Lexedit
Wróć do analizy orzeczenia
Pełny tekst orzeczenia

II SA/Kr 466/26

Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.

II SA/Kr 466/26 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2026-07-02
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-04-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Agnieszka Nawara-Dubiel /sprawozdawca/
Anna Kopeć
Magda Froncisz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Nadzór budowlany
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
uchylono postanowienie organu II i I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 524
art. 59a, art. 59f
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magda Froncisz Sędzia WSA Agnieszka Nawara - Dubiel (spr.) Asesor WSA Anna Kopeć po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym skargi T. sp. z o.o. z siedzibą w S. na postanowienie nr 96/2026 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 10 lutego 2026 r. znak WOB.7722.298.2025.KJAS w przedmiocie nałożenia kary z tytułu nieprawidłowości stwierdzonych w trakcie obowiązkowej kontroli budynku l. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu i Instancji, II. zasądza od Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie na rzecz strony skarżącej T. sp. z o.o. z siedzibą w S. kwotę 900 (dziewięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
II SA/Kr 466/26
UZASADNIENIE
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Limanowej (dalej: "PINB") postanowieniem nr 353/2025 z 1 września 2025 r., wydanym na podstawie art. 59f ust. 1 i ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2025 r. poz. 418 ze zm., dalej: "Pb"), wymierzył T. sp. z o.o. w S. (dalej: "inwestor") karę w wysokości 30000 zł tytułem nieprawidłowości stwierdzonych w trakcie obowiązkowej kontroli budynku usługowego zrealizowanego na działkach nr [...] i nr [...] w S. (obręb S. ).
Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie (dalej: "MWINB") postanowieniem nr 96/2026 z 10 lutego 2026 r., wydanym po rozpatrzeniu zażalenia inwestora, utrzymał postanowienie PINB w mocy z następującym uzasadnieniem.
Budynek wybudowano na podstawie pozwolenia na budowę Starosty Limanowskiego z 3 kwietnia 2024 r. zmienionej decyzją z 22 maja 2025 r. Inwestor wniósł o pozwolenie na użytkowanie, a PINB na podstawie art. 57 ust. 4 Pb zobowiązał inwestora do uzupełnienia złożonych dokumentów (postanowienie z 28 lipca 2025 r.). Podczas kontroli z 26 sierpnia 2025 r. PINB stwierdził nieprawidłowości:
1) zmniejszenie szerokości miejsca postojowego dla samochodu osobowego z 2,5 m do 2,3 m;
2) zmiana lokalizacji kotła gazowego;
3) zmiana lokalizacji: pionu instalacji kanalizacji sanitarnej w pom. 0,1; instalacji freonowej w pom. 0,1; przewodów wentylacyjnych;
4) realizacja stanowiska postojowego dla osób niepełnosprawnych z nawierzchni żwirowej (kruszywo łamane); podjazd/pochylnia stanowiąca komunikację dostępu do obiektu z miejsca postojowego o nachyleniu 11%; komunikacja od stanowiska do pochylni wykonana z nawierzchni żwirowej (kruszywo łamane).
W zakresie pierwszej nieprawidłowości MWINB stwierdził, że prowadzi ona do naruszenia § 21 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Inwestor podniósł, że obecnie szerokość miejsca postojowego to już 2,50 m, zaś nieprawidłowe wymiary były "efektem tymczasowego ogrodzenia placu budowy, które zawężało pas manewrowy". Jednakże inwestor, zgłaszając obiekt do użytkowania z oświadczeniem kierownika budowy w dzienniku budowy o uporządkowanym terenie budowy i o tym, że obiekt nadaje się do użytkowania, nie może twierdzić, że miejsce parkingowe zostało wykonane prawidłowo w sytuacji wykonania już docelowego ogrodzenia terenu inwestycji. Istotne jest to, że w dacie wniosku i kontroli wykonanie było niezgodne z projektem i przepisami.
W zakresie drugiej nieprawidłowości MWINB stwierdził, że inwestor zmienił lokalizację kotła gazowego względem stanu wykazanego w projekcie zamiennym, który został przedłożony do wniosku. W protokole kontroli PINB wskazał na rozbieżności na rysunkach zamiennych i w projekcie technicznym. Nietrafne są argumenty skarżącego, że rysunek w projekcie architektoniczno-budowlanym nie może stanowić punktu odniesienia dla projektowanego kotła gazowego. Zmiana lokalizacji stanowiła odstępstwo, które winno zostać uwzględnione przez projektanta i oznaczone w dokumentacji przedłożonej wraz z wnioskiem.
W zakresie trzeciej nieprawidłowości MWINB stwierdził, że zmiany nie zostały naniesione przez projektanta na rysunki zalegające w projekcie budowlanym. Nieprawidłowości potwierdza zażalenie, gdzie inwestor twierdzi: "pion instalacji sanitarnej: przesunięcie o ok. 15-20 cm nie zmieniło funkcji pomieszczenia ani parametrów użytkowych instalacji", "Instalacja freonowa: różnica polegała wyłącznie na trasie prowadzenia przewodów, przy zachowaniu średnic, długości oraz funkcjonalności instalacji", "wentylacja grawitacyjna: wykorzystanie innego szachtu do wentylowania pomieszczenia nie wpływa na skuteczność działania systemu ani bezpieczeństwo użytkowników".
W zakresie czwartej nieprawidłowości MWINB stwierdził, że na rzucie parteru przedłożonego wraz z wnioskiem wskazano, że pochylnia ma wynosić do 10%. O ile w pkt 8 części opisowej projektu architektoniczno-budowlanego wskazano: "na powierzchni utwardzonej przed budynkiem przewidziano 1 miejsce postojowe przeznaczone dla osób niepełnosprawnych. Wejście do obiektu z poziomu utwardzenia terenu, przystosowane do poruszania się przez osoby niepełnosprawne", tak podczas kontroli okazało się, że miejsce postojowe i komunikację do podestu pochylni wykonano z nawierzchni żwirowej o dużej frakcji. W projekcie określono nawierzchnie wokół budynku (kostka brukowa) i dla miejsc parkingowych (nawierzchnia żwirowa). Wykonanie nawierzchni żwirowej (jako kruszywo łamane o dużej frakcji) na drodze z miejsca parkingowego do podestu nie jest odpowiednią nawierzchnią żwirową przystosowaną do poruszania się przez osoby niepełnosprawne. Zgodnie z opisem technicznym do projektu "budynek jest przystosowany do korzystania przez osoby niepełnosprawne. Na powierzchni utwardzonej przed budynkiem przewidziano 1 miejsce postojowe przeznaczone dla osób niepełnosprawnych. Wejście do obiektu z poziomu utwardzenia terenu, przystosowane do poruszania się przez osoby niepełnosprawne". Wskazana frakcja kruszywa nie została uwzględniona w treści projektu na dzień złożenia wniosku. Także tutaj następcza zmiana po dacie kontroli nie wpływa na zasadność kary.
Na koniec MWINB stwierdził, że: 1) inwestor mógł uniknąć kary, bo był wezwany do uzupełnienia dokumentów; 2) pokontrolne zmiany zostaną uwzględnione przy ponownym wniosku; 3) kara może być wymierzona także za nieistotne odstępstwa od projektu nieudokumentowane zgodnie z art. 36a ust. 6 Pb; 4) wysokość kary to stawka opłaty (500) x kategoria obiektu budowlanego (15) x wielkość obiektu (1) x liczba nieprawidłowości (4).
Inwestor wniósł o uchylenie obu postanowień i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, zarzucając przy tym naruszenie:
1) art. 59a ust. 2 oraz art. 59f ust. 1 i ust. 5 Pb przez utożsamienie nieprawidłowości z każdą, nawet marginalną i funkcjonalnie obojętną, różnicą wykonawczą lub rysunkową, bez wykazania, że rozbieżności oznaczają brak spełnienia wymagań objętych obowiązkową kontrolą lub naruszenie konkretnych przepisów techniczno-budowlanych;
2) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa przez nierozważenie protokołów branżowych, dokumentacji powykonawczej i wyjaśnień strony oraz przyjęcie ustaleń protokołu kontroli bez krytycznej oceny wiarygodności pomiarów i ich metodyki;
3) art. 10 § 1 kpa przez ograniczenie możliwości wypowiedzenia się, w tym co do metodyki pomiarów;
4) art. 7a i art. 81a kpa przez rozstrzygnięcie wątpliwości interpretacyjnych i faktycznych (dot. pomiarów w centymetrach i kwalifikacji drobnych korekt wykonawczych) na niekorzyść;
5) art. 8 § 1 kpa oraz art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP przez zastosowanie reżimu sankcyjnego w realiach, w których inwestor wykonał obiekt zgodnie z zatwierdzonymi projektami, a organ wywodzi "nieprawidłowości" z marginalnych korekt wykonawczych i spornych pomiarów przy jednoczesnym pominięciu kontekstu: natychmiastowego usuwania uwag i braku jakiegokolwiek zagrożenia dla bezpieczeństwa; zastosowania dolegliwej sankcji pieniężnej przy ustaleniach opartych na pomiarach w centymetrach i kwalifikacji "żwiru" jako z definicji niedopuszczalnego bez wskazania normy, tolerancji i pewności ustalenia;
6) art. 107 § 3 w zw. z art. 124 kpa przez niewykazanie, dlaczego konkretna rozbieżność stanowi "nieprawidłowość", jakie dokładnie przepisy techniczno-budowlane zostały naruszone oraz w jaki sposób ustalenia organu pozostają w związku przyczynowym z zakresem obowiązkowej kontroli.
W uzasadnieniu skargi podniósł, że kontrola przebiegała w atmosferze szukania pretekstów i podkreślił, że już 1 września 2025 r. przedstawił materiał fotograficzny potwierdzający usunięcie uwag i gotowość do dalszych korekt. Jego zdaniem PINB uczynił siebie superprojektantem każącym za zmiany nieistotne i niewpływające na bezpieczeństwo, ale potwierdzone przez osoby z uprawnieniami budowlanymi. Tymczasem art. 59f Pb nie służy penalizacji normalnych i minimalnych korekt wykonawczych. Ustawodawca celowo wyłączył projekt techniczny spod kontroli organów, czyniąc go dokumentem roboczym i dynamicznym, za którego poprawność odpowiadają wyłącznie projektant i kierownik budowy. Art. 36b ust. 2 Pb nie można interpretować jako konieczności idealnego odzwierciedlenia stanu faktycznego względem każdej trasy instalacji czy przesunięcia gniazdka, bo takie rozumowanie idzie w poprzek woli ustawodawcy. Skoro instalacje wewnątrz budynku nie wymagają zgłoszenia, to karanie za marginalne korekty ich przebiegu narusza cel ustawy.
W kwestii miejsca postojowego inwestor wskazał, że tego samego dnia przesunął ogrodzenie i przywrócił wymiar zgodny z projektem. Każdą inwestycję można byłoby wstrzymać na etapie odbioru przez wskazanie na chwilowy element organizacyjny. Błędnie stwierdzono, że ogrodzenie nie jest tymczasowe, skoro było na samym środku działki, a działka za ogrodzeniem stanowiła własność inwestora. Co najważniejsze, działka ta w dalszej części była ogradzana ogrodzeniem docelowym (trwały prace poza placem budowy związane z wykonaniem ogrodzenia docelowego, które nie wymaga pozwolenia ani zgłoszenia). Ogrodzenie było zrealizowane wyłącznie na czas robót i ujęte zostało w dokumentacji projektowej.
W kwestii kotła gazowego inwestor wskazał, że chodzi o przesunięcie w obrębie kotłowni o 50 cm. Tymczasem w projekcie architektonicznym oznaczenie miało charakter schematyczny, zaś projekt techniczny i dokumentacja branżowa odzwierciedlały rozwiązanie realne. Przesunięcie nie miało znaczenia, gdyż zgodnie z oświadczeniem kierownika budowy dokonano zmiany nieistotnej polegającej na zmianie sposobu ogrzewania (połączenie pompy ciepła i pieca gazowego). Instalacja działa, została odebrana i nie ogranicza bezpiecznego użytkowania obiektu; nie wiadomo, jakie przepisy miałaby naruszać.
W kwestii instalacji inwestor podniósł, że uznawanie "kolanka w lewo zamiast w prawo" za "nieprawidłowość ochrony środowiska" jest wypaczeniem celu przepisu, a organy nie wykazały, aby zmiany spowodowały brak możliwości użytkowania obiektu zgodnie z przeznaczeniem, zagrożenie dla zdrowia, życia lub środowiska czy naruszenie konkretnych wymagań techniczno-budowlanych. Szczególnie rażące jest przyjęcie, że odstępstwem jest odcinkowe przesunięcie (etaż) pionu kanalizacyjnego, bo zmiana wynosiła niecałe 20 cm na odcinku kilkudziesięciu centymetrów.
W kwestii stanowiska postojowego inwestor podniósł, że organy nie wskazały podstawy prawnej zakazu zastosowania odpowiednio wykonanej i zagęszczonej nawierzchni z kruszywa łamanego ani nie wyjaśniły, dlaczego różnica w nachyleniu ustalona na podstawie kontrowersyjnej metodyki pomiaru (na krótkim odcinku około 1 m) ma przesądzać o "nieprawidłowości". Pochylnia mogłaby mieć legalnie nawet 15%. Choć warunki techniczne przewidują, że stanowiska postojowe oraz dojścia powinny mieć nawierzchnię utwardzoną lub co najmniej gruntową stabilizowaną, to organy nie przeanalizowały, czy zastosowane utwardzenie terenu, stabilizowane, spełnia to kryterium, ani nie wskazały przekroczonego parametru (np. ugięć, koleinowania, nośności). Organy operują ocenami jakościowymi ("niewłaściwe dla wózka"), bez wskazania przepisu zakazującego takiej technologii.
W odpowiedzi na skargę MWINB wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne, jak stanowi art. 1 ustawy z 25.07. lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej i celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność działania organu administracji publicznej, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, jak również trafność wykładni tych przepisów. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.". Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonego postanowienia, a także - z mocy art. 135 p.p.s.a. - postanowienia organu pierwszej instancji pod kątem powyższego kryterium legalności doprowadziła do uznania, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie.
Przedmiotem niniejszej skargi jest postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Limanowej, którym to wymierzono stronie skarżącej karę w wysokości 30 000 zł z tytułu stwierdzonych w trakcie obowiązkowej kontroli nieprawidłowości w budynku usługowym zrealizowanym na działce ewidencyjnej nr [...] oraz [...] w S.
Podstawę materialnoprawną tych rozstrzygnięć stanowiły przepisy art. 59 f w związku z art. 59a ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 524 z późn. zm.), dalej zwanej upb.
Po myśli art. 59f upb:
1. W przypadku stwierdzenia w trakcie obowiązkowej kontroli nieprawidłowości w zakresie, o którym mowa w art. 59a ust. 2, wymierza się karę stanowiącą iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w).
2. Stawka opłaty (s) wynosi 500 zł.
3. Kategorie obiektów, współczynnik kategorii obiektu oraz współczynnik wielkości obiektu określa załącznik do ustawy.
4. W przypadku gdy w skład obiektu budowlanego, z wyjątkiem budynku mieszkalnego jednorodzinnego, wchodzą części odpowiadające różnym kategoriom, karę stanowi suma kar obliczonych dla różnych kategorii.
5. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w zakresie, o którym mowa w art. 59a ust. 2, karę oblicza się odrębnie za każdą stwierdzoną nieprawidłowość. Karę stanowi suma tak obliczonych kar.
6. W przypadku wymierzenia kary organ nadzoru budowlanego, w drodze decyzji, odmawia wydania pozwolenia na użytkowanie i przeprowadza, w odpowiednim zakresie, postępowanie, o którym mowa w art. 51.
Zgodnie natomiast z art. 59a ust. 2 upb,
2. Kontrola, o której mowa w ust. 1, obejmuje sprawdzenie:
1) zgodności obiektu budowlanego z projektem zagospodarowania działki lub terenu;
2) zgodności obiektu budowlanego z projektem architektoniczno-budowlanym i technicznym, w zakresie:
a) charakterystycznych parametrów technicznych w zakresie powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji,
b) wykonania widocznych elementów nośnych układu konstrukcyjnego obiektu budowlanego,
c) geometrii dachu (kąt nachylenia, wysokość kalenicy i układ połaci dachowych),
d) wykonania urządzeń budowlanych,
e) wykonania instalacji zapewniających użytkowanie obiektu budowlanego zgodnie z przeznaczeniem,
f) zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby niepełnosprawne, o których mowa w art. 1 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, sporządzonej w Nowym Jorku dnia 13 grudnia 2006 r., w tym osoby starsze - w stosunku do obiektu użyteczności publicznej i budynku mieszkalnego wielorodzinnego.
Dalej wskazać należy, że zgodnie z art. 15 Kpa, postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Jak wynika z ugruntowanego stanowiska orzecznictwa sądów administracyjnych, istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, nie zaś na kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu I instancji. Działanie organu odwoławczego nie ma zatem charakteru jedynie kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym (wyrok NSA z 24.04.2020 r., I OSK 3400/19, LEX nr 3034280; por. wyrok NSA z 12.01.2018 r., II OSK 772/16, LEX nr 2743937).
Na gruncie rozpoznawanej sprawy organy obu instancji powołując się na wyniki obowiązkowej kontroli przeprowadzonej w dniu 26 sierpnia 2025 r. uznały, że doszło do następujących nieprawidłowości:
1. zmniejszenie szerokości miejsca postojowego dla samochodu osobowego z 2,5 m do 2,3 m;
2. zmiana lokalizacji kotła gazowego;
3. zmiana lokalizacji: pionu instalacji kanalizacji sanitarnej w pom. 0,1; instalacji freonowej w pom. 0,1; przewodów wentylacyjnych;
4. realizacja stanowiska postojowego dla osób niepełnosprawnych z nawierzchni żwirowej (kruszywo łamane); podjazd/pochylnia stanowiąca komunikację dostępu do obiektu z miejsca postojowego o nachyleniu 11%; komunikacja od stanowiska do pochylni wykonana z nawierzchni żwirowej (kruszywo łamane).
W zakresie pierwszej nieprawidłowości MWINB podtrzymał stanowisko organu I Instancji mimo, że w zażaleniu strona skarżąca wskazywała i dokumentowała, że niezwłocznie po kontroli, która miała miejsce 26 sierpnia 2025 r. tj. w dniu 1 września 2025 r. doprowadziła miejsca postojowe do wymaganej szerokości 2,5 metra (w miejsce stwierdzonych w czasie kontroli 2,3 m) i wyjaśniła przyczyny takiego stanu rzeczy tj. istnienie tymczasowego ogrodzenia, następnie usuniętego. Mimo to organ II Instancji nie wyjaśnił tej kwestii ani samodzielnie, ani poprzez zlecenie tego organowi I Instancji w trybie art. 136 Kpa, czym naruszył zasadę dwuinstancyjności postepowania. Postanowienie o nałożeniu kary pieniężnej z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości nie jest szczególnym postępowaniem, w którym przepisy wyłączałby istnienie i stosowanie zasady dwuinstancyjności postepowania. Jeżeli zatem uchybienie co do szerokości miejsca postojowego zostało usunięte przed wydaniem decyzji przez organ II Instancji, to nie miał on podstaw do karania inwestora z tego tytułu.
Co do zmiany lokalizacji kotła gazowego, to kara nałożona z tego tytułu jest o tyle niezrozumiała, że ani w postanowieniu organu I Instancji, ani w zaskarżonym postanowieniu organy nie wskazały w jaki sposób lokalizacja ta się zmieniła, a mimo to nie wahały się co do nałożenia kary z tego tytułu. To, że kocioł gazowy został przesunięty o 50 cm względem projektu budowlanego wynika tylko i wyłącznie z dokumentów i zdjęć przedłożonych przez inwestora. Organ uznał, że jest to naruszenie w zakresie "wykonania urządzeń budowlanych, w tym urządzeń służących ochronie środowiska". Jak wskazuje skarżący i co wynika z akt administracyjnych w tym z projektu technicznego (k. 137) dwufunkcyjny kocioł gazowy współpracujący z powietrzną pompą ciepła zapewnia źródło ciepła dla budynku i miał zostać umieszczony w pomieszczeniu technicznym. Zgodnie z projektem technicznym (w porównaniu do zdjęcia na k. 33 akt adm.) kocioł znajduje się dokładnie w tym miejscu, w którym przewidziany został w tym dokumencie. Nawet jeśli jednak został przesunięty o owe 50 cm (czego organ nie wykazał) to w żadnym wypadku nie jest to zmiana, która może skutkować nałożeniem kary. Kocioł gazowy jest bowiem zarówno urządzeniem budowlanym, jak i częścią instalacji grzewczej zapewniającej użytkowanie obiektu budowlanego zgodnie z przeznaczeniem. Organ nawet nie próbował wyjaśnić w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, jak zmiana lokalizacji zawieszenie kotła gazowego miałaby wpłynąć na "zapewnienie użytkowania obiektu zgodnie z przeznaczeniem". Podobnie rzecz się ma z trzecią wskazaną przez organy nieprawidłowością tj. zmianą lokalizacji: pionu instalacji kanalizacji sanitarnej w pom. 0,1; instalacji freonowej w pom. 0,1; przewodów wentylacyjnych. Także i w tym przypadku, z protokołu kontroli nie wynika nic konkretnego co do zakresu owych zamian, poza ogólnym stwierdzeniem jak wyżej, natomiast owe zmiany szczegółowo przedstawił dopiero inwestor – w zażaleniu, a następnie w skardze. Także i w tym przypadku są to takie zmiany, co do których organ nie wypowiedział się jak miałyby wpłynąć na "zapewnienie użytkowania obiektu zgodnie z przeznaczeniem". Pion instalacji sanitarnej został przesunięty o 15-20 cm; zaś zmiana trasy przewodów instalacji freonowej zobrazowana na k. 32 akt administracyjnych oraz na k. 30 akt sądowych jest zmianą, co do której bez szczególnej wiedzy fachowej można się zorientować, że nie może wpływać na poprawność funkcjonowania tej instalacji, a w każdym razie organ nie wypowiedział się w tym zakresie. Co do instalacji grawitacyjnej inwestor wyjaśnił, że wykorzystano inny szacht, co nie wpływa na skuteczność działania systemu ani bezpieczeństwo użytkowników, przedstawiając protokół z kontroli przewodów kominowych z dnia 5 września 2025 r., do którego organ II Instancji także się nie odniósł.
Szczególnym powodem nałożenia kary jest stwierdzenie czwartej nieprawidłowości - w zakresie "zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby niepełnosprawne, o których mowa w art. 1 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, sporządzonej w Nowym Jorku dnia 13 grudnia 2006 r., w tym osoby starsze - w stosunku do obiektu użyteczności publicznej i budynku mieszkalnego wielorodzinnego", co ma zdaniem organów polegać na:
1. realizacji stanowiska postojowego dla osób niepełnosprawnych z nawierzchni żwirowej (kruszywo łamane). Organ wskazał, że w pkt 8 części opisowej projektu architektoniczno-budowlanego wskazano: "na powierzchni utwardzonej przed budynkiem przewidziano 1 miejsce postojowe przeznaczone dla osób niepełnosprawnych. Wejście do obiektu z poziomu utwardzenia terenu, przystosowane do poruszania się przez osoby niepełnosprawne".
Zgodnie z § 16 ust. 1 Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1225 z późn. zm.), do wejść do budynku mieszkalnego wielorodzinnego, zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej powinny być doprowadzone od dojść i dojazdów, o których mowa w § 14 ust. 1 i 3, utwardzone dojścia o szerokości minimalnej 1,5 m, przy czym co najmniej jedno dojście powinno zapewniać osobom niepełnosprawnym dostęp do całego budynku lub tych jego części, z których osoby te mogą korzystać.
W projekcie budowlanym (zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę) nie określono rodzaju utwardzenia powierzchni, więc trudno zarzucać inwestorowi, że było ono z tym projektem niezgodne. Niemniej jednak, również przed wydaniem decyzji przez organ II instancji, inwestor wykonał miejsce postojowe dla niepełnosprawnych z kostki brukowej i takież dojście do budynku. Okoliczność tę udokumentował i zgłosił w zażaleniu, ale organ II instancji także i tej okoliczności nie zweryfikował, ponownie uznając, że zasada dwuinstancyjności postępowania najwyraźniej w tej sprawie nie występuje.
2. pochylnia prowadząca do budynku, zapewniająca osobom niepełnosprawnym dostęp do całego budynku lub tych jego części, z których osoby te mogą korzystać ma nachylenie 11 %, gdy tymczasem powinna mieć 10%. Podkreślić należy, że cała pochylnia ma jeden metr długości.
Zgodnie z § 70 rozporządzenia WT, maksymalne nachylenie pochylni związanych z budynkiem nie może przekraczać: do ruchu pieszego i dla osób niepełnosprawnych poruszających się przy użyciu wózka inwalidzkiego, przy wysokości pochylni: do 0,15 m – na zewnątrz, bez przykrycia – 15% nachylenia. Niezależnie zatem czy pochylnia ma 10 czy 11%, pozostaje w zgodności z warunkami technicznymi, a organ nie wyjaśnił na czym tak naprawdę jego zdaniem polega naruszenie w zakresie "zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby niepełnosprawne, o których mowa w art. 1 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, sporządzonej w Nowym Jorku dnia 13 grudnia 2006 r., w tym osoby starsze - w stosunku do obiektu użyteczności publicznej i budynku mieszkalnego wielorodzinnego."
Odrębną kwestią jest natomiast podnoszona przez inwestora metoda pomiaru stopnia nachylenia pochylni, która przy tak niewielkiej jej długości, aby stała się wiarygodna, musiałaby zostać należycie udokumentowana, bo jest to po prostu różnica minimalna, niemniej skutkująca bardzo konkretną dolegliwością finansową w postaci nałożonej kary. Także i tego organ nie wyjaśnił.
Wskazać należy, że wprawdzie przepis art. 59f upb nie wprowadza rozróżnienia na nieprawidłowości istotne i nieistotne, ale nie można przyjąć, że każda nawet najdrobniejsza nieprawidłowość co do zgodności obiektu budowlanego z projektem miała w zamyśle ustawodawcy równać się z nałożeniem kary na inwestora (por. wyrok NSA z dnia 20 maja 2020 r. sygn. akt II OSK 3255/19, wyrok dostępny w Internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Przy ocenie i prawnej kwalifikacji każdego naruszenia, o którym mowa w art. 59a ust. 1 i 2 p.b., jako uzasadniającego nałożenie sankcji z art. 59f p.b., należy mieć na uwadze, iż celem omawianej sankcji jest ukaranie na drodze administracyjnej niepożądanych zachowań inwestorów polegających na naruszeniu warunków pozwolenia na budowę mających wpływ na funkcjonowanie i warunki użytkowania realizowanej inwestycji (obiektu budowlanego) zgodnie z jego przeznaczeniem, przy czym chodzi tu o odstępstwa o charakterze trwałym, a nie takie, które inwestor mógł niezwłocznie usunąć i przed wydaniem przez organ II Instancji postanowienia o wymierzeniu grzywny - uczynił to. Organ zobowiązany jest zatem do zachowania szczególnej staranności tak przy ustalaniu stanu faktycznego jak i dokonywaniu jego kwalifikacji prawnej. Na gruncie niniejszej sprawy organy nie oceniły wagi ujawnionych podczas obowiązkowej kontroli naruszeń.
Należy też mieć na uwadze, iż niektóre ze stwierdzonych nieprawidłowości zostały przez stronę skarżącą niezwłocznie usunięte, jednak pomiędzy obowiązkową kontrolą, a wydaniem postanowienia przez organ I Instancji upłynęło 4 dni, zatem okoliczności te miał obowiązek uwzględnić organ II Instancji.
W świetle powyższego, za zasadny uznać należy zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organy wyrażonej w art. 10 k.p.a. zasady czynnego udziału w postępowaniu, bowiem przed wydaniem rozstrzygnięcia skarżąca nie miała możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Wyrażona w tym przepisie zasada zobowiązuje organ prowadzący postępowanie do stworzenia stronie prawnych możliwości podejmowania zarówno czynności procesowych w obronie swych praw, jak też podjęcia określonych działań faktycznych w celu usunięcia stwierdzonego naruszenia prawa. Analiza akt postępowania potwierdza zarzut naruszenia przez organ dyspozycji art. 10 § 1 k.p.a., co w ocenie Sądu mogło mieć wpływ na wynik sprawy przez uniemożliwienie stronie skarżącej wykazania usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości albo wykazania braku jakiegokolwiek ich wpływu na wynikające z zatwierdzonego projektu budowlanego warunki funkcjonowania zrealizowanego obiektu - już przed organem I Instancji.
Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że organy obu instancji uchybiły także art. 7, art. 8 i 9 k.p.a. w stopniu który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W świetle tych przepisów na organie spoczywa obowiązek podjęcia wszelkich kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 k.p.a.) a także prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.). W szczególności w tym wypadku należy zwrócić uwagę na obowiązek organu kierowania się zasadą proporcjonalności, tj. dokonywania oceny, czy w okolicznościach danej sprawy zastosowana sankcja z art. 59f ust. 1 p.b. jest adekwatna do wagi danej nieprawidłowości. Zgodnie zaś z art. 9 k.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji. O kosztach orzeczono na zasadzie art. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na zasądzone koszty w wysokości 900 zł składa się kwota tytułem uiszczonego przez skarżącą wpisu.