II SA/Kr 547/23

II SA/Kr 547/23 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-07-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Agnieszka Nawara-Dubiel /przewodniczący/
Monika Niedźwiedź /sprawozdawca/
Piotr Fronc
Symbol z opisem
6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne
Wywłaszczanie nieruchomości
Sygn. powiązane
I OSK 2707/23 - Wyrok NSA z 2025-10-14
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
uchylono decyzję organu II i I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
art 129
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
art 7  , art 129
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Agnieszka Nawara-Dubiel Sędziowie : SWSA Piotr Fronc SWSA Monika Niedźwiedź (spr.) Protokolant : starszy referent sądowy Kamila Maśloch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2023 r. sprawy ze skargi B. J. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 20 lutego 2023 r., znak: WS-VI.7534.2.47.2020.BK w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewody Małopolskiego na rzecz skarżącej B. J. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 20 lutego 2023 r. Wojewoda Małopolski, działając na podstawie art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 344, dalej u.g.n.) oraz 138 ust, 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 775; dalej: k.p.a.) utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 17 września 2020 r., GS-14.6821.74.2018.AW, w której orzeczono o umorzeniu postępowania z wniosku B. J. (skarżąca) w przedmiocie ustalenia wysokości i wypłaty odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako działka Nr [...] obręb [...] (mały) jedn. ewid. K., na mocy orzeczenia Prezydium Rady Narodowej Miasta Krakowa z dnia 19 września 1972 r., Nr GKM.VI-60/IV/44c/72.
W niniejszej sprawie toczącej się uprzednio przed organami administracji, wyrokiem z 12 listopada 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 862/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzje organów administracji obu instancji. W uzasadnieniu wyroku WSA wyjaśnił, że skoro w kontrolowanej sprawie organy dostrzegły wadliwość decyzji z 1972 r. związaną z naruszeniem powagi rzeczy osądzonej (tj. wydaniem decyzji dotyczącej sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną), powinny doprowadzić do weryfikacji prawidłowości tej decyzji w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności przeprowadzonym na podstawie przesłanki z art. 156 §1 pkt 3 k.p.a. Dopiero wydana w tym postępowaniu decyzja stwierdzająca nieważność bądź decyzja stwierdzająca wydanie decyzji z naruszeniem prawa (art. 158 § 2 k.p.a.) mogłaby przełamać domniemanie ważności aktu. W ponownie prowadzonym postępowaniu rzeczą organu administracji będzie przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, z uwzględnieniem zaprezentowanych wyżej ocen prawnych, w tym doprowadzenie do wyjaśnienia we właściwym trybie zagadnienia materialnoprawnego polegającego na ustaleniu, czy decyzja o wywłaszczeniu z 1972 r. obarczona jest wadą, o której mowa w art. 156 §1 pkt 3 k.p.a., co stanowi w przedmiotowej sprawie kwestię prejudycjalną.
Po kolejnym rozpatrzeniu sprawy, na skutek ww. prawomocnego wyroku WSA w Krakowie, Prezydent Miasta Krakowa decyzją z 17 września 2020 r., znak: GS-14.6821.74.2018.AW, orzekł ponownie o umorzeniu postępowania z wniosku skarżącej w sprawie o wydanie decyzji w przedmiocie ustalenia wysokości i wypłaty odszkodowania za ww. nieruchomość.
Postanowieniem z dnia 25 stycznia 2021 r. Wojewoda Małopolski zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie rozpatrzenia odwołania B. J. od powyższej decyzji Prezydenta Miasta Krakowa do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej miasta Krakowa z 19 września 1972 r. znak: GKM.VI-60/IV/44c/72, w części orzekającej o wywłaszczeniu ww. nieruchomości.
Postępowanie zostało podjęte w związku z pismem z 6 września 2022 r. Ministra Rozwoju i Technologii, który wskazał, że obecnie brak jest podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. orzeczenia, bowiem aktualnie obowiązujące przepisy (ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, Dz. U. z 2021 r. poz. 1491) uniemożliwiają wszczęcie i prowadzenie postępowania administracyjnego, a w konsekwencji merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, tj. dokonanie oceny legalności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. Krakowa z dnia 19 września 1972 r.
Odwołanie od decyzji z 17 września 2020 r. wniosła skarżąca, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów, mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie, a to: 1. art. 105 ust. 1 k.p.a., poprzez umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego w sytuacji, gdy jak wynika z ustaleń skarżącej, w sprawie z jej wniosku, w części dotyczącej wywłaszczonej działki, nie doszło do ustalenia i wypłaty odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości; 2. art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n., poprzez jego nie zastosowanie w sposób prawidłowy i wadliwe przyjęcie, że odszkodowanie za wywłaszczenie działki zostało ustalone w decyzji i wypłacone, w sytuacji, gdy nie miało to miejsca; 3. art. 7 i 8 k.p.a.
W uzasadnieniu swojej decyzji z dnia 20 lutego 2023 r. (opisanej na wstępie) Wojewoda Małopolski wskazał w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, że prawomocnym orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej m. Krakowa z 19 września 1972 r. wywłaszczono na rzecz Skarbu Państwa ww. nieruchomość. W decyzji wywłaszczeniowej mylnie wskazano liczbę wykazu hipotecznego dla przedmiotowej nieruchomości. W wyniku podjętych czynności wyjaśniających Prezydent Miasta Krakowa ustalił, że LWH [...] nie obejmował na karcie A wymienionej w orzeczeniu nieruchomości, która objęta była LWH [...], w którym jako właścicielka figuruje B. G.. Na jednym z ujawnionych egzemplarzy orzeczenia z 19 września 1972 r. przy pozycji 4, dotyczącej nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], obr. [...] (mały), jedn. ewid. K. widnieje odręczny zapis "zapł. orzecz. [...]". Jak wynika z dokumentów ujawnionych w archiwalnych aktach wywłaszczeniowo-odszkodowawczych o sygn. obejmującej liczby "[...]", orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej znak: USW-Wł. 1/80/61 z 26 czerwca 1962 r., wywłaszczono na rzecz Skarbu Państwa z parceli 1. kat. [...] o pow. 8453 m˛ część o powierzchni 8377 m˛ oraz z parceli 1. kat. [...] o pow. 8991 m˛ część o powierzchni 8632 m˛.
W związku z powyższym Prezydent Miasta Krakowa stwierdził, a jego ustalenia przyjął za własne organ II instancji, że na mocy decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia 26 czerwca 1962 r. znak: USWWł.1/80/61 przejęto na własność Skarbu Państwa część parceli 1. kat. [...]. Powyższe orzeczenie stanowiło podstawę ujawnienia prawa własności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa. Natomiast na mocy orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w m. Krakowie z 28 maja 1963 r. znak: USW Wł.1/80/61 ówczesnej właścicielce B. G. przyznano odszkodowanie z tytułu utraty prawa własności do ww. nieruchomości. Z analizy zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, że część parceli 1. kat. [...] odpowiada działce nr [...], obr. [...] (mały) jedn. ewid. K. . Zatem organ I instancji uznał, że za nieruchomość objętą wnioskiem ustalono już odszkodowanie. Prezydent Miasta Krakowa umorzył postępowanie w sprawie i takie rozstrzygnięcie aprobował organ odwoławczy, bowiem, jak wynika z pozyskanego do akt sprawy orzeczenia znak: USW Wł 1/80/6Iz 28 maja 1963 r. Prezydium Rady Narodowej m. Krakowa orzekło o ustaleniu na rzecz B. G. odszkodowania w wysokości [...] zł za całą nieruchomość położoną w Krakowie gm. kat. K. , obj. Iwh [...] oznaczoną jako parcela 1. kat. [...] i 1. kat. [...], gm. kat. K. wywłaszczoną ww. decyzją Prezydium Rady Narodowej m. Krakowa z 26 czerwca 1962 r. Decyzja z 28 maja 1963 r. została opatrzona w dniu 8 lipca 1963 r. pieczęcią potwierdzającą jej ostateczność. Ponadto do akt sprawy złożono potwierdzenie odbioru ww. decyzji przez B. G..
Z powyższego wynika zatem, że już w decyzji z 28 maja 1963 r. ustalono odszkodowanie za działką nr [...] (która odpowiada parceli 1, kat. [...]). Fakt, że dopiero w trakcie sprawy o ustalenie odszkodowania za działkę nr [...], organy administracyjne ustaliły, że przedmiotowa nieruchomość była już wywłaszczona wcześniej wydaną decyzją Prezydium Rady Narodowej m. Krakowa oraz że zapłacono już za tą wywłaszczoną nieruchomość odszkodowanie, w sposób pośredni potwierdza również wpis w KW nr [...], zgodnie z którym dopiero na wniosek z 15 maja 1974 r. przeniesiono działki: nr [...], nr [...] i nr [...], obr. [...] (mały), jedn. ewid. K. do księgi wieczystej nr [...] z LWH [...], na podstawie decyzji Prezydium Rady Narodowej m. Krakowa z 26 czerwca 1962 r. Organ odwoławczy podzielił przy tym pogląd wyrażony w wyroku NSA z 30 października 2003 r, sygn. akt I SA 3087/2001 i w wyroku WSA w Krakowie z 13 sierpnia 2015 r. sygn. akt IV SA/Wa 411/15, że w przypadku nieodnalezienia dowodu bezpośrednio wskazującego na ustalenie odszkodowania i wypłatę, konieczna jest kompleksowa ocena materiału dowodowego, w tym znajdujących się w nim dowodów pośrednich. W związku z powyższym, w ocenie organu odwoławczego, który wnikliwie uzasadnił swoje stanowisko w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wobec odnalezienia ww. dokumentów, w tym przede wszystkim decyzji Prezydium Rady Narodowej m. Krakowa znak: USW Wł 1/80/61 z 28 maja 1963 r. - z uwagi na stan powagi rzeczy osądzonej - bezprzedmiotowe stało się postępowanie o ustalenie i wypłatę odszkodowania za działkę nr [...], obr. [...] (mały) na rzecz spadkobierców B. G.: B. J. i W. G. i jako takie powinno podlegać umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., bowiem ponowne orzekanie w tej samej sprawie zakończonej już uprzednio decyzją ostateczną, spowodowałoby wydanie nowej decyzji administracyjnej, która podlegałaby stwierdzeniu nieważności na mocy art. 156 § 1 pkt 3 tego kodeksu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarzucono naruszenie przepisów mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie a to:
1. art. 138 § 1 pkt 1 oraz 105 ust. 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji umarzającej postępowanie jako bezprzedmiotowe w sytuacji, gdy jak wynika z ustaleń skarżącej, w sprawie z jej wniosku, w części dotyczącej działki Nr [...] obręb [...] (mały) jedn. e wid. K. nie doszło do ustalenia oraz waloryzacji, a w szczególności wypłaty odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości;
2. art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. poprzez jego nie zastosowanie w sposób prawidłowy i wadliwe przyjęcie, że odszkodowanie za wywłaszczenie zostało ustalone w decyzji i wypłacone, w sytuacji, gdy nie miało to miejsca;
3. art. 7 poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej, w szczególności załatwienie spawy z pominięciem podjęcia się wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, poprzez nie odniesienie się do okoliczności, iż odszkodowanie nie zostało wypłacone i brak uwzględnienia wniosku o jego ustalenie i wypłatę;
4. art. 8 k.p.a., poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli, działanie w sposób nie budzący zaufania uczestników do władzy publicznej;
5. art. 77 i 80 k.p.a., poprzez błędną, nielogiczną i niekompletną ocenę materiału dowodowego oraz faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności brak rzetelnej analizy materiału dowodowego, występujące w nim sprzeczności, brak analizy innych spraw wywłaszczonej nieruchomości co do dowodów potwierdzających wypłatę odszkodowania.
W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, jak i o zasądzenie kosztów postępowania.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Przepis art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2022.2492 t.j.) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z przepisem art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023.259 t.j., dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy).
Z art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.
Wskazać również należy, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji lub postanowienia bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia (wyrok NSA W-wa z dnia 9.07.2008 r., sygn. II OSK 795/07, LEX nr 483232).
Zgodnie z art. 129 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w brzmieniu na dzień wydania kontrolowanej decyzji (Dz.U. z 2021, poz. 1899 ze zmianami, dalej u.g.n.) odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość ustala starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości, z zastrzeżeniem ust. 5. W myśl art. 129 ust. 5 u.g.n. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu:
1) w przypadkach, o których mowa w art. 98 ust. 3, art. 106 ust. 1 i art. 124-126;
2) na wniosek podmiotu realizującego cel publiczny lub właściciela wywłaszczonej nieruchomości;
3) gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie.
Przepis ten został wprowadzony do ustawy o gospodarce nieruchomościami nowelą z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2004 r. Nr 141, poz. 1492), która weszła w życie z dniem 22 września 2004 r. W uzasadnieniu zaś projektu ww. noweli podkreślono (cyt.): "że nowa regulacja dotyczy sytuacji, gdy wywłaszczenie już nastąpiło, ale bez ustalenia odszkodowania lub gdy nieruchomość została przejęta na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego bez decyzji o wywłaszczeniu, np. z mocy prawa. W takich sytuacjach będzie wydawana odrębna decyzja tylko w sprawie odszkodowania (wywłaszczenie bowiem już nastąpiło), na co obecnie obowiązujące przepisy nie zezwalają. Propozycja ta pozwoli na rozwiązywanie konkretnych występujących problemów i umożliwi w ww. przypadkach realizację konstytucyjnej zasady słusznego odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości" (zmiana 76 do art. 129) - Sejm RP IV kadencji, Nr druku: 1421. W związku z tym z całą mocą należy stwierdzić, iż wspomniany wyżej przepis art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. nie może stanowić źródła nieuzasadnionego dochodu tylko z tego powodu, że w danej sprawie np. z uwagi na upływ czasu, wystąpiły trudności z ustaleniem występującego w niej stanu faktycznego. Przepis ten bowiem ma za zadanie umożliwiać urzeczywistnienie zasady słusznego odszkodowania należnego z tytułu wywłaszczenia, w tym także tego, a które nastąpiło w okresie obowiązywania w państwie poprzedniego ustroju społeczno-politycznego.
Powyższe rozumienie przepisu art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. skutkuje zatem tym, że każda sprawa, dotycząca decyzji wydanej w oparciu o ten przepis, musi być rozpatrywana w sposób indywidualny. W przypadku zaś zgromadzenia w niej materiału dowodowego dotyczącego odległych już w czasie okoliczności, z tego właśnie powodu (tj. z powodu trudności dowodowych) materiał ten winien być oceniany szczególnie wnikliwie."
Stosownie do art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023, poz. 775 dalej jako k.p.a.) w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
W myśl art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny.
Stosownie do art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
W myśl art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
Zgodnie z art. 105 k.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.
Jak wskazuje się w piśmiennictwie istota bezprzedmiotowości postępowania polega na tym, że nastąpiło takie zdarzenie prawne lub faktyczne, które spowodowało, że przestała istnieć ta szczególna relacja między faktem (sytuacją faktyczną danego podmiotu) a prawem (sytuacją prawną danego podmiotu), z którą prawo łączy obowiązek konkretyzacji normy w postaci wydania decyzji administracyjnej (wyrok NSA z 10.05.2012 r., II GSK 467/11, LEX nr 1219036). Umorzenie postępowania w przypadku bezprzedmiotowości jest obligatoryjne, zaś decyzja o umorzeniu postępowania nie rozstrzyga o materialnoprawnych uprawnieniach i obowiązkach stron i jest równoznaczna z brakiem przesłanek do merytorycznego orzekania co do istoty sprawy, gdy sprawa indywidualna nie podlegała i nie podlega merytorycznemu załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej (M. Romańska, Komentarz do art. 105 k.p.a. [w:] H. Knysiak-Sudyka (red.) Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, co następuje:
Powodem umorzenia w przedmiotowej sprawie postępowania o wydanie decyzji w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...] obr. [...] (mały) jedn. ewid. K. wywłaszczonej na rzecz Skarbu Państwa na mocy decyzji Prezydium Rady Narodowej miasta Krakowa z dnia 19 września 1972 r. znak GKM.VI-60/iv/44c/72, była okoliczność, że z tytułu wywłaszczenia tej nieruchomości ustalono odszkodowanie na podstawie orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w m. Krakowie z dnia 28 maja 1963 r. znak USW Wł.1/80/61,a na podstawie adnotacji ujawnionej w trakcie kwerendy akt archiwalnych ustalono, że odszkodowanie to zostało wypłacone.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie są prawidłowe. Sąd stwierdził naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, uznając w części zarzuty skargi za uzasadnione.
Sąd dostrzega, że organy przeprowadziły w celu ustalenia stanu faktycznego kwerendę archiwalną i dokonały obszernych ustaleń. Nadal jednak istnieje wiele wątpliwości. Ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów wynika, że działka o numerze katastralnym 699 ujęta w wykazie hipotecznym (Lwh) pod nr [...] była przedmiotem aż trzech decyzji wywłaszczeniowych:
1. orzeczenia z dnia 24 lutego 1955 r. działka [...], LWH nr [...] o pow. całk. 8453 m˛, wywłaszczono 76 m˛ , celem była kolejowa linia obwodowa;
2. orzeczenia z dnia 26 czerwca 1962 r. (o odszkodowaniu orzeczono w 1963 r.), wywłaszczono 8377 z 8453 m˛, na cel budowy osiedla, na rzecz Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych (zostało 76 m˛, ale te 76 m˛ zostało odjętych w 1955 r.);
3. orzeczenia z dnia 19 września 1972 r. tu jako działka oznaczona nr [...] (utworzona z działki nr [...]), wywłaszczono 858 m˛ (dz. [...]) z 7287 m˛ nr wykazu hipotecznego LWH [...], na cel przebudowy ul. [...]
Tylko w przypadku wywłaszczenia z 1962 r. wykazano, że istnieje decyzja z 1963 r. ustalająca odszkodowanie oraz w oparciu o dowody pośrednie ustalono, że odszkodowanie wypłacono.
W ocenie Sądu mimo obszernej dokumentacji brak jest jednoznacznych ustaleń, potwierdzonych opinią geodezyjną ujmującą kolejne podziały, z której jasno i w sposób nie budzący wątpliwości wynikałoby, że działka, za którą skarżąca obecnie domaga się ustalenia i wypłaty odszkodowania t.j. działka nr [...] stanowi część dawnej działki o numerze katastralnym [...] ujętej w wykazie hipotecznym (lwh) nr [...].
W dokumentach zgromadzonych w aktach sprawy widnieje adnotacja inspektora prowadzącego sprawę, że działka nr [...] obr. [...] mały K. odpowiada parceli o numerze katastralnym [...] K. za którą odszkodowanie zostało wypłacone. Jednak brak jest w aktach sprawy opracowania, które chronologicznie przedstawiłoby zmiany stanu prawnego nieruchomości dz. 699. Z uwagi na znaczny upływ czasu oraz wybrakowanie tekstowych dokumentów archiwalnych oraz błędy w poprzednich orzeczeniach (błędne oznaczenia Lwh) oraz okoliczność, że działka o numerze katastralnych [...] i nr [...] była przedmiotem aż trzech orzeczeń o wywłaszczeniu konieczne jest w ocenie Sądu sporządzenie przez biegłego geodetę opracowania, które wskazywałoby w oparciu o dostępne dokumenty archiwalne kolejne (chronologiczne) zmiany oznaczenia i granic działki [...]
W ocenie Sądu organy nie uczyniły zadość wymogom wynikającym z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., a uchybienie to ma istotny wpływ na wynik sprawy. Raz jeszcze podkreślić należy, że Sąd dostrzega wysiłek organów włożony w ustalenie stanu faktycznego. Jednak w przypadku zgromadzenia materiału dowodowego dotyczącego odległych już w czasie okoliczności, z tego właśnie powodu (tj. z powodu trudności dowodowych) materiał ten winien być oceniany szczególnie wnikliwie. W sytuacji, gdy nieruchomość była przedmiotem aż trzech decyzji o wywłaszczeniu, a w toku różnych postępowań dotyczących tej nieruchomości miały miejsce błędy (także dotyczące jej oznaczenia), materiał ten nie jest wystarczający, aby ponad wszelką wątpliwość uznać, że działka, co do której skarżąca domaga się ustalenia i wypłaty odszkodowania jest tożsama z działką, co do której w minionych latach orzeczono w tej kwestii. Powyższe wątpliwości zdaniem Sądu mogą być ostatecznie wyeliminowane przy pomocy opinii geodezyjnej ujmującej kolejne podziały nieruchomości, która wykazałaby następstwo działki o nr katastralnym [...] LWH [...] i działki [...] obr. [...] (mały) K..
Odnosząc się do pozostałych zarzutów podniesionych w skardze uznać je należy za nieuzasadnione.
Niemożliwe było wykonanie wskazania zawartego w wyroku tut. Sądu z 12 listopada 2019 r. dotyczącego kontroli decyzji z 1972 r. z uwagi na wejście w życie w dniu 16 września 2021 r. nowelizacji k.p.a., która wyklucza możliwość wszczęcia postępowania o stwierdzenia nieważności w przypadku, gdy od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji minęło 30 lat.(art. 158 § 3 k.p.a).
Odnosząc się z kolei do kwestii dowodu pośredniego w postaci adnotacji o wypłacie odszkodowania, zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych w sprawach, w których dokumenty są wybrakowane zgodnie z prawem i upływem okresów archiwizacji orzekanie na podstawie takich dowodów pośrednich jest dopuszczalne. W wyroku NSA z dnia 11 maja 2022 r. sygn. akt I OSK 1702/21 wskazano, że "brak bezpośredniego dowodu wypłaty odszkodowania po upływie znacznego okresu nie jest równoznaczny z brakiem realizacji świadczenia. Sądy administracyjne stwierdzały, że założenie, iż jedynym dowodem wypłacenia odszkodowania jest dowód z dokumentu, stwarzałoby możliwość ponownego występowania o wypłacenie odszkodowania już po upływie przewidzianego prawem okresu przechowywania dokumentów księgowych (bankowych). Takie stanowisko wyrażone zostało między innymi przez NSA w wyroku z dnia 13 listopada 2019 r. sygn. I OSK 588/18, WSA w Lublinie z 9 kwietnia 2015 r. sygn. II SA/Lu 568/14, NSA w wyroku z 14 maja 2013 r. sygn. II OSK 991/12 oraz NSA w wyroku z dnia 10 września 20120 r. sygn. I OSK 182/20". I dalej wskazano, że "to na organie ciąży obowiązek przeprowadzenia postępowania dowodowego w tym zgromadzenia dowodów istotnych dla rozpoznania sprawy. Jednak w sytuacji, w której strona zamierza dochodzić swoich praw po upływie kilkudziesięciu lat od daty zaistnienia okoliczności faktycznych uzasadniających dochodzenie tych praw (w tym przypadku od daty wydania decyzji odszkodowawczej), musi liczyć się z tym, że z uwagi na upływ czasu może nie być możliwe poczynienie korzystnych dla niej ustaleń."
Z uwagi na stwierdzone naruszenie art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c orzekł o uchyleniu decyzji organu II instancji. O uchyleniu decyzji organu I instancji Sąd orzekł na podstawie art. 135 p.p.s.a.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądzając od Wojewody Małopolskiego na rzecz skarżącej kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.