II SA/Kr 749/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżący B. B. i L. B. wnieśli skargę na uchwałę Sejmiku Województwa Małopolskiego nr XX/274/20 z dnia 27 kwietnia 2020 r. w sprawie Południowomałopolskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu, domagając się stwierdzenia jej nieważności w części dotyczącej ich działek. Zarzucili naruszenie przepisów dotyczących konsultacji społecznych (art. 23a ust. 3 ustawy o ochronie przyrody w zw. z art. 39 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, art. 8 Konwencji z Aarhus), prawa własności i zasady proporcjonalności (art. 4 ust. 1 w zw. z art. 7 Konstytucji RP, art. 23 ust. 1 i 2 w zw. z art. 24 ust. 1 pkt 8 ustawy o ochronie przyrody, art. 140 Kodeksu cywilnego, art. 64 Konstytucji RP), wskazując na dyskryminujące wyznaczenie stref zakazu zabudowy oraz brak audytu krajobrazowego (art. 38a upzp). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę. Sąd uznał, że zarzuty dotyczące procedury uchwalenia uchwały są bezzasadne, ponieważ procedura ta nie wymagała konsultacji społecznych ani indywidualnych zgód, a jedynie uzgodnień z radami gmin i Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska, które zostały przeprowadzone. Sąd wyjaśnił, że art. 23a ustawy o ochronie przyrody dotyczy wyznaczania stref ochrony krajobrazu w ramach audytu krajobrazowego, co jest odrębnym etapem, a nie procedury uchwalania samego obszaru chronionego krajobrazu. Odnosząc się do zarzutów merytorycznych, sąd stwierdził, że zakaz budowania nowych obiektów w pasie 10 m od linii brzegów rzek, wprowadzony uchwałą, mieści się w ustawowych ramach (do 100 m) i jest zgodny z prawem. Sąd podkreślił, że uchwała przewiduje liczne odstępstwa od tego zakazu, uwzględniając plany miejscowe, decyzje o warunkach zabudowy, możliwość uzupełniania zabudowy mieszkaniowej, usługowej i rolniczej, a także obiekty publiczne i liniowe. W ocenie sądu, te odstępstwa zapewniają proporcjonalność ograniczeń prawa własności i uwzględniają zarówno interesy obywateli, jak i ochronę przyrody. Sąd nie znalazł podstaw do kwestionowania zróżnicowania stref zakazu w zależności od lokalizacji, wskazując, że ustawa dopuszcza takie różnicowanie, a uchwała uwzględnia istniejące zainwestowanie i plany zagospodarowania przestrzennego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących obszarów chronionego krajobrazu, zakazu zabudowy, zasady proporcjonalności w ograniczeniach prawa własności oraz procedury uchwalania aktów prawa miejscowego przez sejmiki województwa.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów ustawy o ochronie przyrody, a także uchwały konkretnego sejmiku województwa. Porównanie z innymi obszarami i ich specyfiką może być ograniczone.
Zagadnienia prawne (3)
Czy uchwała Sejmiku Województwa w sprawie obszaru chronionego krajobrazu narusza przepisy dotyczące konsultacji społecznych i udziału społeczeństwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, procedura uchwalenia uchwały nie przewidywała konsultacji społecznych ani zgód indywidualnych, a jedynie uzgodnienia z radami gmin i RDOŚ, które zostały przeprowadzone.
Uzasadnienie
Ustawa o ochronie przyrody w art. 23 ust. 3 i 3a określa wymogi proceduralne dla uchwał dotyczących obszarów chronionego krajobrazu, które obejmują uzgodnienia z organami, a nie konsultacje społeczne. Art. 23a dotyczy odrębnego aktu prawnego – wyznaczenia stref ochrony krajobrazu w ramach audytu krajobrazowego.
Czy zakaz zabudowy wprowadzony uchwałą w pasie od linii brzegów rzek narusza prawo własności i zasadę proporcjonalności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zakaz zabudowy w pasie 10 m od linii brzegowej jest zgodny z ustawą i mieści się w ramach dopuszczonych przez prawo. Uchwała przewiduje liczne odstępstwa, uwzględniając plany zagospodarowania przestrzennego i istniejące inwestycje, co zapewnia proporcjonalność ograniczeń.
Uzasadnienie
Ustawa o ochronie przyrody (art. 24 ust. 1 pkt 8 lit. a) dopuszcza wprowadzenie zakazu budowania obiektów w pasie 100 m od linii brzegów rzek. Uchwała wprowadziła łagodniejszy zakaz (10 m) i liczne odstępstwa, które respektują długofalowe planowanie przestrzenne, decyzje o warunkach zabudowy oraz istniejący stan faktyczny, co czyni ograniczenia proporcjonalnymi.
Czy brak przeprowadzenia audytu krajobrazowego przed uchwaleniem uchwały w sprawie obszaru chronionego krajobrazu stanowi naruszenie prawa?
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty w tym zakresie są bezzasadne i bezprzedmiotowe w kontekście rozpoznawanej skargi.
Uzasadnienie
Audyt krajobrazowy i wyznaczenie stref ochrony krajobrazu na jego podstawie to odrębny etap legislacyjny, który następuje po uchwaleniu obszaru chronionego krajobrazu. Skarga dotyczyła uchwały w sprawie obszaru chronionego krajobrazu, a nie uchwały wyznaczającej strefy ochrony.
Przepisy (25)
Główne
u.s.w. art. 90 § 1
Ustawa o samorządzie województwa
u.o.p. art. 23 § 1-3a
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 24 § 1 pkt 8 lit. a
Ustawa o ochronie przyrody
p.p.s.a. art. 147 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.o.p. art. 24 § 4
Ustawa o ochronie przyrody
upzp art. 38a
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
k.p.a. art. 106
Kodeks postępowania administracyjnego
Konstytucja RP art. 4 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 64
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 31 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
u.o.p. art. 23 § 3
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
u.o.p. art. 23a § 3
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
u.p.z.p. art. 38a
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
k.p.a. art. 106
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
P.u.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.s.w. art. 90 § 1
Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa
u.o.p. art. 23 § 2
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
u.o.p. art. 24 § 1 pkt 8
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
u.o.p. art. 24 § 4
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
Prawo budowlane
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Argumenty
Skuteczne argumenty
Procedura uchwalenia uchwały była zgodna z prawem. • Zakaz zabudowy jest zgodny z ustawą i proporcjonalny. • Uchwała zawiera liczne odstępstwa od zakazu zabudowy, uwzględniając plany zagospodarowania i stan faktyczny.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów dotyczących konsultacji społecznych. • Naruszenie prawa własności i zasady proporcjonalności. • Brak przeprowadzenia audytu krajobrazowego.
Godne uwagi sformułowania
Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem. • Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 p.p.s.a. • Zaskarżeniu w tym trybie podlega uchwała organu samorządu województwa nie tylko niezgodna z prawem, ale i jednocześnie godząca w sferę prawną strony skarżącej. • Zasada ochrony prawa własności nie ma charakteru bezwzględnego. • Ograniczenia w demokratycznym państwie prawa stosuje się m.in. dla ochrony środowiska. • Każdy zatem podmiot, który stosuje powołane przepisy uchwały w sprawie obszarów chronionego krajobrazu, musi wyważyć prawo własności oraz ochronę przyrody, jako części środowiska.
Skład orzekający
Monika Niedźwiedź
przewodniczący
Małgorzata Łoboz
sprawozdawca
Agnieszka Nawara-Dubiel
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obszarów chronionego krajobrazu, zakazu zabudowy, zasady proporcjonalności w ograniczeniach prawa własności oraz procedury uchwalania aktów prawa miejscowego przez sejmiki województwa."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów ustawy o ochronie przyrody, a także uchwały konkretnego sejmiku województwa. Porównanie z innymi obszarami i ich specyfiką może być ograniczone.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy konfliktu między prawem własności a ochroną przyrody, co jest tematem często pojawiającym się w praktyce prawniczej i budzącym zainteresowanie właścicieli nieruchomości. Wyjaśnia zasady wprowadzania ograniczeń w zagospodarowaniu terenu.
“Ochrona przyrody kontra prawo własności: Sąd wyjaśnia, gdzie kończy się swoboda zabudowy nad rzeką.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.