II SA/KR 338/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje o nałożeniu kary pieniężnej za zniszczenie drzew, uznając, że organy nie wykazały w sposób niebudzący wątpliwości, czy doszło do zniszczenia drzew, czy jedynie do zabiegów pielęgnacyjnych.
Skarżący, Zespół Szkół, został obarczony karą administracyjną za zniszczenie 30 drzew poprzez drastyczne przycięcie ich koron. Organy administracji uznały, że przycinka przekroczyła 50% korony i stanowiła zniszczenie. Szkoła twierdziła, że były to jedynie zabiegi pielęgnacyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje obu instancji, stwierdzając, że organy nie wykazały w sposób niebudzący wątpliwości, czy doszło do zniszczenia drzew, czy też do uszkodzenia lub uzasadnionej pielęgnacji, a także nie zbadały wszystkich przesłanek egzoneracyjnych.
Sprawa dotyczyła nałożenia przez Marszałka Województwa Małopolskiego administracyjnej kary pieniężnej na Zespół Szkół w N. za zniszczenie 30 drzew poprzez drastyczne przycięcie ich koron. Kara wyniosła ponad 103 tys. zł. Szkoła twierdziła, że były to jedynie zabiegi pielęgnacyjne, nieprzekraczające 30% korony, a drzewa nie zostały zniszczone, lecz zyskały na zdrowiu i estetyce. Organy administracji obu instancji utrzymały decyzję o karze, uznając, że przycinka przekroczyła 50% korony i stanowiła zniszczenie drzewa bez zezwolenia. Szkoła zarzucała organom m.in. błędne ustalenie stanu faktycznego, niewłaściwe zastosowanie przepisów oraz brak należytego wyjaśnienia sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżone decyzje, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 77, 80, 107 K.p.a.). Sąd uznał, że organy nie wykazały w sposób niebudzący wątpliwości, czy doszło do zniszczenia drzew, czy też do uszkodzenia lub uzasadnionej pielęgnacji. Podkreślono, że organy miały obowiązek ustalić procentowy zakres redukcji korony i zbadać, czy nie zachodzą przesłanki egzoneracyjne (np. usunięcie gałęzi obumarłych, nadłamanych, utrzymywanie uformowanego kształtu korony). Sąd wskazał na braki w materiale dowodowym, w tym brak jednoznacznych ustaleń dotyczących stanu drzew przed przycinką oraz nieodniesienie się do dowodów przedstawionych przez skarżącego. W konsekwencji, sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania przez organy administracji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Sąd uznał, że organy administracji miały obowiązek precyzyjnie ustalić procentowy zakres redukcji korony drzewa i zbadać, czy nie zachodzą przesłanki egzoneracyjne (np. usunięcie gałęzi obumarłych, nadłamanych, utrzymywanie uformowanego kształtu korony), zanim zakwalifikują działania jako zniszczenie drzewa podlegające karze.
Uzasadnienie
Ustawa o ochronie przyrody rozróżnia zniszczenie (powyżej 50% korony) i uszkodzenie (powyżej 30% korony) drzewa, a także przewiduje wyjątki od odpowiedzialności. Organy nie wykazały w sposób niebudzący wątpliwości, czy doszło do zniszczenia, czy też do uzasadnionej pielęgnacji lub uszkodzenia, ograniczając się do ogólnikowych stwierdzeń i nie badając wszystkich okoliczności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (20)
Główne
u.o.p. art. 88 § 1 pkt 3
Ustawa o ochronie przyrody
Przewiduje karę pieniężną za zniszczenie drzewa.
u.o.p. art. 87a § 5
Ustawa o ochronie przyrody
Stanowi, że usunięcie gałęzi w wymiarze przekraczającym 50% korony, w celu innym niż określony w ust. 2, stanowi zniszczenie drzewa.
K.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
K.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
K.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony.
K.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.
P.u.s.a. art. 1 § 1 i 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.
P.p.s.a. art. 134
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd nie jest związany granicami skargi.
P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uwzględnienia skargi w przypadku naruszenia przepisów postępowania.
P.p.s.a. art. 135
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
P.p.s.a. art. 153
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek związania wykładnią prawa wyrażoną w orzeczeniu sądu.
Pomocnicze
u.o.p. art. 87a § 4
Ustawa o ochronie przyrody
Określa, że usunięcie gałęzi w wymiarze przekraczającym 30% korony stanowi uszkodzenie drzewa.
u.o.p. art. 87a § 2
Ustawa o ochronie przyrody
Określa wyjątki od kwalifikacji działań jako zniszczenie lub uszkodzenie drzewa (np. usunięcie gałęzi obumarłych, nadłamanych, utrzymywanie uformowanego kształtu korony, specjalistyczny zabieg przywracający statykę).
u.o.p. art. 88 § 5
Ustawa o ochronie przyrody
Umożliwia odroczenie części kary pieniężnej.
u.o.p. art. 89 § 1
Ustawa o ochronie przyrody
Dotyczy sposobu obliczania wysokości kary pieniężnej.
K.p.a. art. 138 § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.
K.p.a. art. 138 § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Uchylenie decyzji organu I instancji i wydanie decyzji merytorycznie rozstrzygającej sprawę.
K.p.a. art. 138 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
P.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasady orzekania o kosztach postępowania.
P.p.s.a. art. 205 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasady orzekania o kosztach postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nie wykazały w sposób niebudzący wątpliwości, czy doszło do zniszczenia drzew, czy też do uzasadnionej pielęgnacji lub uszkodzenia. Organy nie zbadały wszystkich przesłanek egzoneracyjnych przewidzianych w ustawie. Organy nie przeprowadziły należytego postępowania dowodowego, nie ustaliły stanu drzew przed ingerencją i nie odniosły się do przedstawionych dowodów. Uzasadnienia decyzji organów były lakoniczne i nie spełniały wymogów formalnych.
Odrzucone argumenty
Argumenty organów o zniszczeniu drzew poprzez przycięcie powyżej 50% korony. Argumenty organów o braku zezwolenia na przycinkę. Argumenty organów o braku prawidłowego nadzoru nad zielenią przez zarządcę.
Godne uwagi sformułowania
organy nie wykazały w sposób nie budzący wątpliwości podstaw do wymierzenia skarżącemu kary za zniszczenie wszystkich 30 drzew przyczyną uchylenia wydanych w niniejszym postępowaniu decyzji była przedwczesna, a co za tym idzie - wadliwa ocena niekompletnego i niewystarczającego materiału dowodowego ustawa o ochronie przyrody w art. 88 ust. 1 przewiduje kary pieniężne za usunięcie, zniszczenie bądź uszkodzenie drzewa lub krzewu usunięcie gałęzi w wymiarze przekraczającym 50% korony [...] stanowi zniszczenie drzewa usunięcie gałęzi w wymiarze przekraczającym 30% korony [...] stanowi uszkodzenie drzewa organy miały obowiązek rzeczywistego i skrupulatnego rozważenia, czy nie ma w sprawie miejsca sytuacja, o której mowa w art. 87a ust. 2 u.o.p. przepisy u.o.p. dotyczące wysokości i zasad wymierzania kar pieniężnych [...] mają niezwykle restrykcyjny charakter organy nie ustaliły stanu faktycznego sprawy w sposób nie budzący wątpliwości organ II instancji błędnie zaaprobował powyższe uchybienia
Skład orzekający
Piotr Fronc
przewodniczący
Magda Froncisz
sprawozdawca
Mirosław Bator
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Precedens dotyczący prawidłowego prowadzenia postępowania dowodowego w sprawach o nałożenie kary za zniszczenie lub uszkodzenie drzew, w tym konieczności precyzyjnego ustalenia zakresu ingerencji w koronę drzewa i badania przesłanek egzoneracyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej interpretacji przepisów ustawy o ochronie przyrody w kontekście kar administracyjnych za działania związane z drzewami. Wymaga uwzględnienia specyfiki danej sprawy i zebranego materiału dowodowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe prowadzenie postępowania administracyjnego i precyzyjne ustalanie faktów, nawet w pozornie prostych sprawach dotyczących ochrony przyrody. Pokazuje też, że nawet instytucje publiczne mogą popełniać błędy proceduralne.
“Sąd uchyla gigantyczną karę za przycięcie drzew: czy szkoła miała rację?”
Sektor
edukacja
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Kr 338/24 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2024-05-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-03-05 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Magda Froncisz /sprawozdawca/ Mirosław Bator Piotr Fronc /przewodniczący/ Symbol z opisem 6136 Ochrona przyrody Hasła tematyczne Ochrona przyrody Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku uchylono decyzję II i I instancji Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 916 art. 87 a, 88 Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j) Dz.U. 2023 poz 775 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.) Dz.U. 2023 poz 1634 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Fronc Sędziowie: Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.) Sędzia WSA Mirosław Bator Protokolant: sekretarz sądowy Anna Bubula po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2024 r. sprawy ze skargi Zespołu Szkół [...] w N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 27 grudnia 2023 r. znak SKO.Oś/4170/424/2023 w przedmiocie wymierzenia kary administracyjnej za zniszczenie drzew I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz Zespołu Szkół [...] w N. kwotę 2000 zł (dwa tysiące złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Marszałek Województwa Małopolskiego decyzją nr 35/S/2023 z 29 maja 2023r. znak OS/471/1/2022/AS wymierzył Zespół Szkół i Placówek Oświatowych w N. administracyjną karę pieniężną w wysokości 103.180 zł (sto trzy tysiące sto osiemdziesiąt złotych) za zniszczenie 30 szt. drzew rosnących na terenie działki nr [...] i [...] w obr. [...] oraz działki nr [...] i [...] w obr. [...], przy ul. [...] w N. stanowiących własność Gminy Miejskiej N. szczegółowo opisanych wraz z lokalizacją w tabeli nr 1. W ww. tabeli nr 1 organ I instancji opisał wartości obwodów pni poszczególnych drzew na wysokości 5 cm i 130 cm: - klony zwyczajne (nr inw. 1, 4, 8, 9), - jarząb pospolity (2), - lipy drobnolistne (5, 6, 10), - jesiony wyniosłe (11-17), - brzozy brodawkowate (18-29, 31, 32). Jako lokalizację ww. drzew organ I instancji zbiorczo określił: "działka nr [...] i [...] obr. [...] oraz działka nr [...] i [...] w obr. [...], przy ul. [...] w N. Jako podstawę prawną decyzji organ I instancji wskazał art. 88 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 2, 4 i 5, art. 89 ust. 1 oraz art. 90 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2022 r. poz. 916), dalej "u.o.p.". Marszałek Województwa Małopolskiego stwierdził, że zgodnie z art. 88 ust. 5 u.o.p. termin płatności 70% kary odracza się na okres 5 lat, gdyż stopień zniszczenia drzewa nie wyklucza zachowania jego żywotności. Pozostałą część kary, tj. kwotę 30 954 zł, należy wpłacić w terminie 14 dni od dnia ostateczności decyzji na numer konta wskazany w decyzji. Inną odrębną decyzją nr 36/S/2023 z tego samego dnia organ - na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 3 i ust. 2-3 u.o.p. - wymierzył Zespół Szkół i Placówek Oświatowych w N. karę w wysokości 2.475 zł, za zniszczenie 2 szt. drzew brzozy brodawkowatej (nr inw. 7 i 30) w tej samej lokalizacji. W uzasadnieniu decyzji nr 35/S/2023 organ I instancji wskazał, że po przeprowadzeniu oględzin przedmiotowego terenu 17 stycznia 2023 r. pismem z 16 lutego 2023 r. zawiadomił Zespół Szkół o wszczęciu postępowania w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za zniszczenie 32 drzew rosnących na terenie działek nr [...], [...] obr. [...] oraz nr [...], [...] obr. [...] przy ul. [...] w N. , pozostających w jego zarządzie. Dalej organ I instancji opisał 32 drzewa, w tym 30 wskazanych w tabeli nr 1, według wzoru: 1. Klon zwyczajny. Obwód pnia drzewa wynosi na wysokości 5 cm - 78 cm, na wysokości 130 cm = 35 cm + 35 cm +48 cm. Główne konary usunięte wraz z gałęziami. Cięcia głównych konarów z przewodnikami wykonane na wysokości 2,5 m. Widoczne świeże cięcia wykonane w listopadzie i pojedyncze pędy odroślowe. 2. Jarząb pospolity. Obwód pnia drzewa wynosi na wysokości 5 cm - 113 cm, na wysokości 130 cm = 41 cm + 33 cm +35 cm. Konary wraz z gałęziami usunięte, cięcia głównych przewodników wraz z konarami wykonane na wysokości 2,5 m. Widoczna rana, pojedyncze pędy odroślowe i zdrowe drewno przy cięciu. 3. Lipa drobnolistna. Obwód pnia drzewa wynosi na wysokości 5 cm - 88 cm, na wysokości 130 cm - 63 cm. Widoczne na wysokości od 1 do 1,2 m ślady cięć z poprzednich lat. Usunięte konary główne z przewodnikami na wysokości 2,8 m. Widoczne pędy odroślowe. (...) Zbiorczo organ stwierdził, że korony wszystkich 32 drzew zostały zredukowane w wymiarze powyżej 50%. Organ wskazał, że 30 drzew było przed przycinką w dobrym stanie fitosanitarnym, na co wskazuje brak rozkładu drewna w miejscu wykonanych cięć oraz brak widocznych owocników grzybów rozkładających drewno. Natomiast dwie brzozy brodawkowate były przedmiotem odrębnej decyzji nr 36/S/2023, bowiem organ stwierdził ich zły stan fitosanitarny przed wykonaniem cięć. Kolejno organ wskazał, że przycinka odbyła się bez zgody i wiedzy właściciela nieruchomości, tj. Gminy N. . Prace pielęgnacyjne, na skutek których nastąpiło zniszczenie drzew, zostały wykonane we własnym zakresie przez stronę. Zostały drastycznie przycięte grube gałęzie i konary, występują uszkodzenia mechaniczne (zdjęcia - akta nr 20-50). Cięcia wykonano nieprofesjonalnie, niezgodnie z zasadami sztuki ogrodniczej. Skarżący nie wystąpił z wnioskiem o wydanie decyzji zezwalającej na wycinkę, zaś na usunięcie drzew wymagane było zezwolenie, ponieważ drzewa mają ponad 50 cm obwodu pnia. Usunięcie gałęzi w wymiarze przekraczającym 50% korony stanowi zniszczenie drzewa. W przypadku niektórych drzew dokonano usunięcia całych koron (akta nr 22, 23, 30-35). Organ zaakcentował, że mimo wezwania strony o odniesienie się do podniesionych kwestii w piśmie z 16 lutego 2023 r., w tym m.in. o podanie adresu korespondencyjnego osoby/firmy, której zlecono wycinkę drzew, przedłożenie umowy i protokołu odbioru wykonanych prac oraz zdjęć wykazujących stan drzew przed wycinką, podanie kwalifikacji do pracy przy/na drzewach (kursy, szkolenia, wykształcenie), wykazanie nadzoru szkoły prowadzonej wycinki, w odpowiedzi z 16 marca 2023 r. strona odpowiedziała na ww. pytania: "Nie dotyczy" i "Nie posiadamy zdjęć". Na kolejne wezwanie organu o podanie danych pracownika strony, który wykonał przycinkę, Dyrektor odpisał, że "nie pamięta który pracownik (osoba) wykonał pielęgnację drzew. (...) dane osobowe są pod ochroną RODO". Powyższe uniemożliwiło organowi przesłuchanie świadka, co mogłoby wpłynąć na wynik postępowania. Organ I instancji wyjaśnił, że organ administracji jest uprawniony do przetwarzania danych świadka w postępowaniu administracyjnym, a ochrona jego danych nie może co do zasady stanowić podstawy do odmowy ich podania organowi. Następnie organ I instancji przywołał treść art. 87a ust. 5 u.o.p. i orzecznictwo celem wyjaśnienia pojęcia "gałęzi w wymiarze przekraczającym 50% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa". Uzasadnił nałożenie kary na podmiot będący posiadaczem nieruchomości (art. 88 ust. 2 u.o.p.), przekazanej mu w trwały zarząd na czas nieoznaczony. Dalej Marszałek stwierdził, że odpowiedzialność administracyjna za usunięcie drzew bez zezwolenia ma charakter obiektywny. Bez znaczenia dla bytu tej odpowiedzialności pozostają pobudki czy motywy, jakimi kieruje się osoba usuwająca drzewo. Strona nie sprawowała prawidłowego nadzoru nad zielenią stanowiącą własność Gminy Miejskiej N. , o czym świadczy fakt, iż przycinka przedmiotowych drzew nie została zlecona osobie lub firmie posiadającej odpowiednią wiedzę i doświadczenie z zakresu pielęgnacji drzew. Na Dyrektorze Zespołu Szkół spoczywa odpowiedzialność za znajomość przepisów u.o.p. i zasad prawidłowej pielęgnacji drzew oraz utrzymanie we właściwym stanie zieleni miejskiej. Drzewo to też organizm żywy, który w efekcie źle wykonanego zabiegu może ulec osłabieniu lub nawet obumrzeć. Organ I instancji zawarł w decyzji również tabelę nr 2 zawierającą opis przedmiotowych drzew ze wskazaniem: gatunku, obwodu pnia na wysokości 1,3 m (obliczonego zgodnie z art. 85 ust. 2 u.o.p.), kwoty opłaty, współczynnika wzrostu kary i wysokości kary. Decyzja I instancji została doręczona stronie przez e-puap w dniu 30 maja 2023 r. W piśmie z 23 czerwca 2023 r. do organu I instancji strona podniosła, że dotychczasowa korespondencja w sprawie odbywała się przez pocztę tradycyjną i żadne inne pismo nie było wysyłane na skrzynkę e-puap. Dodatkowo wskazała, że była przekonana, iż to Urząd Miasta Nowego Sącza jest uprawniony do wniesienia odwołania i to zrobi. Wniosła, żeby za dzień doręczenia korespondencji przyjąć 22 czerwca 2023 r., tj. dzień informacji telefonicznej o decyzji. Pismem nadanym 5 lipca 2023 r. strona wniosła odwołanie od powyższej decyzji. Postanowieniem z 21 września 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie stwierdziło niedopuszczalność odwołania od ww. decyzji I instancji, z powodu doręczenia jej na adres elektroniczny bez zgody skarżącego. Po doręczeniu skarżącemu decyzji w formie tradycyjnej, skarżący wniósł ponownie odwołanie 27 października 2023 r., w którym podniósł m.in., że drzewa nie zostały zniszczone, a wykonana została jedynie pielęgnacja nieprzekraczająca 30% korony (pielęgnacja w zakresie estetyki i dalszego rozwoju). Protokół z oględzin jest bardzo nieczytelny, brak jest identyfikacji opisu z konkretnymi drzewami. Wszystkie drzewa były prowadzone przez poprzedników Dyrektora od lat z powodu bliskości budynków, okien lekcyjnych oraz płotów. Drzewa obecnie są w świetnej kondycji. Do odwołania załączono zdjęcia drzew. Drzewa nie tylko nie zostały zniszczone, ale zyskały na zdrowiu i efekcie estetycznym. Skarżący zarzucił naruszenie art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775), dalej "K.p.a.", poprzez niewłaściwe oznaczenie drzew; organ nie rozróżnił nawet gatunków drzew (drzewa nr 1 i 4 to kasztanowce a nie klony zwyczajne). Dodał, że nie uwzględniono zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony (art. 7a w zw. z art. 81a K.p.a. i wątpliwości pomiędzy kwalifikacją jako wycięcie lub zniszczenie), co w konsekwencji prowadzi do wniosku, iż sam organ nie potrafi ustalić faktycznego zakresu wykonanych prac. Ponadto skarżący zarzucił organowi I instancji błędne ustalenie stanu faktycznego, sprowadzające się do wadliwego oraz nieuzasadnionego przyjęcia, iż drzewa, które poddane zostały pielęgnacji zarówno w zakresie estetyki, jak i ich dalszego rozwoju, zostały zniszczone, co miałoby uzasadniać nałożenie kary pieniężnej. Dodatkowo skarżący zarzucił naruszenie: 1. art. 6 K.p.a. poprzez błędną jego wykładnię sprowadzającą się do wadliwego zastosowania art. 88 ust. 1 pkt. 3 u.o.p., albowiem w niniejszej sprawie nie doszło do zniszczenia drzew lub krzewów; 2. art. 7 K.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie istoty sprawy m.in. w postaci oparcia ustaleń faktycznych na czynnościach przeprowadzonych rok wcześniej bez należytej oceny sprawy w okresie wzrostu drzew, w szczególności czy drzewa te zostały zniszczone, pomimo, iż strona wskazywała na przeprowadzenie jedynie zabiegów pielęgnacyjnych, które przyniosły zamierzone efekty, a przedmiotowe drzewa nie tylko, że nie zostały zniszczone/uszkodzone to zyskały na zdrowiu i efekcie estetycznym; 3. art. 10 § 1 K.p.a. poprzez niezachowanie prawa strony do możliwości wypowiedzenia się w sprawie co do zgromadzonych dowodów przed wydaniem decyzji, która zgodnie z orzeczenie Kolegium znak SKO.Oś/4170/292/2023 nie weszła do obrotu prawnego; 4. art. 77 § 1 K.p.a. poprzez doręczenie zaskarżonej decyzji w formie papierowej, a więc nowej decyzji (poprzednia obarczona była wadą nieważności) bez przeprowadzenia na nowo postępowania dowodowego i oparcia rozstrzygnięcia o materiał dowodowy uniemożliwiający obecnie właściwą ocenę zdarzenia, na które powołuje się organ. W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie decyzji I instancji w całości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z 27 grudnia 2023r. znak SKO.Oś/4170/424/2023, działając na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 3, art. 89 ust. 1 u.o.p. i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymało w mocy decyzję I instancji nr 35/S/2023 z 29 maja 2023r. znak OS/471/1/2022/AS. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w decyzji I instancji szczegółowo opisano przebieg postępowania w sprawie. "Wskazano na dokonanie ustaleń co do faktu zniszczenia koron drzew, gatunku drzew, bez uzyskania zezwolenia na jego usunięcie. Na koniec wskazano sposób obliczenia wysokości należnej kary". Dalej organ II instancji wskazał, że decyzja I instancji jest prawidłowa i przywołał treść art. 83 i art. 88 ust. 1 pkt 1 i pkt 4 u.o.p. Stwierdził, że w przedmiotowej sprawie ustalono, iż w obrębie koron drzew, i dodatkowo innych części drzew rosnących na terenie ww. działek przy ul. [...] w N. , stanowiącej własność Gminy Miejskiej N. , a zarządzanej przez Zespół Szkół, były dokonywane działania doprowadzające do zniszczenia 30 drzew różnych gatunków opisanych szczegółowo w tabeli. Wskazał, że kwestia dokonywania prac w zakresie koron drzew i gałęzi nie jest sporna w niniejszej sprawie, potwierdza to bowiem również odwołujący się. Sporna natomiast jest kwestia zakresu dokonanych prac - odwołujący się bowiem podnosi, iż prace te nie dotyczyły zredukowania koron drzew w zakresie ponad 50% oraz że prace te były dokonane w celach cyklicznej pielęgnacji zieleni. Jednakże zdaniem organu odwoławczego dokonane w postępowaniu administracyjnym ustalenia wykazały, że wskazane drzewa po przecince są w złym stanie fitosanitarnym oraz w koronie widoczne są cięcia konarów głównych wraz z gałęziami. Według organu II instancji przedmiotowe drzewa zostały przez odwołującego się zniszczone w wyniku prowadzonych działań bez zezwolenia. Fakt braku występowania o zgodę na wycięcie drzew czy zgłoszenia dokonywania przycinki drzew nie jest kwestionowany. W sprawie zebrano dokumentację zdjęciową, przeprowadzono wizję w terenie, wezwano do złożenia wyjaśnień i zapoznania się z aktami sprawy. W zakresie drzew, za zniszczenie których wymierzono karę, organ II instancji wskazał, że w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego wszystkie czynności zmierzające do ustalenia stanu faktycznego oraz przygotowania rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie były przeprowadzane przez specjalistów Zespołu Parków Krajobrazowych Województwa Małopolskiego, posiadających kierunkowe wykształcenie z zakresu ochrony środowiska i leśnictwa, absolwentów Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie z wieloletnim doświadczeniem zawodowym, posiadających kursy i szkolenia z zakresu pielęgnacji i ochrony drzew oraz Kierownika Zespołu Zieleni Miejskiej, rzeczoznawcę w zakresie budowania i konserwacji terenów zielonych, a także inspektora nadzoru terenów zieleni. Organ wezwał stronę do złożenia wyjaśnień w sprawie, udzielenie wszelkich innych informacji oraz przekazanie dokumentów związanych z przedmiotową sprawą. W odpowiedzi na wezwanie organu odwołujący się wskazał jedynie, że odbywała się pielęgnacja uschniętych i stwarzających zagrożenie bezpieczeństwa konarów drzew - co zostało zrobione we własnym zakresie, zaś powodem przycinki drzew była cykliczna pielęgnacja zieleni. Wskazano przy tym, że pielęgnacja gałęzi miała zakres maksymalnie do 30%. Strona nie przedstawiła zdjęć, nie podała danych osoby dokonującej prac, nie wyjaśniła dlaczego prace nie zostały zgłoszone. Lakoniczne odpowiedzi odwołującego się organ przeciwstawił zebranej dokumentacji zdjęciowej - opis stanu drzew i ocena dokonanych cięć. Zdjęcia dołączone do odwołania także zdaniem Kolegium potwierdzają ustalenia dokonane przez pracowników organu I instancji w trakcie przeprowadzonej wizji w terenie. Przycięte drzewa, choć żywotne, mają rozmiary krzewów i wyraźnie na zdjęciach widać ogołocenie koron drzew. Zdaniem organu odwoławczego uzasadnienie decyzji I instancji jest obszerne i analizuje dokumentację z oględzin, wymianę korespondencji ze stroną postępowania oraz wskazuje na ustalenia sporządzane w sprawie. Zakres materiału dowodowego pozwala przyjąć, że okoliczności sprawy zostały w sposób wystarczający ustalone, zarówno jeśli chodzi o rozmiary, gatunek drzewa, jak i czas i podmiot odpowiedzialny za uszkodzenie drzewa. Przedstawione w decyzji rozumowanie jest zdaniem Kolegium zgodne z materiałem zawartym w aktach oraz z zasadami logicznego rozumowania. Brak jest podstaw do kwestionowanie tych ustaleń. Postępowanie zostało przeprowadzone z poszanowaniem zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, a nadto organ szeroko odniósł się w uzasadnieniu decyzji do zarzutów podnoszonych przez odwołującego się. Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji wykazał, że Zespół Szkół nie sprawował prawidłowego nadzoru nad zielenią stanowiącą własność Gminy Miejskiej N. , o czym świadczy fakt, że przycinka przedmiotowych drzew nie została zlecona osobie lub firmie posiadającej odpowiednią wiedzę i doświadczenie z zakresu pielęgnacji drzew. Prace zostały przeprowadzone we własnym zakresie przez Zespół Szkół i wykonane w sposób nieprofesjonalny i niezgodny z zasadami sztuki ogrodniczej oraz zapisami ustawy o ochronie przyrody, co doprowadziło do zniszczenia 30 szt. drzew objętych niniejszym postępowaniem. Powyższe świadczy o zaniedbaniu Zespołu Szkół, jako zarządcy przedmiotowego terenu, który odpowiedzialny był za utrzymanie we właściwym stanie drzew stanowiących mienie Gminy Miejskiej N. . Strona nie wykazała żadnych dowodów przemawiających za odmiennymi od organu ustaleniami. Końcowo organ odwoławczy przedstawił sposób wyliczenia kary na podstawie art. 89 ust. 1 w zw. z art. 85 ust. 1 u.o.p. na kwotę 103.180 zł i uzasadnił odroczenie 70% kary na podstawie art. 88 ust. 5 ustawy na okres 5 lat, gdyż stopień zniszczenia drzewa nie wyklucza zachowania jego żywotności. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ uznał je za bezzasadne. Wskazał, że użycie w uzasadnieniu decyzji pojęć zniszczenia i wycięcia drzew nie stanowi wady zaskarżonej decyzji bowiem zniszczenie drzewa prowadzi do nałożenia kary, która w przepisach jest określana jako kara za wycięcie drzewa. Strona była zawiadomiona zarówno o toczącym się postępowaniu jak i o jego zakończeniu, zaś w trakcie postępowania kierowane były do strony wezwania o uzupełnienie materiału dowodowego przez złożenie wyjaśnień w sprawie. Trudno zatem uznać za zasadny zarzut braku umożliwienia stronie czynnego udziału w postępowaniu, z którego strona mimo stosownych zawiadomień nie skorzystała. Podobnie niezasadny jest zarzut niewłaściwego doręczenia zaskarżonej decyzji poprzez doręczenie zaskarżonej decyzji w formie papierowej, skoro w takiej formie była prowadzona korespondencja ze stroną, a odwołujący się nie składał wniosków o przesyłanie korespondencji drogą elektroniczną za pośrednictwem platformy E-PUAP. Wydanie zaskarżonej decyzji nie było wbrew zarzutom odwołania obarczone wadą nieważności. Kolegium ww. postanowieniem z dnia 21 września 2023 r. stwierdziło jedynie niedopuszczalność wniesienia odwołania od tej decyzji ze względu na jej nieprawidłowe doręczenie. Ten brak został następnie konwalidowany, a strona skorzystała z przysługującego jej prawa wniesienia odwołania od ponownie, tym razem prawidłowo doręczonej decyzji z 29 maja 2023 r. W takiej zaś sytuacji organ nie mógł prowadzić na nowo postępowania w sprawie, decyzja ta bowiem nie została przez Kolegium uchylona ani nie stwierdzono jej nieważności. Zespół Szkół i Placówek Oświatowych w N. wniósł na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 27 grudnia 2023 r. znak SKO.Oś/4170/424/2023, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił błędnie ustalony stan faktyczny (a w zasadzie brak ustaleń dokonanych przez organ II instancji) w konsekwencji czego orzeczenie wydane zostało w oparciu o wadliwe zastosowanie przepisów prawa materialnego tj. art. 88 ust. i pkt 3 oraz art. 89 ust. 1 u.o.p., w skutek czego organ rozpoznał sprawę i wydal decyzję z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., podczas gdy organ winien zastosować decyzję, o której mowa w art. 138 § 1 pkt 2 względnie § 2 K.p.a. Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Marszalka nr 35/S/2023 i umorzenie postępowania, a także zasądzenie od organu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi powtórzono dotychczas podnoszoną argumentację. Dodatkowo skarżący zarzucił, że organ II instancji rozpoznając odwołanie w zasadzie nie poczynił jakichkolwiek własnych ustaleń bazując wyłącznie na ustaleniach organu I instancji i jak można sądzić prima facie stosując metodę "wytnij-wklej", co można domniemywać po analizie czcionki zastosowanej w poszczególnych fragmentach zaskarżonej decyzji (dlaczego np. tabela nr 1 została opisana inną czcionką?). Abstrahując od wątpliwości co do rzetelności wydanej decyzji (postępowanie zostało ponoć wszczęte na tzw. donos, a skarżona decyzja stała się podstawą do próby wyeliminowania obecnego dyrektora z pełnionej funkcji - sprawa jest przedmiotem rozpoznania przez tutejszy Sąd, sygn. III SA/Kr 1523/23), skarżący podniósł, że organy obu instancji wadliwie uznały drobne zabiegi pielęgnacyjne drzew za ich zniszczenie. W odwołaniu ponadto skarżący podnosił błędne określenie gatunku drzew. Dalej skarżący przedstawił swoją wykładnię pojęcia zniszczenia drzewa, o którym mowa w art. 88 ust. 1 pkt 3 u.o.p., podając m.in. słownikową definicję słowa "zniszczenie". Podkreślił, że u.o.p. rozróżnia pojęcia zniszczenia oraz uszkodzenia drzew – a także usunięcia (art. 88 ust. 1), nie traktując ich jako tożsame. Skarżący zarzucił dalej wydanie decyzji w oparciu o wizję lokalną, która odbyła się 17 stycznia 2023 r. na terenie placówki, gdzie jak powszechnie wiadomo drzewa nie kwitną i nie rozrastają się, który to zarzut został przez organ II instancji całkowicie pominięty. Zdaniem skarżącego uzasadnienie decyzji II instancji w żaden konkretny sposób nie odnosi się do zarzutów stawianych decyzji Marszalka, będąc jedynie lakonicznym wywodem, iż decyzja organu I instancji jest prawidłowa, a poczynione ustalenia zgodne ze stanem faktycznym, przez co trudno uznać aby skarżona decyzja spełniała wymogi określone w art. 107 K.p.a. Ponadto skarżący podkreślił, że nie może zgodzić się, jakoby w toku postępowania administracyjnego przyjął bierną postawę, bowiem nie posiada innej możliwości dowodzenia, że nie doszło zarówno do zniszczenia, jak i uszkodzenia drzew, jak poprzez własne wyjaśnienia oraz istniejący stan drzew, a to organ jest zobligowany w sposób nie pozostawiający żadnych wątpliwości wykazać, że wymierzona kara została zastosowana prawidłowo (zarówno co do zasady jak i wysokości, czego w istocie organ II instancji nie czyni). W ocenie skarżącego organy wydające orzeczenia w niniejszej sprawie niejako z góry przyjęły odpowiedzialność skarżącego i tak prowadziły postępowanie aby usiłować wykazać odpowiedzialność skarżącego, co jednak nie znajduje uzasadnienia w stanie faktycznym sprawy. Budzące wątpliwości w zakresie ich rzetelności działania organów administracji orzekających w sprawie winny również zostać rozpoznane z punktu widzenia ich zgodności z naczelnymi zasadami prawidłowej administracji, podczas gdy z trudnych do zgłębienia przyczyn organ I instancji tak śpieszył się z wydaniem decyzji, że zapomniał pierwotnie nawet o jej doręczeniu skarżącemu, co zdaniem organu II instancji zostało obecnie konwalidowane, z czym jednak skarżący się nie zgadza. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Norma art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Chodzi zatem o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634), dalej "P.p.s.a." - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 P.p.s.a. Zgodnie z art. 133 § 1 P.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie w przedmiocie wymierzenia skarżącemu administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 103.180 zł za zniszczenie drzew. Skarga okazała się zasadna, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty były trafne. Materialnoprawną podstawę zaskarżonych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2022 r. poz. 916 - "u.o.p."). W pierwszej kolejności należy zauważyć, że nie było w sprawie wątpliwości i sporu co do tego, że to skarżący powinien być adresatem decyzji w przedmiocie kary za zniszczenie drzew. Po pierwsze bowiem to pracownik skarżącego na jego polecenie wykonał w 2022 r., prawdopodobnie w listopadzie, spornej przycinki drzew. Po drugie skarżący jest zarządcą nieruchomości na czas nieoznaczony (trwały zarząd). Skarżący nie kwestionował również dokonanych przez organ pomiarów obwodów pni przedmiotowych drzew na wysokości 5 cm, co decydowało o kwalifikacji poszczególnych drzew jako podlegających obowiązkowi uzyskania zezwolenia na usunięcie, a także na wysokości 130 cm, co było podstawą do obliczenia wysokości kary. Nie był również co do zasady sporny stan końcowy poddanych zabiegom drzew. Sporna natomiast w niniejszej sprawie była przede wszystkim okoliczność, czy drzewa zostały zniszczone. Jak twierdzą bowiem organy, skarżący zredukował korony 30 drzew w wymiarze powyżej 50%. Skarżący konsekwentnie zaś podnosił, że wykonał jedynie zabiegi pielęgnacyjne nieprzekraczające 30% korony (pielęgnacja w zakresie estetyki i dalszego rozwoju). Zasadniczo sporny był zatem stan drzew przed ingerencją skarżącego w ich korony, który jest jedną z podstawowych okoliczności użytecznych do ustalenia odpowiedzialności za zniszczenie drzew zarówno w kontekście wykazania usunięcia gałęzi w wymiarze przekraczającym 50% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa, jak i ewentualnego wystąpienia wyjątków z art. 87a ust. 2 u.o.p. Przechodząc do oceny legalności decyzji poddanych kontroli sądowej w niniejszej sprawie, Sąd stwierdza, że uzasadnienia decyzji obu instancji, jak i zgromadzony materiał dowodowy, nie wykazują w sposób nie budzący wątpliwości podstaw do wymierzenia skarżącemu kary za zniszczenie wszystkich 30 drzew, co zasadnie podniesiono w skardze. Innymi słowy, przyczyną uchylenia wydanych w niniejszym postępowaniu decyzji była przedwczesna, a co za tym idzie - wadliwa ocena niekompletnego i niewystarczającego materiału dowodowego, niepozwalającego na dokonane rozstrzygnięcie. Przechodząc do analizy mających zastosowanie w sprawie przepisów warto przypomnieć, że u.o.p. w art. 88 ust. 1 przewiduje kary pieniężne za usunięcie, zniszczenie bądź uszkodzenie drzewa lub krzewu. Jedną z podstaw wymierzenia kary jest zatem zniszczenie drzewa (art. 88 ust. 1 pkt 3 u.o.p.). Zastosowanie tego przepisu następuje w powiązaniu z przepisami art. 87a ust. 2 i 5, gdzie ustawodawca określił sytuację, w której dochodzi do zniszczenia drzewa. Zgodnie zaś z art. 87a ust. 5 u.o.p. usunięcie gałęzi w wymiarze przekraczającym 50% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa, w celu innym niż określony w ust. 2, stanowi zniszczenie drzewa (art. 87a ust. 5 u.o.p.). Wyjątek, o którym mowa w ust. 2 powołanego przepisu, obejmuje: 1) usunięcie gałęzi obumarłych lub nadłamanych; 2) utrzymywanie uformowanego kształtu korony drzewa; 3) wykonanie specjalistycznego zabiegu w celu przywróceniu statyki drzewa. Co może być dodatkowo istotne w niniejszej sprawie, w myśl art. 87a ust. 4 u.o.p. usunięcie gałęzi w wymiarze przekraczającym 30% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa, w celu innym niż określony w ust. 2, stanowi uszkodzenie drzewa. Zdaniem Sądu prawidłowa wykładnia tak ukształtowanych norm pozwala na stwierdzenie, że w przypadku oddziaływania na koronę drzewa, organ jest zobligowany do ustalenia procentowego, o jaką część została ona zredukowana, oraz czy wyczerpuje to przesłanki zniszczenia wymienione w art. 87a ust. 5 ustawy (50%), czy też może uszkodzenia, wymienione w art. 87a ust. 4 u.o.p. Innymi słowy, w przypadku negatywnego oddziaływania na koronę drzewa, przyjęcie, iż nastąpiło drzewa zniszczenie, będzie wymagało uprzedniego ustalenia, ile zostało usuniętych, w ujęciu procentowym, gałęzi z jego korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa (por. wyrok NSA z 8 marca 2023 r., sygn. III OSK 7045/21 – powołane w uzasadnieniu orzeczenia są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Organ I instancji nie sprostał tak postawionemu zadaniu, ograniczając się w wypadku szeregu drzew do ogólnikowego wskazania, że główne konary usunięto wraz z gałęziami, oraz zbiorczego stwierdzenia, że korony wszystkich 32 drzew zostały zredukowane w wymiarze powyżej 50%. Należy przyznać rację organom, że zgromadzona w aktach dokumentacja, w tym notatka urzędowa z 1 grudnia 2022 r. i załączone do niej zdjęcia z 28 listopada 2022 r. oraz protokół z 17 stycznia 2023 r. i załączone do niego fotografie, wskazują na znaczne prawdopodobieństwo co najmniej daleko idącej redukcji gałęzi i koron szeregu drzew, zdecydowanie wykraczającej poza cykliczne, drobne zabiegi pielęgnacyjne. Innymi słowy część drzew została obcięta w radykalny sposób, prawdopodobnie przekraczający co najmniej 30% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa. Z pewnością jednak nie jest to oczywiste, jak chcą organy, np. w stosunku do drzew o nr inw.: 1-7, zważywszy m.in. na zimową porę dokonywania oględzin (brak wegetacji roślin liściastych). Podkreślić trzeba, że do skutecznego przypisania odpowiedzialności skarżącemu i nałożenia kary za zniszczenie drzew (de facto złożonej z 30 kar za zniszczenie 30 drzew) wymagane jest w niniejszej sprawie jednoznaczne wykazanie związku przyczynowego pomiędzy działaniem skarżącego a sytuacją każdego konkretnego drzewa. Powyższe nabiera dodatkowego ciężaru, jeżeli wziąć pod uwagę kilkukrotnie podnoszone przez skarżącego okoliczności, że przycinka drzew była realizowana w ramach "cyklicznej pielęgnacji zieleni", a usunięciu podlegały konary uschnięte i stwarzające zagrożenie bezpieczeństwa. Nota bene nie sposób abstrahować w tej sprawie od faktu, że Dyrektor Zespołu Szkół, jakkolwiek jest oczywiście obowiązany do dbania o zieleń miejską i przestrzegania przepisów u.o.p., to jego zasadniczą troską jest przede wszystkim dbałość o bezpieczeństwo pracowników i uczniów liceum sportowego oraz szkoły podstawowej i przedszkola z oddziałami integracyjnymi. Co więcej skarżący podniósł, że wszystkie drzewa były prowadzone przez poprzedników Dyrektora od lat z powodu bliskości budynków, okien lekcyjnych oraz płotów, co mogłoby wskazywać na działanie w ramach utrzymywania uformowanego kształtu korony drzewa. Powyższe mogą potwierdzać ustalenia oględzin, w których opisano również cięcia przeprowadzone w latach ubiegłych. W tym zakresie usunięcie przynajmniej części koron drzew (gałęzi nadłamanych, obumarłych lub kolidujących z bezpiecznym i funkcjonalnym użytkowaniem nieruchomości - utrzymywanie uformowanego kształtu korony drzewa) mogło być w niniejszej sprawie uzasadnione. W szczególności trzeba też wziąć pod uwagę narastającą w dzisiejszej dobie częstotliwość występowania niebezpiecznych, również dla drzew, intensywnych zdarzeń pogodowych. W tak stwierdzonych okolicznościach organy miały obowiązek rzeczywistego i skrupulatnego rozważenia, czy nie ma w sprawie miejsca sytuacja, o której mowa w art. 87a ust. 2, w szczególności w pkt 1 i pkt 2 u.o.p. (do prawidłowego zastosowania art. 87a ust. 2 pkt 3 u.o.p. skarżący powinien był zgromadzić stosowną dokumentację, w tym dokumentację fotograficzną, wskazującą na konieczność przeprowadzenia takiego zabiegu, czego jak sam twierdzi nie zrobił). Dodatkowo należy wskazać, że forma, zakres i treść protokołu z 17 stycznia 2023 r., a także opis załączonych do niego zdjęć, nie pozwala wbrew twierdzeniom organów, na jednoznaczne ustalenia w ww. zakresie, a w każdym razie nie pozwoliła organom na zawarcie stosownych prawidłowych ustaleń w uzasadnieniach wydanych w sprawie decyzji. Warto przy tym nadmienić, że często spotykaną dobrą praktyką organów w podobnej sytuacji, gdy postępowanie dotyczy wielu drzew, jest sporządzenie np. mapki czy szkicu sytuacyjnego celem oznaczenia, odróżnienia i identyfikacji poszczególnych drzew. Nie ma również przeszkód, by w celu ustalenia, jaki był stan drzew przed cięciami, organ pozyskał np. łatwo dostępne materiały graficzne z GoogleMaps – StreetView, czy też osiągalne via internet zdjęcia satelitarne. Tymczasem w niniejszej sprawie, mimo słusznie wskazywanych w skardze wątpliwości wynikających ze zgromadzonego materiału dowodowego, organy ograniczyły postępowanie dowodowe w tym zakresie, nie zważając na podnoszone przez skarżącą np. w odwołaniu okoliczności. Organ II instancji nie odniósł się również wystarczająco do zarzutów i wniosków dowodowych przedłożonych w postępowaniu odwoławczym. Trzeba zauważyć, że wraz z odwołaniem skarżący przejawił wreszcie inicjatywę dowodową i przedłożył zdjęcia rosnących drzew objętych zaskarżoną decyzją z widoczną rozrośniętą i zazielenioną koroną, na dowód, że drzewa nie zostały zniszczone. Przedłożone fotografie niewątpliwie świadczą o tym, że zobrazowane na zdjęciach drzewa objęte decyzją zachowały żywotność i mają nowe przyrosty. Powyższe okoliczności Kolegium zbyło zbiorczymi, niezindywidualizowanymi stwierdzeniami, że przedłożone z odwołaniem zdjęcia potwierdzają ustalenia dokonane przez pracowników organu I instancji w trakcie przeprowadzonej wizji w terenie, a przycięte drzewa, choć żywotne, mają rozmiary krzewów i wyraźnie na zdjęciach widać ogołocenie koron drzew. W świetle dowodu przedłożonego w postępowaniu odwoławczym organ II instancji powinien był ponownie rozważyć w stosunku do każdego drzewa odrębnie, czy ocena organu I instancji była trafna. Rozstrzygając sprawę z przedmiotowego zakresu należy pamiętać, że przepisy u.o.p. dotyczące wysokości i zasad wymierzania kar pieniężnych za usunięcie czy zniszczenie drzew bez zezwolenia mają niezwykle restrykcyjny charakter. Zatem aby wymierzyć taką karę organ jest zobligowany do ustalenia stanu faktycznego co do daty i zakresu zniszczenia, rodzaju zniszczonych drzew oraz ich wymiarów, które maja wpływ na wysokość kary, w sposób jednoznaczny i nie budzący żadnych wątpliwości. Trudności z ustaleniem tych okoliczności, nawet jeśli organ uznaje, że wynikają z celowego działania podmiotu podejrzewanego przez organ o usunięcie drzew, nie zwalniają organu z dokonania takich ustaleń i nie dają podstaw do orzekania na podstawie przypuszczeń i domniemań (por. wyroki WSA w Krakowie z 18 maja 2017 r., sygn. II SA/Kr 1434/16, z 12 grudnia 2023 r., sygn. II SA/Kr 1039/23). Wobec powyższego fakt, że skarżący nie przedstawił w postępowaniu I instancji istotnych dowodów mogących potwierdzać jego wersję zdarzeń, a złożone przez niego wyjaśnienia były lakoniczne i ograniczały się do jednozdaniowej odpowiedzi na trzy z dwunastu pytań organu, nie może być samoistną podstawą do stwierdzenia wykazania wersji przeciwnej, forsowanej przez organy. Jako szczególnie jaskrawe jawi się tu zignorowanie przez organ II instancji kwestionowanej w odwołaniu kwalifikacji gatunków dwóch z przyciętych drzew (nr inw. 1 i 4), opisanych przez organy jako klony zwyczajne, podczas gdy skarżący przedstawił zdjęcia przyciętych kasztanowców. Z kolei stwierdzenia organu odwoławczego, że: - uzasadnienie decyzji I instancji jest obszerne i analizuje dokumentację z oględzin, wymianę korespondencji ze stroną postępowania oraz wskazuje na ustalenia sporządzane w sprawie, - zakres materiału dowodowego pozwala przyjąć, że okoliczności sprawy zostały w sposób wystarczający ustalone, zarówno jeśli chodzi o rozmiary, gatunek drzewa, jak i czas i podmiot odpowiedzialny za uszkodzenie drzewa, - przedstawione w decyzji rozumowanie jest zgodne z materiałem zawartym w aktach oraz z zasadami logicznego rozumowania, - organ szeroko odniósł się w uzasadnieniu decyzji do zarzutów podnoszonych przez odwołującego się, jawią się jako gołosłowne i nie poparte logicznym, spójnym uzasadnieniem. Natomiast zebrana przez organy dokumentacja zdjęciowa i przeprowadzenie oględzin w terenie nie doprowadziło do ustalenia wszystkich istotnych okoliczności sprawy. W konsekwencji kontrolując zaskarżoną decyzję Sąd stwierdził, mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności, że zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji należało usunąć z obrotu prawnego, ze względu na ewidentne naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., polegające na niewyjaśnieniu przez organy całości okoliczności sprawy i zaniechaniu podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Efektem braków w postępowaniu dowodowym jest m.in. nieustalenie rzeczywistego zakresu przycięcia, związanego z brakiem ustalenia stanu drzew przed podjęciem działań przez skarżącego. Odpowiadając natomiast na pozostałe zarzuty skargi dodać należy, że reprezentujący skarżącego (A. P. – Dyrektor Zespołu Szkół) brał udział w wizji lokalnej, o czym świadczą jego podpisy na pierwszej i ostatniej stronie protokołu, zatem ewentualne późniejsze doręczenie pisemnej informacji o oględzinach nie przeszkodziło skarżącemu w czynnym udziale w podejmowanych czynnościach. W niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym nie jest również kontrolowane postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania, w którym stwierdzono nieprawidłowość pierwszej próby doręczenia decyzji I instancji skarżącemu, zaś aktualnie nie ma wątpliwości co do prawidłowości doręczenia tej decyzji po jej ponownym ekspediowaniu do skarżącego drogą tradycyjną (zwrotne potwierdzenie odbioru na kartach 332-333 akt adm.). Co istotne, podnoszone przez skarżącego okoliczności nie przeszkodziły skarżącemu w skutecznym wniesieniu odwołania oraz przedstawieniu żądań i wniosków. Nawiązując z kolei do akcentowanej przez skarżącego charakterystyki decyzji, jako próby wyeliminowania dyrektora szkoły z pełnionej funkcji, należy przypomnieć, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kontrola działalności administracji publicznej przez sąd administracyjny sprawowana jest pod względem zgodności z prawem i wyrażona przez Sąd ocena zgodności z prawem danego aktu jest dokonywana w oderwaniu od pozaprawnych kontekstów nakreślonych przez skarżącego. Odnosząc się do mocno akcentowanej przez organ odwoławczy specjalistycznej wiedzy specjalistów Zespołu Parków Krajobrazowych, posiadających kierunkowe wykształcenie z zakresu ochrony środowiska i leśnictwa, z wieloletnim doświadczeniem zawodowym, posiadających kursy i szkolenia z zakresu pielęgnacji i ochrony drzew, Sąd stwierdza po pierwsze, że niekwestionowane przez Sąd kwalifikacje ww. specjalistów powinny pozwolić im zgromadzić i ocenić taki materiał dowodowy, który pozwoli oszacować procentowy ubytek gałęzi koron drzew. Po drugie, nawet specjalistom wysokiej klasy zdarzają się pomyłki, czy niedokładności, tak jak np. specjalistom od procedury administracyjnej może zdarzyć się omyłkowo zastosowanie wadliwego sposobu doręczenia decyzji. Dlatego tak istotne jest uzupełnienie w niniejszej sprawie materiału dowodowego i rzetelna odpowiedź na argumentację i dowody skarżącego. Podsumowując Sąd stwierdza, że kontrolowane postępowanie administracyjne nie spełnia standardów, o jakich jest mowa w art. 7 w zw. z art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 1 i 3 K.p.a., ponieważ przepisy te naruszono w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ I instancji nie ustalił stanu faktycznego sprawy w sposób nie budzący wątpliwości. Organ II instancji zaś błędnie zaaprobował powyższe uchybienia. Nie odpowiedział i nie ustosunkował się również w pełni do zarzutów zawartych w odwołaniu, co z uwagi na poważny rozmiar orzeczonej kary administracyjnej i konieczność zachowania wymogów wynikających z zasady dwuinstancyjności postępowania, spowodowało konieczność uchylenia decyzji obu instancji. Na marginesie Sąd wyjaśnia, że o wadliwym działaniu organu II instancji przesądza treść uzasadnienia jego decyzji (a konkretnie jego braki), a nie użyta czcionka, nawet ta sama, której użył organ I instancji. Kopiowanie fragmentów tekstu jest praktyką powszechną i dopuszczalną. Powyższe nie zmienia faktu, że organ II instancji rozpoznając odwołanie nie poczynił w wystarczającym stopniu własnych ustaleń, co musiało skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Z uwagi natomiast na naruszenie przepisów postępowania, oczywiście przedwczesne byłoby wypowiadanie się w niniejszej sprawie przez Sąd w pozostałym zakresie. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ, mając na uwadze normę art. 153 P.p.s.a., uwzględni wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu wykładnię przepisów prawa i wskazania co do dalszego postępowania, w ramach których ustali z pewnością wszelkie istotne ww. okoliczności sprawy, nie ograniczając postępowania dowodowego wyłącznie do oceny samych drzew z przyciętymi koronami po fakcie przycięcia. Tylko kompletny materiał dowodowy pozwoli na ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego sprawy i prawidłowe rozważenie, czy i w jakim zakresie skarżący powinien być obciążony karą, i czy za zniszczenie, czy też uszkodzenie drzewa (drzew). Dlatego też Sąd stwierdził, że organy nie ustaliły w sposób niebudzący wątpliwości okoliczności i zakresu zniszczenia spornych drzew. Nie sprostały również obowiązkowi zbadania sprawy pod kątem istnienia przesłanek egzoneracyjnych. Podzielając przyświecającą autorom przepisów u.o.p. troskę o ochronę przyrody, Sąd nie może zaakceptować wskazanych wyżej uchybień w postępowaniu organów. Końcowo Sąd odnosząc się do wniosku skarżącego o umorzenie postępowania wskazuje, że możliwość takiego umorzenia postępowania administracyjnego dopuszcza art. 145 § 3 P.p.s.a. Jak w tej kwestii podnosi się w doktrynie i w orzecznictwie, przepis ten jest przeniesieniem na grunt postępowania sądowoadministracyjnego instytucji obligatoryjnego umorzenia postępowania administracyjnego, przewidzianej w art. 105 § 1 K.p.a. i art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej. Jednak Sąd w niniejszej sprawie nie stwierdził podstaw do umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 K.p.a., nie mógł zatem zastosować art. 145 § 3 P.p.s.a. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w pkt I sentencji wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt II sentencji na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a., uwzględniając koszt uiszczonego przez skarżącego wpisu od skargi (2 000 zł).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI