II SA/Kr 504/24

II SA/Kr 504/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-05-28
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-04-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Anna Kopeć
Joanna Człowiekowska
Sebastian Pietrzyk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne
Ochrona przyrody
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1336
art. 88
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk (spr.) Sędziowie: WSA Joanna Człowiekowska Asesor WSA Anna Kopeć Protokolant: starszy sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2024 r. sprawy ze skargi C. Sp. z o.o. Sp.j. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 12 lutego 2024 r. znak: SKO.OŚ/4170/2/2024 w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzew skargę oddala.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi C. Sp. z o.o. Sp.j. B z siedzibą w W. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 12 lutego 2024 roku, znak: SKO.OŚ/4170/2/2024 utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 23 listopada 2023 r., znak WS-09.6132.3.2023.PD, orzekającą o wymierzeniu C. Sp. z o.o. Sp. j. D ul. [...], [...] W. , administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 108.157,00 zł za usunięcie 17 szt. drzew ozdobnych (3 szt. gat. klon jesionolistny, 3 szt. wierzba biała, 3 szt. klon zwyczajny, 2 szt. jesion wyniosły, 2 szt. żywotnik zachodni, 1 szt. bez czarny, 1 szt. wiąz szypułkowy, 1 szt. brzoza brodawkowata, 1 szt. dąb szypułkowy) bez wymaganego zezwolenia rosnących w K. przy ul. [...], dz. nr [...], obr. [...]
Powyższa decyzja została wydana w następujących okolicznościach.
W dniu 20 stycznia 2023 r. wpłynęło pismo Straży Miejskiej Miasta K. informujące o usunięciu drzew z nieruchomości przy [...] w K. (dz. nr [...], obr. [...]). Jak ustalono na usunięcie drzew nie zostało wydane wymagane zezwolenie, wobec czego w dniu 27 stycznia 2023 r. zostało wszczęte postępowanie w sprawie usunięcia drzew bez wymaganego zezwolenia.
Jak ustalił organ I instancji w dniu 31 maja 2022 r. wpłynął wniosek C. Sp. z o.o. Sp.j. o zezwolenie na usunięcie 20 szt. drzew ozdobnych, kolidujących z projektowanym zamierzeniem budowlanym: budową budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami i garażem podziemnym oraz wewnętrznymi instalacjami podziemnymi na dz. nr [...] obr. [...]. Decyzją Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 16 września 2022 r., znak WS-05.6131.2.132.2022.AG nie zezwolono wnioskodawcy na usunięcie w/w drzew. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia 21 listopada 2022 r., znak SKO.OŚ/4170/344/2022 utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W wyniku rozpoznania skargi Spółki C. Sp. z o.o. Sp.j. z siedzibą w W. – dalej jako "Skarżąca" na w/w decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 15 marca 2023 r, sygn. II SA/Kr 28/23 uchylił decyzję organu II i I instancji.
Skarżąca od wskazanego wyroku złożyła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W dniu 20 stycznia 2023 r. po przybyciu na miejsce zgłoszonej wycinki funkcjonariusze Straży Miejskiej na ogrodzonym i zamkniętym terenie budowy zauważyli sześć ściętych drzew, w tym dąb o średnicy ok. 80 cm. Na terenie budowy nie było żadnych pracowników. Zgodnie z oświadczeniem osoby zgłaszającej wycinka odbyła się ok. godz. 7.00 a pracownicy dokonujący wycinki odjechali natychmiast po skończonej wycince.
Podczas rozmowy telefonicznej z Prezesem Zarządu Spółki ustalono, iż nie wie kto usunął drzewa na przedmiotowej działce, ale jeżeli ktoś wyciął to nie będzie zgłaszał szkody.
Podczas oględzin w dniu 22 lutego 2023 r. stwierdzono rosnące drzewa nr 1, 2, 4, 5 i 6 oraz brak pni i kłód drzew nr 3, 7, 8, 9, 10, 10a, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20 i 21.
W toku postępowania Strona oświadczyła, iż nie są jej znane przyczyny i okoliczności usunięcia tych drzew, o ich usunięciu dowiedziała się z telefonu od Straży Miejskiej, nie posiada zleceń, protokołów ani faktur, nigdy nikomu nie zlecała takich prac, nie posiada także kopii inwentaryzacji zieleni na tej nieruchomości.
Jak ustalił organ I instancji w dniu 17 stycznia 2023 r. przedmiotowa nieruchomość była ogrodzona i zamknięta (co wyklucza działanie osób trzecich), osoba zgłaszająca wycinkę oświadczyła funkcjonariuszom Straży Miejskiej, że to Pan C. odpowiada za wycinkę. Zwrócono uwagę, iż usunięto jedynie drzewa kolidujące w planowaną inwestycją (osoby trzecie nie miały interesu aby "pomagać" Stronie w usunięciu drzew kolidujących z planowaną inwestycją, ponosząc znaczne nakłady finansowe, pozostawiając Stronie drewno o znacznej wartości, ryzykując odpowiedzialność karną, cywilną i administracyjną za te działania). W ocenie organu I instancji wbrew logice byłoby przyjęcie, iż przedmiotowe drzewa rosnące na ogrodzonej i zamkniętej nieruchomości (uniemożliwiającej działanie osób trzecich) położonej przy ulicy, w pobliżu budynków mieszkalnych (więc usuwanie to było widoczne dla znacznej liczby osób), kolidujące z planowaną budową (drzewa nie kolidujące bezpośrednio z budową nie zostały ścięte) zostały usunięte dniu 17 stycznia 2023 r. (choć przez kilkadziesiąt lat nikt ich nie usunął) przez nieznane osoby trzecie, dysponujące specjalistycznym sprzętem do usunięcia takich drzew, a już w dniu 19 stycznia 2023 r. Strona poinformowała Wydział Architektury i Urbanistyki UMK, iż zgodnie z nowym PZT sporządzonym na aktualnej mapie do projektowania (aktualizacja mapy wymaga także czasu) żadne z drzew nie koliduje z planowaną inwestycją.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyła C. Sp. z o.o. Sp.j.
Po rozpoznaniu sprawy w wyniku wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia 12 lutego 2024 roku utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 23 listopada 2023 r.
Kolegium zwróciło uwagę, że z dołączonych do akt postępowania: decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 16 września 2022 r., znak WS-05.6131.2.132.2022.AG oraz decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 21 listopada 2022 r., znak SKO.OŚ/4170/344/2022 wynika, iż C. Sp. z o.o. Sp.j. E z siedzibą w W. zwróciła się w dniu 31 maja 2022 r. o wydanie zezwolenia na usunięcie 20 szt. (w toku postępowania wniosek zmodyfikowano na 21 szt.) drzew z terenu dz. nr [...], obr. [...] przy ul. [...] w K., bowiem kolidowały one z projektowanym zamierzeniem budowlanym pn.: "Budowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami i garażem podziemnym, wewnętrznymi instalacjami podziemnymi: kanalizacji sanitarnej, kanalizacji deszczowej ze zbiornikiem retencyjnym, elektrycznymi, teletechniczną, przebudowa sieci energetycznej nN, sieci kanalizacji sanitarnej, gazowej, rozbiórka budynków mieszkalnych jednorodzinnych i gospodarczych wraz z podziemnymi instalacjami wewnętrznymi: wodociągowymi, kanalizacji ogólnospławnej, energii elektrycznej, telekomunikacyjną na działce nr [...] obr. [...] , jedn. ewid. [...] przy ul. [...] w K.."
W toku powyższego postępowania w dniu 19 lipca 2022 r. podczas oględzin ustalono, że przedmiotowe drzewa stanowią żywotne egzemplarze, w dobrym stanie zdrowotnym bez widocznych zewnętrznych objawów chorobowych a nieznaczne deformacje pokroju wynikają z adaptacji do warunków w jakich rosły.
Prezydent Miasta Krakowa decyzją z dnia 16 września 2022 r., znak WS-05.6131.2.132.2022.AG nie zezwolił na usunięcie w/w drzew. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 21 listopada 2022 r., znak SKO.OŚ/4170/344/2022 utrzymało w mocy powyższą decyzję. W wyniku rozpoznania skargi na w/w decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na rozprawie w dniu 15 marca 2023 r, sygn. akt II SA/Kr 28/23 uchylił decyzję organu I i II instancji, wskazując iż odmawiając wydania zezwolenia na usunięcie 20 drzew - poza dębem szypułkowym - organy administracji nie wskazały jakie to konkretne okoliczności przemawiają za tym, aby odmówić wydania zezwolenia na usunięcie pozostałych drzew. W uzasadnieniu w/w wyroku WSA w Krakowie stwierdził, iż "(...) powoływane przez organ okoliczności dotyczące celów jakie stawiane są przed ochroną przyrody są daleko niewystarczające dla uzasadnienia wydania odmowy usunięcia drzew. W odniesieniu do wszystkich drzew (poza dębem szypułkowym) stanowisko zarówno organu I instancji jak i organu II instancji jest lakoniczne i tak ogólnikowe, że nie można uznać, aby organ w tym zakresie wskazał na jakiekolwiek uzasadnienie, które stanowiłoby podstawę do odmowy wydania zezwolenia. (...) Na gruncie niniejszej sprawy organy powinny jednak w sposób wyraźny wskazać jakie to okoliczności, w tym również wynikające z konkretnych zapisów planu miejscowego, uzasadniają wydanie zezwolenia względnie uzasadniają odmowę usunięcia każdego z drzew, którego dotyczy wniosek."
Jak wynika z orzecznictwa decyzja o wymierzeniu kary pieniężnej jest decyzją związaną, co oznacza, że w przypadku stwierdzenia usunięcia drzewa lub krzewu bez wymaganego zezwolenia na właściwym organie spoczywa obowiązek wymierzenia kary pieniężnej niezależnie zarówno od motywów jakimi kierował się usuwający drzewo. Koncepcja zobiektywizowanej odpowiedzialności administracyjnej, o której mowa w art. 88 ust. 1 u.o.p. oznacza, że wystarczy tylko wystąpienie tzw. bezprawia administracyjnego, a więc wykazanie związku przyczynowego między działaniem danego podmiotu a wycięciem drzew i krzewów. Skoro odpowiedzialność została zobiektywizowana, to nieistotnym jest, czy posiadacz nieruchomości dokonał wycięcia osobiście, czy też wynajął w tym celu inny podmiot, czynność tę zlecając, nieistotna z punktu widzenia tej postaci odpowiedzialności jest także świadomość, czy też brak świadomości konieczności uzyskania stosownego zezwolenia (por. wyrok WSA w Gdański z dnia 15 września 2021 r., sygn. akt II SA/Gd 237/21).
Karę pieniężną za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia można wymierzyć jedynie tym podmiotom, które są uprawnione do uzyskania zezwolenia na wycinkę drzew lub krzewów z terenu danej nieruchomości (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 15 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Ol 709/20).
Jak wynika z akt sprawy usunięcie drzew miało miejsce w dniu 17 stycznia 2023 r. i usunięto drzewa kolidujące z planowaną inwestycją, przy czym w dniu 19 stycznia 2023 r. Odwołująca Spółka poinformowała Wydział Architektury i Urbanistyki UMK, iż żadne z drzew nie koliduje z planowaną inwestycją pn.: "Budowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami i garażem podziemnym, wewnętrznymi instalacjami podziemnymi: kanalizacji sanitarnej, kanalizacji deszczowej ze zbiornikiem retencyjnym, elektrycznymi, teletechniczną, przebudowa sieci energetycznej nN, sieci kanalizacji sanitarnej, gazowej, rozbiórka budynków mieszkalnych jednorodzinnych i gospodarczych wraz z podziemnymi instalacjami wewnętrznymi: wodociągowymi, kanalizacji ogólnospławnej, energii elektrycznej, telekomunikacyjną na działce nr [...] obr. [...] , jedn. ewid. [...] przy ul. [...] w K.."
Drzewa objęte niniejszym postępowaniem to:
1. klon jesionolistny o obwodzie 97 cm;
2. wierzba biała o obwodzie 130 cm;
3. klon jesionolistny o obwodzie 104 cm;
4. wierzba biała o obwodzie 139,5 cm;
5. klon zwyczajny o obwodzie 100,5 cm;
6. bez czarny o obwodzie 50 cm;
7. jesion wyniosły o obwodzie 37 cm;
8. klon zwyczajny o obwodzie 60 cm;
9. klon zwyczajny o obwodzie 81 cm;
10. wierzba biała o obwodzie 127.5 cm;
11. wiąz szypułkowy o obwodzie 58 cm;
12. klon jesionolistny o obwodzie 78.5 cm;
13. żywotnik zachodni o obwodzie 47 cm;
14. żywotnik zachodni o obwodzie 42 cm;
15. brzoza brodawkowata o obwodzie 87 cm;
16. dąb szypułkowy o obwodzie 237 cm;
17. jesion wyniosły o obwodzie 36 cm;
Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 3 lipca 2017 r. w sprawie wysokości stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów (Dz. U. poz. 1330) wszystkie gatunki drzew rodzaju wierzba oraz klon jesionolistny zostały zakwalifikowane do pierwszej grupy drzew, stawka opłaty za 1 cm obwodu pnia takich drzew o obwodzie pnia do 100 cm wynosi 12 zł a stawka opłaty za 1 cm obwodu pnia o obwodzie pnia o obwodzie pnia od 101 cm wynosi 15 zł. Wszystkie gatunki drzew rodzaju brzoza, jesion, wiąz oraz klon zwyczajny zostały zakwalifikowane do drugiej grupy drzew, stawka opłaty za 1 cm obwodu pnia takich drzew o obwodzie pnia do 100 cm wynosi 25 zł. Wszystkie gatunki drzew rodzaju dąb zostały zakwalifikowane do trzeciej grupy drzew a stawka opłaty za 1 cm obwodu pnia takich drzew o obwodzie pnia od 101 cm wynosi 70 zł. Żywotnik zachodni został zakwalifikowany do czwartej grupy drzew a stawka opłaty za 1 cm obwodu pnia o obwodzie pnia do 100 cm wynosi 170 zł. Natomiast gatunki drzew inne niż wymienione w grupach 1-4 zostały zakwalifikowane do grupy piątej a stawka opłaty za 1 cm obwodu pnia takich drzew o obwodzie pnia do 100 cm wynosi 25 zł, wobec czego w przypadku bzu czarnego nie wymienionego w grupach 1-4 stawka opłaty za 1 cm obwodu pnia wynosi 25 zł.
Kolegium dokonało weryfikacji przyjętych danych i prawidłowości wyliczenia wysokości kary oraz stwierdziło zasadność i prawidłowość dokonanych wyliczeń.
Organ I instancji słusznie przyjął jako podstawę do wyliczenia kary administracyjnej ustalenia - nie kwestionowane przez Stronę w toku postępowania w sprawie wydania zezwolenia - dokonane w dniu 19 lipca 2022 r. podczas oględzin. Należy podkreślić, iż przedstawiciele Odwołującej byli obecni podczas oględzin w dniu 19 lipca 2022 r. i mogli na bieżąco wnosić uwagi.
Odnosząc się do zarzutów odwołania należy wskazać, iż stanowią one polemikę ze stanowiskiem organu I instancji, sprzeczną z zebranym materiałem dowodowym oraz utrwalonym orzecznictwem administracyjnym.
Stan faktyczny sprawy został ustalony w oparciu o szereg informacji i dowodów, takich jak oświadczenia i wyjaśnienia osób mających wiedzę na temat tej sprawy, oględziny, dowody z fotografii, dowody z nagrań telefonicznych rozmów, a także dowody z dokumentów, wobec czego zarzut, iż akta sprawy mają charakter szczątkowy jest bezzasadny. Kolegium po dokonaniu weryfikacji akt sprawy stwierdziło, iż są one kompletne a wnioski wyciągnięte przez organ I instancji znajdują odzwierciedlenie w zebranym materiale dowodowym. Co istotne Kolegium nie dopatrzyło się sprzeczności czy też nieprawidłowości przy oznaczeniu gatunków drzew, a co za tym idzie - wyliczeniu wysokości kary.
W pierwszej kolejności należy podkreślić, iż Odwołująca składając wniosek w sprawie o sygn. akt WS-05.6131.2.132.2022.AG o wydanie zezwolenia na wycinkę drzew miała interes faktyczny w wycince przedmiotowych drzew, należy bowiem zwrócić uwagę, iż drzewa te kolidowały z planowaną przez Spółką inwestycją budowlaną.
W dniu 17 stycznia 2023 r. usunięto drzewa bezpośrednio kolidujące z planowaną inwestycją - usunięto 17 drzew z wnioskowanych 21 drzew. Natomiast już w dniu 19 stycznia 2023 r. Strona poinformowała Wydział Architektury i Urbanistyki UMK, iż żadne z drzew nie koliduje z planowaną inwestycją, a zatem mogła oczekiwać na uzyskanie pozwolenia na budowę.
Należy wskazać, iż Spółka nie złożyła zawiadomienia o rzekomym przestępstwie będąc zainteresowaną wyłącznie informacją kto zgłosił wycinkę. Usunięcie drzew przez osoby trzecie bez wiedzy i zgody posiadacza nieruchomości jest przestępstwem ściganym na wniosek pokrzywdzonego (lecz takiego zawiadomienia Strona nie złożyła), podczas telefonicznych rozmów z Dyżurnym Straży Miejskiej przedstawiciele Strony byli zainteresowani jedynie ustaleniem kto zgłosił wycinkę.
W ocenie Kolegium zebrane dowody są spójne i zbieżne oraz dowodzą, że tylko Strona miała interes faktyczny w usunięciu przedmiotowych drzew, wobec czego zarzut, że przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie wykazało, że to Odwołująca Spółka dokonała usunięcia drzew jest bezpodstawny.
Mając na uwadze iż usunięty został m.in. dąb o obwodzie 237 cm na wysokości 130 cm niemożliwym jest aby wycinka była spontaniczna i niezaplanowana. Należy zwrócić uwagę, iż w dniu 17 stycznia 2023 r. usunięto 17 szt. drzew, ale tylko kolidujących z planowaną budową (pozostawiono drzewa niekolidujące bezpośrednio z budową). Po wycince pozostawiono drewno dużego ściętego dębu, a Strona po telefonach od dyżurnego Straży Miejskiej zamiast zabezpieczenia pni i kłód oraz zawiadomienia organów ścigania o przestępstwie zleciła wykarczowanie i wyfrezowanie pni tych drzew oraz aktualizację mapy, aby już w dniu 19 stycznia 2023 r. poinformować Wydział Architektury i Urbanistyki UMK, iż żadne z drzew nie koliduje z planowaną inwestycją.
Powyższe pozwala na wniosek, iż Spółka ponosi odpowiedzialność za usunięcie drzew. Ciężar dowodu nie polega na tym, że organ administracyjny ma zrekonstruować przebieg wydarzeń z "fotograficzną" dokładnością. Ekonomia procesowa (art. 12 k.p.a.) modyfikuje zasadę prawdy materialnej (art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a.), zezwalając organowi administracyjnemu na wyjaśnienie tylko tych faktów, które są konieczne dla wydania decyzji" (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 marca 2009 r., sygn. akt II OSK 329/08).
W ocenie Kolegium organ I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające i zgromadził materiał dowody pozwalający na wydanie decyzji. Jak słusznie wskazano w piśmie przewodnim "Skoro dowody nie zostały zróżnicowane pod względem wiarygodności, ani mocy dowodowej, w przedmiotowej sprawie zgodnie z art. 50 k.p.a. wezwano wszystkie osoby mające wiedzę na temat usunięcia drzew do złożenia oświadczeń i wyjaśnień, Strona zapoznała się z oświadczeniami funkcjonariuszy Straży Miejskiej oraz nagraniem zgłoszenia tej wycinki, nie wnosiła o przesłuchanie tych osób w charakterze świadków a zebrane materiały dowodowe są spójne i zbieżne zarzuty nieprzesłuchania strażników miejskich na okoliczność w jaki sposób dokonali pomiarów ściętego dębu i stwierdzili usunięcie 6 szt. drzew (choć Strażnicy Miejscy nie wchodzili na teren nieruchomości, nie mogli zmierzyć średnicy pni, ani stwierdzić ile faktycznie drzew było ściętych, więc ich przesłuchanie w sposób oczywisty nie było konieczne) oraz nieprzesłuchania osoby zgłaszającej (choć jak oświadczyła strażnikom nie była świadkiem usunięcia tych drzew) jest wyłącznie przejawem taktyki procesowej Strony, mającej na celu opóźnienie postępowania, a nie wyjaśnienie istotnych okoliczności usunięcia drzew". Należy wskazać, iż organ I instancji prawidłowo ustalił kluczowe okoliczności a informacje niezbędne do ustalenia wysokości kary administracyjnej zostały zweryfikowane z danymi jakimi dysponował organ w związku z postępowaniem w sprawie wydania zezwolenia na usunięcie drzew.
Zgodnie z art. 4 u.o.p. to właściciel nieruchomości zobowiązany jest do dbałości o przyrodę (więc także drzewa rosnące na nieruchomości), a jak orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 10 grudnia 2009 r., sygn. akt II SA/Gd 234/09 "Zauważyć należy, iż z treści prawa własności wynikają nie tylko prawa, ale i obowiązki. Gdyby takie zdarzenie rzeczywiście zaistniało, to właśnie na właścicielu spoczywał obowiązek zgłoszenia (bez zbędnej zwłoki) organom ścigania faktu bezprawnego wycięcia drzew przez nieznanych sprawców. Tylko w takiej sytuacji, w zależności od poczynionych ustaleń przez ww. organy mógłby uniknąć zapłaty administracyjnej kary pieniężnej z tytułu stwierdzenia usunięcia drzew."
Odnosząc się do zarzutu, iż nie przesłuchano przedstawicieli Strony należy wskazać, iż zarzut jest bezpodstawny w kontekście wyroku NSA z dnia 20 lipca 1999 r., sygn. akt I SA/Ka 2210/97 oraz faktu, że w toku postępowania na wezwania organu I instancji Strona jedynie zdawkowo wyjaśniała, iż nie są jej znane przyczyny usunięcia drzew, pomimo kilkakrotnego wezwania nie przekazała dokumentów w tej sprawie.
Jak orzekł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 lutego 2022 r., sygn. III OSK 798/21 w sprawie nałożenia kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia jest postępowaniem, którego celem jest ukaranie sprawcy nielegalnego czynu za popełnienie deliktu administracyjnego. Tym samym kara nakładana w tym postępowaniu jest karą nakładaną w związku z naruszeniem interesu publicznego, nie zaś w związku z naruszeniem interesu indywidualnego właściciela", wobec czego zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. przez brak uwzględnienia w postępowaniu słusznego interesu spółki jest niezrozumiały.
Odnosząc się do zarzutu błędnego wskazania gatunku 3 szt. drzew i wadliwego wyliczenia wysokości kary należy wskazać, iż jest on bezzasadny. Należy bowiem zauważyć, że po przeprowadzeniu w dniu 19 lipca 2022 r. oględzin wnioskowanych do usunięcia drzew w decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 16 września 2022 r., znak WS-05.6131.2.132.2022.AG (utrzymanej w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 21 listopada 2022 r., znak SKO.OŚ/4170/344/2022) określono gatunki przedmiotowych 17 szt. drzew (Strona nie kwestionowała tych ustaleń), podczas oględzin w dniu 22 lutego 2023 r. stwierdzono natomiast brak pni i tych drzew (pnie zostały wykarczowane lub wyfrezowane a kłody wywiezione).
Przedłożona w toku postępowania inwentaryzacja na którą powołuje się Odwołująca (w aktach sprawy - k. 76-78) różni się od inwentaryzacji przedłożonej wraz z wnioskiem w sprawie o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew (w aktach sprawy - k. 9-11). W ocenie Kolegium organ I instancji prawidłowo oznaczył drzewa usunięte bez zezwolenia znając ich rozmiary, ponieważ posiadał kompletną wiedzę na temat drzew w związku z prowadzonym uprzednio postępowaniem w sprawie WS-05.6131.2.132.2022.AG.
Mając powyższe na uwadze orzeczono, jak na wstępie.
Skargę na powyższą decyzję wniosła Skarżąca spółka, podnosząc zarzuty naruszenia:
1) art. 88 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody poprzez nałożenie na spółkę kary pieniężnej za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia w sytuacji, gdy przeprowadzone postępowania wyjaśniające nie wykazało, że to odwołująca się spółka dokonała usunięcia drzew;
2) art. 7 § 1 i 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego poprzez brak przeprowadzenia wnikliwego postępowania wyjaśniającego w sprawie oraz brak ustalenia istotnych dla sprawy okoliczności, a także brak przeprowadzenia szeregu dowodów mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
3) art. 7 § 1 i 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego poprzez poczynienie błędnych ustaleń co do rodzaju drzew usuniętych z terenu nieruchomości;
4) art. 81a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez rozstrzygnięcie wszelkich wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy na niekorzyść strony;
5) art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego przez brak uwzględnienia w postępowaniu słusznego interesu odwołującej się spółki;
6) art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego przez niewłaściwą realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa;
7) art. 11 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego poprzez rezygnację z realizacji zasady wyjaśnienia zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy wydaniu decyzji;
8) art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego poprzez zbyt skrótowe sformułowanie uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia i brak odniesienia się do wszystkich istotnych okoliczności sprawy;
9) art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego poprzez utrzymanie w mocy decyzji Organu I instancji w sytuacji, gdy Organ II instancji winien uchylić tę decyzję i przekazać sprawę Organowi I instancji do ponownego rozpoznania, gdyż Organ I instancji bezpodstawnie nałożył na Skarżącą Spółkę administracyjną karę pieniężną.
Powołując się na powyższe spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Organu I instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi z racji jej bezzasadności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje.
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.).
W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a.
Wskazać również należy, że zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uzasadnienie do wyroku NSA z 9 lipca 2008 r., sygn. II OSK 795/07).
Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Przedmiotem skargi jest decyzja orzekająca o wymierzeniu administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie 17 szt. drzew ozdobnych (3 szt. gat. klon jesionolistny, 3 szt. wierzba biała, 3 szt. klon zwyczajny, 2 szt. jesion wyniosły, 2 szt. żywotnik zachodni, 1 szt. bez czarny, 1 szt. wiąz szypułkowy, 1 szt. brzoza brodawkowata, 1 szt. dąb szypułkowy) bez wymaganego zezwolenia rosnących w K. przy ul. [...].
Zgodnie z art. 88 ust. 1 pkt. 1) ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody (t.j. Dz. U. z 2023 roku, poz. 1336 ze zm.) – uOchrPrzyr, Wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za usunięcie drzewa lub krzewu bez wymaganego zezwolenia.
Stosownie do art. 88 ust. 2 i ust. 3 uOchrPrzyr:
2. Kara, o której mowa w ust. 1, jest nakładana na posiadacza nieruchomości, albo właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, albo na inny podmiot, jeżeli działał bez zgody posiadacza nieruchomości.
3. Uiszczenie kary następuje w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja w sprawie wymierzenia kary stała się ostateczna.
W myśl natomiast art. 89 ust. 1 i ust. 4 uOchrPrzyr:
1. Administracyjną karę pieniężną, o której mowa w art. 88 ust. 1 pkt 1-3, 5 i 6, ustala się w wysokości dwukrotnej opłaty za usunięcie drzewa lub krzewu, o której mowa w art. 84 ust. 1, a w przypadku, w którym usunięcie drzewa lub krzewu jest zwolnione z obowiązku uiszczenia opłaty, administracyjną karę pieniężną ustala się w wysokości takiej opłaty, która byłaby ponoszona, gdyby takiego zwolnienia nie było.
4. Jeżeli ustalenie obwodu usuniętego lub zniszczonego drzewa jest niemożliwe z powodu braku kłody, obwód do wyliczenia administracyjnej kary pieniężnej ustala się, przyjmując najmniejszą średnicę pnia i pomniejszając wyliczony obwód o 10%.
W świetle powołanych powyżej przepisów na gruncie kontrolowanej sprawy organy były zobligowane do ustalenia następujących, istotnych okoliczności. Czy doszło do usunięcie drzewa lub krzewu bez wymaganego zezwolenia. Ponadto kto jest posiadaczem nieruchomości (względnie właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego) i czy ewentualnie istniał inny podmiot, który usunął drzewa, jeżeli działał bez zgody posiadacza nieruchomości. Niezależnie organy powinny ustalić jakie drzewa zostały usunięte oraz jakiej były wielkości, co ma stanowić w dalszej kolejności podstawę do ustalenia wysokości administracyjnej kary pieniężnej.
Wskazane powyżej wszystkie okoliczności zostały przez organy ustalone. Przede wszystkim organy ustaliły kto jest posiadaczem nieruchomości składającej się z działki nr [...], obr. [...] w K., na której doszło do usunięcia drzew. Ta kwestia nie budzi zresztą w świetle sprawy najmniejszej wątpliwości i została ustalona w oparciu o treść księgi wieczystej nr [...], zgodnie z którą właścicielem nieruchomości jest Skarżąca spółka C. Sp. z o.o. Sp.j. .
Podobnie nie budzi wątpliwości okoliczność jakie drzewa znajdowały na wskazanej nieruchomości. Lokalizacja drzew, ich wielkość oraz gatunki zostały opisane przy przeprowadzeniu pomiarów tych drzew w trakcie inwentaryzacji w związku z postępowaniem WS-05.6131.2.132.2022.AG w sprawie wydania zezwolenia na usunięcie przedmiotowych drzew. Należy zauważyć, że podczas oględzin w dniu 19 lipca 2022 r. przeprowadzonych w obecności pełnomocnika Skarżącej stwierdzono, iż obwody pni (na wysokości 5 cm pni) drzew gatunku klon jesionolistny i wierzba przekraczały 80 cm a obwody pni pozostałych drzew przekraczały 50 cm (por. zestawienie drzew wnioskowanych do usunięcia, w tym graficzne przedstawienie ich lokalizacji – k. 5 – 11 a.a.).
Powyższe prowadzi do wniosku, że usunięcie przedmiotowych drzew wymagało uzyskania uprzedniego zezwolenia. To również nie było kwestionowane przez Skarżącą spółkę, która co więcej miała pełną świadomość tej okoliczności, skoro wystąpiła przecież wcześniej z wnioskiem o wydanie zezwolenia na usunięcie przedmiotowych drzew (sprawa znak: WS-05.6131.2.132.2022.AG).
Podobnie Skarżąca nie kwestionowała również tego jakie były gatunki i wymiary usuniętych drzew, co zresztą wynikało z wykonanej inwentaryzacji.
Wszystkie wskazane powyżej okoliczności, to znaczy kto jest posiadaczem (właścicielem) nieruchomości, rodzaj i wielkość usuniętych drzew, fakt, że konieczne było uzyskanie wcześniejszego zezwolenia na ich wycinkę nie budzą wątpliwości w tej sprawie. Co więcej nie są także negowane przez Skarżącą.
Zasadniczą kwestią natomiast, którą akcentuje Skarżąca i wokół której koncentruje się w istocie cała skarga, jest nałożenie kary administracyjnej na Skarżącą spółkę – jako posiadacza (właściciela) nieruchomości, a nie na podmiot, który faktycznie tego dokonał, to znaczy usunął (ściął) drzewa.
Skarżąca spółka zarzuca bowiem, że sam fakt, iż przedmiotowe drzewa znajdowały się na nieruchomości należącej do Spółki nie może stanowić podstawy do nałożenia na nią kary na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 1 uOchrPrzyr.
Zaznacza, że administracyjną karę pieniężną nałożyć można za usunięcie drzewa lub krzewu na tego kto bez zgody posiadacza nieruchomości usunął te drzewa. Jednocześnie wskazuje, że nie ma podstaw do nakładania kary na Skarżącą spółkę pomimo braków dowodów, że to spółka jest winna wycince drzew. Skarżąca podkreśla, że taki wniosek organy wyciągają (a w szczególności organ I instancji) m. in. z treści rozmowy telefonicznej strażnika miejskiego z R. C., który na pytanie o wycinkę miał użyć sformułowania, cyt.: "noo, a co?". Skarżąca podkreśla, że treść przedmiotowej rozmowy absolutnie nie wskazuje na przyznanie się do zlecenia wycinki drzew przez spółkę, gdyż użyte przez R. C. sformułowanie to jedynie reakcja na zaskakujące i niespodziewane pytanie, a nie odniesienie się do merytorycznej treści pytania. Tymczasem W. C., jako osoba posiadająca szerszą wiedzę na temat przedmiotowej nieruchomości, jednoznacznie zaprzeczył odpowiedzialności spółki za wycinkę, co całkowicie wyklucza możliwość uznania, że spółka przyznała się do zlecenia wycinki drzew objętych postępowaniem.
W rozpoznawanej sprawie – poza ustaleniem kto jest posiadaczem (właścicielem) nieruchomości, rodzaj i wielkość usuniętych drzew, fakt, że konieczne było uzyskanie wcześniejszego zezwolenia na ich wycinkę, organy dokonały ustaleń również, które pozwoliły im ustalić na kogo powinna być nałożona administracyjne kara pieniężna.
Skarżąca akcentuje, że w toku postępowania administracyjnego zaprzeczyła ona, aby dokonała usunięcia drzew, a ponadto nikomu nie zlecała tek wycinki. To z kolei ma – jej zdaniem uniemożliwiać – nałożenie kary na Skarżącą spółkę.
Trzeba jednak zauważyć, że organy ustalając okoliczności faktyczne wykonały wiele czynności i sposób wystarczający i adekwatny do potrzeb dokonały ustaleń. Organy uzyskały notatki dotyczące interwencji straży miejskiej z dnia 17 stycznia 2023 roku oraz zgłoszenia z dnia 17 stycznia 2023 roku dotyczącego wycinki drzew bez zezwolenia na nieruchomości Skarżącej spółki (k. 64-67 i 69 a.a.). W aktach sprawy znajduje się także inwentaryzacja drzew wykonana na potrzeby postępowania prowadzonego przez Prezydenta Miasta Krakowa, znak: WS-05.6131.2.132.2022.AG w sprawie wydania zezwolenia na usunięcie przedmiotowych drzew (por. zestawienie drzew wnioskowanych do usunięcia, w tym graficzne przedstawienie ich lokalizacji – k. 5 – 11 a.a.). Ponadto organy uzyskały zapisy rozmów telefonicznych odbytych przez straż miejską z R. C. oraz z W. C. (k. 62 – 63).
Z treści powyższych notatek wynika, że wycinki drzew dokonali pracownicy około 7:00 (17 stycznia 2023 roku), którzy bezpośrednio po tym odjechai z nieruchomości. Poza tym nieruchomość, na której wycięto drzewa była ogrodzona i stanowiła zamknięty teren budowy (k. 69 a.a.). Jednocześnie jak wynika z treści rozmowy ze strażnikami miejskimi w dniu 17 stycznia 2023 roku W. C. powiedział, że nie wie kto wyciął drzewa i nie zgłasza żadnej szkody (por. k. 62 a.a.).
Ustalenie powyższych okoliczności pozwalało na przyjęcie zatem, że kara powinna być nałożona na Skarżącą spółkę. Podkreślić trzeba, że w toku postępowania nie ujawniono jakichkolwiek dokumentów czy dowodów, które pozwoliłyby na przyjęcie, że usunięcia drzew mógł dokonać jakikolwiek inny podmiot. Nie naprowadziła na taki podmiot, w szczególności Skarżąca spółka, poza tym jedynie, że jej przedstawiciel wskazał, że nie wie kto wyciął drzewa.
Stan faktyczny sprawy został ustalony w oparciu o szereg informacji i dowodów, takich jak oświadczenia i wyjaśnienia osób mających wiedzę na temat tej sprawy, oględziny, dowody z fotografii, dowody z nagrań telefonicznych rozmów, a także dowody z dokumentów, z tego też względu podniesiony zarzut, że akta sprawy mają charakter szczątkowy jest bezzasadny.
W kontekście tych zarzutów, czynność podjętych przez organ i dokonanych w tym zakresie ustaleń, należy w pierwszej kolejności przypomnieć, że stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 roku, poz. 775 ze zm. – dalej jako "K.p.a.") w postępowaniu administracyjnym organ ma obowiązek w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (zasada swobodnej oceny dowodów - art. 80 K.p.a.). Jako dowolne przy tym należy traktować takie ustalenia faktyczne, które znajdują wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy też nie w pełni rozpatrzonym. Sam zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w oparciu o całokształt materiału dowodowego (art. 80 K.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 K.p.a.), a więc przy podjęciu wszystkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści (por. uzasadnienia do wyroków: Sądu Najwyższego z 23 listopada 1994 r., sygn. III ARN 55/94, Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 listopada 2017 r., sygn. I OSK 1523/16, z dnia 22 września 2020 r., sygn. I OSK 734/20, z dnia 26 listopada 2021 r., sygn. II GSK 1892/21, z dnia 26 kwietnia 2022 r., sygn. II OSK 2401/19 oraz A. Wróbel (w:) Jaśkowska Małgorzata, Wilbrandt-Gotowicz Martyna, Wróbel Andrzej, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el 2022, komentarz do art. 77).
Zatem z art. 77 § 1 K.p.a. wynika obowiązek zebrania i rozpatrzenia pełnego materiału dowodowego w sprawie, którego realizacja ma miejsce na dwóch płaszczyznach. Po pierwsze, polega on na przeprowadzeniu postępowania dowodowego co do wszystkich okoliczności stanowiących fakty prawotwórcze, a więc takich, z którymi w świetle przepisów obowiązującego prawa związane są określone skutki prawne. Po drugie, zebrany materiał dowodowy powinien znaleźć pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu faktycznym decyzji. Ustosunkowanie się w nim tylko do pewnych dowodów, a pominięcie milczeniem innych - którym odmówiono wiarygodności - przesądza, że organ nie rozpatrzył wyczerpująco zebranego w sprawie materiału (por. np. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 28 sierpnia 1981 r., sygn. SA/Wr 87/81). Jeśli zaś chodzi o obowiązek dokonania oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 K.p.a.), to nie można twierdzić, iż jakaś okoliczność została udowodniona, jeżeli w materiale dowodowym, utrwalonym w aktach sprawy, znajduje się dowód na jej potwierdzenie, a jednocześnie są w nim także dowody, które zaprzeczają tej okoliczności, jeżeli nie można przekonywająco tej sprzeczności wyjaśnić. Taki stan rzeczy wskazuje bowiem na luki w materiale dowodowym, a w konsekwencji na konieczność podjęcia dalszego postępowania dowodowego, skierowanego na wyjaśnienie występujących w materiale dowodowym sprzeczności (por. np. uzasadnienie do wyroku NSA z 7 sierpnia 2018 r., sygn. I OSK 2051/16).
Analiza akt sprawy prowadzi przy tym do wniosku, że wszystkie istotne okoliczności zostały przez organ ustalone na podstawie zebranego, w możliwie pełny sposób, materiału dowodowego – co stanowi o bezzasadności podniesionych zarzutów naruszenia art. 7, art. 77 § 1 K.p.a.
W kontekście natomiast przyjętych wniosków w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, to trzeba także podkreślić, że o naruszeniu art. 80 K.p.a. można mówić wówczas, gdy uchybiono zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego. Jedynie to, bowiem może być przeciwstawione uprawnieniu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie Skarżącej o innej niż przyjęta doniosłości poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie. Dokonana ocena materiału dowodowego może być, bowiem skutecznie podważona tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami, lub gdy rozumowanie wykracza poza reguły logiki albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia związku przyczynowo-skutkowego (por. np. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 5 stycznia 2024 roku, sygn. I OSK 1988/22). Taka sytuacja nie ma jednak miejsca w niniejszej sprawie co stanowi o bezzasadności podniesionych w tym zakresie zarzutów.
Bezzasadny jest także zarzut naruszenia art. 81a § 1 K.p.a. poprzez rozstrzygnięcie wszelkich wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy na niekorzyść strony.
Zgodnie z art. 81a § 1 K.p.a., jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w tym zakresie pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony.
Celem tegoż przepisu jest przeciwdziałanie przyjmowaniu przez organ wersji niekorzystnej dla strony w sytuacji, w której w sprawie są co najmniej dwie zasadniczo sprzeczne, ale równie prawdopodobne w realiach danej sprawy, możliwe wersje stanu faktycznego. Zastosowanie art. 81a § 1 k.p.a. (tj. zasady uwzględnienia wątpliwości na korzyść strony skarżącej) jest dopuszczalne w sytuacji, w której po zebraniu wszelkiego dostępnego materiału dowodowego stan faktyczny sprawy będzie niejednoznaczny i budzący wątpliwości. Przesłanka niedających się usunąć wątpliwości występuje, gdy nie ma dowodów i nie ma możliwości ich uzyskania. Zasada ta oznacza, że wątpliwości faktyczne rozstrzygnąć należy na korzyść strony tylko wtedy, gdy przez reguły oceny dowodów wskazane w art. 80-81 k.p.a. organ nie jest w stanie ustalić jednoznacznie stanu faktycznego (por. np. uzasadnienia do wyroków: NSA z dnia 25 maja 2020 roku, sygn. II OSK 3031/19, WSA w Warszawie z dnia 21 czerwca 2023 roku, sygn. VII SA/Wa 25/23).
W przedmiotowej sprawie nie wystąpiły wątpliwości w sprawie stanu faktycznego, czemu organy obu instancji dały wyraz w uzasadnieniach decyzji.
Dysponując zgromadzonymi dokumentami organy zasadnie uznały, że w niniejszej sprawie kara powinna być nałożona na właściciela nieruchomości, to znaczy Skarżącą spółkę.
Trafnie w tym zakresie wskazują organy, że Skarżąca spółka składając wniosek o wydanie zezwolenia na wycinkę drzew miała interes faktyczny w wycince przedmiotowych drzew, albowiem drzewa te kolidowały z planowaną przez Spółką inwestycją budowlaną. Ponadto okoliczności faktyczne, takie jak trwałe ogrodzenie działki, czy usunięcie drzew przez pracowników na ogrodzonym terenie – uzasadniają stanowisko organów, co do nałożenia kary na spółkę.
Reasumując powyższe podkreślić jednak trzeba, że postępowanie dowodowe nie jest celem samym w sobie, a przyjęta w postępowaniu administracyjnym zasada zupełności materiału dowodowego nie oznacza, że należy prowadzić postępowanie dowodowe nawet wówczas, gdy całokształt okoliczności ujawnionych w sprawie wystarcza do podjęcia rozstrzygnięcia. Ponadto, przeprowadzane dowody muszą mieć przymiot istotności dla rozstrzygnięcia i zakończenia postępowania merytorycznym orzeczeniem. Bezspornie zakres i przedmiot postępowania wyjaśniającego determinują przepisy prawa materialnego, bowiem to normy prawa materialnego przesądzają o przedmiocie sprawy i okolicznościach prawnie istotnych. W postępowaniu wyjaśniającym należy w związku z tym uwzględnić specyfikę danej sprawy, jej inność i odrębność okoliczności, które stanowią o stanie faktycznym (por. uzasadnienia wyroków NSA z dnia: 11 lutego 2014 r. sygn. akt II OSK 2191/12; 14 kwietnia 2015 r. sygn. akt I GSK 830/13; 21 lipca 2016 r. sygn. akt I FSK 808/16; 8 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1214/17; 18 września 2019 r. sygn. akt II GSK 2374/17; 25 września 2020 r. sygn. akt II GSK 795/18, NSA z dnia 19 maja 2021 r. sygn. akt I OSK 251/21).
Odnosząc się do dalszych zarzutów, to należy wskazać, ze zgodnie z art. 8 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Z powyższego przepisu wyprowadza się zasadę pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej. Z zasady tej wynika wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do władzy publicznej nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań (por. A. Wróbel, komentarz do art. 8 - teza 1 (w:) Jaśkowska Małgorzata, Wilbrandt-Gotowicz Martyna, Wróbel Andrzej, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el).
Spełnienie wynikającego z art. 8 § 1 k.p.a. wymagania prowadzenia postępowania administracyjnego w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do organów Państwa, jest szczególnie istotne w sprawie, w której uczestnicy postępowania reprezentują rozbieżne lub sprzeczne ze sobą interesy. W takich sprawach szczególna rola uzasadnienia decyzji administracyjnej polega na tym, by przekonać stronę, że jej stanowisko zostało poważnie wzięte pod uwagę, a jeżeli zapadło inne rozstrzygnięcie, to przyczyną tego są istotne powody (por. uzasadnienie do wyroku SN z dnia 16 lutego 1994 r., sygn. III ARN 2/94; por. A. Wróbel, komentarz do art. 8 - teza 1 (w:) Jaśkowska Małgorzata, Wilbrandt-Gotowicz Martyna, Wróbel Andrzej, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el).).
Na gruncie niniejszej sprawy nie doszło jednak do naruszenia wskazanej normy. Trzeba zwrócić uwagę, że ograny, a w szczególności Prezydent Miasta Krakowa, w sposób bardzo aktywny podejmował działania, mające na celu ustalenie w sposób możliwie kompleksowy istotnych okoliczności faktycznych w sprawie, kontaktując się z przedstawicielami spółki. Z pewnością takie prowadzenie postępowania stanowi o budzeniu zaufanie uczestników do władzy publicznej.
Odnosząc się do dalszych zarzutów, należy wskazać, że w myśl art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Oznacza to, że wszelkie czynności postępowania, które stanowiły podstawę dla ustalenia istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych powinny zostać omówione w uzasadnieniu do wydanej decyzji, a ponadto przedstawiony powinien być cały proces myślowy, który przeprowadził organ stosując, na kanwie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, określone przepisy prawa.
Analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji prowadzi do konkluzji, że tym wymaganiom organ sprostał. Uzasadnienie decyzji zawiera wskazanie i omówienie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych z powołaniem dowodów, na których organ się oparł dokonując konkretnych ustaleń. Organ przytoczył także zastosowane przepisy i je omówił.
Nieuzasadniony jest także zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Organu I instancji w sytuacji
Zgodnie z art. 138 § 1 k.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której
1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo
2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo
3) umarza postępowanie odwoławcze.
Wskazany przepis art. 138 § 1 k.p.a. ma charakter wynikowy, co oznacza jego zastosowanie winno być za każdym razem rezultatem uznania, że w konkretnej sprawie nie zaistniało tego rodzaju naruszenie przepisów prawa materialnego bądź regulacji procesowej, które uzasadnia kierunek rozstrzygnięcia organu odwoławczego. Określone stosowanie przez organ przepisu wynikowego jest zatem konsekwencją ("wynikiem") określonych ustaleń faktycznych oraz określonego odczytania przepisów prawa materialnego. Jego naruszenie zawsze jest następstwem uchybienia innym przepisom - prawa materialnego bądź procesowego (por. np. uzasadnienia do wyroków: NSA z dnia 16 stycznia 2020 r., sygn. II OSK 431/18, NSA z dnia 28lipca 2023 r., sygn. I OSK 1353/22, NSA z dnia 16 maja 2023 r., sygn. II GSK 443/20).
Jak wynika z akt sprawy organ odwoławczy doszedł w wyniku swojego postępowania w sprawie do takiej samej konkluzji, jak organ pierwszej instancji. Wydanie decyzji o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji ma miejsce decyzji wówczas, gdy organ odwoławczy stwierdzi, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa.
W ocenie Sądu na gruncie przedmiotowej sprawy nie doszło do naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., a tym samym podniesiony zarzut jest bezzasadny.
Wobec tego bezzasadne są podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 81a § 1, art. 107 § 3 oraz art. 138 § 1 pkt. 1) K.p.a. polegające na wydaniu decyzji bez dostatecznego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych, w tym brak przeprowadzenia wnikliwego postępowania wyjaśniającego w sprawie oraz brak ustalenia istotnych dla sprawy okoliczności, a także brak przeprowadzenia szeregu dowodów mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W świetle natomiast powyższego, a przede wszystkim w kontekście prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy, należy wskazać, że na zasadzie przywołanych powyżej norm art. 88 ust. 1 pkt. 1), art. 88 ust. 2 i ust. 3 uOchrPrzyr oraz art. 89 ust. 1 i ust. 4 uOchrPrzyr zasadne było nałożenie na Skarżącą spółkę – posiadacza (właściciela) nieruchomości, z której usunięto drzewa – administracyjnej kary pieniężnej.
Sąd podziela przy tym wyrażane w orzecznictwie stanowisko, że nałożenie kary, o której mowa art. 88 ust. 1 pkt 1) i ust. 2 u.o.p., na posiadacza nieruchomości może nastąpić w sytuacji, gdy posiadacz nieruchomości co najmniej wiedział lub zachowując prawidłowy nadzór powinien był wiedzieć o usuwaniu drzew z jego nieruchomości i na to działanie się godził (por. np. uzasadnienie do wyroku WSA w Krakowie z dnia 19 września 2018 r., sygn. akt: II SA/Kr 144/18). Taka sytuacja ma też miejsce na gruncie niniejszej sprawy. To z kolei stanowi o bezzasadności podniesionych zarzutów skargi.
Niezależnie natomiast od zarzutów skargi można jeszcze wskazać, że organy w sposób prawidłowo także wyliczyły wysokość należnej kary. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 3 lipca 2017 r. w sprawie wysokości stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów (Dz. U. poz. 1330) wszystkie gatunki drzew rodzaju wierzba oraz klon jesionolistny zostały zakwalifikowane do pierwszej grupy drzew, stawka opłaty za 1 cm obwodu pnia takich drzew o obwodzie pnia do 100 cm wynosi 12 zł a stawka opłaty za 1 cm obwodu pnia o obwodzie pnia o obwodzie pnia od 101 cm wynosi 15 zł. Wszystkie gatunki drzew rodzaju brzoza, jesion, wiąz oraz klon zwyczajny zostały zakwalifikowane do drugiej grupy drzew, stawka opłaty za 1 cm obwodu pnia takich drzew o obwodzie pnia do 100 cm wynosi 25 zł. Wszystkie gatunki drzew rodzaju dąb zostały zakwalifikowane do trzeciej grupy drzew a stawka opłaty za 1 cm obwodu pnia takich drzew o obwodzie pnia od 101 cm wynosi 70 zł. Żywotnik zachodni został zakwalifikowany do czwartej grupy drzew a stawka opłaty za 1 cm obwodu pnia o obwodzie pnia do 100 cm wynosi 170 zł. Natomiast gatunki drzew inne niż wymienione w grupach 1-4 zostały zakwalifikowane do grupy piątej a stawka opłaty za 1 cm obwodu pnia takich drzew o obwodzie pnia do 100 cm wynosi 25 zł, wobec czego w przypadku bzu czarnego nie wymienionego w grupach 1-4 stawka opłaty za 1 cm obwodu pnia wynosi 25 zł.
Prawidłowość wyliczenia kary przez Prezydenta Miasta Krakowa została także potwierdzona przez Kolegium, które zweryfikowało przyjęte dla obliczeń dane jak i prawidłowość wyliczenia wysokości kary. Na marginesie można wskazać, że powyższe nie jest również kwestionowane przez Skarżącą spółkę.
Ze względu na powyższe skarga na zasadzie art. 151 p.p.s.a. została oddalona.