II SA/Kr 757/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi na uchwałę Rady Miasta Oświęcim w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu w rejonie ulic Z. i B. Skarżący zarzucali naruszenie szeregu przepisów, w tym ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, kodeksu cywilnego oraz Konstytucji RP, wskazując na nadmierne ograniczenie prawa własności, niezgodność planu ze studium, naruszenie ładu przestrzennego, architektonicznego i krajobrazowego, a także ochrony środowiska. Sąd pierwszej instancji, po rozpoznaniu sprawy, odrzucił skargę części skarżących, oddalił pozostałe skargi i zarządził zwrot wpisu. W toku postępowania Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność ponownej oceny niektórych kwestii, w szczególności dotyczących przeznaczenia działek drogowych oraz interesu prawnego skarżących w odniesieniu do sąsiadujących terenów. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, WSA w Krakowie, związany wytycznymi NSA, odrzucił skargi K.P., M.G. i M.Ż., przyjął, że nie przekroczono władztwa planistycznego przy przeznaczeniu działki nr [...] pod zabudowę jednorodzinną, ocenił przeznaczenie działki nr [...] pod zabudowę wielorodzinną, uznając je za zgodne z prawem i studium, oraz rozważył naruszenie interesu prawnego skarżących w zakresie innych jednostek planistycznych, uznając ostatecznie, że interes prawny skarżących nie został naruszony w sposób sprzeczny z prawem.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących planowania przestrzennego, dostępu do dróg publicznych, naruszenia interesu prawnego właścicieli nieruchomości oraz związania sądu wytycznymi sądu kasacyjnego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji planistycznej i może wymagać adaptacji do innych stanów faktycznych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy przeznaczenie działek pierwotnie przeznaczonych pod drogi wewnętrzne pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną narusza interes prawny właścicieli nieruchomości sąsiadujących, którzy mieli z tych działek korzystać jako z dojazdu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli zapewniony jest inny, zgodny z prawem dostęp do drogi publicznej poprzez inne drogi wewnętrzne lub służebności, a interes publiczny (np. potrzeba zabudowy mieszkaniowej) przeważa nad indywidualnym.
Uzasadnienie
NSA uznał, że choć włączenie działek drogowych pod zabudowę może naruszać interes prawny właścicieli, nie stanowi to przekroczenia władztwa planistycznego, jeśli zapewniony jest alternatywny dostęp do drogi publicznej i zasada proporcjonalności jest zachowana.
Czy uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który zmienia przeznaczenie terenów z zabudowy jednorodzinnej na wielorodzinną, narusza prawo własności i ład przestrzenny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli plan jest zgodny ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, uwzględnia interesy sąsiadów poprzez odpowiednie parametry zabudowy i linie zabudowy, a zmiana jest uzasadniona polityką przestrzenną gminy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że plan był zgodny ze studium, a wprowadzone ograniczenia (wysokość zabudowy, linie zabudowy) chroniły sąsiednią zabudowę jednorodzinną. Zmiana przeznaczenia terenów była uzasadniona polityką mieszkaniową gminy.
Czy sąd administracyjny jest związany wytycznymi sądu kasacyjnego przy ponownym rozpoznaniu sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd pierwszej instancji jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądu wyższej instancji (art. 153 p.p.s.a.).
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że związanie wyrokiem NSA wynika z przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w szczególności art. 153 p.p.s.a., co oznacza konieczność stosowania się do wskazówek sądu kasacyjnego przy ponownym rozpoznaniu sprawy.
Czy zarzuty dotyczące ograniczenia dostępu do światła lub nieuwzględnienia strefy przewietrzania stanowią podstawę do zaskarżenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie zarzuty nie kreują skutecznego oddziaływania uzasadniającego zaskarżenie planu.
Uzasadnienie
NSA jednoznacznie stwierdził, że ograniczenie dostępu do światła czy nieuwzględnienie strefy przewietrzania nie stanowi skutecznego oddziaływania uzasadniającego zaskarżenie planu.
Przepisy (19)
Główne
u.p.z.p. art. 28 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Przeznaczenie działki nr [...] pod zabudowę mieszkaniową nie stanowiło przekroczenia władztwa planistycznego, a zasada proporcjonalności została zachowana.
u.p.z.p. art. 6 § ust. 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Plan został sporządzony z uwzględnieniem interesów prawnych właścicieli nieruchomości objętych planem oraz sąsiadujących.
u.s.g. art. 101 § ust. 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Naruszenie interesu prawnego właścicieli nieruchomości poprzez ustalenia planu.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie sądu pierwszej instancji oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądu wyższej instancji.
p.p.s.a. art. 190
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie sądu wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 1 § ust. 3
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Priorytet interesu publicznego nad indywidualnym był uzasadniony.
u.p.z.p. art. 2 § pkt 14
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Definicja 'dostępu do drogi publicznej' obejmuje dostęp przez drogę wewnętrzną lub służebność.
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
k.c. art. 144
Kodeks cywilny
Konstytucja RP art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 64
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. art. 4 § pkt 9 lit. a - c
Wymogi dotyczące dróg wewnętrznych tworzących spójny system skomunikowania obszaru.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 5a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do odrzucenia skargi.
p.p.s.a. art. 220 § § 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do odrzucenia skargi z powodu nieuiszczenia wpisu.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zapewnienie dostępu do drogi publicznej poprzez drogi wewnętrzne lub służebności, nawet jeśli pierwotnie projektowane działki drogowe zostały przeznaczone pod zabudowę. • Zgodność planu miejscowego ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. • Zachowanie zasady proporcjonalności i priorytetu interesu publicznego nad indywidualnym w planowaniu przestrzennym. • Brak naruszenia interesu prawnego skarżących w zakresie terenów sąsiadujących, jeśli nie są one bezpośrednio przyległe lub oddziaływanie nie jest znaczące.
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa własności poprzez zmianę przeznaczenia działek drogowych pod zabudowę wielorodzinną. • Niezgodność planu ze studium uwarunkowań. • Naruszenie ładu przestrzennego, architektonicznego i krajobrazowego. • Naruszenie przepisów dotyczących ochrony środowiska. • Ograniczenie dostępu do światła i nieuwzględnienie strefy przewietrzania jako podstawy do zaskarżenia planu.
Godne uwagi sformułowania
Priorytet interesu publicznego nad indywidualnym był w tym wypadku uzasadniony i podyktowany konkretnymi okolicznościami. • Tereny komunikacji to nie tylko drogi publiczne, ale także tereny dróg wewnętrznych. • Nie można dopatrywać się tutaj także naruszenia władztwa planistycznego. • Ograniczenie dostępu do światła, czy nieuwzględnienie strefy przewietrzania nie kreuje skutecznego oddziaływania.
Skład orzekający
Mirosław Bator
przewodniczący
Małgorzata Łoboz
sprawozdawca
Anna Kopeć
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących planowania przestrzennego, dostępu do dróg publicznych, naruszenia interesu prawnego właścicieli nieruchomości oraz związania sądu wytycznymi sądu kasacyjnego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji planistycznej i może wymagać adaptacji do innych stanów faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy konfliktu między interesem właścicieli nieruchomości a planami zagospodarowania przestrzennego gminy, z istotnym wątkiem dotyczącym dostępu do dróg i roli sądów administracyjnych w kontroli uchwał planistycznych. Wytyczne NSA dla WSA dodają jej znaczenia.
“Planowanie przestrzenne: Kiedy droga staje się budynkiem, a interes gminy wygrywa z prawem własności?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.