II SA/KR 742/21

II SA/Kr 742/21 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2021-10-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-07-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Agnieszka Nawara-Dubiel /sprawozdawca/
Joanna Tuszyńska /przewodniczący/
Małgorzata Łoboz
Symbol z opisem
6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III OSK 1044/22 - Wyrok NSA z 2023-11-14
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Joanna Tuszyńska SWSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) SWSA Małgorzata Łoboz po rozpoznaniu w dniu 15 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 kwietnia 2021 r., znak [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania skargę oddala.
Uzasadnienie
M. K. wniosła w piśmie z 7 marca 2021 r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza B. z dnia 5 listopada 2020 r., znak: [...] wydanej w przedmiocie zezwolenia Spółdzielni Mieszkaniowej w B., ul. [...] na usuniecie dwóch drzew z (brzozy brodawkowate) oraz jednego drzewa - lipy drobnolistnej, z terenu działki nr [...] w B..
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z 19 kwietnia 2021 r., znak [...] odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazując art. 58 § 1 i 59 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2020r. poz. 256 - dalej przywoływanej jako "k.p.a.").
W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że zgodnie z dyspozycja art. 127 § 1 w zw. z art. 129 § 2 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie, które wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. W przypadku nieskorzystania przez strony z możliwości złożenia odwołania w powyższym terminie, decyzja w myśl art. 16 § 1 k.p.a. staje się ostateczna, niezależnie od tego, czy organ doręczył lub ogłosił ją wszystkim stronom. Decyzja ostateczna może zaś być wzruszona tylko w trybie nadzwyczajnym. Stronie, która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu i dowiedziała się o wydaniu decyzji przysługuje wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Taka droga obrony interesu prawnego przez stronę pozbawioną udziału w postępowaniu zapewnia jej poszanowanie zasady dwuinstancyjności, bowiem wznowienie postępowania otwiera przed stroną ponownie postępowanie przed organem I instancji, gwarantując udział w tym postępowaniu, a następnie w postępowaniu odwoławczym (por. B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz C.H. Beck. Warszawa 2003 str.566). Należy przy tym podkreślić, iż wznowienie postępowania w oparciu o przesłankę, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., może nastąpić tylko na żądanie strony, o czym jednoznacznie stanowi art. 147 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Natomiast przywoływany we wniosku M. K. art. 58 k.p.a. stanowi, iż w razie uchybienia terminu możliwe jest jego przywrócenie na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, przy czym prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jednolicie wskazuje się, że osoba która nie brała udziału w postępowaniu, zachowuje termin do wniesienia środka zaskarżenia "w terminie przewidzianym dla pozostałych stron postępowania, którym decyzję doręczono" (por. np. wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2010 r., sygn. akt I OSK 1126/09, czy wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 2009 r. sygn. akt II OSK 505/08). Zatem ostateczny i nieprzekraczalny termin do złożenia odwołania dla tych osób jest taki sam jak termin do złożenia odwołania dla strony, której jako ostatniej doręczono decyzję.
Równocześnie wskazuje się, iż stronie, która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu i dowiedziała się o wydaniu decyzji, gdy była ona już ostateczna, przysługuje jedynie wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż z wniosku, o którym mówi art. 58 § 1 k.p.a. może korzystać tylko strona, której organ doręczył decyzję.
Reasumując, osobom, które nie brały udziału w postępowaniu i którym nie doręczono decyzji, nie służy prawo do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W sytuacji bowiem, gdy odwołanie wnosi podmiot, któremu organ nie doręczył decyzji, to podmiot ten w rzeczywistości nie uchybia terminowi, bowiem termin jest liczony od doręczenia decyzji, a skoro decyzja nie została doręczona, termin nie może rozpocząć biegu. W tym przypadku termin do wniesienia odwołania dla strony, która została pozbawiona udziału w postępowaniu z powodu niedoręczenia jej decyzji liczy się od dnia doręczenia decyzji stronie, która brała udział w tym postępowaniu. Po jego upływie zaś (tj. gdy decyzja stanie się ostateczna), strona której organ nie doręczył rozstrzygnięcia może skutecznie bronić się tylko przez złożenie żądania wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W niniejszej sprawie występującej z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania M. K. nie doręczono decyzji Burmistrza B. z dnia 5 listopada 2020 r. znak: [...] Decyzja ta doręczona została jedynie Spółdzielni Mieszkaniowej w B. (w dniu 9 listopada 2020r.) i wobec nie wniesienia odwołania z dniem 24 listopada 2020r. stała się decyzja ostateczną.
Reasumując w sytuacji, w której M. K. (występującej z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza B. z 5 listopada 2020r., znak: [...]), decyzji tej nie doręczono, a wnioskodawczym dowiedziała się o wydaniu decyzji w chwili, kiedy decyzja ta uzyskała już walor ostateczności - wówczas nie przysługuje jej prawo do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a co najwyżej wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. To w postępowaniu wznowieniowym będzie mogło zostać zbadane, czy wnioskodawczym przysługiwał status strony w postępowaniu z wniosku Spółdzielni Mieszkaniowej w B. o wyrażenie zgody na wycinkę drzew rosnących na działce nr [...]. Już w tym miejscu zauważenia jednak wymaga, że z załączonej w poczet materiału dowodowego sprawy informacji o działce nr [...] w B. wynika, iż stanowi ona własność Gminy B., a pozostaje w wyłącznym użytkowaniu wieczystym Spółdzielni Mieszkaniowej. M. K. nie ma więc żadnego tytułu prawnego do powyższej nieruchomości.
Opisane wyżej postanowienie zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie M. K., zarzucając mu błędne przyjęcie, iż odwołanie dotyczyło decyzji ostatecznej. Zdaniem skarżącej powinna być stroną postępowania, ponieważ jako właściciel wyodrębnionej własności w zasobach Spółdzielni Mieszkaniowej w B. posiada udziały w działce nr [...] oraz jest członkiem Spółdzielni Mieszkaniowej w B., w skład majątku wspólnego, której wchodzi działka [...]. O wydaniu decyzji dowiedziała się skoro dowiedziała się 2 marca 2020 r. i uważa, że złożyła w terminie odwołanie, gdyż w momencie dowiedzenia się o wydanej decyzji przez Burmistrza B. otworzył jej się termin do jego wniesienia. W związku z powyższym dopełniła czynności, wnosząc odwołanie wraz z przywróceniem terminu. Skarżąca wniosła o uchylenie skarżonego postanowienia w całości.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i w całości podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 3 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) - dalej określanej, jako "p.p.s.a." - sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie. Do tej właśnie kategorii należy zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie, a zatem sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, bez wyznaczania rozprawy.
Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola sądowa działalności administracji publicznej sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji lub postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego, jak i przepisami proceduralnymi. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Zaskarżone postanowienie w pełni odpowiada prawu, jego uzasadnienie w sposób pełny wyjaśnia motywy jakie kierowały organem przy wydaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, które to motywy i argumenty Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w całości podziela. Tym samym zarzuty skargi nie mogły odnieść zamierzonego skutku.
Instytucję przywrócenia uchybionego terminu reguluje art. 58 § 1 i 2 Kpa, zgodnie z którym, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.
Poza sporem pozostaje, że skarżąca nie brała udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji Burmistrza B. z dnia 5 listopada 2020 r. znak [...], dotyczącej wydania zezwolenia na usunięcie drzew, oraz, że decyzji tej nie doręczono skarżącej. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu 24 listopada 2020 r., wobec doręczenia jej tylko wnioskującej o zezwolenie na usunięcie drzew Spółdzielni Mieszkaniowej.
Jak słusznie wskazało Kolegium w zaskarżonym postanowieniu, w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jednolicie przyjmuje się, że strona postępowania administracyjnego, niebędąca jedyną stroną tego postępowania, która została w tym postępowaniu pominięta przez niedoręczenie jej decyzji organu pierwszej instancji, może wnieść odwołanie w terminie, który biegnie dla stron postępowania, którym decyzję doręczono, zaś po tym terminie nie służy jej prawo wniesienia odwołania, lecz podanie o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 505/08).
Podkreśla się jednocześnie, że możliwość skorzystania z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania służy jedynie stronie, której organ doręczył decyzję (wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2007 r., sygn. akt II OSK 1759/06).
Skoro zatem skarżącej decyzja nigdy nie została doręczona, to w ogóle nie rozpoczął bieg terminu do wniesienia odwołania. Skoro zaś termin do wniesienia odwołania nie rozpoczął się, to nie mógł zostać przekroczony, a skoro nie został przekroczony, to nie może zostać przywrócony.
Twierdzenia skargi, że termin do wniesienia odwołania otworzył się dla skarżącej w dniu 2 marca 2020 r. tj. w dniu, w którym dowiedziała się o wydanej decyzji, są nieuzasadnione. Żaden przepis kodeksu postępowania administracyjnego nie wiąże początku terminu do wniesienia odwołania do decyzji administracyjnej z chwilą, w której strona się o tej decyzji dowiedziała.
Moment dowiedzenia się o decyzji jest natomiast początkiem biegu terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt. 4 Kpa, tj. z tej przyczyny, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postepowaniu. Nadto skarżąca twierdzi w pisemnej skardze, że zachowała termin do wniesienia odwołania, wskazując że złożyła je wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. Są to twierdzenia wzajemnie się wykluczające, nie można bowiem jednocześnie twierdzić, że termin został zachowany i wnioskować o jego przywrócenie jako uchybionego.
Wobec powyższego skarga jako bezzasadna został oddalona na zasadzie art. 151 p.p.s.a.