedle organu odwoławczego opinia ta została sporządzona prawidłowo, a zawarte w niej ustalenia, w tym dokumentacja fotograficzna jest wystarczającym dowodem na potwierdzenie okoliczności usunięcia co najmniej 4994,57 m2 krzewów bez czarny, będących zwartym płatem roślinności. Również opinia, która została złożona wraz z odwołaniem autorstwa mgr inż. A. K., sporządzona na podstawie wizji w terenie przeprowadzonej we wrześniu 2022 roku, a więc osiem miesięcy po sporządzeniu opinii M. B., nie wyklucza iż usunięto co najmniej 4994,57 m2 ww. krzewów będących zwartym płatem roślinności. Jej autor jedynie stwierdza, że nie jest w stanie tego jednoznacznie potwierdzić. Ponadto podczas oględzin w dniu 22 listopada 2021 r. na przedmiotowej nieruchomości stwierdzono usunięcie drzew i krzewów w północnej części obwałowania basenu C2 zamkniętego składowiska odpadów. Co więcej, w dniu 7 grudnia 2021 r. przedstawiciele spółki oświadczyli, że drzewa i krzewy zostały usunięte na ich polecenie i ich usunięcie odbyło się zgodnie z przepisami ustawy o ochronie przyrody.
Organ odwoławczy podniósł, że wbrew twierdzeniom spółki, nie była ona pozbawiona czynnego udziału w postępowaniu. W dniu 10 stycznia 2022 r. jej pełnomocnik zapoznał się z aktami sprawy i wykonał dokumentację fotograficzną, w dniu 18 marca 2022 r. brał udział w wizji w terenie, w dniu 21 czerwca 2022 r. zapoznał się z aktami sprawy i zgłosił wnioski dowodowe. W konsekwencji na wniosek pełnomocnika spółki przesłuchano wskazanych przez niego świadków.
Reasumując, organ odwoławczy wskazał, że zarówno zeznania świadków, jak
i opinia dendrologiczna z dnia 31 grudnia 2021 r. potwierdzają fakt nielegalnego usunięcia drzew i krzewów przez L. sp. z o.o., co uzasadnia nałożenie kary.
Na powyższą decyzję J. sp. z o .o. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie przepisów:
- art. 138 § 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji, podczas gdy decyzja ta wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, co powinno przemawiać za jej uchyleniem w całości;
- art. 61 § 1, art. 61 § 4, art. 10 § 1 i art. 9 k.p.a. poprzez przeprowadzenie i zbieranie dowodów przed wszczęciem postępowania administracyjnego z urzędu, pozbawienie skarżącej prawa do czynnego udziału w postępowaniu oraz brak należytego i wyczerpującego informowania skarżącego o okolicznościach faktycznych i prawnych które mogły mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, co skutkowało uniemożliwieniem skarżącemu składania zastrzeżeń w zakresie zebranych dowodów oraz sprawowania kontroli nad prowadzonym postępowaniem administracyjnym i uniemożliwieniem mu obrony swoich praw,
- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez brak uwzględnienia wszystkich okoliczności
koniecznych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, poprzez nie wykazanie się wnikliwością oraz najwyższą starannością w toku prowadzonego postępowania
w sposób pozwalający zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, poprzez pominięcie zarzutów dotyczących opinii biegłego dendrologa M. B. w zakresie jakości zdjęć, wysokości z jakiej zostały wykonane i ich czasokresu, stanowiących dowód do wyliczenia kary pieniężnej, co doprowadziło w konsekwencji do błędnie ustalonej odpowiedzialności pieniężnej skarżącego, jedynie na podstawie niewyraźnych i archiwalnych zdjęć Google, poprzez brak swobodnej oceny dowodów w postaci opinii prywatnej przedłożonej przez skarżącego autorstwa dendrologa A. K., protokołu wizji lokalnej z dnia 18 marca 2022 r. oraz przesłuchania świadków, z których nie wynika, że doszło do wycinki krzewów rosnących w skupisku powyżej 25 m2, co skutkowało niezasadnym nałożeniem na skarżącą administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie krzewów;
- art. 8 § 1 k.p.a. poprzez działanie organu administracyjnego sprzecznie z zasadą zaufania obywateli do organów państwa, polegające na dokonywaniu czynności bez uprzedniego zawiadomienia o nich skarżącego i bez jego obecności, nieudzielaniu wyczerpujących odpowiedzi na zarzuty skarżącego, w szczególności w zakresie opinii dendrologicznej autorstwa biegłego dendrologa M. B., co miało bardzo istotny wpływ na ustalenie podstaw do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej;
- art. 10 § 1, art. 79 § 1 i 2 i art. 81 k.p.a., poprzez niezawiadomienie strony skarżącej o czynnościach zaplanowanych na dzień 7 grudnia 2021 r., 8 grudnia 2021 r. i 31 grudnia 2021 r., czego konsekwencją było odbycie się tych czynności bez udziału skarżącego, czym pozbawiono stronę możliwości czynnego udziału w postępowaniu, a w konsekwencji błędne uznanie, że okoliczność wycięcia 4922 m2 krzewów została udowodniona, podczas gdy skarżący nie został powiadomiony oraz nie brał udziału
w czynnościach pomiaru wycinki drzew i krzewów, a także nie miał możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, które to naruszenie jest tym bardziej doniosłe, iż wyniki czynności przeprowadzonych w dniu 8 grudnia 2021 r. oraz 31 grudnia 2021 r. stanowiły podstawę, w oparciu, o którą dokonano wymiaru dotkliwej kary pieniężne;
- art. 107 § 1-3 k.p.a. poprzez nie wskazanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oceny stanu faktycznego w świetle konkretnych przepisów prawa, w szczególności brak odniesienia się do podnoszonej w odwołaniu kwestii dot. usunięcia krzewów, tego czy rosły one w skupisku powyżej 25 m2 i czy w związku z tym wymagane było czy też nie zezwolenie na ich usunięcie;
- art. 67 § 2 pkt 2 i 3 k.p.a. poprzez brak sporządzenia protokołów z czynności dokonanych w dniu 22 listopada 2021 r., 7 grudnia 2021 r. oraz 8 grudnia 2021 r., pomimo, iż sporządzenie takich protokołów było obowiązkiem organu, czynności te powinny zostać zaprotokołowane, z uwagi na ich istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, z uwagi na ustalenie na ich podstawie wymiaru nałożonej na skarżącego administracyjnej kary pieniężnej;
- art. 81a §1 k.p.a. poprzez brak rozstrzygnięcia na korzyść strony niedających się usunąć wątpliwości, co do stanu faktycznego sprawy tj. w zakresie ustalenia występowania na nieruchomości krzewów i ich gatunków, powierzchni, obwodów, sposobu ich porostu oraz odstępów pomiędzy krzewami, a także faktu wycinki 4922 m2 krzewów, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego, a w ślad za tym do niezasadnego nałożenia na skarżącego administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie krzewów;
- art. 88 ust. 1 pkt 1 i 3 oraz art. 89 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na nałożeniu na skarżącego administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie krzewów bez wymaganego zezwolenia, podczas gdy usunięcie krzewów nie wymagało zezwolenia bowiem krzewy nie rosły w skupiskach o powierzchni powyżej 25 m2, o czym stanowi art. 83f ust. 1 pkt. 1 UOP, co nie wynika również ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.
- art. 8.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach sprawowanej kontroli sąd bierze pod uwagę wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze, w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Należy przy tym wskazać, że na mocy art. 145 § 1 P.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw, podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
W wyniku rozpoznania sprawy w tak zakreślonych ramach Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiot kontroli sądowej stanowi decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 26 marca 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy S. z 29 listopada 2022 r., którą organ ten wymierzył L. Sp. z o.o. z siedzibą w S. administracyjną karę pieniężną w wysokości [...] zł za usunięcie bez zezwolenia 53 sztuk drzew i 4922 m2 krzewów z nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], położonej w miejscowości K.. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy art. 88 ust. 1 pkt 1 i 3 ust. 2 i 3, art. 89 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. 2023 r., poz. 1336, dalej: u.o.p.) oraz rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 3 lipca 2017 r. (Dz.U. z 2017 r. poz. 1330) w sprawie wysokości opłat za usunięcie drzew i krzewów (Dz. U. z 2017 r., poz. 1330). Skarżąca, która była adresatem decyzji, występuje obecnie pod firmą J. Sp. z o.o. z siedzibą w K. (vide: informacja z Krajowego Rejestru Sądowego – k. 58-69).
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji, Sąd stwierdził, że zgromadzony w aktach administracyjnych materiał dowodowy był wystarczający do stwierdzenia, iż skarżąca dokonała bez wymaganego zezwolenia wycinki drzew i krzewów z terenu działki nr [...] w K. jak też, że uzasadnione było wymierzenie kary pieniężnej w podanej wyżej kwocie łącznej [...] zł za usunięcie 53 sztuk drzew i krzewów z powierzchni 4922 m2.
W pierwszej kolejności wskazać należy na przeprowadzone w sprawie wizje w terenie i oględziny. Z akt sprawy wynika, że 22 listopada 2021 r. pracownik Urzędu Miasta i Gminy S., udał się na nieruchomość nr [...] w m. K. i stwierdził usunięcie drzew i krzewów z tej nieruchomości (notatka służbowa ze zdjęciami – k. 45.). Następnie w dniu 7 grudnia 2021 r. odbyło się spotkanie w terenie w obecności sołtysa K. M. M. oraz przedstawicieli spółki L. , którzy oświadczyli, że drzewa i krzewy zostały usunięte na ich polecenie i ich usunięcie odbyło się zgodnie z przepisami ustawy o ochronie przyrody (notatka służbowa – k. 65). W dniu 8 grudnia 2021 r. dokonano pomiaru powierzchni usunięcia drzew i krzewów (notatka służbowa – k. 67). Z uzasadnienia decyzji wynika, że pomiarów dokonywano przy użyciu odbiornika GPS marki K. metodą metodą RTK w oparciu o stacje referencyjne z wymaganą przepisami dokładnością, gdzie średni błąd pomiaru nie przekraczał wartości dp<0,05m. Oględziny wyznaczono (w uzgodnieniu ze stroną skarżącą i z uwzględnieniem warunków atmosferycznych) na 18 marca 2022 r. (protokół – teczka k. 111-265). W oględzinach tych wzięli udział przedstawiciele Spółki L. oraz przedstawiciele organu I instancji. W wyniku tych oględzin potwierdzono, iż na nieruchomości zostały wycięte drzewa oraz krzewy (górna część obwałowania skarpy). Pomierzono obwody pozostałych pni drzew, pobrano do analizy próbki z oznaczonych drzew, sporządzono dokumentację fotograficzną z pomiarów stanowiącą załączniki do protokołu. Ponadto określono w terenie i zaznaczono na mapie, który stanowi załącznik do protokołu, obszar usunięcia drzew i krzewów. Przekazano również pełnomocnikowi Spółki egzemplarz opinii dendrologicznej M. B..
Dołączona korespondencja mailowa do akt sprawy wskazuje, że ustalenia dotyczące parametrów usuniętych drzew zostały dokonane przy akceptacji strony skarżącej. Skarżącą informowano o wynikach analizy pobranych próbek drzew, wykonanej przez K. M. z Katedry Użytkowania Lasu, Inżynierii i Techniki Leśnej Wydziału Leśnego Uniwersytetu Rolniczego w K. (k. 271-284).
Fakt wycinki potwierdza również przeprowadzony w sprawie dowód z zeznań świadków, a to pracowników spółki (K. O. – protokół, k. 337, D. O. – protokół, k. 331) oraz prezesa spółki (M. K. – protokół, k. 325). Zeznając jako świadek M. K. wyjaśnił, że działka nr [...] w m. K. , stanowiąca teren byłego składowiska odpadów, została zakupiona w 2016 r. od Elektrowni [...] S.. M. K. zeznał, że prace porządkowe zostały zlecone w połowie 2021 roku, a były one związane z bezpośrednim przygotowaniem terenu, aby złożyć wniosek do Urzędu Miasta i Gminy S. o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew. Prace prowadzone w okresie jesienno-zimowym polegały na usunięciu drzew, które mogły być usunięte bez zezwolenia zgodnie z ustawą o ochronie przyrody. Zeznał także, że oprócz drzew o mniejszych obwodach, zostały usunięte także drzewa o kwalifikujących się do wniosku drzewa - jednakże były to drzewa złamane, bądź tylko niewielkie części pni (kikuty) pozostawione w gruncie, zniszczone w sposób naturalny, obumarłe. M. K. zeznał też, że przed przystąpieniem do prac pielęgnacyjnych, była zlecona inwentaryzacja drzewostanu, wykonana przez osoby znające przepisy prawa. Celem inwentaryzacji było zestawienie i wytypowanie drzew, które można usunąć bez zezwolenia.
Fakt wycinki potwierdzają również zeznania świadków z dnia 17 października 2022 r., tj. mieszkańców K. (G. C., D. J., L. Z., B. N.) oraz sołtysa K. M. M. (protokoły – k. 353-381), uzupełnione zdjęciami terenu wycinki (k. 383-457).
W aktach zalega również opracowanie: Ekspertyza sanitarna w związku z zamknięciem składowania odpadów popiołu i żużla Basen [...] w B. koło S. wykonana w styczniu 2018 roku na zlecenie spółki L. Sp. z o.o. (k. 25-43). W wyżej wymienionej ekspertyzie na stronie 11 wskazano, opisując teren, że dla zabezpieczenia okolicznych terenów, na obwałowaniach składowiska, w okresie jego budowy, nadbudowy i eksploatacji utworzono strefę izolacyjną w postaci pasa nasadzeń drzewiastych i krzewiastych o szerokości ponad 10 m.
W sprawie pozyskano również opinię dendrologiczną sporządzoną przez M. B. 31 grudnia 2021 r. (k. 77-89). Opracowanie to dotyczy "usunięcia warstwy drzew i krzewów porastających obwałowanie zamkniętego składowiska odpadów popiołu i żużla" i wynika z niego, że obszar w pasie bezpośrednio graniczącym z obwałowaniem basenu C2 składowiska był porośnięty roślinnością krzewiastą - co potwierdza zdjęcie lotnicze gogle maps wykonane w porze kwitnienia bzu czarnego Sambucus nigra, zamieszczone w opracowaniu opinii dendrologicznej. Fakt ten potwierdzają także informacje zebrane przez autora opracowania, iż w miejscach, w których rosły krzewy znaleziono wiele szczątków krzewu bzu czarnego. Ponadto, dalsza część obwałowania, z której nie usunięto krzewów, porośnięta jest bzem czarnym.
Z uzasadnienia decyzji wynika również, że Spółka L. wystąpiła w dniu 26 września 2022 r. do Burmistrza Miasta i Gminy S. z wnioskiem o wydanie zezwolenia na usunięcie 147 szt. drzew i 115 m2 krzewów z terenu działki nr [...] w m. K. z powodu kolizji z planowaną inwestycją - budowa centrum dystrybucyjnego [...] S.. Wniosek dotyczy obszaru działki, z którego zostały nielegalnie usunięte drzewa i krzewy. Spółka złożyła wniosek wraz z inwentaryzacją drzewostanu - łącznie zakwalifikowano do usunięcia 207 szt. drzew i 115 m2 krzewów (z czego 60 szt. drzew nie podlega uzyskania zezwolenia na ich usunięcie, ze względu na 12 obwód pnia). Potwierdza to fakt, że na w/w nieruchomości znajdowały się zarówno drzewa oraz krzewy.
W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości fakt samej wycinki drzew i krzewów z terenu dawnego składowiska odpadów. Z przeprowadzonego postępowania wynika niezbicie, że na terenie działki nr [...] rosły drzewa i krzewy, a w roku 2021 r. dokonano ich wycinki. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika również niezbicie, że wycinka drzew i krzewów z terenu będącego własnością skarżącej, została przeprowadzona na zlecenie skarżącej, za jej wiedzą i zgodą. Z urzędu wiadome było organowi pierwszej instancji, że nie było wcześniejszego wniosku o dokonanie wycinki na tym terenie. W istocie sporna okazała się powierzchnia wycinki krzewów. Okoliczność ta ma znaczenie ze względu na treść art. 88 ust. 1 pkt 1 i 3, art. 89 ust. 1 i 4 w zw. z art. 83f ust. 1 pkt 1 u.o.p., z których wynika, że karę pieniężną wymierza się na usunięcia krzewu albo krzewów rosnących w skupisku o powierzchni powyżej 25 m2.
Sąd wskazuje, że przywołany powyżej materiał dowodowy potwierdził, że usunięte krzewy rosły na powierzchni przekraczającej 25 m2, tj. na powierzchni 4922 m2, w szczególności potwierdzają tę okoliczność wyniki oględzin, zdjęcia lotnicze, opinia M. B., zeznania świadków. Sąd zauważa, że skarżąca spółka nie zaoferowała żadnych dowodów, które mogłyby podważyć ustalenia organu w tym zakresie. Nie przedłożono w szczególności sporządzonej na potrzeby spółki inwentaryzacji, która – jak zeznał prezes spółki M. K. – miała być sporządzona przed wykonaniem wycinki. Przedłożona z odwołaniem opinia A. K., sporządzona na zlecenie skarżącej w grudniu 2022 r., stanowi w istocie polemikę z ustaleniami organu i sprowadza się do konkluzji, że na podstawie przeprowadzonej wizji w terenie oraz analizy dostępnych materiałów fotograficznych (Google Maps i Geoportal) brak jest możliwości jednoznacznego określenia powierzchni usuniętych skupisk krzewów z części zbocza po stronie północnej.
W odniesieniu do sposobu ustalenia opłaty za usunięte krzewy należało mieć na względzie treść art. 89 ust. 5 u.o.p., który ogranicza w pewien sposób zakres zastosowania wzmiankowanego w skardze art. 81a § 1 k.p.a., zgodnie z którym jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w tym zakresie pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony. Zgodnie z przywołanym art. 89 ust. 5 u.o.p., jeżeli ustalenie wielkości powierzchni usuniętych lub zniszczonych krzewów jest niemożliwe, z powodu usunięcia pędów i korzeni, wielkość tę przyjmuje się na podstawie informacji zebranych w toku postępowania administracyjnego. W związku ze sposobem przeprowadzenia wycinki taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Wobec braku dokładnych pomiarów obszaru zakrzewionego przed dokonaniem wycinki, organ dokonał ustaleń na podstawie dostępnego mu materiału dowodowego, tj. na podstawie wiadomości posiadanych z urzędu, opinii specjalisty z zakresu dendrologii, oględzin, zdjęć lotniczych, zeznań świadków, jak też wyjaśnień samej spółki. W ocenie Sądu dokonana przez organy administracji orzekające w sprawie w obu instancjach ocena całokształtu materiału dowodowego, doprowadziła do prawidłowych wniosków, umożliwiających wydanie zaskarżonej decyzji, przy czym materiał dowodowy należało uznać za wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.) i zgromadzony po podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści (art. 7 k.p.a.).
Odpowiadając już na pozostałe zarzuty skargi, Sąd zgadza się ze skarżącą, że błędem organu pierwszej instancji było prowadzenie niektórych czynności wyjaśniających przed jego formalnym wszczęciem, tj., przed doręczeniem stronie zawiadomienia o wszczęciu postępowania, o którym mowa w art. 61 § 4 k.p.a. To naruszenie jednak nie doprowadziło do istotnego naruszenia prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.). Jak wynika z chronologii podejmowanych czynności, po wstępnym zweryfikowaniu zawiadomienia zebrania sołeckiego o wycince, organ informował stronę skarżącą o podejmowanych czynnościach, a w odniesieniu do czynności, które przeprowadził uprzednio bez jej udziału (w szczególności polegających na zleceniu opinii dendrologicznej, przeprowadzenie wizji terenowej), po formalnym zawiadomieniu strony o wszczęciu postępowania dokonał konwalidowania tych czynności. Nastąpiło to przede wszystkim przez przeprowadzenie oględzin, o których strona skarżąca została zawiadomiona, jak też przez przedstawienie stronie skarżącej opinii dendrologicznej, do której strona mogła zgłosić zastrzeżenia.
Nie budzi najmniejszych wątpliwości Sądu, że strona skarżąca po zawiadomieniu jej o wszczęciu postępowania mogła brać udział we wszystkich czynnościach postępowania, co więcej brała w nich czynny udział. Sąd zauważa, że organ pierwszej instancji niejednokrotnie ustalał terminy czynności procesowych w uzgodnieniu ze stroną skarżącą. Organ uwzględniał też zgłaszane przez skarżącą wnioski procesowe. W konsekwencji Sąd stwierdził, że doszło wprawdzie do naruszenia art. 61 § 1 i 4 k.p.a., przez podejmowanie czynności przez organ pierwszej instancji przed zawiadomieniem strony o wszczęciu postępowania, ale naruszenie to nie miało wpływu na wynik sprawy. Nie doszło do istotnych naruszeń w zakresie innych przepisów procesowych przywołanych w skardze, jak i powołanych tam przepisów prawa materialnego. Organy obu instancji prawidłowo zinterpretowały adekwatne normy prawne i dokonały prawidłowej subsumcji stanu faktycznego pod hipotezę normy prawnej.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd orzekł jak
w sentencji wyroku.