II SA/Kr 3091/01
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę I.K. na decyzję Wojewody, która uchyliła decyzję Starosty odmawiającą zgody na zrzeczenie się własności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa. Starosta pierwotnie odmówił zgody, powołując się na fakt, że nieruchomość została zwrócona I.K. po wcześniejszym wywłaszczeniu, ale nie wpłaciła ona należnej Gminie kwoty stanowiącej wartość rynkową nieruchomości, co skutkowało wpisem hipoteki przymusowej. Wojewoda uchylił decyzję Starosty i umorzył postępowanie, uznając, że postępowanie administracyjne w sprawie zrzeczenia się własności jest bezprzedmiotowe, ponieważ zrzeczenie się własności jest czynnością cywilnoprawną. Sąd administracyjny zgodził się z Wojewodą co do bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego, ale uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Sąd wyjaśnił, że zrzeczenie się własności nieruchomości w trybie art. 179 k.c. wymaga formy aktu notarialnego i zgody starosty (przed nowelizacją KC), a zgoda ta następowała w formie decyzji administracyjnej. Jednakże samo zrzeczenie jest jednostronną czynnością prawną, a nie umową. Sąd uznał, że wydanie decyzji administracyjnej w sprawie, która powinna być rozstrzygnięta na drodze cywilnoprawnej, stanowi naruszenie prawa, co skutkuje uchyleniem decyzji. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c p.o.p.s.a. Skarżąca nie domagała się zasądzenia kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUchylenie decyzji administracyjnej w sytuacji, gdy sprawa powinna być rozstrzygnięta na drodze cywilnoprawnej, a także kwestia bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego w sprawach cywilnoprawnych.
Dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacją art. 179 k.c. z 2003 r. w zakresie wymogu zgody starosty.
Zagadnienia prawne (2)
Czy postępowanie administracyjne w sprawie wyrażenia zgody na zrzeczenie się własności nieruchomości jest dopuszczalne i czy decyzja administracyjna w tym zakresie jest właściwą formą rozstrzygnięcia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie administracyjne w sprawie wyrażenia zgody na zrzeczenie się własności nieruchomości jest bezprzedmiotowe, ponieważ zrzeczenie się własności jest czynnością cywilnoprawną, a nie sprawą administracyjną.
Uzasadnienie
Zrzeczenie się własności nieruchomości jest czynnością cywilnoprawną regulowaną przez Kodeks cywilny. Chociaż zgoda starosty na takie zrzeczenie (przed nowelizacją KC) następowała w formie decyzji administracyjnej, sama czynność zrzeczenia się własności nie podlega rozstrzygnięciu w drodze postępowania administracyjnego. Wydanie decyzji administracyjnej w tej sprawie było zatem bezpodstawne.
Czy decyzja administracyjna wydana bez podstawy prawnej powinna zostać uchylona?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wydanie decyzji administracyjnej bez podstawy prawnej skutkuje jej uchyleniem.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana bez podstawy prawnej, co na mocy przepisów prawa procesowego administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c p.o.p.s.a.) obliguje sąd do jej uchylenia.
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 179 § § 1
Kodeks cywilny
Właściciel może wyzbyć się własności nieruchomości przez to, że się jej zrzeknie. Zrzeczenie wymaga formy aktu notarialnego. Do zrzeczenia się własności nieruchomości potrzebna jest zgoda starosty wykonującego to zadanie jako zadanie z zakresu administracji rządowej. Zrzeczenie to jest jednostronną czynnością prawną.
p.o.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt. 1 lit. a i c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy albo naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Pomocnicze
p.o.p.s.a. art. 97 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
p.u.s.a. art. 2 § § 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Kontrola sądowa sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo które kończą postępowanie administracyjne, postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, skargi na akty prawa miejscowego.
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy postępowania stanowią inaczej.
k.p.a. art. 105 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej umorzy postępowanie, gdy stało się ono z jakiejkolwiek przyczyny bezprzedmiotowe.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie administracyjne w sprawie zrzeczenia się własności nieruchomości jest bezprzedmiotowe, ponieważ jest to czynność cywilnoprawna. • Zaskarżona decyzja została wydana bez podstawy prawnej.
Godne uwagi sformułowania
Zrzeczenie się własności nieruchomości w trybie art. 179 Kodeksu Cywilnego następuje w drodze umowy cywilnoprawnej (notarialnej). • Zgoda właściwego organu - lub odpowiednio odmowa - na zrzeczenie się własności nieruchomości, jako oświadczenie woli przewidziane prawem cywilnym, nie wymaga od organu wypowiedzenia się w formie decyzji administracyjnej. • Majac na uwadze, że własność jest stosunkiem cywilnoprawnym to należy uznać, że zaskarżona decyzja została wydana bez podstawy prawnej. • Wydanie decyzji administracyjnej bez podstawy prawnej skutkuje w toku instancji jej uchyleniem. • Skoro stosunków dotyczących prawa własności nieruchomości nie reguluje się w postępowaniu administracyjnym to postępowanie administracyjne w sprawie wyrażenia zgody na zrzeczenie się nieruchomości winno być umorzone jako bezprzedmiotowe. • Zrzeczenie to jest jednostronną czynnością prawną, błędny jest więc pogląd zaskarżonej decyzji jakoby to zrzeczenie następowało na mocy umowy.
Skład orzekający
Andrzej Niecikowski
przewodniczący sprawozdawca
Małgorzata Brachel - Ziaja
członek
Renata Czeluśniak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uchylenie decyzji administracyjnej w sytuacji, gdy sprawa powinna być rozstrzygnięta na drodze cywilnoprawnej, a także kwestia bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego w sprawach cywilnoprawnych."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacją art. 179 k.c. z 2003 r. w zakresie wymogu zgody starosty.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje konflikt między prawem administracyjnym a cywilnym oraz podkreśla znaczenie właściwej drogi postępowania dla rozstrzygania sporów o własność.
“Czy starosta może decydować o zrzeczeniu się własności? Sąd administracyjny wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.