II SA/Kr 477/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał sprzeciw M. S., B. B. i W. W. od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) z dnia 20 marca 2019 r., która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z dnia 21 marca 2018 r. i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. Decyzja PINB nakładała na inwestorów obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego oraz zaświadczenia o zgodności z planem miejscowym, po uchyleniu pierwotnego pozwolenia na budowę. WINB uchylił decyzję PINB, wskazując na błędy w jej uzasadnieniu i niewłaściwe wskazania co do dalszego postępowania, w tym na konieczność uwzględnienia stanu faktycznego i oceny prawnej organów administracji architektoniczno-budowlanej oraz sądów administracyjnych, które odmówiły wydania pozwolenia na budowę. Sąd administracyjny uznał, że decyzja PINB była wadliwa, ponieważ została wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, który dotyczy istotnych odstąpień od zatwierdzonego projektu, podczas gdy w tej sprawie pozwolenie na budowę zostało uchylone po zrealizowaniu obiektu. Sąd podkreślił, że w takiej sytuacji właściwsze jest zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, nakładającego obowiązek doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem. Sąd oddalił sprzeciw, stwierdzając, że istniały podstawy do uchylenia decyzji PINB, ale uzasadnienie decyzji WINB było błędne, a kategoryczne stwierdzenie o konieczności rozbiórki było przedwczesne. Sąd wskazał, że organy obu instancji będą związane jego wskazaniami co do dalszego postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 51 Prawa budowlanego w kontekście uchylenia pozwolenia na budowę po zrealizowaniu obiektu, zasady stosowania art. 138 § 2 k.p.a. i zakazu orzekania na niekorzyść strony w decyzjach kasatoryjnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji uchylenia pozwolenia na budowę po zakończeniu budowy i oceny możliwości jej legalizacji.
Zagadnienia prawne (4)
Czy decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia, zawierająca błędne uzasadnienie i niewłaściwe wskazania co do dalszego postępowania, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uzasadnienie decyzji kasatoryjnej było błędne, chociaż istniały podstawy do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ odwoławczy niewłaściwie zinterpretował art. 138 § 2 k.p.a., a jego wskazania co do dalszego postępowania były błędne, w szczególności przedwczesne stwierdzenie konieczności rozbiórki obiektu.
Jaka jest właściwa podstawa prawna dla postępowania nadzoru budowlanego w przypadku uchylenia pozwolenia na budowę obiektu już zrealizowanego i użytkowanego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Właściwą podstawą jest art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego (obowiązek doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem), a nie art. 51 ust. 1 pkt 3 (obowiązek przedłożenia projektu zamiennego w przypadku istotnego odstąpienia od projektu).
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że art. 51 ust. 1 pkt 3 dotyczy sytuacji istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu, podczas gdy w przypadku uchylenia pozwolenia na budowę obiektu już zrealizowanego, właściwsze jest nałożenie obowiązku doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem.
Jaka jest moc wiążąca prawomocnego wyroku sądu administracyjnego wydanego w innej sprawie, dotyczącej pozwolenia na budowę, dla postępowania prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Moc wiążąca jest słabsza niż wynikająca z art. 153 p.p.s.a. i może wynikać z art. 170 p.p.s.a., ale nawet przy jej uwzględnieniu, wnioski organu odwoławczego były przedwczesne.
Uzasadnienie
Sąd rozróżnił związanie na podstawie art. 153 p.p.s.a. (dotyczące organu, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia) od ogólnego związania na podstawie art. 170 p.p.s.a. i stwierdził, że nawet przy uwzględnieniu tego drugiego, ocena organu odwoławczego była niewystarczająca.
Czy organ odwoławczy może wydać decyzję kasatoryjną, która przesądza o konieczności wydania przez organ pierwszej instancji decyzji niekorzystnej dla strony odwołującej, naruszając tym samym zakaz orzekania na niekorzyść strony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie postępowanie stanowi nadużycie art. 138 § 2 k.p.a. i narusza zasadę dwuinstancyjności.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że wydanie decyzji kasatoryjnej z jednoznacznym wskazaniem na konieczność nakazania rozbiórki narusza zasadę dwuinstancyjności i stanowi obejście zakazu orzekania na niekorzyść strony, nawet jeśli art. 139 k.p.a. zazwyczaj nie ma zastosowania do decyzji kasacyjnych.
Przepisy (15)
Główne
k.p.a. art. 138 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdy decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
u.p.b. art. 51 § ust. 1 pkt 1
Prawo budowlane
Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego.
u.p.b. art. 51 § ust. 1 pkt 2
Prawo budowlane
Nakaz wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
u.p.b. art. 51 § ust. 1 pkt 3
Prawo budowlane
Nakaz sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 64a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy sprzeciwu od decyzji kasatoryjnej.
p.p.s.a. art. 64b § § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa krąg uczestników postępowania w przedmiocie sprzeciwu.
p.p.s.a. art. 64d § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym.
p.p.s.a. art. 64e
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.
k.p.a. art. 15
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
k.p.a. art. 139
Kodeks postępowania administracyjnego
Zakaz orzekania na niekorzyść strony odwołującej.
u.p.b. art. 80 § ust. 2 pkt 1
Prawo budowlane
u.p.b. art. 83 § ust. 1
Prawo budowlane
p.u.s.a. art. 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji.
p.p.s.a. art. 153
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie poglądem prawnym sądu.
p.p.s.a. art. 170
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Moc wiążąca orzeczenia prawomocnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja organu I instancji została wydana na niewłaściwej podstawie prawnej (art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego), podczas gdy właściwszy był art. 51 ust. 1 pkt 2. • Uzasadnienie decyzji kasatoryjnej organu II instancji było błędne, a wskazania co do dalszego postępowania przedwczesne i nieprawidłowe. • Organ odwoławczy naruszył zasadę dwuinstancyjności i zakaz orzekania na niekorzyść strony poprzez nadużycie art. 138 § 2 k.p.a.
Odrzucone argumenty
Argumenty skarżących dotyczące naruszenia art. 7, 77, 107 § 3 k.p.a., art. 8 k.p.a. w zw. z Konstytucją RP, oraz art. 15 k.p.a. zostały uwzględnione w kontekście oceny decyzji organów, ale nie doprowadziły do uwzględnienia sprzeciwu.
Godne uwagi sformułowania
W okolicznościach niniejszej sprawy powyższe przesłanki zostały spełnione, bowiem decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 21 marca 2018 r. była wadliwa w takim stopniu, który uzasadniał jej uchylenie, jednakże decyzja [...]WINB zawiera błędne uzasadnienie i niewłaściwe wskazania co do dalszego postępowania. • Nie doszło bowiem do istotnego odstąpienia od zatwierdzonego pozwolenia na budowę ani też innych warunków pozwolenia na budowę. • W ocenie Sądu w sytuacji takiej jak występująca w niniejszej sprawie zasadne jest nałożenie obowiązku doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem, nie zaś nałożenie obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego. • Natomiast przedwczesne jest kategoryczne stwierdzenie w zaskarżonej decyzji, że doprowadzenie przedmiotowego budynku do stanu zgodnego z prawem musiałoby polegać na jego częściowej lub całkowitej rozbiórce. • Słusznie podnosi się w sprzeciwie, że obowiązek rozbiórki jest obowiązkiem najdalej idącym, a co za tym idzie – winien być nakładany dopiero w ostateczności, gdy stwierdzi się brak jakiejkolwiek możliwości legalizacji inwestycji. • Praktyka obchodzenia ograniczenia wynikającego z art. 139 k.p.a. poprzez wydanie decyzji kasatoryjnej nie może znaleźć uznania Sądu.
Skład orzekający
Agnieszka Nawara-Dubiel
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 51 Prawa budowlanego w kontekście uchylenia pozwolenia na budowę po zrealizowaniu obiektu, zasady stosowania art. 138 § 2 k.p.a. i zakazu orzekania na niekorzyść strony w decyzjach kasatoryjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchylenia pozwolenia na budowę po zakończeniu budowy i oceny możliwości jej legalizacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje złożoność postępowań budowlanych po uchyleniu pozwolenia na budowę i podkreśla znaczenie prawidłowego stosowania przepisów proceduralnych przez organy administracji.
“Uchylone pozwolenie na budowę – co dalej z gotowym obiektem? Sąd wyjaśnia procedury nadzoru budowlanego.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.