II SA/Kr 528/26

II SA/Kr 528/26 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2026-06-17
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-04-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jacek Bursa
Mirosław Bator /przewodniczący sprawozdawca/
Paweł Darmoń
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1966 nr 24 poz 151
art. 33 par. 2 pkt 1 oraz art. 33 par. 2 pkt 3
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Sentencja
fe Sygn. akt II SA/Kr 528/26 [pic] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 czerwca 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędzia WSA Paweł Darmoń po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. K., W. K. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 20 lutego 2026 r. nr 124/2026 znak: WSE.7722.76.2025.NWOJ w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym skargę oddala
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Wieliczce postanowieniem z dnia 18 września 2025 r. nr [...] działając na podstawie art. 20 § 1 pkt 4, art. 34 § 2 pkt 1 w związku z art. 33 § 2 pkt 1 oraz 33 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane po rozpatrzeniu zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej zgłoszonych przez J. K. – oddalił zarzuty.
W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją z 11 września 2024 r. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzory Budowlanego w Krakowie nakazał inwestorowi J. K. rozbiórkę samowolnie budowanego budynku rekreacyjno-gospodarczego o wymiarach: 8,12m x 7,63m (wymiary przyziemia: 10,71m x 9,36m), usytuowanego w północnej części działki nr ewid. [...] w miejscowości B., gm. B., z uwagi na nieprzedłożenie, w wyznaczonym terminie, dokumentów legalizacyjnych. W związku z niewykonaniem obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie upomnieniem nr [...] z dnia 27 marca 2025 r. wezwano inwestora do wykonania w terminie 7 dni od dnia doręczenia upomnienia obowiązku wynikającego z powyższej cytowanej decyzji MWINB w Krakowie. W związku z dalszym uchylaniem się od wykonania obowiązku tytułem wykonawczym stosowanym w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym z dnia 11 czerwca 2025 r. wszczęto postępowanie egzekucyjne wobec zobowiązanego. Przedmiotowy tytuł wykonawczy doręczono zobowiązanemu 1 lipca 2025 r. W dniu 14 lipca 2025 r. wpłynęło pismo J. K. z dnia 7 lipca 2025 r. z którego wynika, że intencją zobowiązanego było wniesienie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego wszczętego na podstawie tytułu wykonawczego z 11 czerwca 2025 r. Inwestor podniósł, że podstawą zarzutu jest okoliczność złożenia jednocześnie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji WINB w Krakowie z dnia 11.09.2024 z powodu zaistnienia okoliczności do stwierdzenia jej nieważności. Wyżej wskazany wniosek i podstawa jego złożenia tj. kwalifikowana wada decyzji powoduje, że tytuł wykonawczy posiada błąd co do zobowiązanego (jest 2 współwłaścicieli/inwestorów nieruchomości, a nie jeden z uwagi na wspólną realizację i obowiązującą wspólność majątkową) oraz z uwagi na nieważność decyzji nieistnienie obowiązku.
Organ stwierdził, że powołaną przez wnoszącego podstawą zarzutów jest art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a, (stanowiący o podstawie zarzutu w postaci nieistnienia obowiązku) oraz art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a. (błąd co do zobowiązanego). Odnosząc się do zarzutu nieistnienia obowiązku wskazać należy, iż pojęcie "nieistnienia obowiązku" w rozumieniu art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. oznacza przede wszystkim sytuacje, w których obowiązek ten nigdy nie powstał, na przykład z mocy prawa albo nie wydano decyzji nakładającej obowiązek podlegający wykonaniu w drodze egzekucji, bądź też decyzja taka została wydana, lecz następnie ją uchylono, stwierdzono jej nieważność lub wygaśnięcie, bądź też, gdy obowiązek podlegający egzekucji wygasł w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w ustawie, lecz przed rozpatrzeniem zarzutów, Przyjmuje się, że podnosząc zarzut nieistnienia obowiązku zobowiązany powinien przedstawić dowody potwierdzające, że obowiązek nie istnieje, ponieważ nigdy nie powstał albo wprawdzie powstał, ale wygasł, np. z powodu wykonania lub z innych przyczyn wynikających wprost z przepisów prawa (por. Wyrok WSA w Lublinie z 18.06.2025 r., I SA/Lu 152/25, LEX nr 3904494). Natomiast wymagalność obowiązku oznacza istnienie stanu, w którym zobowiązany pomimo, iż powinien już wykonać ciążącą na nim skonkretyzowaną powinność, uchyla się od niej, a właściwe organy mają wobec takiej postawy zobowiązanego żądanie przymusowego spełnienia ciążącej na nim powinności. Podstawę oceny wymagalności obowiązku stanowią przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych ustaw, określających szczególne warunki wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W tym kontekście w orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę na odróżnienie wykonalności decyzji od wymagalności wynikającego z decyzji obowiązku. Decyzja ostateczna jest decyzją wykonalną, co nie zawsze oznacza wymagalności obowiązku wynikającego z takiej decyzji. Jeżeli w decyzji ostatecznej został określony termin wykonania obowiązku, obowiązek ten staje się wymagalny (winien zostać wykonany przez zobowiązanego pod rygorem zastosowania przymusu państwowego) z upływem tego terminu. Jeżeli natomiast w decyzji ostatecznej nie został określony termin wykonania obowiązku, obowiązek ten staje się wymagalny wraz z uzyskaniem przez decyzję przymiotu ostateczności. Przyjmuje się, że obowiązek wynikający z takiej decyzji winien zostać wykonany przez zobowiązanego bez zbędnej zwłoki pod rygorem zastosowania przymusu państwowego. Kolejno organy działające już na etapie wykonania decyzji, w zakresie wyznaczonym przepisami u.p.e.a., nie mogą oceniać zasadności czy prawidłowości decyzji, z której egzekwowany obowiązek wynika. Zgodnie bowiem z zasadami przyjętymi w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, kwestie dotyczące zasadności egzekwowanego obowiązku nie mogą stanowić przedmiotu toczącego się postępowania egzekucyjnego. Zobowiązany uzasadniając zarzut nieistnienia obowiązku tj. zarzut z art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. podniósł argument wniesienia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji stanowiącej podstawę prowadzenia postępowania egzekucyjnego tytułem wykonawczym z dnia 11 czerwca 2025 r. Organ wskazał iż podstawę prawną prowadzonego postępowania egzekucyjnego wszczętego tytułem wykonawczym z dnia 11 czerwca 2025 r, stanowi decyzja Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z 11 września 2024 r., której przysługuje przymiot ostateczności. W powyższej decyzji nie określono terminu wykonania obowiązków wobec powyższego na podstawie uregulowań zawartych w Kpa przyjąć można, że obowiązki wynikające z aktów indywidualnych (decyzji) stają się wymagalne, gdy decyzja stała się ostateczna - a więc nie przysługuje od niej odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 16 § 1 Kpa) - i nie zostało wstrzymane jej wykonanie, lub gdy wydanej decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności, względnie jest natychmiast wykonalna z mocy prawa. Do dnia wydania niniejszego postanowienia zobowiązany nie przedstawił dowodów potwierdzających, że obowiązek określony w tytule wykonawczym nie istnieje, a jedynie poinformował organ o złożonym wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z 11 września 2024 r. stanowiącej podstawę prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Trudno zatem uznać, zarzut nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym za zasadny.
Odnosząc się do zarzutu błędu co do zobowiązanego organ wyjaśnił. że z sytuacją błędu co do osoby zobowiązanego w rozumieniu art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a. mamy do czynienia wówczas, gdy egzekucja jest prowadzona przeciwko osobie innej aniżeli zobowiązany. Zarzut błędu co do osoby zobowiązanego dotyczy kontroli formalnej tożsamości osoby, co do której prowadzi się egzekucję. Nie zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego, jeżeli zobowiązany kwestionuje zasadność nałożenia na niego obowiązku (por. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 stycznia 2023 r., sygn. akt III FSK 772/22, LEX nr 3558173). Zarzut błędu co do osoby zobowiązanego może nastąpić w dwojakiej sytuacji. Może do niego dojść kiedy organ egzekucyjny lub egzekutor podjęli czynności egzekucyjne wobec osoby, którą błędnie uznali za zobowiązanego, w związku z czym doręczyli takiej błędnie określonej osobie tytuł wykonawczy oraz pouczyli ją o prawie zgłoszenia zarzutów. Jako powyższy błąd uznać należy także sytuację wskazania w tytule wykonawczym osoby, na której nie ciąży obowiązek. Weryfikacja stwierdzonego błędu sprowadza się do porównania danych osoby wskazanej w tytule wykonawczym z danymi adresata orzeczenia lub innego dokumentu, stanowiącego podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Zaistnienie różnicy w tym zakresie może być zarówno wynikiem popełnienia przez wierzyciela błędu przy sporządzaniu tytułu wykonawczego, jak również skutkiem przejścia obowiązku na inny podmiot przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Przeprowadzona analiza akt egzekucyjnych w niniejszej sprawie nie wykazała, aby w tytule wykonawczym zaistniała nieprawidłowość, polegająca na błędnym określeniu zobowiązanego. J. K. jest bowiem adresatem nakazu wynikającego z ostatecznej i podlegającej wykonaniu decyzji MWINB w Krakowie z 11 września 2024 r., a więc słusznie został uznany za stronę zobowiązaną w sprawie.
Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł J. K..
Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie postanowieniem z dnia 20 lutego 2026 r. nr 124/2026 utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ wskazał, że odnosząc się do zarzutu nieistnienia obowiązku podnieść należy, iż w doktrynie wskazuje się, iż przesłanką wniesienia zarzutu nieistnienia obowiązku na podstawie art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. jest sytuacja, w której obowiązek nie istnieje z uwagi na fakt, że w ogóle nie zaistniał. Zobowiązany, wnosząc zarzut na takiej podstawie, powinien przedstawić dowody potwierdzające, że obowiązek nie istnieje, ponieważ nigdy nie powstał. Wobec wymienionych wyżej okoliczności stwierdzić zatem należy, że zgłoszony przez zobowiązanego zarzut nieistnienia obowiązku nie zasługuje na uwzględnienie. Egzekwowany obowiązek wynika bowiem z istniejącej w obrocie prawnym decyzji MWINB z dnia 11 września 2024 r. W związku z powyższym, stwierdzić należy, iż obowiązek wynikający z decyzji istnieje w obrocie prawnym. Zaznaczyć należy również, że wskazana przez zobowiązanego kwestia toczącego się postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności egzekwowanej decyzji nie wpływa na istnienie obowiązku, wynikającego z tej decyzji. Decyzja ta pozostaje w obrocie prawnym i jest ostateczna, a zatem wynikający z niej obowiązek istnieje. Przechodząc do oceny drugiego z wniesionych zarzutów, tj. zarzutu błędu co do zobowiązanego wskazać należy, iż zobowiązany, jak wynika z definicji zawartej w upea, to osoba fizyczna, osoba prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym, a w postępowaniu zabezpieczającym - również osoba lub jednostka, której zobowiązanie nie jest wymagalne albo jej obowiązek nie został ustalony lub określony, ale zachodzi obawa, że brak zabezpieczenia mógłby utrudnić lub udaremnić skuteczne przeprowadzenie egzekucji, a odrębne przepisy na to zezwalają (art. 1a pkt 20 upea). Z błędem co do zobowiązanego mamy do czynienia w przypadku, w którym postępowanie egzekucyjne wszczęto wobec podmiotu faktycznie niebędącego zobowiązanym w tym postępowaniu. Odnosząc się do podniesionej przez zobowiązanego kwestii, iż jest drugi współwłaściciel nieruchomości, a nie jeden z uwagi na wspólną realizację i obowiązującą wspólność majątkową zaznaczyć należy, iż w sentencji decyzji MWINB z dnia 11 września 2024 r. wskazano jedynie jednego adresata nakazu rozbiórki. Stwierdzić zatem należy, iż w związku z brakiem wykonania przez adresata decyzji, tj. J. K., obowiązku objętego powyższą decyzją PINB wystawił wobec wyżej wymienionego tytuł wykonawczy z dnia 11 czerwca 2025 r. wszczynając wobec niego postępowanie egzekucyjne. Mając powyższe na uwadze, podnieść należy, iż J. K. jest zobowiązanym w postępowaniu egzekucyjnym i to na nim, jako adresacie egzekwowanej decyzji spoczywa obowiązek wykonania orzeczonego tą decyzją nakazu. Ponadto, wskazać należy, iż znaczna część uwag zobowiązanego podniesionych w piśmie z dnia 7 lipca 2025 r., jak i w zażaleniu z dnia 2 października 2025 r., uzupełnionym pismem z dnia 23 października 2025 r., w istocie zmierza do kwestionowania prawidłowości egzekwowanej decyzji MWINB z dnia 11 września 2024 r. Kwestia natomiast zasadności i legalności decyzji, z której wynika obowiązek, nie może być przedmiotem badania w postępowaniu egzekucyjnym. Dodać należy, że zobowiązany skorzystał z trybu nadzwyczajnego postępowania administracyjnego, tj. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji MWINB z dnia 11 września 2024 r. Decyzją z dnia 12 listopada 2025 r. GINB odmówił stwierdzenia nieważności decyzji MWINB, a następnie decyzją z dnia 22 grudnia 2025 r. GINB utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 12 listopada 2025 r.
Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł J. K. i W. K. zarzucając naruszenie:
1/ art 138 § 1 pkt 1 i art. 127 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane poprzez wydanie postanowienia o utrzymaniu w mocy postanowienia w przedmiocie oddalenia zgłoszonych zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego dotyczącego obowiązku określonego w tytule wykonawczym z dnia 11 czerwca 2025 r., mimo że nie było podstaw prawnych, faktycznych i merytorycznych do wydania takiego rozstrzygnięcia;
2/ art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. poprzez bezpodstawne uznanie, że zarzut nieistnienia obowiązku jest bezzasadny;
3/ art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a. poprzez bezpodstawne uznanie, że zarzut błędu co do zobowiązanego jest bezzasadny;
4/ art. 33 § 2 pkt 4, pkt 5, pkt 6 lit. c i § 4 oraz § 5 pkt 1 - pkt 3 w zw. z art. 34 § 1-2 u.p.e.a. w zw. z art. 18 pkt 2 u.p.e.a. i art. 65 § 1 i § 2 k.p.a. poprzez brak rozpatrzenia wszystkich zgłoszonych w terminie zarzutów lub ewentualnie, w ostateczności brak przekazania kolejnych zgłoszonych zarzutów właściwemu organowi celem ich wnikliwego i pełnego rozpatrzenia;
5/ art. 18 pkt 2 u.p.e.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a., art. 126 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia okoliczności przedmiotowej sprawy, a także naruszenie zasady prawdy materialnej i jej gwarancji; poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do organów władzy publicznej; poprzez niewyczerpujące i niejasne uzasadnienie skarżonego postanowienia oraz nieprzekonywające wyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi organ kierował się wydając rozstrzygnięcie; w tym zupełne i całkowite pominięcie części argumentacji skarżących.
W uzasadnieniu rozwinięto powyższe zarzuty w konkluzji wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu i instancji.
W odpowiedzi na skargę Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie.
Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia, działając w granicach sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi - t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 143, dalej w skrócie "P.p.s.a."), sąd nie dopatrzył się bowiem w działaniu organów orzekających w sprawie nieprawidłowości, które uzasadniałyby wyeliminowanie zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego. Przy czym, uwzględniając charakter podniesionych w skardze zarzutów, dodatkowego podkreślenia wymaga, że sąd administracyjny kontrolując zaskarżone postanowienie bada ją wyłącznie pod względem zgodności z prawem – legalności, a nie celowości, czy też słuszności.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie utrzymujące w mocy postanowienie PINB oddalające zarzuty J. K. w sprawie prowadzonej przeciwko niemu - egzekucji administracyjnej obowiązku o charakterze niepieniężnym polegającym na dokonaniu rozbiórki samowolnie budowanego budynku rekreacyjno-gospodarczego o wymiarach: 8,12m x 7,63m (wymiary przyziemia: 10,71m x 9,36m), usytuowanego w północnej części działki nr ewid. [...] w miejscowości B., gm. B..
W przedmiocie samego środka zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym jakim jest zarzut należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 33 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Z kolei w myśl art. 33 § 2 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: (1) nieistnienie obowiązku; (2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: (a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, (b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1, (c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; (3) błąd co do zobowiązanego; (4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; (5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; (6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: (a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, (b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, (c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
W orzecznictwie podkreśla się, że postępowanie dotyczące zgłoszonego zarzutu egzekucyjnego nie dotyczy sprawy administracyjnej, lecz jest toczącym się w ramach sprawy egzekucyjnej postępowaniem, w którym bada się ten szczególny środek zaskarżenia zobowiązanego, kwestionujący dopuszczalność wszczęcia lub dalszego prowadzenia egzekucji administracyjnej albo dopuszczalność lub zasadność zastosowania określonego środka egzekucyjnego. Postępowanie to ma zatem charakter wpadkowy i szczególny w stosunku do toczącego się postępowania egzekucyjnego. Ustalenia faktyczne mogą zatem dotyczyć jedynie podstaw zgłoszonych zarzutów, a nie kwestii związanych z oceną prawną zasadności lub prawidłowości obowiązku określonego w tytule wykonawczym, co wprost wynika z art. 29 § 1 u.p.e.a. (tak m.in. NSA w wyroku z 29 marca 2022 r., III FSK 546/21 oraz WSA w Poznaniu z 11 lipca 2025r., III SA/Po 206/25; WSA w Łodzi z 22 października 2022 r., III SA/Łd 484/22, pub. CBOSA).
W przedmiotowej sprawie skarżący zgłosił dwa zarzuty nieistnienie obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.) oraz błąd co do osoby zobowiązanego (art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a.). W opinii sądu organy słusznie uznały, że w sprawie nie została spełniona żadna z powyższych przesłanek warunkujących uwzględnienie wskazanych zarzutów.
Przede wszystkim w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy organ zasadnie ocenił, że nie ma podstaw do uznania, że obowiązek o charakterze niepieniężnym, którego wykonania dotyczy prowadzone wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne, nie istnieje. Pojęcie "nieistnienia obowiązku" w rozumieniu art. 33 § 2 pkt 1 komentowanej ustawy oznacza sytuacje, w których obowiązek ten nigdy nie powstał, np. z mocy prawa albo nie wydano decyzji nakładającej obowiązek podlegający wykonaniu w drodze egzekucji, bądź też decyzja taka została wydana, lecz następnie ją uchylono, stwierdzono jej nieważność lub wygaśnięcie, bądź też gdy obowiązek podlegający egzekucji wygasł w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w ustawie, lecz przed rozpatrzeniem zarzutów. Z żadną z wymienionych sytuacji nie mamy do czynienia w sprawie. Zgodnie z art. 2 § 1 pkt 10 ustawy egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków o charakterze niepieniężnym pozostających we właściwości organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego lub przekazanych do egzekucji administracyjnej na podstawie przepisu szczególnego. Egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w art. 2, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów, albo - w zakresie administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego - bezpośrednio z przepisu prawa, chyba że przepis szczególny zastrzega dla tych obowiązków tryb egzekucji sądowej (art. 3 § 1 ustawy).
W niniejszej sprawie egzekwowany obowiązek wynika z istniejącej w obrocie prawnym decyzji MWINB z dnia 11 września 2024 r. W związku z powyższym, stwierdzić należy, iż obowiązek wynikający z decyzji istnieje w obrocie prawnym. Nie ulega zatem wątpliwości, że zaistniały podstawy do wszczęcia postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie.
W ocenie sądu organy egzekucyjne prawidłowo skierowały też egzekucję do J. K.. W tym miejscu wyjaśnić należy, że przez błąd co do zobowiązanego rozumie się sytuacje dwojakiego rodzaju. Po pierwsze, chodzi o sytuację, w której organ egzekucyjny lub egzekutor podjęli czynności egzekucyjne wobec osoby, którą błędnie uznali za zobowiązanego, w związku z czym doręczyli jej tytuł wykonawczy oraz pouczyli o prawie zgłoszenia zarzutów. Po drugie, chodzi o wskazanie w tytule wykonawczym osoby, na której nie ciąży obowiązek. Stwierdzenie tej sytuacji następuje przez porównanie danych osoby wskazanej w tytule wykonawczym z danymi adresata orzeczenia lub innego dokumentu, stanowiącego podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Różnica w tym zakresie może być zarówno wynikiem popełnienia przez wierzyciela błędu przy sporządzaniu tytułu wykonawczego, jak również skutkiem przejścia obowiązku na inny podmiot przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Sąd stwierdza, że żadna z powyższych okoliczności w niniejszej sprawie nie zachodzi. Zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Organ nie bada zatem, czy adresat decyzji został ustalony prawidłowo, natomiast jeśli podmiot ten jest zgodny z podmiotem wskazanym w tytule wykonawczym, to nie można uznać, aby doszło do naruszenia art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a. Skoro zatem skarżący J. K. jest adresatem decyzji będącej podstawą wydania tytułu wykonawczego, a tytuł ten dotyczy tego samego podmiotu, to prawidłowe jest stanowisko wierzyciela, że egzekwowany obowiązek wynikający z będącej w obrocie prawnym ostatecznej decyzji spoczywa na skarżącym, który jest adresatem tytułu egzekucyjnego i przeciwko któremu skierowano egzekucję.
Podnoszona przez skarżących okoliczność, że nieruchomość stanowi przedmiot współwłasności małżeńskiej, a w realizacji obiektu miała uczestniczyć również W. K., nie podważa powyższej oceny. W postępowaniu egzekucyjnym organ nie ustala ponownie kręgu adresatów obowiązku rozbiórki, lecz wykonuje obowiązek skonkretyzowany w pozostającym w obrocie prawnym orzeczeniu administracyjnym. Adresatem decyzji MWINB z dnia 11 września 2024 r. jest J. K. i to on został wskazany jako zobowiązany w tytule wykonawczym. Zachodzi zatem pełna tożsamość pomiędzy podmiotem, na który nałożono obowiązek w decyzji stanowiącej podstawę egzekucji, a podmiotem wskazanym w tytule wykonawczym.
Sam fakt istnienia wspólności ustawowej małżeńskiej, współwłasności nieruchomości czy też współuczestniczenia innej osoby w procesie budowlanym nie powoduje automatycznego rozszerzenia podmiotowych granic ostatecznej decyzji administracyjnej. Okoliczności te mogły być podnoszone w postępowaniu, w którym wydawano decyzję nakazującą rozbiórkę, względnie w postępowaniach nadzwyczajnych zmierzających do jej wzruszenia. Nie mogą natomiast prowadzić do uznania, że organ egzekucyjny jest uprawniony do samodzielnego zmodyfikowania kręgu adresatów obowiązku określonego w decyzji albo do odstąpienia od egzekucji wobec osoby w niej wskazanej.
Zarzut błędu co do zobowiązanego nie służy bowiem podważaniu prawidłowości określenia adresata decyzji administracyjnej. Jego przedmiotem jest wyłącznie ustalenie, czy egzekucję skierowano do tego samego podmiotu, na którym według treści źródła obowiązku ciąży obowiązek podlegający wykonaniu. Art. 29 § 1 u.p.e.a. wyłącza kompetencję organu egzekucyjnego do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, natomiast art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a. pozwala na zakwestionowanie egzekucji, jeżeli skierowano ją przeciwko osobie innej niż wskazana w źródle obowiązku. W rozpoznawanej sprawie taka rozbieżność nie występuje.
Nie ma również znaczenia dla wyniku sprawy okoliczność złożenia przez J. K. wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji MWINB z dnia 11 września 2024 r. Wszczęcie postępowania nadzwyczajnego nie prowadzi samo przez się ani do wyeliminowania kwestionowanej decyzji z obrotu prawnego, ani do utraty przez nią wykonalności. Do chwili stwierdzenia nieważności decyzji albo jej uchylenia pozostaje ona wiążąca zarówno dla jej adresata, jak i dla organów administracji publicznej. Co więcej, decyzją z dnia 12 listopada 2025 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności decyzji MWINB, a następnie decyzją z dnia 22 grudnia 2025 r. utrzymał swoje rozstrzygnięcie w mocy. Na dzień wydania zaskarżonego postanowienia nie tylko nie istniało zatem orzeczenie eliminujące decyzję rozbiórkową z obrotu prawnego, ale właściwy organ nadzoru odmówił stwierdzenia jej nieważności. Tym samym argumentacja skarżących oparta na założeniu, że decyzja stanowiąca podstawę egzekucji jest nieważna, pozostaje jedynie ich oceną prawną i nie może zostać utożsamiona z wystąpieniem skutku prawnego w postaci nieistnienia egzekwowanego obowiązku.
W postępowaniu dotyczącym zarzutów egzekucyjnych nie obowiązuje zasada, zgodnie z którą samo zakwestionowanie legalności decyzji przez jej adresata pozbawia ją skuteczności lub wykonalności. Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do sytuacji, w której zobowiązany mógłby jednostronnie i na czas nieokreślony blokować wykonanie każdej ostatecznej decyzji przez samo inicjowanie postępowań nadzwyczajnych. Takiego skutku przepisy prawa nie przewidują.
Chybione są także zarzuty naruszenia art. 7, art. 8 § 1 i art. 11 k.p.a. oraz przepisów dotyczących uzasadnienia postanowienia. Organy obu instancji zebrały i rozpatrzyły materiał niezbędny do rozstrzygnięcia sprawy, ustaliły treść decyzji stanowiącej podstawę egzekucji, oznaczenie jej adresata, treść tytułu wykonawczego, fakt doręczenia upomnienia oraz zakres zarzutów podniesionych przez zobowiązanego. Wyjaśniły również znaczenie przesłanek nieistnienia obowiązku i błędu co do zobowiązanego oraz wskazały, dlaczego przesłanki te nie wystąpiły.
Zasada prawdy obiektywnej nie zobowiązywała organów do prowadzenia postępowania dowodowego w zakresie legalności decyzji MWINB z dnia 11 września 2024 r. Badanie prawidłowości tej decyzji wykraczało poza granice postępowania dotyczącego zarzutów egzekucyjnych i pozostawałoby w sprzeczności z art. 29 § 1 u.p.e.a. Organ nie narusza art. 7 k.p.a. przez odmowę przeprowadzenia ustaleń dotyczących kwestii, których w danym postępowaniu badać nie może.
Nie można ponadto utożsamiać naruszenia zasady zaufania z wydaniem rozstrzygnięcia niezgodnego z oczekiwaniami strony. Organy działały na podstawie obowiązujących przepisów, wyjaśniły przesłanki swojego rozstrzygnięcia i odniosły się do istoty argumentacji zobowiązanego. To, że skarżący nie podziela przyjętej wykładni prawa, nie oznacza, że postępowanie prowadzono w sposób podważający zaufanie do władzy publicznej.
Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia pozwala odtworzyć tok rozumowania organu, ustalić przyjętą podstawę faktyczną i prawną oraz poddać rozstrzygnięcie kontroli sądowej. Organ drugiej instancji wskazał, że obowiązek wynika z ostatecznej decyzji pozostającej w obrocie prawnym, wyjaśnił brak wpływu postępowania nieważnościowego na istnienie tego obowiązku, a także wykazał tożsamość adresata decyzji i podmiotu wskazanego w tytule wykonawczym. Uzasadnienie odpowiada zatem wymaganiom wynikającym z art. 126 w związku z art. 107 § 3 k.p.a.
Sąd nie stwierdził również innych naruszeń prawa materialnego lub przepisów postępowania, które – niezależnie od granic zarzutów skargi mogłyby uzasadniać zastosowanie któregokolwiek ze środków przewidzianych w art. 145 § 1 P.p.s.a. Postępowanie przeprowadzono prawidłowo, stan faktyczny istotny dla sprawy został ustalony w sposób wystarczający, a dokonana przez organy wykładnia art. 33 § 2 pkt 1 i pkt 3 u.p.e.a. była prawidłowa. Przesłanki uchylenia lub stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia nie wystąpiły.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji, oddalając skargę.