II SA/Kr 425/26 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2026-05-21 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2026-03-25 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Jacek Bursa /sprawozdawca/ Mirosław Bator Monika Niedźwiedź /przewodniczący/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s 638 Sprawy egzekucji administracyjnej; egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym Hasła tematyczne Egzekucyjne postępowanie Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku uchylono postanowienie organu II i I instancji Powołane przepisy Dz.U. 1966 nr 24 poz 151 art 28 a Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Monika Niedźwiedź Sędzia WSA Jacek Bursa (spr.) Sędzia WSA Mirosław Bator po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2026 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. L.-K. na postanowienie nr 68/2026 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 2 lutego 2026 roku, znak: WSE.7722.29.2025.MZEG w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji; II. zasądza od Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie na rzecz B. L.-K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie - działając na podstawie m.in. art. 138 § 1 pkt 1 i art. 127 § 2 w zw. z art. 144 kpa w związku z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej u.p.e.a.) po rozpatrzeniu zażalenia zobowiązanej B. L.-K. (dalej skarżącej) na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie - Powiat Grodzki z dnia 5 marca 2025 roku znak: RPA.52.37.2024.MKW, którym po rozpatrzeniu zarzutów wniesionych przez zobowiązaną pismem z dnia 2.01.2025 r. w sprawie egzekucji administracyjnej wszczętej tytułem wykonawczym nr 29 z dnia 16.12.2024 r. 1. oddalono zarzut nieistnienia obowiązku (33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.) 2. oddalono zarzut błędu co do zobowiązanego (art 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a.) 3. oddalono zarzut brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia (art 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a.) 4. oddalono zarzut braku wymagalności obowiązku w przypadku wystąpienia innej przyczyny niż odroczenia terminu wykonania obowiązku i rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, (art 33 § 2 pkt 6 lit c u.p.e.a.), utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ wskazał, że w zakresie zarzutu nieistnienia obowiązku, akt administracyjny stanowiący podstawę wystawienia tytułu wykonawczego z dnia 16 grudnia 2024 r. nr 29, a mianowicie ostateczna decyzja MWINB nr 277/2022 z dnia 11 lipca 2022 r. znak: WOB.7721.57.2022.MOPIE funkcjonowała w obrocie prawnym w dniu wystawienia w/w tytułu wykonawczego i nadal pozostaje w obrocie prawnym. Decyzja ta została poddana kontroli sądowoadministracyjnej przez WSA w Krakowie, który wyrokiem z dnia 2 grudnia 2022 r. sygn. akt II SA/Kr 1142/22 orzekł o oddaleniu skargi. W/w wyrok został zaopatrzony w klauzulę prawomocności z dniem 10 stycznia 2023 r. W zakresie zarzutu błędu co do zobowiązanego podano, iż decyzja nakazująca rozbiórkę nie pełni funkcji kary nakładanej na konkretną osobę (podmiot), ale celem jej wydania jest doprowadzenie do stanu legalności, czyli do stanu sprzed dokonania samowoli budowlanej. Zatem ewentualna zmiana stanu prawnego nieruchomości nie powoduje, że nakaz ten przestaje obowiązywać. Przeciwnie, pozostaje w mocy i winien być egzekwowany od osoby, która po tej zmianie władna jest taki obowiązek legalnie wykonać. Osobą taką jest zwykle aktualny właściciel nieruchomości, lub aktualni współwłaściciele nieruchomości solidarnie w przypadku, gdy prawo własności do nieruchomości przysługuje kilku osobom. Wskazanym w rozstrzygnięciu decyzji MWINB nr 277/2022 adresatem orzeczonego tą decyzją nakazu był I. Sp. z o.o. z siedzibą w K., jako inwestor i jednocześnie właściciel nieruchomości przy ul. [...] w K.. W okresie bezpośrednio poprzedzającym wydanie w/w decyzji, co wiadomym jest organowi z urzędu, m.in. w związku z przeprowadzeniem postępowania odwoławczego zakończonego w/w decyzją, prace przy przebudowie budynku mieszkalnego na działce ewid. nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w K. były jeszcze w toku. Ponadto jak wskazuje analiza wpisów w prowadzonej dla tej nieruchomości księdze wieczystej [...] w dacie wydania decyzji nr 277/2022, znak: WOB.7721.57.2022.MOPIE, w w/w księdze jedynym ujawnionym w dziale II księgi właścicielem nieruchomości pozostawała I. Sp. z o.o z siedzibą w K.. Po wydaniu w/w decyzji stan faktyczny uległ zmianie. Mianowicie, jak wskazują ustalenia kontroli wykonania orzeczonego decyzją nakazu przeprowadzonych w dniach 2 czerwca 2023 r., 18 sierpnia 2023 r. oraz 29 listopada 2024 r., roboty przy nielegalnej przebudowie budynku mieszkalnego podlegającego egzekwowanemu obowiązkowi zostały zakończone, a powstałe w wyniku przebudowy lokale mieszkalne zostały zasiedlone. Jak zaś wskazuje analiza wpisów w przywołanej już wyżej księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości obejmującej działkę ewid. nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w K., po wydaniu egzekwowanej decyzji I. Sp. z o.o. z siedzibą w K., zbył w drodze umowy przeważającą część udziałów w przysługującym mu uprzednio w całości prawie własności w/w nieruchomości wraz z przysługującym nabywcom poszczególnych udziałów ograniczonym prawem rzeczowym obejmującym roszczenie nabywcy do określonego sposobu korzystania z nabytego udziału poprzez użytkowanie z wyłączeniem innych osób zespołu oznaczonych na załączniku do umowy pomieszczeń. Nabywcą jednego z w/w udziałów jest skarżąca (udział wynoszący [...]). W ocenie MWINB, opisana wyżej zmiana stanu faktyczno - prawnego, w tym zmiana stanu prawnego nieruchomości, na której zlokalizowany jest budynek mieszkalny, podlegający egzekwowanemu obowiązkowi ma wpływ na zmianę podmiotu zobowiązanego do wykonania obowiązku orzeczonego w decyzji tut. organu nr 277/2022. Mianowicie, zakończenie procesu inwestycyjnego sprawiło, że obecnie, w świetle aktualnie obowiązującego brzmienia art. 52 ust. 1 Prawa budowlanego, obowiązkiem tym nie powinien być już obarczany inwestor nielegalnej przebudowy w/w budynku, ale jego właściciel. Zbycie zaś przez dotychczasowego właściciela, I. Sp. z o.o. z siedzibą w K., większości udziałów (spółka nadal dysponuje udziałem wynoszącym [...]) w w/w nieruchomości wraz z ograniczonym prawem rzeczowym polegającym na roszczeniu do użytkowania z wyłączeniem innych osób, powstałych w wyniku przebudowy lokali mieszkalnych, spowodowało nie tyle przejście, jak to określił PINB w zaskarżonym postanowieniu, egzekwowanego obowiązku na współwłaścicieli nieruchomości, ile rozszerzenie kręgu podmiotów zobowiązanych (aktualnych adresatów nakazu) do wykonania obowiązku orzeczonego w decyzji nr 277/2022 z dnia 11 lipca 2022 r. znak: WOB.7721.57.2022.MOPIE o nowych współwłaścicieli nieruchomości (. Sp. z o.o. z siedzibą w K. nadal pozostaje jednym ze zobowiązanych jako współwłaściciel nieruchomości objętej egzekwowanym nakazem). W kontekście stanu faktyczno - prawnego przedmiotowej sprawy PINB słusznie wszczął egzekucję obowiązku orzeczonego w decyzji MWINB nr 277/2022 wobec poszczególnych współwłaścicieli nieruchomości, na której zlokalizowany jest budynek, którego dotyczy podlegający egzekucji obowiązek, w tym również wobec skarżącej. Działanie to pozostaje w zgodzie z obowiązującym brzmieniem art. 52 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane, przy uwzględnieniu przywołanej wyżej wykładni w/w przepisu dokonanej przez sądy administracyjne, mając w szczególności na względzie, że skierowanie egzekucji w/w nakazu do aktualnych współwłaścicieli budynku gwarantuje skuteczność tej egzekucji, z racji przysługujących im (jako właścicielom) najszerszych uprawnień do dysponowania nieruchomością. Własność rzeczy (w tym nieruchomości) stanowi najszerszą formę rozporządzania rzeczą i korzystania z niej. To rozporządzanie uprawnia do wyzbycia się własności rzeczy oraz do jej obciążenia. Na korzystanie z rzeczy składa się natomiast uprawnienie: do posiadania rzeczy, do jej używania, do pobierania pożytków i innych przychodów z rzeczy oraz do dyspozycji faktycznych rzeczą (np. przetworzenie rzeczy, jej zużycie, a nawet zniszczenie). W kontekście wymienionych wyżej, wypływających z własności uprawnień w doktrynie prawa przyjmuje się, że właścicielowi wolno z rzeczą robić wszystko, z wyjątkiem tego, co jest mu zakazane (por. J. Ignatowicz, K. Stefaniuk, Prawo rzeczowe, 2009, s. 70; por. Kodeks Cywilny. Komentarz pod red. Andrzeja Kidyby Tom II Własność i inne prawa rzeczowe, opubl. w LEX nr 134791). Odnosząc się do kwestii udzielenia przez nabywców w ramach umów nabycia udziału w nieruchomości, w tym również przez skarżącą, zgody na dysponowanie przez I. Sp. z o.o. z siedzibą w K. nieruchomością na cele budowlane, w ramach której, jak deklaruje skarżąca, w/w spółka może wykonać przedmiotowy nakaz przywrócenia budynku do stanu poprzedniego, zauważył organ, że przedłożony organowi powiatowemu odpis umowy nabycia udziału w nieruchomości (jako załącznik do pisma z dnia 25 listopada 2024 r.) nie wskazuje ani zakresu ewentualnych robót objętych w/w zgodą, ani okresu obowiązywania tej zgody. Na podstawie przedłożonego PINB odpisu umowy nie można ustalić, jakie konkretnie roboty i do kiedy spółka jest władna wykonywać na nieruchomości za zgodą nabywającego nieruchomość. Nadto sama zgoda tego rodzaju może być w dowolnym czasie cofnięta przez udzielającego, np. w sytuacji, w której egzekucja obowiązku wejdzie w fazę w której inwestor we własnym zakresie lub przymuszony działaniami organu egzekucyjnego rozpocznie realizację nakazu przywrócenia budynku do stanu poprzedniego, a zatem likwidację lokali mieszkalnych wykonanych w ramach nielegalnej przebudowy i użytkowanych aktualnie przez współwłaścicieli nieruchomości w ramach przyznanego im ograniczonego prawa rzeczowego, co będzie dla nich w oczywisty sposób niekorzystne i czemu być może wtedy będą się starali przeciwdziałać. Tego rodzaju zgoda na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane udzielona w ramach cywilnoprawnej umowy nabycia udziału w nieruchomości zawartej między dwoma podmiotami nie może być w jakikolwiek sposób ani miarodajna, ani wiążąca dla PINB, jako wierzyciela i jednocześnie organu egzekucyjnego, dla skuteczności egzekucji. W tym kontekście zawarte w ramach cywilnoprawnej umowy między dwoma podmiotami zobowiązanie do wykonania przez jedną ze stron takiej umowy obowiązku orzeczonego decyzją nakazową organu nadzoru budowalnego nie wiąże organu, który ustala osoby odpowiedzialne za wykonanie takiego obowiązku. Wobec I. Sp. z o.o. z siedzibą w K. również wszczęto egzekucję obowiązku orzeczonego w decyzji MWINB nr 277/2022. Co do zarzutu braku uprzedniego doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a., wskazano, iż istotą upomnienia jest przypomnienie adresatowi obowiązku o powinności wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Dokonana analiza akt postępowania egzekucyjnego wskazuje, że upomnieniem z dnia 16 września 2024 r. znak: RPA.52.37.2024.MKW, PINB wezwał skarżącą do wykonania obowiązku nałożonego w ostatecznej decyzji MWINB nr 277/2022, pod rygorem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. W/w upomnienie zostało skutecznie doręczone w dniu 27 września 2024 r. Co do braku doręczenia upomnienia, skarżąca podniosła, że w treści doręczonego jej upomnienia z dnia 16 września 2024 r. PINB powołał się na art. 28a u.p.e.a. i w związku z tym stwierdziła m.in., iż jeżeli postępowanie prowadzone na podstawie doręczonego jej tytułu wykonawczego jest nowym postępowaniem egzekucyjnym, tj. nie związanym z postępowaniem toczącym się uprzednio w stosunku do Inwestora to upomnienie z dnia 16 września 2024 r., oparte na art. 28a u.p.e.a. jest błędne i nie zostało doręczone upomnienie, które umożliwia obecnie prowadzenie postępowania egzekucyjnego. Wg organu wszczęte wobec skarżącej na podstawie tytułu wykonawczego nr 29 z dnia 16 grudnia 2024 r. postępowanie egzekucyjne jest postępowaniem nowym, nie zaś kontynuacją innego postępowania egzekucyjnego wszczętego uprzednio przez PINB wobec innego zobowiązanego, celem doprowadzenia do wykonania nakazu orzeczonego w decyzji MWINB nr 277/2022. Wobec powyższego powoływanie się przez organ powiatowy w treści skierowanego do skarżącej upomnienia z dnia 16 września 2024 r. na art. 28a u.p.e.a. nie znajduje uzasadnienia. Niemniej jednak wskazana wyżej nieprawidłowość nie dezawuuje ani samego w/w dokumentu upomnienia, ani spełnianej przez niego ustawowej funkcji przypomnienia osobie, na której ciąży obowiązek o powinności jego wykonania, pod rygorem wszczęcia egzekucji tego obowiązku. Z przytoczonych wyżej względów w/w upomnienie z dnia 16 września 2024 r. znak: RPA.52.37.2024.MKW wbrew przekonaniu skarżącej uznać należy za skuteczne. Odnosząc się do zarzutu braku wymagalności obowiązku organ podał, iż stanowiąca źródło obowiązku decyzja reformatoryjna MWINB nr 277/2022 wydana została po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego (postępowania w II instancji), a zatem jest ze swojej istoty decyzją ostateczną, i nie zawiera wskazania terminu wykonania obowiązku przywrócenia budynku do stanu poprzedniego. Decyzja ta wydana bowiem została na podstawie art. 51 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm.), a przepis ten nie przewiduje możliwości ustalenia przez organ nadzoru budowlanego terminu wykonania opartego na tym przepisie nakazu. Od dnia wydania w/w ostatecznej decyzji MWINB obowiązek objęty tą decyzją jest zatem wymagalny. W/w obowiązek był wymagalny z dniem doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego z dnia 16 grudnia 2025 r. nr 29 i pozostaje wymagalny również obecnie. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła zobowiązana zarzucając naruszenie przepisów prawa, przepisów dotyczących egzekucji w administracji, zasad prowadzenia postępowania egzekucyjnego, zasad formułowania i doręczania upomnienia, zasad i przepisów prowadzenia postępowania wyjaśniającego, w tym w szczególności: art. 15 § 1, art. 28a, 33 § 2 pkt. 1), 3), 4) i 6) oraz art. 34 § 4 pkt 3) u.p.e.a.), art. 52 ustawy Prawo budowlane, art. 7, art. 77, art. 80 i 107 k.p.a. Podkreślono w uzasadnieniu, że inwestor I. Sp. z o.o. nadal istnieje, pozostaje współwłaścicielem nieruchomości i posiada władztwo nad nieruchomością w zakresie potrzebnym do wykonania decyzji. Mimo zbycia udziału w prawie własności nieruchomości nadal jest możliwe i konieczne prowadzenie postępowania egzekucyjnego w stosunku do dotychczasowego inwestora – I. sp. z o.o. w K., który pozostaje współwłaścicielem nieruchomości i nie jest uprawnione, a przy tym za sprzeczne z prawem należy uznać kierowanie postępowania egzekucyjnego do skarżącej. Zwłaszcza, że jak wynika z zaskarżonego postanowienia, wierzyciel nie przeprowadził jeszcze postępowania egzekucyjnego względem inwestora, bo tytuł wykonawczy został na inwestora wystawiony już po wystosowaniu do zobowiązanej upomnienia. Przepis art. 28a u.p.e.a dotyczy sytuacji, gdy wskutek zjawisk różnego rodzaju, w szczególności w wyniku czynności cywilnoprawnych, dochodzi do przejścia obowiązku na inny podmiot, na skutek czego dotychczasowy inwestor traci całkowicie prawo własności nieruchomości i traci całkowicie władztwo nad nieruchomością, której dotyczy decyzja - co w niniejszej sprawie nie wystąpiło. Nadto w efekcie powyższych wad przy prowadzeniu egzekucji, tak jak jest ona prowadzona nie da się wykonać obowiązków określonych tytułem. Ingerencja w konstrukcję, bryłę, ilość pomieszczeń, piony, instalacje, jest jak wskazał organ czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu nieruchomością w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego. Skoro tak, to wymaga współpracy 100% współwłaścicieli. Nawet gdyby jeden z współwłaścicieli chciał wykonać decyzję, to bez współpracy i zgody pozostałych nie może tego zrobić. Wniesiono o uchylenie postanowień obu instancji oraz tytułu wykonawczego i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W myśl art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. W związku z wnioskiem skarżącej o rozpoznanie sprawy na rozprawie należy dodać, że wniosek taki nie jest wiążący, a ponieważ w ocenie Sądu w sprawie nie zachodziła konieczność wyznaczenia rozprawy, sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie w/w przepisu. Odnośnie wniosku zawartego w końcowej części punktu 3 skargi należy natomiast wskazać, że przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest wyłącznie zaskarżony akt administracyjny, którym jest postanowienie w przedmiocie oddalenia wniesionych przez skarżącą zarzutów. Skarga zasługuje na uwzględnienie, przy czym niniejsze rozstrzygnięcie Sądu nie przesądza o ostatecznym wyniku przedmiotowego postępowania. Przyczyną uwzględnienia skargi jest bowiem okoliczność, że dokonana kontrola zaskarżonych postanowień - do której powołany i zobligowany jest sąd administracyjny - prowadzi do wniosku, że wyrażone przez organ poglądy są częściowo niepełne i niewystarczające dla zaaprobowania przedstawionego przez organ stanowiska o bezzasadności wszystkich wniesionych zarzutów, a częściowo - w kluczowym dla istoty sprawy zakresie - są to poglądy błędne. Stwierdzenie tych nieprawidłowości prowadzi do konieczności uchylenia postanowień obydwu organów, celem przeprowadzenia przez organ ponownej oceny wniesionych zarzutów, przy uwzględnieniu poniżej przedstawionych poglądów i wytycznych. Zaczynając od błędnych poglądów wyrażonych przez organ, to przede wszystkim są to poglądy odwołujące się do art. 52 prawa budowlanego, jako przepisu, z którego ma wynikać możliwość prowadzenia egzekucji przeciwko podmiotowi, który nie został wskazany jako zobowiązany w decyzji określającej stosowny nakaz z zakresu prawa budowlanego. Przepis art. 52 prawa budowlanego znajduje bowiem zastosowanie wyłącznie w postępowaniu administracyjnym, którego celem jest wydanie decyzji określającej obowiązki, o których mowa w rozdziale 5b prawa budowlanego, a który to rozdział reguluje postępowania w sprawach rozpoczęcia i prowadzenia robót budowlanych z naruszeniem przepisów tejże ustawy. Tak więc przepis ten określa jaki podmiot należy wskazać jako zobligowany do wykonania obowiązków z prawa budowlanego, nałożonych w decyzji lub postanowieniu. Konkretyzując, określa on na jaki podmiot w decyzji, która będzie wymagała wykonania i ewentualnej egzekucji należy nałożyć np. nakaz rozbiórki, czy jak w przedmiotowym wypadku, nakaz przywrócenia obiektu budowlanego do stanu poprzedniego. W żadnym wypadku nie może natomiast stanowić podstawy prawnej do zmieniania, czy powiększania kręgu podmiotów zobowiązanych na etapie postępowania egzekucyjnego. O tym jaki podmiot jest podmiotem, w stosunku do którego można prowadzić postępowanie egzekucyjne w oparciu o ostateczną i wykonalną decyzję stanowią przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: u.p.e.a."), a nie przepisy prawa budowlanego. Z tych przyczyn obszerne rozważania organu, jak również licznie i obszernie przywołane orzecznictwo dotyczące art. 52 prawa budowlanego, w ogóle nie znajdują w niniejszej sprawie zastosowania i nie mogą stanowić argumentu przemawiającego za oddaleniem wniesionych przez skarżącą zarzutów. Nie jest też trafny pogląd organu, że nieprawidłowa podstawa prawna wskazana w upomnieniu skierowanym do skarżącej nie ma znaczenia dla oceny podniesionych przez nią zarzutów. Należy bowiem przypomnieć, że skarżąca nie jest podmiotem wskazanym jako zobowiązany w egzekwowanej decyzji. Tym samym możliwość wszczęcia przeciwko niej egzekucji, musi wynikać ze stosownej podstawy prawnej oraz stosownych zmian w stanie faktycznym. Jako podmiot, który nie brał udziału w postępowaniu zakończonym egzekwowaną decyzją, informacje zawarte w upomnieniu są też dla niej jedynymi, na podstawie których może dowiedzieć się dlaczego organ chce wobec niej wszcząć postępowanie egzekucyjne, a uzyskując te informacje - od organu, który ma działać na podstawie i w granicach prawa - w oparciu o nie może podejmować stosowne kroki prawne, jeśli uważa że kierowany wobec niej nakaz jest nieuzasadniony. Skoro zatem w oparciu o treść otrzymanego upomnienia skarżąca uzyskała informację, z jakich przyczyn organ uważa ją za zobowiązaną do wykonania egzekwowanej decyzji, nie zgadza się z tym i wnosi w związku z tym skonkretyzowane zarzuty, które określają zakres ich rozpoznania, to nie jest prawidłowe stanowisko organu II instancji, że błędne wskazanie podstawy prawnej w upomnieniu - z której dla organu I instancji wynika skonkretyzowana przesłanka do skierowania egzekucji przeciwko skarżącej - jest nieistotne, ponieważ wg organu II instancji egzekucję tę uzasadnia inna okoliczność. W takiej bowiem sytuacji, skarżąca zostaje pozbawiona możliwości obrony swoich praw albowiem na etapie postępowania administracyjnego nie ma już możliwości podniesienia zarzutów wobec nowych poglądów organu II instancji, jakie wyraził on w postanowieniu zapadłym w wyniku rozpoznania jej zażalenia. Ujmując to inaczej, m.in. treść wynikająca z upomnienia kształtuje i wyznacza zakres wnoszonych zarzutów, które mają charakter sformalizowany, a co za tym idzie w tych granicach winno nastąpić ich rozpoznanie. Natomiast wyjście poza te granice, uniemożliwia stronie z nich korzystającej podjęcia kroków prawnych, które mają ją chronić przed - w jej ocenie - bezpodstawnym skierowaniem przeciwko niej egzekucji. Przechodząc do dalszych rozważań przypomnieć też należy, że skarżąca, która nie jest podmiotem wskazanym w egzekwowanej decyzji jako zobowiązany, udział w przedmiotowej nieruchomości nabyła już po wydaniu tej decyzji (po dacie w której decyzja stała się ostateczna). Jak jednoznacznie wynika z uzasadnienia postanowienia organu I instancji, według niego podstawą skierowania egzekucji do skarżącej jest art. 28a u.p.e.a., który stanowi, że w przypadku przejścia obowiązku objętego tytułem wykonawczym na następcę prawnego zobowiązanego, postępowanie egzekucyjne jest kontynuowane, a dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy. Organ II instancji pogląd ten uznał za nieprawidłowy i wskazał, że postępowanie egzekucyjne odnośnie skarżącej nie wynika z przejścia obowiązku objętego tytułem wykonawczym na następcę prawnego dotychczas zobowiązanej I. Sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej: "Spółka), nie jest to kontynuacja prowadzonego postępowania egzekucyjnego, lecz jest to nowe postępowanie egzekucyjne (str. 9 zaskarżonego postanowienia). Domniemywać można, że przedstawiony powyżej pogląd organu II instancji wynikał z tego, że w dacie wydania upomnienia skierowanego do skarżącej, egzekucja w stosunku do Spółki formalnie nie była jeszcze wszczęta. Związane jest to z tym, że postanowieniem nr 823/2024 z dnia 12 września 2024 roku, znak: WSE.7722.61.2023.MZEG MWINB w Krakowie uchylił postanowienie PINB z dnia 3 listopada 2023 roku i umorzył postępowanie w sprawie wniesionych przez Spółkę zarzutów, wskazując wprost w uzasadnieniu swojego postanowienia: "Tym samym stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie nie doszło w ogóle do wszczęcia egzekucji administracyjnej w/w obowiązku, w zgodzie z art. 26 § 5 pkt 1 upea." Na uzasadnienie swojego stanowiska, że postępowanie egzekucyjne odnośnie skarżącej jest nowym postępowaniem egzekucyjnym, organ II instancji przywołał kilka orzeczeń sądów administracyjnych, w szczególności odwołując się do obszernie przytoczonego fragmentu tezy do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 stycznia 2025 r., sygnatura akt II OSK 998/22 (str. 6 zaskarżonego postanowienia). Z tym tylko, że przywołane orzeczenia wydane były w nieco innym stanie faktycznym, bo dotyczyły przejścia obowiązku właśnie na podstawie art. 28a u.p.e.a. Cytując jako kluczowy obszerny fragment tezy do powyżej wskazanego wyroku, organ II instancji pominął jej początek, z którego wprost wynika, że wyrok ten dotyczy przejścia egzekwowanego obowiązku właśnie na podstawie art. 28a u.p.e.a. (czyli inaczej niż w niniejszej sprawie przyjął organ II instancji). Konkludując należy zatem podkreślić, że organ II instancji odmiennie niż organ I instancji uznał, że postępowanie egzekucyjne odnośnie skarżącej nie wynika z przejścia obowiązku objętego tytułem wykonawczym na następcę prawnego dotychczas zobowiązanej Spółki na podstawie art. 28a u.p.e.a., nie jest to kontynuacja prowadzonego postępowania egzekucyjnego, lecz jest to nowe postępowanie egzekucyjne. Na uzasadnienie swojego poglądu odwołał się jednak do nieadekwatnego orzecznictwa sądów administracyjnych i niewłaściwej podstawy prawnej tj. art. 52 prawa budowlanego, nie wskazując przy tym żadnej innej podstawy prawnej uzasadniającej wszczęcie postępowania egzekucyjnego w zaistniałych okolicznościach faktycznych w stosunku do skarżącej. Z tych przyczyn, dotychczas wyrażonych przez organy poglądów na uzasadnienie bezzasadności wniesionych przez skarżącą zarzutów nie można uznać za wystarczające i poprawne. Dlatego w ponownym postępowaniu organ rozpozna te zarzuty, przy uwzględnieniu przedstawionych powyżej poglądów, a w swoich rozważaniach uwzględni także wyrażane w orzecznictwie stanowisko (wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 lipca 2020 r., LEX nr 3117310), że przepis art. 28a § 1 u.p.e.a. ma charakter wyjątku (lex specialis) od zasady tożsamości zobowiązanego wyrażonej w art. 27 § 1 pkt 2 u.p.e.a. W świetle zaistniałego w niniejszej sprawie stanu faktycznego rozważy także możliwość zastosowania poglądów wyrażonych w uzasadnieniu prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 czerwca 2021 r., sygnatura akt II SA/Kr 1158/18, w tezie do którego wskazano, że "zmiana właściciela działki, na której posadowiony jest obiekt budowlany podlegający rozbiórce nie może spowodować skutku w postaci przejścia obowiązku jego rozbiórki na nowego właściciela nieruchomości, gdy poprzedni właściciel w świetle ustaleń przyjętych w toku prowadzonej przeciwko niemu egzekucji ma możliwość wykonania ciążącego na nim obowiązku". Z przedstawionych powyżej przyczyn skarga okazała się uzasadniona. Mając zatem na uwadze powyższe, orzeczono jak w punkcie I sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 w/w ustawy (pkt II wyroku), zasądzając na rzecz skarżącej kwotę 100 zł. tytułem zwrotu uiszczonego wpisu od skargi.
Pełny tekst orzeczenia
II SA/Kr 425/26
Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.